Mika Juhani Kaurismäki (; born 21 September 1955) is a Finnish film director.
Ерте өмір және білім
Мика Каурисмяки Ориматтила қаласында дүниеге келген. Ол Аки Каурисмякидің үлкен ағасы. Орта мектепті бітірген соң Каурисмяки Финляндияның оңтүстік-шығысындағы Куусанкоски шағын қаласында үйлер мен пәтерлерді бояушы болып жұмыс істеді. 1976 жылдың күзінде, қыс жақындап, үйлерді бояудың жылдық маусымы аяқталған кезде, ол өмірде басқаша әрекет етуді ойлады. Әлі бояушының жұмыс киімін киген күйінде ол кітап дүкеніне кіріп, Питер фон Багтың жаңадан басылған "Кино тарихы" кітабын сатып алды. Ол кітапты бірінші беттен бастап оқыды және кинорежиссер болуға бел буды. Каурисмяки 1977-1981 жылдары Мюнхендегі Фильм және Телевизия жоғары мектебінде кино өнерін оқыды.
Mika Kaurismäki was born in Orimattila. He is the elder brother of Aki Kaurismäki. After high school, Kaurismäki worked as a painter of houses and apartments in the small town of Kuusankoski in the southeastern part of Finland. In the autumn of 1976, when the winter was coming and the annual high season for painting houses was over, he thought of doing something else in life. Still wearing his painter overalls, he walked into a bookstore and bought the newly published History of Cinema by Peter von Bagh. He started reading it from page one and decided to become a film director. Kaurismäki studied cinema in Munich, Germany, at the Hochschule für Film und Fernsehen (1977–1981).
Мансап
Каурисмякидің тұңғыш фильмі – Финляндияда түсірілген «Өтірікші» (1980) – оның дипломдық жұмысы болды. Оның кіші інісі Аки Каурисмяки, сол кезде журналистика студенті, басты рөлді ойнады және сценарийді бірлесіп жазды. «Өтірікші» фильмінің Финляндияда тұңғыш рет көрсетілуі бірден сенсация тудырды. Бұл фильм Каурисмяки ағайындыларының кино мансабының басталуын және фин киносындағы жаңа дәуірдің ашылуын білдірді. «Өтірікші» фильмінің табысынан кейін Мика Каурисмяки Финляндияда қалуға шешім қабылдады және ағасымен бірге бірнеше достарымен Villealfa Filmproductions продюсерлік компаниясын құрды, ол көп ұзамай төмен бюджетті немесе бюджетсіз фильмдер жасаудың ортасына айналды; 1980 жылдардың соңында ол Финляндиядағы барлық уақыттағы үшінші ірі кино өндіріс компаниясы болды. Виллеальфа кино отбасы Каурисмяки ағайындыларынан басқа көптеген әріптестер мен достардан, соның ішінде актерлер Матти Пеллонпя мен Кари Вээненнен және оператор Тимо Сальминеннен тұрды. Миканың 1984 жылғы «Клан – Құрбақалар туралы әңгіме» фильмі 14-ші Мәскеу халықаралық кинофестиваліне қатысты. Миканың көмекшісі және сценарийшісі болған Аки Каурисмяки Миканың «Қылмыс және жаза» (1984) фильмін өндіргеннен кейін режиссерлік карьерасын бастады. Виллеальфаның белсенді жылдарында Мика Midnight Sun кинофестивалін (1986) және Senso Films дистрибьюторлық компаниясын (1987) құрды, сондай-ақ Хельсинкидегі Андорра кинотеатрларын ашты. 1990 жылдары Виллеальфа рухының біртіндеп жойылып бара жатқаны байқалды; Мика мен Аки өз фильмдерін жеке-жеке, өздерінің өндіріс компаниялары арқылы шығара бастады. Мика 1987 жылы Marianna Films компаниясын құрды және оның алғашқы тәуелсіз жұмысы «Зомби және әуе поезді» (1991) болды. 1990 жылдары Мика өзінің базасын және екінші үйін Рио-де-Жанейрода құрды және халықаралық бірлескен өндірістерге көбірек назар аудара бастады. Ол бірнеше бразилиялық тақырыбындағы фильмдер түсірді, соның ішінде «Амазонка», «Тигреро», «Самболико», «Ритми» және «Моро но Бразил». Оның «Бразилириньо» фильмі – 2005 жылғы Бразилияның дәстүрлі чоро музыкасы туралы музыкалық деректі фильм. 1995 жылы Филадельфияда ол Джеймс Руссо, Синда Уильямс және Пол Кальдеронмен бірге бюджетсіз триллер «Қызыл дабыл» фильмін түсірді. «Қызыл дабыл» 19-шы Мәскеу халықаралық кинофестиваліне қатысты. Оның ең ірі жұмысы – «Л.А. Картасыз» (1998) комедиясы, онда Дэвид Теннант, Джули Дельпи, Винсент Галло, Джонни Депп, Джеймс ЛеГрос, Анук Айме, Джо Даллесандро және т.б. түскен. «Моро но Бразил» (2002) фильмін түсіру кезінде Каурисмяки Рио-де-Жанейрода «Миканың бары» атты тікелей музыка клубын ашты, бірақ кейіннен одан бас тарды және негізінен киноға назар аударуға шешім қабылдады. 2003 жылы ол 25-ші Мәскеу халықаралық кинофестивалінің қазылар алқасының мүшесі болды. 2012 жылдың 24 тамызында Финляндияда «Солтүстікке жол» фильмінің тұсаукесері өтті, онда Веса Матти Лойри мен Самули Эдельманн түскен, және қыркүйек айтының соңына қарай 200 000-нан астам көрерменге жетіп, сәтті болды. Каурисмяки – 2012 жылғы фин футболшысы Яри Литманеннің мансабы туралы әңгімелейтін «Король – Яри Литманен» деректі фильмінің продюсері және сценарийшісі. «Жақсы түн» фильмінің тұсаукесері 2020 жылы Эстонияның Таллинн Black Nights кинофестивалінде өтті.
Kaurismäki's first film, The Liar (1980), made in Finland, was his diplom film. His younger brother Aki Kaurismäki, then a student of journalism, played the main role and also co wrote the screenplay. The Liar was an overnight sensation, when first shown in Finland; it marked the beginning of the Kaurismäki brothers' film career and started a new era in Finnish cinema. After the success of The Liar, Mika Kaurismäki decided to stay in Finland and together with his brother and some friends he founded the production company Villealfa Filmproductions, which soon became a home of vital low or no budget film making; by the end of the 1980s it was the third biggest film production company of all time in Finland. The Villealfa film family consisted of many colleagues and friends in addition to the Kaurismäki brothers, including the actors Matti Pellonpää and Kari Väänänen and the cinematographer Timo Salminen. Mika's 1984 film The Clan – Tale of the Frogs was entered into the 14th Moscow International Film Festival. Aki Kaurismäki, who had worked as Mika's assistant and a screenwriter, began his career as a director when Mika produced his film Crime and Punishment (1984). During the active Villealfa years, Mika co founded the Midnight Sun Film Festival (1986) and the distribution company Senso Films (1987), and the Andorra cinemas in Helsinki. The 1990s saw the gradual fading of the Villealfa spirit; Mika and Aki started to produce their films separately, through their own production companies. Mika had founded Marianna Films in 1987 and its first independent production was Zombie and the Ghost Train (1991). Over the course of the 1990s Mika established his base and second home in Rio de Janeiro, and started to concentrate more in international co productions. He made several Brazilian themed films, including Amazon, Tigrero, Sambólico, Rytmi, and Moro no Brasil. His film Brasileirinho is a 2005 musical documentary about traditional Brazilian choro music. In 1995 in Philadelphia he directed the no budget thriller Condition Red with James Russo, Cynda Williams and Paul Calderón. Condition Red was entered into the 19th Moscow International Film Festival. His biggest production so far is the comedy L. A. Without a Map (1998), with David Tennant, Julie Delpy, Vincent Gallo, Johnny Depp, James LeGros, Anouk Aimée, Joe Dallesandro , etc. During the production of Moro no Brasil (2002) Kaurismäki opened a live music club, Mika's Bar, in Rio de Janeiro, but gave it up later and decided to concentrate primarily on film making. In 2003 he was a member of the jury at the 25th Moscow International Film Festival. On 24 August 2012, The Road North, starring Vesa Matti Loiri and Samuli Edelmann, premiered in Finland, and has been a success with more than 200.000 viewers by the end of September 2012. Kaurismäki is the producer and co writer of the 2012 documentary film The King – Jari Litmanen which tells about the career of Finnish footballer Jari Litmanen. Gracious Night, starring Timo Torikka, Pertti Sveholm and Kari Heiskanen, premiered in 2020, in the Estonian Tallinn Black Nights Film Festival.
Жеке өмір
Каурисмяки шамамен 1992 жылдан бері Бразилияда тұрады. Ол Мария Каурисмякидің әкесі. Ол 2008 жылы «Sideline» фильмімен Тампере өнер және медиа мектебін бітірді.
Kaurismäki has lived in Brazil since approximately 1992. He is the father of Maria Kaurismäki. She graduated from Tampere School of Art and Media in 2008 with her movie Sideline.