Кіріспе

Эрнест Генрих Вемме (1861–1914) – неміс кәсіпкері және қайырымдылық жасаушы, АҚШ-тың Орегон штатындағы Портленд қаласында көзге түсті. Ол автомобильдер мен авиацияның даму кезеңінде белсенді бизнес-инвестор болды.

Өмірбаян

Саксония корольдігінің Кростау ауылында туған шаруаның ұлы, Эрнест Генрих Вемме, тек бастауыш мектеп білімі алған. Германия әскеріне шақырылу қаупінен қашып, 18 жасында АҚШ-қа көшіп келді, бірақ тұрақтау ниеті болмаған. Кейін ол «жапырақтан түсіп, қашып кете алмағанын» айтқан. 1932 жылы оның інісі Август Вемме жариялаған естеліктерге сәйкес, Генри Вемме 1883 жылы Портлендте мансабын «жіп орамдары мен бір-екі тігіш инесін капитал ретінде» бастаған. Оның бір кәсібі – Клондайк алтын іздеуге аттанғандарға шатырлар мен басқа да жабдықтарды жеткізу болды. Аляскаға сауда ағыны тоқтаған кезде, Вемме «жағалаудағы барлық саудагерлердің жиынтығынан» артық мата мен мақта сатып алды. Ол сондай-ақ Американың Locomobile компаниясынан машиналар сатып алды. Портленд аймағына Haynes Apperson, Oldsmobile, Reo және Pierce Arrow сияқты басқа да автомобильдерді әкелді. Ол Портленд Автомобиль қауымдастығының президенті болды. Оның әрбір машинасы Орегонның №1 тіркеу белгісін таңбалады. 1906 жылы ол Willamette Tent & Awning компаниясын Макс С. Хиршке сатты (ол бұрынғы 20 жыл бойы Meier & Frank универмагындағы туыстары үшін жұмыс істеген және Вемменің бизнесін қаржыландыру үшін M&F акцияларын 50 000 долларға сатқан). Фирма Hirsch Weis деп, кейін White Stag деп аталды. Вемме байлығының көп бөлігін Портлендтің орталық аудандарына инвестициялады. 1912 жылы Вемме Барлоу ақылы жолын 5400 долларға сатып алды. Ол сондай-ақ қысқа ғана уақытқа авиацияға қызығушылық танытып, Curtiss ұшақтарының Тынық мұхиты аймағындағы өкілі болды. Оның автомобиль сатушыларының бірі, Юджин Элли, Вемменің алғашқы Curtiss бипланын Орегонға ұшыруға ерікті болды. Элли ауыр жарақатсыз құлады және көп ұзамай Curtiss компаниясында жұмысқа орналасты. Ол Солтүстік Портлендтегі Overlook ауданын салуға қатысты. «Вемме мінезі жағынан көбінесе кедей жұмысшы сияқты киінетін. Ол көбінесе киімдерін темірлемей, аяқ киімдерін жылтыратпай, сақалын қырқып жүрмейтін. Ол әрқашан жарылмаған сигараны аузында ұстап, сұйығысы жақтары мен иегінен ағып тұратын. Ол жылқыдай еңбек етіп, шөлгеуші сияқты өмір сүрді». Вемменің өсиетнамасын Портлендтегі заңгер және досы Джордж В. Джозеф жасап, мүліктің жартысын Христиан ғылымы шіркеуіне, жартысын неміс мұрагерлеріне қалдырды. Бұл дау үлкен саяси жанжалға айналып, Орегон Жоғарғы Сотына дейін жетті. Нәтижесінде Джозеф адвокаттықтан шеттетілді, сондай-ақ Орегон губернаторы лауазымына күшті үміткер болды, бірақ Республикалық партияның ұсынуын алғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Іс соңында АҚШ Жоғарғы Сотына дейін жетті, ал мүлік АҚШ және Германиядағы бірнеше мұрагерлер арасында бөлінді. Ол жүкті жасөспірімдер мен жас аналарға көмек көрсетеді, олар көбінесе зорлық-зомбылық немесе қатыгездік көрген отбасылардан шыққандықтан, әдетте асыраушылық жүйеде болады.