Урваши Вайд: ЛГБТ құқықтары үшін күш білген белсенді, заңгер және жазушы

Кіріспе

Үнді-американдық ЛГБТ құқықтары жөніндегі белсенді, заңгер және жазушы (1958–2022)

Урваши Вайд (8 қазан 1958 – 14 мамыр 2022) – Үндістанда туған американдық ЛГБТ құқықтары жөніндегі белсенді, заңгер және жазушы. Ол гендерлік және сексуалдық құқық саласындағы сарапшы, әлеуметтік әділдіктің нақты мақсаттарына жетуге кеңесші болды. Ол Ұлттық ЛГБТҚ жұмыс тобында түрлі қызметтер атқарды, 1989–1992 жылдары атқарушы директор болып қызмет етті – ұлттық гейлер мен лесбияндық ұйымды басқарған алғашқы афроамерикандық әйел. Ол "Виртуалды теңдік: Гейлер мен лесбияндықтар азаттығының бағыты" (1995) және "Тоқтаусыз революция: Нәсілге, классқа және ЛГБТ саясатының алғышарттарына қарсы күрес" (2012) кітаптарының авторы.

Ерте өмір және білім

Урваши Вайд 1958 жылдың 8 қазанында Үндістанның Нью-Дели қаласында дүниеге келді. Әкесі Кришна Балдев Вайд университетте оқытушы болып жұмыс істегеннен кейін, сегіз жасында отбасымен бірге Нью-Йорк штатының Потсдам қаласына көшіп барды. 11 жасында Вьетнам соғысына қарсы қозғалысқа қатысты. Вассар колледжінде ол түрлі саяси және әлеуметтік мәселелерде белсенділік танытты, оның ішінде кампустағы Феминисттер одағын құруға бірлесіп қатысты (Вассардың аралас колледжге жаңадан ауысуымен байланысты) және апартеидке қарсы күреске қатысты. Он жылдан астам уақыт бойы Вайд ең көне ұлттық ЛГБТ азаматтық құқықтар ұйымы – Ұлттық ЛГБТҚ жұмыс тобында (NGLTF) әртүрлі лауазымдарда жұмыс істеді; бастапқыда медиа директоры, кейін атқарушы директоры болып (1989–1992 жылдар), ол әлеуметтік әділеттілік саласындағы жаңашылдармен, қозғалыстармен және ұйымдармен жұмыс істеді, бұл жыныстық бағдар, гендерлік идентичность, нәсіл, жыныс және экономикалық жағдайға негізделген құрылымдық теңсіздіктерді жоюға бағытталған.

Саяси белсенділік

Вайд сенді, ЛГБТ (лесбиянка, гей, бисексуал және трансгендерлік) теңдігі тек қоғам мен отбасының іргелі институттары нәсілдік, гендерлік және экономикалық ерекшеліктерді көбірек қабылдайтын деңгейде трансформацияланғанда ғана мүмкін болады. Оның 1995 жылы жарық көрген «Виртуалды теңдік: Гейлер мен лесбияндықтар азаттығының бағыттары» кітабы 1996 жылы Stonewall Book Award сыйлығын жеңіп алды. Вайд 1992 жылдың желтоқсанында NGLTF ұйымынан кетіп, 1995 жылы жарияланған «Виртуалды теңдік» кітабын жазды. 1997 жылдан 2001 жылға дейін ол NGLTF-тің саясатты зерттеу институтының директоры ретінде NGLTF-ке қайта оралды. 2004 жылдан 2014 жылға дейін Gill Foundation қорының кеңесінде қызмет етті. 2018 жылы бұрынғы президент Джордж Буш қайтыс болғаннан кейін, оның президенттігі кезінде NGLTF-тің атқарушы директоры болған Вайд Буштың СПИДке қатысты мұрасы туралы пікір білдірді: «Шынайылықта, бұл жағымсыз басшылық мұрасы болды, егер ізгілікпен қарасақ, оны аралас деп айтуға болар. Ол СПИД мәселесінде көшбасшылық танытпады». Вайд белсенді сексуалдық азаттықты жақтады. Ричард Бернс еске алғандай, ол Солтүстік-Шығыста Вайдпен бірге оқыған кезде Gay Community News газетінің бас редакторы болған: «Егер мен оған секс-клуб туралы айтсам, ол да бірге баруды қалады», - деді Бернс. «Біз бардық, бірақ ол жігіт емес екенін білген соң, бізді сыртқа шығарып тастады. Бірнеше рет». Вайдтың 2012 жылы жарық көрген «Тоқтаусыз революция: Нәсілге, тапқа және ЛГБТ саясатының болжамдарына қарсы тұру» кітабы ЛГБТ қозғалысының нәсілдік және гендерлік көзқарастағы кемшіліктерін сынап, әлеуметтік әділдікпен айналысу ЛГБТ қауымдастығының барлық бөліктеріне теңдік пен әділдікке қол жеткізуге көмектеседі деген пікірін жалғастырады. Вайд Curve журналына ЛГБТ қауымдастықтарының некеге теңдік үшін күрестегі жеңістерге тым ден қойып, қозғалысын баяулатудан қорқатынын айтты. Ол расасы, табысы, ұлты, жасы, мүмкіндіктеріне қарамастан, барлығын қамтитын, кеңейтілген қозғалысты жақтады. Вайд ЛГБТ қауымдастығының болашағы екі маңызды міндетті орындауға тиіс деп үміттенеді. «Біріншіден, қауымдастығымыздың әлсіз бөліктеріне көмектесу. Бұл аз қамтылған ЛГБТ адамдары, трансгендерлер және біздің қауымдастығымыздың әйелдері, олардың құқықтарына қатысты жағдай нашарлап барады, сондай-ақ қауымдастығымыздың барлық бөліктері – балалар, қарт гейлер» және «Екіншіден, ЛГБТ қауымдастығының саяси күшін және мүмкіндіктерін пайдаланып, барлығы үшін әділ қоғам құруды қалаймын». 1994 жылы Вайд пен Ларри Крамер арасындағы әңгімеде Вайд АИТВ және репродуктивті денсаулық мәселелеріндегі өзара байланысты ынтымақтастық туралы пікір білдірді: «Егер біз [АИТВ] емдеу мәселелерінің расизммен қалай байланысы бар екенін аныта алсақ ше? Бұл сіздің өміріңізде менікінен өзгеше көрініс табады. Міне, репродуктивті таңдау мәселесі. Бұл ешқашан ерлер әйелдермен бірге шеруге шығуы керек емес, себебі олар әйелдерді қолдайды. Керісінше, ерлер репродуктивті бостандық үшін шеруге шығуы керек, өйткені біз мемлекеттің сіз бен маған не істеуге болатынын айтуға тырысып отырмыз. Егер мемлекет аборт жасатуға тыйым сала алса, ол содомдық қатынасқа да тыйым сала алады». Вайд сүт безі қатерлі ісігімен күресіп жатқан адамдар үшін белсендірек жауап беруге шақырды. «Сүт безі қатерлі ісігіне байланысты диагностика, емдеу және күтім мәселелері бойынша ACT UP сияқты тікелей әрекеттер қозғалысын ұйымдастыру қажет», - деп жазды ол. «Бірақ олар сүт безі қатерлі ісігінен аман қалғандардың және олардың отбасыларының ашуын және күш-жігерін жұмылдыру үшін, диагностикалау технологиясын, дәрі-дәрмектерді әзірлеуді, күтім мен емдеу стандарттарын, мысалы, медициналық сақтандыруды жақсарту үшін қысым жасау және талап ету үшін ұйымдастырылмаған».

Vaid believed that lesbian, gay, bisexual, and transgender (LGBT) equality will occur only when the larger institutions of society and the family are transformed to be more inclusive of racial, gender, and economic difference. Her book Virtual Equality: The Mainstreaming of Gay and Lesbian Liberation (1995) won a Stonewall Book Award in 1996. Vaid left NGLTF in December 1992 and wrote Virtual Equality (published in 1995). She returned to NGLTF from 1997 to 2001 as the director of its think tank, the NGLTF Policy Institute. She served on the board of the Gill Foundation from 2004 to 2014. Upon the death of former president George H. W. Bush in 2018, Vaid, who had been executive director of NGLTF during his presidency, commented on the Bush's legacy regarding AIDS, saying: "If one was being charitable one could say it was a mixed legacy, but in truth it was a bad legacy of leadership He did not lead on AIDS." Vaid was a staunch sexual liberationist. As Richard Burns, who had been the managing editor of the Gay Community News prior to becoming Vaid's classmate at Northeastern recalled, "If I told her about a sex club, she wanted to go, too," Burns said. "And then we did, and then we were thrown out when they discovered she was not a guy. More than once." Vaid's book Irresistible Revolution: Confronting Race, Class and the Assumptions of LGBT Politics (2012) critiques the racial and gender bias of the mainstream LGBT movement and continues her argument that engagement with social justice is what will enable all parts of the LGBT community to realise equality and justice. Vaid told Curve magazine that her biggest fear was that LGBT communities would get preoccupied by the wins in the fight for marriage equality and slow down their movement. She argued for a more inclusive movement, one that would encompass everyone regardless of race, class, ethnicity, age, or ability. Vaid hoped that the future of LGBT communities will accomplish two things. "One is to take care of the parts of our community that are less powerful. That means low income LGBT people, transgender people and our community's women, whose rights are getting the crap kicked out of them, parts of our community across the board—kids, old gay people" and "The second thing I would love to see happen is for the LGBT community to use its political power and access to create a more just society for all." In a conversation between Vaid and Larry Kramer in 1994, Vaid made an argument for intersectional solidarity within HIV and reproductive issues: "What if we tried to identify how [H. I. V.] treatment issues connect with racism It’s going to express itself differently in your life than in mine . . That’s the issue of reproductive choice. It was never about men should march with women because they support women. It was more that men should march for reproductive freedom because we’re marching against the power of the state to tell you and me what to do sexually . If the state can say you can’t have an abortion, the state can say you can’t have sodomy." Vaid called for a greater activist response for and by people with breast cancer. "There’s a clear need for an ACT UP type direct action movement organized around diagnosis, treatment, and care for breast cancer," she wrote. "But they are not organized to mobilize the anger and energy of breast cancer survivors and our families to pressure and demand an improvement in diagnosis technologies, in drug development, in standards of care and treatment, in health insurance coverage, for example."

Жеке өмір

Вайд Манхэттен мен Массачусетс штатындағы Провинстаун қалаларында әріптесі, комедия актері Кейт Клинтонмен бірге тұрған. Ол 2022 жылдың 14 мамырында үйінде сүт безінен туындаған қатерлі ісіктен қайтыс болды. Бұрын оған қалқанша безінің қатерлі ісігі диагнозы қойылған еді.

Шығармалары

Вайд, Урваши. (2012) Тартымды революция: нәсіл, класс және ЛГБТ саясатының қағидаларымен күресу. Магнус кітаптары.

Танымал мәдениетте

Оның аты Le Tigre тобының "Hot Topic" әнінің мәтінінде айтылады.