Асқынбас торғайлақ (Eremopterix griseus) – Оңтүстік Азияда кездесетін кішкентай құс. Еркектерінің беті қара-ақ, аналықтары құмды түсті. Әдемі ән салады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Күлді тақырқұс (Eremopterix griseus) – тақырқұстар тұқымдасына жататын, құсқұсқа ұқсас шағын құс. Ол Оңтүстік Азияның жазықтарында, ашық жерлерде, жалаңаш топырақ, шөп және бұталы өсімдіктерде кездеседі. Аталықтарының беті қара және ақ түсті контрастты өрнекпен ерекшеленеді, ал аналықтары құмды қоңыр түсті, аналық құсқұсқа ұқсайды. Аталықтары көбелек шағы кезінде, толқынды және тік түсумен ұшып, соққылайтын ұзын төмен қарайтын сыбызғымен оңай анықталады.
The ashy crowned sparrow lark (Eremopterix griseus) is a small sparrow sized member of the lark family, belonging to the genus of sparrow larks. It is found in the plains in open land with bare ground, grass and scrub across South Asia. The males are well marked with a contrasting black and white face pattern, while females are sandy brown, looking similar to a female sparrow. Males are easily detected during the breeding season by the long descending whistle that accompanies their undulating and dive bombing flight displays.
Таксономия және жүйелеу
Күл тақиялы торғайлақ бастапқыда Alauda туысына жатқызылған. Бұл түр мынадай балама атаулармен де белгілі: күл тақиялы торғайлақ, күл тақиялы финк-ларек, қара қарны финк-ларек және қара қарны торғайлақ.
The ashy crowned sparrow lark was originally placed in the genus Alauda. This species is also known by the following alternate names: ash crowned sparrow lark, ashy crowned finch lark, black bellied finch lark, and black bellied sparrow lark.
Кіші түрлер
Дегенмен, ceylonensis (Шри-Ланкадан) және siccata (Гуджараттан) деген кейбір түршелер бөлініп көрсетілгенімен, айырмашылықтар көбінесе географиялық градиент бойынша өзгереді және олар бір түр ретінде қарастырылады.
Although some subspecies ceylonensis (from Sri Lanka) and siccata (from Gujarat) have been named, variations are mostly clinal and they are treated as a monotypic species.
Сипаттама
Бұл құстар, шағын торғайдың мөлшерінде, қысқа аяқтары және тырна тәрізді тұмсықтары бар, көбінесе жерде отырады. Сымдарға қонғанымен, ағаштар мен бұталарға қонбайды. Аталықтарының денесі құмды қоңыр түсті, құрсағы, жауырыны, төменгі жауырыны және көздерінің жолағы қара. Басының үстіңгі жағы күлгін (дегенмен, бас қауырсындарының түбі қара), Үндістан мен Пәкістанның шөлейт аймақтарында осы түрмен аумағы жартылай беттесетін қара бас торғайының қара қоңырдан қара түсіне ұқсамайды. Аналығы ашық қоңыр түсті және әйел үй торғайына өте ұқсас, бірақ аяқтары әлдеқайда қысқа, денесі мығым және мойны қысқа болып көрінеді.
Sparrow sized with a finch like bill and short legs, these birds are usually seen sitting on the ground, and although they will sometimes perch on wires they do not perch in trees or bushes. The male is sandy brown overall with a black belly, chin, lower lores and eye stripe. The top of the head is ashy (although the base of these crown feathers are dark) unlike the dark brown to black in the black crowned sparrow lark which partly overlaps with the range of this species in the arid zone of India and Pakistan. The female is pale brown and very similar to a female house sparrow, although the legs are much shorter and appearing stockier and shorter necked.
Тіршілік ету ортасы және таралуы
Бұл түр белгілі бір биіктіктен төменгі жерлермен шектеледі және Гималай тауларының оңтүстігінен Шри-Ланкаға дейін, батыста Инд өзен жүйесіне және шығыста Ассамға дейін таралады. Ол егістік қалдықтарында, бұталы жерлерде, қараусыз қалған жерлерде, өзен жағалауындағы құмдарда және жағалаудағы тасқын алаңдарында кездеседі. Олар шөл аймағының ішкі бөлігінен қашықтайды, мұндай орта қара тажықты торғай-құйрыққа көбірек сәйкес келеді. Екі түрдің ареалдары жартылай беттеседі, бірақ олар сирек бір орында кездеседі. Жаңбыр маусымында олар күшті жауын жауатын аймақтардан шегінеді. Олар түнде жерде демалады, топыраққа шағын ойықтар жасап ұялайды. Ұясы – жердегі шөп түбіндегі тығыз ойыс, шөп пен шашпен төселген, ал шетіне бірнеше тас орналастырылған. Әдетте, 2-3 жұмыртқа салады, оларды ата және аналық екеуі де жатыр. Жұмыртқалар шамамен 13-14 күннен кейін шығады, ал екі ата-ана да балаларды кезекпен тамақтандырады, бірақ аналық белсендірек болады. Көптеген құстарда оң жамбас толық дамымайды, алайда зерттеу нәтижесінде 150 мысалдың 6-сында оң жамбастың іздері табылды, бірақ жұмыртқа жолы болған жоқ.
This species is restricted to below elevation and is found from south of the Himalayas to Sri Lanka extending to the Indus river system in the west and to Assam in the east. It is found in stubble, scrub, waste land, riverside sand and tidal flats on the coast. They avoid the interior of the desert zone, a habitat that is more likely to be used by the black crowned sparrow lark. The two species overlap partly in range, although they are rarely seen together in the same locations. During the monsoon season, they withdraw from heavy rainfall regions. They roost at night on the ground, making small depressions in the soil. The nest is a compact depression under a tuft of grass in the ground lined with grass and hair with some pebbles arranged on the edge. The usual clutch is two or three eggs and both males and female incubate the eggs. The eggs hatch after about 13 or 14 days and both parents take turns to feed the young although the female is more active. In most birds, the right ovary is not fully developed; however, a study found 6 out of 150 specimens had traces of a right ovary although the oviduct was absent.
Мәдениетте
Кейбір хинди диалектілерінде бұл құсқа дабхак чурти деген ат қойылған, ол "құсқырандай отырған торғай" деген мағынаны білдіреді. Британдық Үндістанда оны тамақ үшін атып, "ортолан" деп атаған.
The name in some Hindi dialects for the bird is dabhak churi, which means 'crouching sparrow'. In British India, it was shot for the table and termed as 'ortolan'.
Басқа дереккөздер
Шиванараян, Н (1978). "Сорғы егісіне аққбалықпен шаңырақ шаққан шұбар құстың келтірген зияны". Құс бақылаушыларға арналған хабарлама. 18(3):10. Шукла, Р.Н.; Шривастава, М. (1985): "Үш түрдің ұялары мен ұя салу мінез-құлқына қатысты кейбір байқаулар". Салыстырмалы физиология және экология. 10(2):77–78.
Shivanarayan, N (1978). "Damage to Sorghum by Ashycrowned Finch Lark". Newsletter for Birdwatchers. 18(3):10. Shukla, RN; Shrivastava, M (1985): "Some observations on nests and nesting behavior of three birds". Comparative Physiol. Ecol. 10(2):77–78.