Кіріспе

1985 жылы құрылған Социалистік іс-қимыл партиясы, 2019 жылдың қазанына дейін Социалистік партия деп аталған, Австралиядағы троцкишіл саяси партия болды. Ол "Социалист" атты ай сайынғы журнал шығарды, онда жаңалықтар мен қазіргі мәселелерге социалистік тұрғыдан қарастырылды.

Тарих

Социалистік партия (Австралия) өзінің бастауын Ұлыбританияның Лейбористік партиясының құрамында ұйымдасқан британдық троцкишіл «Жауынгерлік» тобына (қазіргі Халықаралық социалистік балама) жалғастырды. Ол 1985 жылы Австралияның Еңбек партиясының (АЕП) кішігірім фракциясы ретінде құрылды, ол кезде Ұлыбританияда тұрып, британдық «Жауынгерлік» тобының мүшелері болған адамдар Австралияға оралып, ұйымның австралиялық бөлімін құруға көмектесті. Топ бастапқыда «Жауынгерлік» деп аталды. Сол кезде АЕП «ішкі демократиясын және белсенді жұмысшы табының мүшелік базасын сақтап қалған» деп бағаланды, сондықтан олар осы партияның саяси құрамына қатысты. Олар негізінен Жаңа Оңтүстік Уэльс кәсіподақ қозғалысы мен «Жас еңбек» (АЕП-нің жастар қанаты) ішінде ұйымдастырды. Бір кезде «Жауынгерлік» үш «Жас лейборист» бөлімшесін басқарды. 1990 жылдардың басында АЕП және көптеген социал-демократиялық партиялар халықаралық деңгейде оңға жылжығанда, сондай-ақ басқа марксистік топтар (оның ішінде олардың бауырлас партиясы – британдық «Жауынгерлік») шетелдегі лейбористік партиялар тарапынан қуылғаннан кейін, «Жауынгерлік» АЕП-дан шықты. Олар бұл кезде АЕП «жаңа либералдық саясатты енгізуде маңызды рөл атқарды және жұмысшылардың мүдделерін қамтамасыз ететін демократиялық құрылымдарға ие емес» деп жазды. АЕП-дан шыққаннан кейін топ Ұлыбританиядағы әріптесіне сәйкес Социалистік партия болып қайта аталды (1996 жылы 1971 жылдан бері «Австралияның Социалистік партиясы» деп аталған байланыссыз топ өз атын өзгертті). Ұйымның ай сайын жарияланатын газетінің атауы «The Voice»-тан «The Socialist»-ке өзгертілді. 2012 жылдың мамырында сегіз беттік газет форматы ұзартылған журнал форматына ауыстырылды. 2011 жылдан 2016 жылға дейін СП Виктория штатында екі филиалға ие болды: қалалық және солтүстік. 2016 жылдың наурызында ол қайтадан бір филиалға біріктірілді. СП революциялық социалистік саясатты қолдады, сонымен қатар федералдық, штаттық және жергілікті кеңестерге сайлау кампанияларына қатысты. Стивен Жолли 2004 жылы Ярра қалалық кеңесіне сайланды. Энтони Мэн 2011 жылдың қаңтарында Брансуикке Джейн Гарретт сайланғаннан кейін босаған орынды толтырып, СП-нің екінші кеңесшісі болды. Олар кәсіподақтарға, қоғамдық қатысуға және демократиялық мүшелікке негізделген АЕП-ті алмастыру үшін жаңа «бұқаралық жұмысшы партиясын» құруды талап етті.

Жыныстық зорлық-зомбылық туралы жанжалдар

2016 жылдың 22 ақпанында СДП-ның 10 мүшесі, оның ішінде Ярра қалалық кеңесінің мүшесі Стивен Джоли, ұйымнан кетіп бара жатқанын мәлімдеді. Олар бұл қадамды "бір әйел жолдасты зорлық-зомбылық туралы айыптаулары үшін шабуылдау арқылы ұйымның бөлінуіне" байланыстырады. Кейіннен олар "Социалистер" деген жекелеген ұйым құрды. Социалистік партия қандай да бір жасыруға қатысқан жоқ деп мәлімдеді. 2019 жылдың қазан айында Социалистік партия өзін "Социалистік әрекет" деп атады. Олардың сайты енді қолжетімді емес, телефон нөмірі мен кеңсе мекенжайы да жоқ. Сексуалдық шабуылға қатысты "Социалистік әрекеттің" ұстанымына қарсы болған мүшелер ISA мүшелігінде қалып, 2021 жылдың сәуірінде Австралияда ISA-ның жаңа бөлімшесін құрды.

Үгіт-насихат

Социалистік партия түрлі науқандарға қатысты. 1993 жылы «Милитант» мүшелері мектептің жабылуына жол бермеу үшін Ричмонд орта мектебін бір жыл бойы басып алды. Бұл науқан ішінара сәтті аяқталды, себебі мектеп ғимараты Мельбурн қыздар колледжі ретінде сақталды. Осы кезеңде Виктория және Жаңа Оңтүстік Уэльс штаттарындағы оңшыл үкіметтерге қарсы науқандарда «Милитант» елеулі рөл атқарды. Социалистік партия героинге қатысты реформалар үшін қоғамдық науқанды бастауға көмектесті және қауіпсіз инъекция жасау орындарын құру үшін күресін жалғастыруда. Олар босқындардың құқықтарын қорғау науқанына, оның ішінде Вумера ұстау орталығындағы наразылықтарға қатысты, сондай-ақ жаһандануға және соғысқа қарсы қозғалыстарда белсенділік танытты. Олар басқа солшыл топтармен бірге «Occupy Melbourne» наразылықтарына қатысты. Партия мүшелері көбінесе ірі наразылықтарға қатысады, мысалы Мельбурн қаласындағы жыл сайынғы Сент-Килда гей-парады мен 1 мамыр митингілері. SP солшыл және жастар қозғалыстарын оңшыл ұйымдарға, соның ішінде «Бір Ұлт» саяси партиясына қарсы ұйымдастыруға көмектесті. Перт қаласында партия Батыс Австралиялықтардың расизмге қарсы науқанын (WAAR) іске қосуға көмектесті. 2003 жылы SP «Бірігіңдер» (Unite) атты жас мерзімілі жұмысшылардың құқықтарын қорғау науқанын бастады, ол кейін «Unite Union» болып құрылды. 2012 жылы олар Австралиядағы өмірлік деңгейдің жоғарылауына қатысты «Қарсы шабуыл!» (Fightback!) атты кең ауқымды науқанды бастады. Науқан тегін қоғамдық көлік, TAFE білім беруіне қаржыландыруды қысқартуға қарсылық және университеттердегі қаржыны қысқартуға қарсылық сияқты мәселелерге назар аударды. 2004 жылдан кейін партия Мельбурн қаласының Ярра ауданындағы жергілікті кеңес саясатында белсенді рөл атқарды (төменде қараңыз). SP тұрғын үй кешендерінде тұрғындар ұйымдарын құруға ынталандырды. 2011-2013 жылдары олар Яррадағы қоғамдық тұрғын үйлерге бөлінген жерді сатуға қарсы тұру үшін қоғамдық тұрғын үй тұрғындарымен бірлесе науқан ұйымдастырды. 2012 жылғы Рождество қарсаңында Виктория штатының үкіметі Фитцрой, Ричмонд және Прахран қалаларындағы қоғамдық тұрғын үйлердің бір бөлігін жекешелендіру жоспарларын жариялады, бұл мемлекеттік және жеке тұрғын үйлердің тең үлесін қамтамасыз ету мақсатында, қоғамдық тұрғын үй тұрғындары пайдаланатын саябақтарға жеке құрылыстар салуды көздеді. SP қоғамдық тұрғын үй тұрғындарымен бірлесе «Мельбурн қоныстарын қолдан басармыз» (HOME) науқанын бастады, 2013 жылдың 24 наурызында митинг ұйымдастырды және науқанға кәсіподақ қолдауын алу үшін Сауда үйі құрылыс индустриясы тобымен кездесті. Митингке дейін штаттық үкімет Фитцрой және Ричмондтағы ең көп ұйымдастырылған иеліктерді дамытудан бас тарту ниетін жариялады. Олар әлі де Прахрандағы Петти Хорас иелігінің жобасынан бас тартқан жоқ. Социалистік партия Шығыс-Батыс туннеліне қарсылық білдіру тарихына ие, бұл Мельбурнның солтүстігінде салынып жатқан инфрақұрылымдық жоба, ол көлік ағынын жеңілдету үшін көліктік туннель салуды қамтиды. Жоба басталысынан бері көптеген тараптардан сынға ұшырады, ал үкімет жобаның толық сипаты туралы ақпаратты жайлап жатыр. Социалистік партияның пікірінше, туннель «қарапайым адамдардың өмірін жеңілдету туралы емес», «ірі көлік компанияларының қажеттіліктерін қанағаттандыру туралы» және ол көлік ағынын едәуір жеңілдетпейді, бірақ қоғамдық көліктен қаражатты аударады, сондай-ақ туннель салынатын аймақтарға зиян келтіреді. Олар Мельбурнның шеткі аудандарына қызмет көрсетуді жақсарту және көлік ағынын азайту үшін қоғамдық көлікті кеңейту мен жақсартуды қолдайды. 2013 жылдың басында Социалистік партия туннель құрылысына қарсы қоғамдық әрекеттерге қолдау көрсету үшін ант беру науқанын бастады, ал Ярра ауданында және Мельбурнның Орталық бизнес ауданында (CBD) бірқатар пикеттер ұйымдастырылды. Бұл шаралар туннель жобасына арналған сынақ бұрғылауды кешіктіруге және болдырмауға, сондай-ақ Leighton Holdings еншілес компаниялары Джон Холландтың (туннель салу келісімшартына үміткерлердің бірі) және Виктория үкіметінің Мельбурн байланыс агенттігінің (LMA) кеңселерін пикетке алуға бағытталған. Бұл LMA-ның 2013 жылдың қазан айында соңғы бұрғылау орындарында жұмысты тоқтатуына әкелді, бірақ 16 желтоқсаннан бастап тағы бірнеше әрекеттер жасалды. Кейінгі күндері бұрғылау орындарында жүргізілген жұмыстарды бұрғылаушылар тоқтатты, ал бұрғылау жұмыстары екінші рет тоқтатылды. 2014 жылдың наурыз айында сынақ бұрғылау қайта басталды және үшінші рет тоқтатылды, нәтижесінде жоспарланған тоғыз бұрғылау тесігі толыққан жоқ, бастапқы мерзімнен төрт ай қалып қойды. Пикет науқаны Мельбурнде кең медиа назарына ілікті, бұқаралық ақпарат құралдары наразылық білдірушілерді қастерсіз бейнелегені үшін айыпталды. Туннельге қарсылық білдірушілердің қысымы нәтижесінде ALP 2014 жылғы штаттық сайлаулардан бұрын туннель жобасы бойынша өз позициясын қайта қарады, ал туннельге қарсылық 2014 жылдың қараша айында өткен либералдық үкіметтің сайлаудағы жеңілісіне ықпал еткен маңызды фактор ретінде бағаланды. 2015 жылдың басында Социалистік партия «Расизмге орын жоқ» (No Room For Racism) науқанын бастады. Мельбурнде олар 2015 жылдың сәуір және шілде айларында жаңа құрылған оңшыл топ «Австралияны қайтару» (Reclaim Australia) тобына қарсы 3-4 мың адамдық ірі қарсы демонстрациялар ұйымдастырды. «Австралияны қайтару» тобы таратылғаннан кейін Ричмонд қалалық залы «Біріккен патриоттар фронты» (United Patriots Front) тобының анти-исламдық митингісінің нысаны болды, себебі SP Яррада сайланған жергілікті кеңес мүшесіне ие болды, бірақ митинг кезінде қалалық залы бос болды және партия сол кезде Орталық бизнес ауданында «Расизмге орын жоқ» науқанын дамыту бойынша форум өткізіп жатқан еді. SP мерзімілі түрде түрлі халықаралық қайырымдылық науқандарына қаражат жинады, 2010 жылы Пәкістан су тақырыбынан кейін көмек көрсетті, 2012 жылдың басында «Казахстан науқанына» көмек көрсетті және 2013 жылы Оңтүстік Африкадағы «Жұмысшылар мен социалистер партиясын» құруға қолдау көрсетті.

Саясат

СП демократиялық социализмді жақтады, Қытай, Солтүстік Корея және Куба сияқты елдердің бюрократиялық "коммунистік" диктатураларына қарсы тұрды. Ол троцкишіл интернационализм дәстүрін жалғастырды. Басқа солшыл топтармен ынтымақтастыққа "бірлескен фронт" тұрғысынан қарады, өзге топтармен бірлесіп жұмыс істегенмен, тәуелсіз саяси көзқарасын сақтап қалды. СП ай сайынғы журналының әр нөмірінің соңғы бетінде өзінің саяси ұстанымдарының тізімін жариялады. СП-нің демократиялық ішкі құрылымы болды, онда барлық мүшелер жыл сайынғы Ұлттық конференцияда резолюцияларға дауыс берді, ал конференциялар арасында партия жұмысын бақылау үшін Ұлттық комитет сайланды. Бөлімшелердегі және ұлттық конференциялардағы барлық мүшелердің талқылауға, пікір алмасуға және дауыс беруге толық демократиялық құқығы бар еді. Партия демократиялық централизм принципі бойынша ұйымдастырылды, ол былай түсіндірілді: "партия ішінде барлық мүшелердің бағдарлама, саясат, стратегия және тактиканы талқылау құқығы, ал партиядан тыс жерде көпшілік шешіміне бірігуге келісім". Оның орнына олар осы қақтығысқа революциялық социалистік шешімді қолдады, былай деп жазды: "Бір мемлекеттік шешімге Израиль мемлекеті, өз жұмысшы класының қолдауымен, өлімге дейін қарсы күреседі. АҚШ және ЕО сияқтылар ұсынған капиталистік екі мемлекеттік шешім еврейлер басымдығын көрсететін мемлекет болады, онда палестиналықтардың құқықтары мен тұрмыс деңгейі екінші дәрежелі болады. Аймақтағы жұмысшылар мен кедейлер үшін ең жақсы шешім – екі мемлекеттік социалистік шешім".

Социалистік партия кеңесшілерін сайлау

Бұрын СП-ның Яра қаласында екі жергілікті кеңесшісі болған. 2004 жылдың қарашасында СП мүшесі Стивен Жоли Яра қаласына сайланды. Ол 2004 жылғы кеңес сайлауында Лэнгридж округінен сайланды, алғашқы дауыс беру нәтижесінде 12,34% дауыс жинады. 2008 жылы ол Яра кеңесіне қайта сайланды, алғашқы дауыс беру нәтижесінде 29,18% дауыс алды, бұл оның округіндегі «Жасылдар» партиясының үміткерінен (26,29% дауыс) және ALP-дан (2008 жылы 16,12% дауыс, 2004 жылғы 28,14% -тан төмен) жоғары нәтиже көрсетті. 2010 жылғы Виктория штатының сайлауынан кейін «Мельбурн көшбасшысы» басылымы Брансуик округіне сайланған ALP мэрі Джейн Гарретт зейнетке шыққаннан кейін СП-ның екінші орынды иеленуі мүмкін екенін хабарлады. Бос орынды 2011 жылдың 23 қаңтарында сайланған Энтони Мэн толтырды. 2012 жылдың қазан айында СП тоғыз орындық кеңес сайлауында үш округтен бес үміткерді тікелей ұсынды. Стивен Жоли тағы да өз округінде және Яра қаласы бойынша барлық үміткерлерден көп дауыс жинады. 2008 жылғыдай, ол тек алғашқы дауыс беру нәтижесі бойынша қайта сайланды. Партия оның алғашқы дауыс беру үлесін 34,34% -ға дейін арттырды. Энтони Мэн Мелба округінде 11,75% дауыс жинады, бұл округте Социалистік партияның дауысын бес есеге арттырып, алғашқы дауыс беру бойынша үшінші орынды иеленді. Бірақ дауыстар саналғаннан кейін ол орын жеңе алмады. Социалистік партия барлық үміткерлері үшін Лэнгридж округінде 36,56% (29% -дан жоғары), Мелба округінде 11,75% (2% -дан жоғары) және Николс округінде 10,71% (5% -дан жоғары) дауыс алды. Яра қаласы бойынша партияның жалпы дауыс үлесі 18,96% құрады (12,16% -дан жоғары). 2016 жылы Стивен Жоли партиядан кеткеннен кейін Социалистік партияда сайланған кеңесшілер қалмады.

Кеңестің қызметі

Социалистік партия Яра қаласындағы жыл сайынғы бюджеттердің барлығына қарсы болды, олар бағаны көтеруге және неолибералдық бюджет саясатына тұрақты түрде қарсы дауыс берген жалғыз кеңесшілер болды. Олар кеңес қызметінің ашықтығын арттару үшін ұсыныстар енгізіп, Яра кеңесінің отырыстары туралы жүйелі есептер жариялады. Олар халыққа ұнамайтын құрылыс жобаларына қарсы шығып, құрылысшылардың кеңесшілермен құпия кездесулерін жобауға тыйым салды. Көшеде тұрақ орны шектеулі аудандарда тұрақ беруге рұқсат беруге қарсы болды және жаңа жабық спорт орталығы ашуға, сондай-ақ қолданылмайтын кеңес ғимараттарын жергілікті суретшілердің орталығы ретінде пайдалануға лобби жасады. Олардың саясатына қоқыс жинауды жекешелендіруді кері қайтару, балабақшалардың санын көбейту, қоғамдық тұрғын үйлерді кеңейту және жақсарту кірді. Олар мемлекеттік биліктің қоғамдық тұрғын үйлерді сатуына қарсы тұру үшін кеңес лауазымдарын пайдалануды және қоғамдық тұрғын үйлердің күтімін қайтадан кеңес бақылауына алуды жоспарлады. Олар қоғамдық тұрғын үйлерде тұратын азаматтардың мүддесін кеңес отырыстарында қорғауымен белгілі болды, оның ішінде нашар күтім мен тарақандардың көбеюі сияқты мәселелерге бұқаралық ақпарат құралдарының назарын аударды. Олар Атертон бағындағы спорттық нысандарды жақсарту үшін кеңеске лобби жасау үшін тұрғындармен бірлесіп жұмыс істеді. Кеңесте абсолютті азшылыққа ие болғанына (және көптеген мәселелерде жалғыз қарсы дауыс болғанына) қарамастан, олар кеңес ғимаратынан тыс қарапайым азаматтарды жұмылдыру арқылы кейбір өзгерістерге қол жеткізе алды, мысалы, қоғамдық көлікті қолдау тобына қаржыландыруды қамтамасыз ету, Брансуик көшесі фестивалін қайта жандандыруға көмектесу және Ричмондтағы Лоугнан залы мен Тюдор көшесіндегі қоғамдық орталықтарды сақтап қалу.