Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қатты қара марганец оксидтері (негізінен романехит)
Hard black manganese oxides (romanechite, mainly)
Псиломелан – голландит және романехитті қоса алғандағы, қатты қара марганец оксидтерінің топтық атауы. Псиломелан құрамында барий мен калийдің мөлшері өзгеріп отыратын сулы марганец оксидінен тұрады. Псиломелан кейде, қате және сирек жағдайда, қара гематит деп аталады, бірақ ол темір оксиді болып табылатын нағыз гематитке жатпайды.
Psilomelane is a group name for hard black manganese oxides including hollandite and romanechite. Psilomelane consists of hydrous manganese oxide with variable amounts of barium and potassium. Psilomelane is erroneously, and uncommonly, known as black hematite, despite not being related to true hematite, which is an iron oxide.
Формуласы
Жалпы формуласы |Ba(Mn(2+))(Mn(4+))8O16(OH)4 немесе |(Ba,H2O)2Mn5O10 түрінде көрсетілуі мүмкін. Оны кейде сулы марганец марганаты деп есептейді, бірақ құрамы нақты емес. Марганец мөлшері 70-80% манган тотығына және 10-15% бос оттегіге сәйкес келеді.
Generalized formula may be represented as |Ba(Mn(2+))(Mn(4+))8O16(OH)4 or as |(Ba,H2O)2Mn5O10. It is sometimes considered to be a hydrous manganese manganate, but of doubtful composition. The amount of manganese present corresponds to 70 80% of manganous oxide with 10 15% of available oxygen.
Сипаттамалары
Псиломеланның нақты химиялық құрамы жоқ және ол тегіс, жылтыр беті мен металдық жылтыры бар түйірлі және сараңдық массалар түрінде кездеседі. Бұл минералды басқа сулы марганец оксидтерінен (манганит және вадтан) оның жоғары қаттылығы (5-6) және 3,7-ден 4,7-ге дейінгі меншікті салмағы арқылы оңай ажыратуға болады. Сызығы қоңыр қара, ал сынығы тегіс. Минерал көбінесе темір гидроксидтері сияқты қоспаларды қамтиды. Ол хлор газы бөліне отырып, тұз қышқылында ериді.
Psilomelane has no definite chemical composition and occurs as botryoidal and stalactitic masses with a smooth shining surface and submetallic lustre. The mineral is readily distinguished from other hydrous manganese oxides (manganite and wad) by its greater hardness 5 to 6; the specific gravity varies from 3.7 to 4.7. The streak is brownish black and the fracture smooth. The mineral often contains admixed impurities, such as iron hydroxides. It is soluble in hydrochloric acid with evolution of chlorine gas.
Тарих және пайда болуы
1758 жылға дейін сонатын атау оның ерекше сыртқы түріне сілтеме жасайды, ежелгі грек тілінен ψιλός: psilos (жалаңаш, тегіс, шашы жоқ) және μέλας: melas (қара); латын тілінде calvonigrite – calvo (шашы жоқ, тегіс) және negri (қара) сөздерінен шыққан. Бұл – марганецтің кең таралған және маңызды кені, ол бірдей жағдайларда кездеседі және пиролузит сияқты коммерциялық қолданыстарға ие. Ол көптеген жерлерде табылады; ерекше ботриоидты үлгілер бергендердің арасында Корнуоллдағы Лоствителдегі Рестормель темір кеніші, Сомерсеттегі Брендон Хиллз, Оркней аралдарындағы Хой, Кобленц маңындағы Сайн, Кейптаун жанындағы Хоут Бэй және Вирджиния штатының Аугуста округіндегі Кримора жатады. Пиролузитпен бірге Вермонт, Вирджиния, Арканзас және Жаңа Шотландияда кеңінен өндіріледі.
The name, dating back to 1758, makes reference to its characteristic appearance, from the ancient Greek ψιλός: psilos for (naked, smooth, bald) and μέλας: melas (black); a Latinized form is calvonigrite from calvo for (bald, smooth) and negri (black). It is a common and important ore of manganese, occurring under the same conditions and having the same commercial applications as pyrolusite. It is found at many localities; amongst those which have yielded typical botryoidal specimens may be mentioned the Restormel iron mine at Lostwithiel in Cornwall, Brendon Hills in Somerset, Hoy in Orkney, Sayn near Coblenz, Hout Bay near Cape Town, and Crimora in Augusta county, Virginia. With pyrolusite it is extensively mined in Vermont, Virginia, Arkansas, and Nova Scotia.