Кіріспе

Америкалық коммерциялық емес ұйым

GLBTQ Legal Advocates & Defenders (GLAD) – АҚШ-тағы коммерциялық емес құқықтық қорғау ұйымы. Ұйым жыныстық бағдары, ВИЧ статусы және гендерлік идентиті мен көрінісіне негізделген кемсітушілікті тоқтатуға жұмыстейді. Ұйым бұл мақсатқа негізінен ЛГБТ (лесбиян, гей, бисексуал, трансгендер) құқықтары және ВИЧ-пен өмір сүретін адамдардың құқықтары саласында сот процесі, адвокация және білім беру арқылы қол жеткізеді. Сонымен қатар, GLAD «GLAD Answers» құқықтық ақпарат желісін басқарады, онда Жаңа Англия аймағының ЛГБТҚ және ВИЧ-положитивті тұрғындары адвокаттардың кеңесін және өз құқықтары туралы ақпарат ала алады. Ұйым 2016 жылдың ақпан айында өз атын GLBTQ Legal Advocates & Defenders деп өзгертті. GLAD-тің кеңсесі Бостон қаласында (Массачусетс штаты) орналасқан және Солтүстік-Шығыс АҚШ-тың Жаңа Англия аймағына қызмет көрсетеді.

Өмірбаян

GLAD бастапқыда Гейлер мен лесбияндықтарды қорғаушылар және жақтаушылар (Gay & Lesbian Advocates & Defenders) деп аталды. Оны Джон Уорд 1978 жылы Бостон полициясы жүргізген операцияға жауап ретінде құрды, нәтижесінде Бостон қалалық кітапханасының бас ғимаратындағы әйелдер мен ерлер бөлмелерінде жүзден астам адам ұсталды. GLAD сол жылы Doe v. McNiff ісін қозғады, және ақырында ұсталғандардың барлығы кінәсіз деп танылды немесе оларға тағылған айыптар алынып тасталды. Hurley v. GLIB: GLAD негізін қалаушы Джон Уорд Бостонның ирландиялық-американдық гей, лесбиян, бисексуалдық тобының Бостонның Оңтүстік бөлігіндегі жыл сайынғы Әйрек күні шеруіне қатысу құқығын қорғау үшін Жоғарғы Сот алдында сөйлеген алғашқы ашық гей адам болды. Массачусетс соты осы топтың шеруге қатысуға құқылы екенін растады. 1995 жылы АҚШ Жоғарғы Соты Массачусетс сотының шешімін кері қайтарып, оларға шеруге қатысуға тыйым салды. Bragdon v. Abbott: 1995 жылы GLAD ісі ВИЧ және ЖИТС жұқтырған адамдардың Мүгедектік туралы заңмен (Americans with Disabilities Act - ADA) қорғалатынын анықтады. Бұл АҚШ Жоғарғы Сотының ADA бойынша қараған алғашқы ісі және ВИЧ-қа қатысты алғашқы іс болды. Doe v. Yunits: 2000 жылы GLAD Массачусетс жоғары сотына трансгендер студент Катринаның атынан іс қозғады, ол өзінің әйелдік гендерлік идентификациясына сәйкес киім кигені үшін тәртіптік жаза алған болатын. Жоғары сот орта мектептің трансгендер студенттің әйел гендерлік идентификациясын білдіруіне тыйым сала алмайтынын шешті. Бұл трансгендер студент қозғаған алғашқы жарияланған сот шешімі болды. O'Donnabhain v. Commissioner of Internal Revenue: 2010 жылдың 2 ақпанында АҚШ Салық соты гендерлік дистресске емдеу Ішкі кірістер кодексі бойынша медициналық көмек ретінде қарастырылады және демек, салықтан шегеріледі деп шешті. Miller Jenkins v. Miller Jenkins (2006): Бұл екі ана мен олардың қызы арасындағы қамқорлыққа қатысты дау болды. Doe v. Regional School Unit 26 (2014): Мэн Жоғарғы соты трансгендер қыздың мектептегі қыздар дәретханасын пайдалануына тыйым салу оның штаттың Адам құқықтары туралы заңына сәйкес құқықтарын бұзатынын шешті. Бұл сот трансгендер студенттің гендерлік идентификациясына сәйкес ваннаға кіруіне тыйым салудың заңсыз екенін анықтаған алғашқы жағдай болды. DeBoer v. Snyder (2015): GLAD-тің Азаматтық құқықтар жобасының директоры Мэри Бонауто 2015 жылдың 28 сәуірінде АҚШ Жоғарғы сотының алдында некеге тұру құқығын іздейтін бір жынысты жұптар атынан сөйледі. Бұл іс Obergefell v. Hodges ісімен біріктіріліп, 5-4 дауыспен Жоғарғы соттың некеге тұру құқығын кепілдендірген маңызды шешімімен аяқталды.

Некеге қатысты теңдікті қамтамасыз ету

1997 жылы GLAD, Бет Робинсон және Сьюзан Мюрреймен бірге, үш Вермонт жұбының атынан «Бейкерге қарсы Вермонт штаты» ісін қозғады, олар некеге тұру құқығын талап етті. 1999 жылдың 20 желтоқсанында Вермонт Жоғарғы соты бір жынысты жұптарға Вермонт заңнамасына сәйкес некеге тең заңдық құқықтар, қорғау және міндеттер берілуі керек деп шешті. Осы шешімнің тікелей нәтижесі ретінде 2000 жылы Вермонт бір жынысты жұптарға некеге тең заңдық қатынасқа түсуге рұқсат берген алғашқы штат болды, ол Вермонтта азаматтық одақ деп белгіленді. 2003 жылы GLAD Массачусетс штатында бір жынысты жұптардың некеге тұру құқығын жеңіп алудағы жұмысы үшін ұлттық назар аударды. «Гудриджге қарсы Қоғамдық денсаулық сақтау департаменті» ісінде, ол Массачусетс Жоғарғы соты алдында гетеросексуалды жұптарға некеге тұруды шектеу штат конституциясын бұзу болып табылады деп сәтті дәлелдеді. 2008 жылдың қазанында GLAD Коннектикут штатында бір жынысты жұптарға некеге тұру құқығын жеңіп алды, «Керриганға қарсы Қоғамдық денсаулық сақтау комиссары» ісі бойынша штаттың Жоғарғы сотының шешімімен. 2008 жылдың 18 қарашасында, «Гудридж» ісінің бес жылдығына орай, GLAD басқа штаттық ұйымдармен бірлесіп «Алты он екі» жобасын бастады, мақсаты 2012 жылға дейін Жаңа Англияның барлық алты штатында бір жынысты некеге қол жеткізу болды. Жоба Жаңа Англияны «неке теңдігі аймағы» етуді көздеді. Жоба негізінен штаттық заң шығарушы органдар арқылы жүзеге асырылып, 2012 жылы елдің қалған бөлігі үшін жол картасын ұсынуға үміттенді. Алты ай ішінде тағы үш штат бір жынысты некеге қатысты заңдарды қабылдады, бірақ 2009 жылдың 3 қарашасында Мэн штатындағы заң сайлаушылармен жойылды. Сайлаушылардың бұл шешімінен кейін GLAD және басқа азаматтық құқықтар ұйымдарының коалициясы Мэн штатында екі жылдық қоғамдық білім беру науқанын бастады. 2011 жылдың 30 маусымында EqualityMaine және GLAD Мэн штатының 2012 жылғы қарашадағы дауыс беру бюлетенінде бір жынысты некелерді қолдау үшін сайлаушылар бастамасын ұсынуды жариялады. Сайлаушылардың бастамасы қабылданды, Мэн штаты дауыс беру арқылы бір жынысты некелерді заңдастырған алғашқы штат болды. 2013 жылдың 2 мамырында «Алтыдан он екіге» жобасы Род-Айленд штатының заң шығарушы органы бір жынысты жұптарға некеге тұруға рұқсат беретін заң жобасын қабылдағанда және губернатор Линкольн Чафи оны заңға қол қойғанда аяқталды. 2009 жылдың наурызында «Гиллге қарсы Кадрлар басқармасының кеңсесі» ісін қозғаған кезде GLAD, Некеге қарсы қорғаныс туралы заңның (DOMA) 3-бабына қарсы федералды сотқа шағымдануды бастаған алғашқы ұйым болды, ол федералды үкіметке бір жынысты некелердің заңдылығын мойындауға кедергі келтірді. 2010 жылдың 9 қарашасында GLAD «Педерсенге қарсы Кадрлар басқармасының кеңсесі» ісімен DOMA-ның 3-бабына екінші шағымды берді. Ол АҚШ-тың аудандық сотында және бірінші және екінші апелляциялық соттарда екі істі жеңіп алды. 2012 жылдың шілде және тамыз айларында АҚШ Әділет департаменті осы екі іс бойынша АҚШ Жоғарғы сотына сертификаттық өтініштерді жіберді. Жоғарғы сот оның орнына «Виндзорға қарсы АҚШ» ісін қарауды жөн көрді.