Кіріспе
Португалиялық кинорежиссер, сценарист және профессор Эдуардо Геада (21 мамыр 1945 жылы Лиссабонда дүниеге келген) – португалдық кинорежиссер, сценарист және профессор.
Eduardo Geada (born May 21, 1945 in Lisbon) is a Portuguese film director, screenwriter and professor.
Жалпыға бірдей
1976 жылы Лиссабон университетінің өнер факультетінде ағыл-американдық зерттеулер мамандығын бітірді. Ол 60-жылдардағы киноқлуб қозғалысында белсенді қатысып, сол кездегі техника мен теорияларды меңгерді. 1978 жылы Гүлбенкиан қорының стипендиясын жеңіп алып, Лондон колледжі университетінің Слэйд көркемсурет мектебінде кинотану мамандығын аяқтады. 1985 жылы «O Cinema Espectáculo» (Кино-спектакль) тақырыбындағы диссертациясын қорғап, Лиссабонның жаңа университетінде медиа және коммуникация саласында магистр дәрежесін алды. 1997 жылы «Os Mundos do Cinema: Modelos Dramáticos e Narrativos no Período Clássico» (Кино әлемі: Классикалық кезеңдегі драмалық және повестволық үлгілер) тақырыбындағы диссертациясын қорғап, фильм және медиа тарихы бойынша доктор ғылымын бітірді. 1978 жылдан 2004 жылға дейін Лиссабондағы Театр және кино мектебінде (Escola Superior de Teatro e Cinema) профессор болып жұмыс істеді. 2004 жылдан бері Медиа және коммуникация колледжінде (Escola Superior de Comunicação Social) оқытумен айналысып келеді. 2007/2008 жылдары Калифорния университетінде (Беркли) қонақ ғалым болып танылды. 1968-1976 жылдары Seara Nova, Vértice, Vida Mundial, A Capital, República және Expresso журналдары мен газеттерінде кино сыншысы ретінде қызмет етті. Antena 1 радиосында фильмнің дыбыстық жолдарына арналған «Moviola» (1985/86) радио бағдарламасын жасап, жүргізді. Кино және мәдениет тақырыбында телешоулар шығарды. 1960-жылдардың соңы мен 1970-жылдардың басында Геада кино сынға елеулі үлес қосып, кино туралы өз ойларын кеңінен талқылауға ұсынды және бірнеше кітап жариялады. 1997 жылдан 2002 жылға дейін CulturSintra қорының (Quinta da Regaleira, Sintra) басқарушы директоры қызметін атқарды.
Кинорежиссер
Ол кино және теледидар режиссері. Оның алғашқы фильмі «София немесе Сексуалдық Тәрбие» (1973) ескі режимнің цензуралаған соңғы фильмдерінің бірі болды және ол «Қарлығақ революциясынан» кейін ғана көрсетілді. Фильмге португал мәдениетінің ең маңызды өкілдері қатысты, мысалы, Давид Мурау Феррейра, Хорхе Пейшинью, Эдуардо Прадо Коэльо. Жаңа басталған кезінде Жауа Лопес, болашақта белгілі киножурналист және сыншы, осы фильмде режиссердің ассистенті болып жұмыс істеді. Кейбір өндіріс мәселелеріне қарамастан, фильм аяқталды. Ол режиссердің күткенімен толыққанды сәйкес келмеген үміттерді тудырды. Революциядан кейін, солшыл, белсенді режиссер Гейда өзінің фильмдерін теледидарда цензурасыз көрсетуге рұқсат алғанына қуанды. Ол, көптегендер сияқты, бұрын-соңды көрінбеген нәрселерді көрсетуге еркін болды: әлеуметтік әділдік пен әлеуметтік прогреске өте сезімтал көзқараспен қараған жаңа португал шындығы, баршаның үйіне енді: «Лиссабон, қала құқығы», «Революция күн тәртібінде» және «Бізде мереке» – португалдық кино қозғалысының үш өкілі. Оның алғашқы фильмдерінің бірі – «Бастықтың қоштасуы» (1975), итальяндық драматург Дарио Фоның пьесасы негізінде түсірілді. «Ассамблея» (1977) фильмі, Геданың өзі жазған сценарий бойынша, революциядан кейінгі тағы бір қызықты фильмнің памфлет сияқты құрылымына ие және Канн кинофестивалінің «Режиссерлердің екі аптасы» бағдарламасына іріктелді. Жақында түсірілген «Лиссабон арқылы өту» (1993) фильмі кино естелігін көрсетеді: бұл фильм Португалия кино мұрағатының (Cinemateca Portuguesa) екі тірегі – Феликс Рибейро мен Луис де Пинаға арналған. Документалды және көркем фильмдерді үйлестіре отырып, фильм 1940 жылдардың басындағы Лиссабонға оралады, онда Пола Негри, Лесли Ховард, Виндзор герцогы, Примо ди Ривера және «Касабланкадан» таныс Виктор Ласло сияқты белгілі тұлғалар қатысады.
Академиялық біліктілік
1976 ж. Лиссабон университетінің әдебиет факультетінде англо-американдық тағылымдамасы бойынша күндізгі білім алды. 1977/78 ж.: Гүлбенкиан қорының стипендиясы бойынша Слейд көркемсурет мектебінде оқыды, онда кинотану бойынша аспирантураны аяқтады. 1984/85 ж.: Лиссабонның жаңа университетінің Медиа зерттеулер кафедрасында кино саласында магистр дәрежесін алды. 1997 ж.: Лиссабонның жаңа университетінің Медиа зерттеулер кафедрасында сценарий және кино тарихы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. 1978 жылдан 2002 жылға дейін: Жоғары кино және театр институтында дәріс берді. 2002 жылдан бері: Жоғары коммуникация ғылымдары институтында дәріс оқып келеді.
Өнер және мәдениет менеджменті
1996 жылдан 2002 жылға дейін: Синтрадағы Квинта-да-Регалейрадағы Cultursintra Foundation-ның өнер әкімшісі.