ЛГБТ қозғалыстары және қоғамдағы олардың орны

Кіріспе

Әлеуметтік қозғалыстар

Лесбиянка, гей, бисексуал және трансгендерлік (ЛГБТ) қозғалыстары – ЛГБТ адамдарын қоғамда қолдауды мақсат ететін әлеуметтік қозғалыстар. Барлық ЛГБТ адамдарын және олардың мүдделерін білдіретін жалпы немесе басты ұйым болмаса да, әлем бойынша көптеген ЛГБТ құқықтарын қорғау ұйымдары жұмыс істейді. ЛГБТ құқықтарын ілгерілеткен алғашқы ұйым 1897 жылы Берлинде құрылған Ғылыми-гуманитарлық комитет болды. Осы қозғалыстардың көптегендерінің ортақ мақсаты – ЛГБТ адамдарына тең құқықтарды қамтамасыз ету, көбінесе гомосексуализмді қылмыстық жазаға тартуды тоқтату немесе бір жынысты некелерді заңдастыру сияқты нақты мақсаттарға бағытталған. Басқалары ЛГБТ қауымдастықтарын құруға немесе бифобиядан, гомофобиядан және трансфобиядан қоғамды азат етуге жұмыс істейді. Бүгінгі күні ұйымдастырылған ЛГБТ қозғалыстары кең ауқымды саяси белсенділік пен мәдени шараларды қамтиды, оның ішінде лоббилік әрекеттер, көше шерулері, әлеуметтік топтар, бұқаралық ақпарат құралдары, өнер және зерттеулер.

Шолу

Әлеуметтік зерттеуші Мэри Бернштейн былай деп жазады: "Лесбиянкалар мен гейлер қозғалысы үшін мәдени мақсаттар (бірақ олармен шектелмейді) еркектік пен әйелдіктің қалыптасқан көзқарастарына, гомофобияға және гетеронормативтілікке (гендерлік гетеросексуалдық отбасының басымдығы) қарсы тұруды қамтиды. Саяси мақсаттар заңдар мен саясатты өзгерту арқылы жаңа құқықтар, мүмкіндіктер мен зияннан қорғау алуға бағытталған". Бернштейн белсенділердің азаматтық және саяси салаларда екі типті мақсатты да көздейтінін атап көрсетеді. Басқа әлеуметтік қозғалыстар сияқты, ЛГБТ қозғалыстарының ішінде де, арасында да қақтығыстар болады, әсіресе өзгерістер стратегиясы және осы қозғалыстардың өкілдігін кім анықтайды деген мәселелерде, бұл білім беруді өзгертуге де қатысты. Лесбиянкалар, гейлер, бисексуалдар, трансгендерлер, интерсексуалдар және басқаларының ортақ мүдделері мен бірлесіп жұмыс істеу қажеттілігі туралы пікірталастар да бар. 1970-1980 жылдардағы лесбиянкалар мен гейлер қозғалысының лидерлері еркек сипаттағы лесбиянкаларды, әйел сипаттағы гейлерді, трансгендерлерді және бисексуалдарды жұртшылықтан жасыруға тырысып, ЛГБТ қауымдастықтарында ішкі бөліністер тудырды. Roffee және Waling (2016) ЛГБТ қауымдастығының мүшелері микроагрессияға, қорлауға және басқа мүшелерден антиәлеуметтік мінез-құлыққа ұшырайтынын анықтады. Бұл "ЛГБТ" терминіне байланысты қате түсініктер мен қарама-қайшылықтардың салдары. Мысалы, трансгендерлер қауымдастықтың басқа мүшелерінің өздерінің жеке қажеттіліктерін түсінбейтінін, олардың орнына дұрыс емес болжамдар жасайтынын және бұл денсаулыққа қауіп төндіруі мүмкін екенін айтты. Сонымен қатар, бисексуалдар гейлер мен лесбиянкалардың бисексуалдыққа түсініксіздікпен немесе құрметсіздікпен қарайтынын сезінді. Көптеген адамдар осы қауымдастықтың көпшілігімен бірдей құндылықтарды бөліседі десе де, ЛГБТ қауымдастығының ішінде де сәйкессіздіктер сақталып қалған. ЛГБТ қозғалыстары көбінесе гей, бисексуал және трансгендер адамдарды тұрақты топ ретінде қарастыратын жекелік саясатты қабылдады; бұл азшылық топтарының арасында кең таралған. Осы тәсілді қолданушылар еркіндік пен тең мүмкіндіктерге қол жеткізуді мақсат ететін либералды саяси мақсаттарға ұмтылады және қоғамдағы басқа топтармен бірдей деңгейде саяси ағымға қосылуға тырысады. Жыныстық бағдар мен гендерлік идентичность туа біткен және саналы түрде өзгертілмейтін нәрсе деп есептеліп, гей, лесбиянка және бисексуалдарды гетеросексуалдарға айналдыруға жасалған әрекеттер ("конверсиялық терапия") ЛГБТ қауымдастығы тарапынан әдетте қолдау таппайды. Мұндай әрекеттер көбінесе гомосексуализмді, лесбияндықты және бисексуалдық қатынасты әдепсіз деп санайтын діни сенімдерге негізделген. Алайда, дін гомосексуализмге, бисексуализмге немесе трансгендерлікке бір ауыздан қарсы болған емес, көбінесе ерлер арасындағы және әйелдер арасындағы қатынасты әртүрлі қарастырады. Бүгінгі күні көптеген діни қауымдастықтар мен басқа діндердің көптеген жандары ЛГБТ құқықтарын қабылдауда. Алайда, ЛГБТ қозғалысындағы басқалар жекелік саясатты шектеулі және кемшіліктері бар деп сынға алды, ал квир қозғалысының өкілдері гей және лесбиянка санаттары шектеулі деп санайды және осы санаттарды қайта құруға тырысады, олар "гетеросексуал емес адамдарды әрқашан кемсіз деп белгілейтін мәдени жүйені нығайтады, сынға алмайды". Француз революциясынан кейін католик елдеріндегі дінге қарсы сезімдер мен Наполеон кодексінің либералды әсері содомия заңдарын жоюға мүмкіндік берді. Алайда, протестант елдерінде, шіркеунің қатаңдығы азырақ болғандықтан, діни негіздегі заңдарға қарсы жалпы реакция болған жоқ. Нәтижесінде, осы елдердің көпшілігі 20-ғасырдың соңына дейін содомияға қатысты заңдарын сақтап қалды. Дегенмен, кейбір елдер содомияға қатысты заңдарын әлі де сақтап отыр. Мысалы, 2008 жылы Үндістанның Жоғарғы соты 150 жыл бұрынғы содомияны жазалайтын заңға сүйене отырып шешім шығарды.

Sociologist Mary Bernstein writes: "For the lesbian and gay movement, then, cultural goals include (but are not limited to) challenging dominant constructions of masculinity and femininity, homophobia, and the primacy of the gendered heterosexual nuclear family (heteronormativity). Political goals include changing laws and policies to gain new rights, benefits, and protections from harm". Bernstein emphasizes that activists seek both types of goals in both the civil and political spheres. As with other social movements, there is also conflict within and between LGBT movements, especially about strategies for change and debates over exactly who represents the constituency of these movements, and this also applies to changing education. There is debate over the extent that lesbians, gays, bisexuals, transgender people, intersex people, and others share common interests and a need to work together. Leaders of the lesbian and gay movement of the 1970s, '80s and '90s often attempted to hide masculine lesbians, feminine gay men, transgender people, and bisexuals from the public eye, creating internal divisions within LGBT communities. Roffee and Waling (2016) documented that LGBT people experience microaggressions, bullying and anti social behaviors from other people within the LGBT community. This is due to misconceptions and conflicting views as to what entails "LGBT". For example, transgender people found that other members of the community were not understanding toward their own, individual, specific needs and would instead make ignorant assumptions, and this could cause health risks. Additionally, bisexual people found that lesbian or gay people were not understanding or appreciative of bisexual sexuality. Evidently, even though most of these people would say that they stand for the same values as the majority of the community, there are still remaining inconsistencies even within the LGBT community. LGBT movements have often adopted a kind of identity politics that sees gay, bisexual, and transgender people as a fixed class of people; a minority group or groups, and this is very common among LGBT communities. Those using this approach aspire to liberal political goals of freedom and equal opportunity, and aim to join the political mainstream on the same level as other groups in society. In arguing that sexual orientation and gender identity are innate and cannot be consciously changed, attempts to change gay, lesbian, and bisexual people into heterosexuals ("conversion therapy") are generally opposed by the LGBT community. Such attempts are often based on religious beliefs that perceive gay, lesbian, and bisexual activity as immoral. Religion has, however, never been univocal opposed to either homosexuality, bisexuality or transgenderism, usually treating sex between men and sex between women differently. As of today, numerous religious communities and many believers in other religions are generally accepting of LGBT rights. However, others within LGBT movements have criticized identity politics as limited and flawed, elements of the queer movement have argued that the categories of gay and lesbian are restrictive, and attempted to deconstruct those categories, which are seen to "reinforce rather than challenge a cultural system that will always mark the non heterosexual as inferior." After the French Revolution the anticlerical feeling in Catholic countries coupled with the liberalizing effect of the Napoleonic Code made it possible to sweep away sodomy laws. However, in Protestant countries, where the church was less severe, there was no general reaction against statutes that were religious in origin. As a result, many of those countries retained their statutes on sodomy until late in the 20th century. However, some countries have still retained their statutes on sodomy. For example, in 2008 a case in India's High Court was judged using a 150 year old reading that was punishing sodomy.

Гомофильдік қозғалыс (19451969)

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бірден Батыс әлемінде, Ұлыбританияда, Францияда, Германияда, Нидерландыда, Скандинавия елдерінде және АҚШ-та гомосексуалистердің құқықтарын қорғаушы топтар пайда болды немесе қайта жанданды. Бұл топтар гомофиль терминін гомосексуализмге қарағанда көбірек қолданды, махаббатты жыныстық қатынастан жоғары қойып, оған басымдық берді. Гомофильдік қозғалыс 1940 жылдардың соңында Нидерланды мен Данияда басталып, 1950-1960 жылдары Швеция, Норвегия, АҚШ, Франция, Ұлыбритания және басқа да елдерде жалғасты. АҚШ-тағы алғашқы гомосексуалдық ұйым ONE, Inc. бай транссексуал Рид Эриксонның қаржылық қолдауымен құрылды. АҚШ-та трансгендерлік құқықтарды қорғау жөніндегі журнал «Трансвестия: Америкалық киімдегі теңдік қоғамының журналы» 1952 жылы екі нөмірін жариялады. Гомофильдік қозғалыс әлеуметтік қабылдау үшін саяси жүйелерге ықпал етуге бағытталған лоббилік жұмыстар жүргізді. 1970-ші жылдардағы радикалдар кейіннен гомофильдік топтарды ассимиляцияшыл деп сынады. Барлық демонстрациялар тәртіпті және сыпайы өтті. 1969 жылға қарай АҚШ-та ондаған гомофильдік ұйымдар мен басылымдар пайда болды және ұлттық ұйым құрылды, бірақ бұқаралық ақпарат құралдары оларға көбінесе назар бөлмеді. Кейбір тарихшылардың пікірінше, 1965 жылы Филадельфиядағы Independence Hall алдында өткен гей-марш қазіргі гей-құқықтары қозғалысының бастауын берді. Осы уақытта Сан-Францискода Адриан Раваур ЛГБТ жастар ұйымын құрып, теңдік үшін демонстрациялар ұйымдастырды. Vanguard мүшелері 1966 жылдың сәуір-шілде айларында тең құқықтар талап етіп наразылық білдірді, содан кейін 1966 жылдың тамызында Комптон төңкерісі болды. Тендерлойн ауданындағы трансгендер көше жезөкшелері Джин Комптонның кафетериясындағы полицияның мазақтауына қарсы наразылық білдірді. Вольфенден есебі 1957 жылдың 4 қыркүйегінде Ұлыбританияда, Эдвард Монтегю Скотт, 3-ші Барон Монтегю де Болиеу сияқты танымал ер адамдардың гомосексуализмге қатысты айыпталуынан кейін жарияланды. Ол кездегі қалыпты көзқарастарды ескермей, комитет «Ересектердің арасындағы келісіммен жасалған жыныстық қатынас енді қылмыстық құқық бұзушылық болып саналмауы керек» деген ұсыныс жасады. Джеймс Адейрден басқа барлық мүшелер осы ұсынысты қолдады және сол кездегі кейбір медициналық және психиатриялық куәгерлердің дәлелдеріне қайшы, «гомосексуализмді ауру деп қарастыруға болмайды, өйткені көп жағдайларда ол жалғыз белгісі болып табылады және басқа жағынан толыққанды психикалық денсаулықпен үйлесімді» деген қорытындыға келді. Есепте былай делінген: «Заңның міндеті – қоғамдық тәртіп пен әдептілікті сақтау, азаматтарды қорлаушы немесе зиянды нәрселерден қорғау, сондай-ақ басқаларды пайдалану мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы жеткілікті кепілдік беру. Біздің ойымызша, заңның міндеті азаматтардың жеке өміріне араласу немесе белгілі бір мінез-құлықты жүзеге асыру емес». Бұл есеп 1967 жылғы Жыныстық құқық бұзушылық туралы заң жобасын енгізуге әкелді, ол Еңбек партиясының депутаты Рой Дженкинс және сол кездегі Еңбек партиясының Ішкі істер министрі қолдады. Заң қабылданғаннан кейін Англия мен Уэльсте 21 жастан асқан екі ер адамның арасындағы гомосексуалдық әрекеттер жекемен жасалған жағдайда қылмыстық жазадан босатылды. «Жекемен» деген сөз тіркесі үш немесе одан да көп ер адамның қатысқан жыныстық әрекеттеріне қатысушылардың сотталуына әкелді, мысалы, 1998 жылға дейін сотталған «Болтон 7». Бісексуалдық белсенділік 1960 жылдардың соңында АҚШ-та көбірек көріне бастады. 1966 жылы бісексуалдық белсенді Роберт А. Мартин (Донни панк деп те аталады) Колумбия университеті мен Нью-Йорк университетінде Студент гомофильдік лигасын құрды. 1967 жылы Колумбия университеті бұл топты ресми түрде таныды, осылайша АҚШ-тағы гей студенттер тобын ресми түрде таныған алғашқы колледж болды. Бисексуалдар үшін белсенділік, әсіресе Сан-Францискода, өсе бастады. Бісексуалдар үшін ең алғашқы ұйымдардың бірі - Сан-Францискодағы Жыныстық бостандық лигасын 1967 жылы Марго Рила мен Франк Эспозито ұйымдастырды. Гей-либитариандық жазушы Тоби Мароттаның айтуынша, «олардың гей саяси көзқарастары гомофильді емес, азаттықшы еді». «Қайда жүрсеңіз де, қалың дауыспен, мақтанышпен» олар түрлі-түсті көше театрына қатысты. Гейлер қозғалысының «Гей манифесті» Гейлер қозғалысының мақсаттарын белгіледі, ал ықпалды интеллектуал Пол Гудман «Квир болу саясаты» (1969) атты еңбегін жариялады. GLF бөлімдері АҚШ-та және Батыс әлемінің басқа бөліктерінде құрылды. Front homosexuel d'action révolutionnaire 1971 жылы Францияның гомофильдік қозғалысынан бөлінген лесбияндар құрды. Гейлер қозғалысы, жалпы және тарихи түрде гей қауымдастығы сияқты, мүшелері арасында әртүрлі гендерлік бейімділік пен ассимиляциялық платформаларға ие болды. Мэттачин қоғамы мен Даутерс оф Билитис ұйымдарының алғашқы марштары «сырттан қарағанда лайықты» көрінуге баса мән берді, ал Стоунволл төңкерісінен кейін Мэттачин қоғамы клубтың терезесіне бейбітшілік шақыру туралы хабарлама іліп қойды. Гендерлік бейімділік гомосексуализм мен бісексуализмді көрсетудің басты жолы болды және 1960 жылдардың соңына қарай әдеттегі сән «унисекс» деп есептелетін элементтерді көбірек қамтыды. 1970 жылы GLF-тың драг-королевалар қауымдастығы, соның ішінде Марша П. Джонсон мен Сильвия Ривера, Street Transvestite Action Revolutionaries (STAR) тобын құрды, ол гей түрмелеріндегілерге қолдау көрсетуге, басқа «көше королеваларымен» бірге қонақ үйсіз қалған жастар мен көшедегілерге баспана беруге бағытталды. 1969 жылы Ли Брюстер мен Банни Эйзенхауэр бірінші Кристофер Стрит азаттық күні маршында драг-королеваларға қараған қатынасқа наразылық ретінде Queens Liberation Front (QLF) ұйымын құрды. Ұлыбританияда GLF 1970 жылдың 13 қазанында Лондон экономика мектебінің жертөлесінде алғашқы отырысын өткізді. Боб Меллорс пен Обри Уолтер АҚШ-тағы GLF-тың әсерін көрді және революциялық саясат пен балама өмір салтына негізделген параллель қозғалыс құрды. 1971 жылға қарай Ұлыбританиядағы GLF ұлттық баспасөзде саяси қозғалыс ретінде танылды, апта сайын 200-300 адам қатысатын жиналыстар өткізілді. GLF манифесті жарияланды және бірқатар жоғары беделді тікелей әрекеттер орындалды. 1971 жылғы Жарық фестивалінің ашылуы GLF-тың ең ұйымдасқан әрекеті болды. Мэри Уайтхаус сияқты жетекші тұлғалары бар Жарық фестивалі Мәсіхшілердің орталық залында өтті. GLF мүшелерінің тобы драг киімдерімен фестивальге басып кірді және бір-бірін спонтанды түрде сүйіп алды; басқалары тышқандарды босатып, дауыс шығарды және баннерлерді ашты, ал жұмысшылар киіміндегі топ адамдар жертөлеге кіріп, жарықты өшірді. 1971 жылы Германия мен Швейцариядағы гейлер қозғалысы Роза фон Праунхеймнің «Гомосексуалдың бұрық болғаны емес, ол өмір сүретін қоғам бұрық» деген фильмімен басталды. 1972 жылғы Пасхада Гей-либи жылдық конференциясы Бирмингем университетінің студенттер одағы ғимаратында өтті. 1974 жылдың мамырында Американдық психиатриялық қауымдастығы белсенділердің жылдар бойы көрсеткен қысымынан кейін «Есірткі бұзылыстарының диагностикалық және статистикалық нұсқаулығының» алтыншы басылымында гомосексуализмге қатысты тұжырымдаманы «психикалық бұзылыс» емес, «сексуалдық бағдардың бұзылысы» ретінде өзгертті. Бұл сипаттама әлі де жағымсыз болғанымен, ол гомосексуалдарды олардың сексуалдық бағдары үшін автоматты түрде психикалық ауру деп есептеу санаттарынан шығарды. 1974 жылға қарай ішкі келіспеушіліктер қозғалыстың бөлінуіне әкелді. Қозғалыстан бөлінген ұйымдарға Лондондық лесбияндық және гейлік байланыс орталығы, Gay News және Icebreakers кірді. GLF ақпараттық қызметі бірнеше жыл бойы гейге қатысты ресурстарды ұсынуын жалғастырды. 1972 жылы Швеция әлемдегі алғашқы ел болып трансгендерлерге хирургиялық түрде жынысын өзгертуге және тегін гормоналды алмастыру терапиясын алуға рұқсат берді. Швеция сонымен қатар бір жынысты партнёрлердің келісім беру жасын 15 жасқа дейін төмендетті...

Immediately following World War II, a number of homosexual rights groups came into being or were revived across the Western world, in Britain, France, Germany, the Netherlands, the Scandinavian countries and the United States. These groups usually preferred the term homophile to homosexual, emphasizing love over sex. The homophile movement began in the late 1940s with groups in the Netherlands and Denmark, and continued throughout the 1950s and 1960s with groups in Sweden, Norway, the United States, France, Britain and elsewhere. ONE, Inc., the first public homosexual organization in the U. S., was bankrolled by the wealthy transsexual man Reed Erickson. A U. S. transgender rights journal, Transvestia: The Journal of the American Society for Equality in Dress, also published two issues in 1952. The homophile movement lobbied to establish a prominent influence in political systems of social acceptability. Radicals of the 1970s would later disparage the homophile groups for being assimilationist. Any demonstrations were orderly and polite. By 1969, there were dozens of homophile organizations and publications in the U. S., and a national organization had been formed, but they were largely ignored by the media. A 1965 gay march held in front of Independence Hall in Philadelphia, according to some historians, marked the beginning of the modern gay rights movement. Meanwhile, in San Francisco, the LGBT youth organization Vanguard was formed by Adrian Ravarour to demonstrate for equality, and Vanguard members protested for equal rights during the months of April–July 1966, followed by the August 1966 Compton's riot, where transgender street prostitutes in the poor neighborhood of Tenderloin rioted against police harassment at a popular all night restaurant, Gene Compton's Cafeteria. The Wolfenden Report was published in Britain on September 4, 1957, after publicized convictions for homosexuality of well known men, including Edward Montagu Scott, 3rd Baron Montagu of Beaulieu. Disregarding the conventional ideas of the day, the committee recommended that "homosexual behaviour between consenting adults in private should no longer be a criminal offence". All but James Adair were in favor of this and, contrary to some medical and psychiatric witnesses' evidence at that time, found that "homosexuality cannot legitimately be regarded as a disease, because in many cases it is the only symptom and is compatible with full mental health in other respects." The report added, "The law's function is to preserve public order and decency, to protect the citizen from what is offensive or injurious, and to provide sufficient safeguards against exploitation and corruption of others It is not, in our view, the function of the law to intervene in the private life of citizens, or to seek to enforce any particular pattern of behavior." The report eventually led to the introduction of the Sexual Offences Bill 1967 supported by Labour MP Roy Jenkins, then the Labour Home Secretary. When passed, the Sexual Offenses Act decriminalized homosexual acts between two men over 21 years of age in private in England and Wales. The seemingly innocuous phrase 'in private' led to the prosecution of participants in sex acts involving three or more men, e. g. the Bolton 7 who were so convicted as recently as 1998. Bisexual activism became more visible toward the end of the 1960s in the United States. In 1966 bisexual activist Robert A. Martin (also known as Donny the Punk) founded the Student Homophile League at Columbia University and New York University. In 1967 Columbia University officially recognized this group, thus making them the first college in the United States to officially recognize a gay student group. Activism on behalf of bisexuals in particular also began to grow, especially in San Francisco. One of the earliest organizations for bisexuals, the Sexual Freedom League in San Francisco, was facilitated by Margo Rila and Frank Esposito beginning in 1967. According to Gay Lib writer Toby Marotta, "their Gay political outlooks were not homophile but liberationist". "Out, loud and proud," they engaged in colorful street theater. The GLF's "A Gay Manifesto" set out the aims for the fledgling gay liberation movement, and influential intellectual Paul Goodman published "The Politics of Being Queer" (1969). Chapters of the GLF were established across the U. S. and in other parts of the Western world. The Front homosexuel d'action révolutionnaire was formed in 1971 by lesbians who split from the Mouvement Homophile de France. The Gay liberation movement overall, like the gay community generally and historically, has had varying degrees of gender nonconformity and assimilationist platforms among its members. Early marches by the Mattachine society and Daughters of Bilitis stressed looking "respectable" and mainstream, and after the Stonewall Uprising the Mattachine Society posted a sign in the window of the club calling for peace. Gender nonconformity has always been a primary way of signaling homosexuality and bisexuality, and by the late 1960s and mainstream fashion was increasingly incorporating what by the 1970s would be considered "unisex" fashions. In 1970, the drag queen caucus of the GLF, including Marsha P. Johnson and Sylvia Rivera, formed the group Street Transvestite Action Revolutionaries (STAR), which focused on providing support for gay prisoners, housing for homeless gay youth and street people, especially other young "street queens". In 1969, Lee Brewster and Bunny Eisenhower formed the Queens Liberation Front (QLF), partially in protest to the treatment of the drag queens at the first Christopher Street Liberation Day March. In the United Kingdom the GLF had its first meeting in the basement of the London School of Economics on October 13, 1970. Bob Mellors and Aubrey Walter had seen the effect of the GLF in the United States and created a parallel movement based on revolutionary politics and alternative lifestyle. By 1971, the UK GLF was recognized as a political movement in the national press, holding weekly meetings of 200 to 300 people. The GLF Manifesto was published, and a series of high profile direct actions, were carried out. The disruption of the opening of the 1971 Festival of Light was the best organized of GLF action. The Festival of Light, whose leading figures included Mary Whitehouse, met at Methodist Central Hall. Groups of GLF members in drag invaded and spontaneously kissed each other; others released mice, sounded horns, and unveiled banners, and a contingent dressed as workmen obtained access to the basement and shut off the lights. In 1971, the gay liberation movement in Germany and Switzerland started with Rosa von Praunheims movie It Is Not the Homosexual Who Is Perverse, But the Society in Which He Lives. Easter 1972 saw the Gay Lib annual conference held in the Guild of Undergraduates Union (students union) building at the University of Birmingham. In May 1974 the American Psychiatric Association, after years of pressure from activists, changed the wording concerning homosexuality in the Sixth printing of the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders from a "mental disorder" to that of a "sexual orientation disturbance". While still not a flattering description, it took gay people out of the category of being automatically considered mentally ill simply for their sexual orientation. By 1974, internal disagreements had led to the movement's splintering. Organizations that spun off from the movement included the London Lesbian and Gay Switchboard, Gay News, and Icebreakers. The GLF Information Service continued for a few further years providing gay related resources. In 1972, Sweden became the first country in the world to allow people who were transsexual by legislation to surgically change their sex and provide free hormone replacement therapy. Sweden also permitted the age of consent for same sex partners to be at age 15, making it equal to heterosexual couples. In Japan, LGBT groups were established in the 1970s. In 1971, Ken Togo ran for the Upper House election.

1972-1986 жылдар

1970 жылдары ЛГБТ-құқық қозғалысында бисексуалдар көріне бастады. 1972 жылы квакерлер тобы, «Бисексуалдық туралы достар комитеті», бисексуалдарды қолдап «Бисексуалдық туралы Итака мәлімдемесін» жариялады. Бұл мәлімдеме «бисексуалдық қозғалыстың алғашқы ашық жариялануы» болуы мүмкін және «Америкадағы діни жиналыста бисексуалдық туралы алғашқы мәлімдеме» болды. 1972 жылы мәлімдеме «Квакерлік достар журналында» және «The Advocate» журналында жарық көрді. Сол жылы Нью-Йоркте Ұлттық бисексуалдық бостандық тобы құрылды. 1976 жылы Сан-Францискода Бисексуалдық орталық ашылды. Мысалы, Берлинде радикалды «Гомосексуалдық әрекет – Вестберлин» [de] «жалпы гомосексуалдық еңбек бірлестігі» [de] партиясынан басымдық алды. Гейлер мен лесбиянкалардың құқықтарын қорғаушылар адамның сексуалдық бағдары оның жынысына ешқандай әсер етпейді деп таластады; яғни, «еркек болуға және жыныстық сәйкестігіне ешқандай әсер етпей еркекке құштар болуға болады», және әйел болсаңыз да солай. Гейлер мен лесбиянкалар жеке жыныстық қатынастардан басқа барлық жағынан гетеросексуалдарға ұқсас деп есептелді, ал «бар диктер» және «көше королевалары» лесбиянкалар мен гейлердің жағымсыз стереотиптері ретінде қарастырылды. Сильвия Ривера және Бет Эллиот сияқты белсенділер трансгендер болғандықтан шеттетілді немесе қозғалыстан шығарылды. 1974 жылы Морин Колкхун Ұлыбританиядағы Еңбек партиясының парламент мүшесі болды – ол бұл лауазыққа тағайындалған алғашқы лесбиян. Ол сайланған кезде гетеросексуалдық некеде тұрды. 1975 жылы гомосексуал гей-икона Квентин Крисптің өмірін бейнелейтін «Жылаңаш мемлекеттік қызметкер» атты жаңа фильмді британдық ITV телеарнасы үшін Темза телеарнасы көрсетті. Британдық «Gay Left» журналы да жарық көруді бастады. Британдық Home Stores компаниясы ашық гей-стажер Тони Уайтхедті жұмыстан шығарғаннан кейін, ұлттық кампания олардың дүкендерін наразылық ретінде пикетке шығарды. 1977 жылы Харви Милк Сан-Франциско қадағалау кеңесінің мүшесі болып сайланды, ол Калифорния штатында мемлекеттік лауазымға сайланған алғашқы ашық гей болды. 1978 жылы Милк бұрынғы қалалық бақылаушы Дэн Уайт тарапынан өлтірілді. 1977 жылы бұрынғы «Мисс Америка» байқауына қатысушы және апельсин шырыны өкілі Анита Брайант Флорида штатының Дейд округінде (Майами) «Балаларымызды сақтайық» науқанын бастады, бұл Гей бостандық қозғалысы үшін үлкен соққы болды. Ол округтің заңдарына түзету енгізген ұйым құрды, нәтижесінде көптеген мемлекеттік мектеп мұғалімдері гомосексуалистік күдігімен жұмыстан шығарылды. 1979 жылы Швецияда гомосексуализмді ауру деп санауға наразылық білдіріп, адамдар гомосексуализмге шалдыққандай ауруға шалдыққандары туралы хабарлады. Осыдан кейін белсенділер Ұлттық денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру басқармасының бас кеңсесін басып алды. Бірнеше ай ішінде Швеция гомосексуализмді ауру ретінде жоюға мүмкіндік беретін әлемдегі алғашқы ел болды. 1980-1988 жылдар аралығында халықаралық гей қауымдастығы бельгиялық лесбиянка Элиан Морисенсті қолдады, ол телеарнада ашық айтқандықтан және жұмысқа орналасудағы кемсітушілікке назар аударғандықтан мұғалімдік қызметінен босатылды. Бұл оқиға Еуропа мен Америкада наразылық акцияларын, мақалалар жариялауды және қаржы жинау шараларын ұйымдастырды. Мақалалар Торонтодағы «The Body Politic», Бостонның «Gay Community News» және Сан-Францискодағы «Sentinel» журналдарында жарияланды. Француздық «Gai pied» журналы демонстрацияларды ұйымдастыру үшін қолдау желісін құрды және Халықаралық гейлер қауымдастығының (IGA) мүшелері мен жазылушыларына петиция жариялап, Еуропа Кеңесіне гомосексуалдарды кемсітуден бас тартуға шақырды. Халықаралық лесбияндық ақпарат қызметі (ILIS) өздерінің жаңалықтарында хат жазу науқаны туралы ақпарат жариялады және Морисенстің заңдық және жеке шығыстарын төлеуге және ісіне назар аударуға көмектесу үшін қор жинау мен ынтымақтық наразылықтарын ұйымдастырды. ILIS және IGA екеуі де Морисенсті қолдауға Еуропалық мұғалімдер одағына лобби жасады. Морисенс мектеп кеңесінің шешіміне жергілікті кеңеске, Бельгияның ең жоғары сотына, Мемлекеттік кеңеске және Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотқа шағым жасаса да, оның жұмысынан босатуы барлық деңгейде бекітілді. Лесбияндық феминизм, 1970 жылдардың ортасынан 1980 жылдардың ортасына дейін ең ықпалды болды, әйелдерді еркектерге емес, басқа әйелдерге күш-жігерін бағыттауға шақырды және лесбияндықты феминизмнің логикалық нәтижесі ретінде қолдады. Гей бостандықтары сияқты, барлық әйелдердің лесбияндық әлеуетін түсіну Гей құқықтары қозғалысының азшылық құқықтарына бағытталған тәсіліне қайшы келді. Гей бостандық қозғалысының көптеген әйелдері қозғалыстың еркектердің басымдығына наразылық білдірді және жеке ұйымдар құрды; кейбіреулері еркектер мен әйелдер арасындағы гендерлік айырмашылықтарды шеше алмайтынына сенді және Джилл Джонстонның 1973 жылғы «Лесбиян ұлты» кітабынан әсер алған «лесбияндық жекелену» көзқарасын қабылдады. Осы мәселеге сол кездегі ұйымдастырушылар назар аударды. Дайан Феликс, сонымен қатар Bay Area клуб сахнасында DJ Chili D ретінде танымал, латиноамерикандық лесбиян, GALA латиноамерикандық квир ұйымына қосылды. Ол әсіресе латиноамерикандық қауымдастықта квир әйелдері үшін арнайы ойын-сауық орындарын құрғанымен белгілі болды. Осы орындарға Сан-Францискодағы «A Little More» және «Colors» сияқты гей барлары кірді. Әртүрлі саяси философиялар арасындағы келіспеушіліктер кейде өте қызып, садизм, проституция және транссексуалдық туралы пікірлерде қақтығысқа ұласты. «Гей» термині гомосексуалды еркектермен күшті байланысты болды. Канадада 1985 жылы Канадалық құқықтар мен бостандықтар хартасының 15-тарауы күшке енгеннен кейін, Канададағы гей құқықтары қозғалысы өзгерді, канадалық гейлер мен лесбиянкалар бостандыққа ұмтылудан сот арқылы шешім шығару стратегияларына көшті. Хартаның қорғауына және гомосексуализмнің өзгермейтіндігіне негізделген сот шешімдері құқықтарды жылдам дамытты, соның ішінде Канада үкіметін бір жынысты некелерді заңдастыруға мәжбүрледі. Бұл стратегия канадалық гомосексуалдардың қауіпсіздігін, қадір-қасиетін және теңдігін қамтамасыз етуде өте тиімді болғанымен, айырмашылық есебінен бірлікке баса назар аударуы мүмкін, және одан да мағыналы өзгерістерге мүмкіндіктерді жойды деген пікірлер айтылды. Американдық гей журналистикасының деканы деп аталатын Марк Сегал 1973 жылы Уолтер Кронкетпен CBS кешкі жаңалықтарын бұзды, бұл оқиға елдегі газеттерде жарияланды және американдық үй шаруашылықтарының 60% көрді, көптеген адамдар гомосексуализм туралы алғашқы рет естіді немесе көрді. АҚШ-та 1986 жылы тағы да кері кету орын алды, АҚШ Жоғарғы Соты «Боуэрс против Хардвик» ісінде Джорджия штатының содомияға қарсы заңын қолдады (Бұл шешім екі онжылдықтан кейін «Лоуренс против Техас» ісінде күшін жойды).

Bisexuals became more visible in the LGBT rights movement in the 1970s. In 1972 a Quaker group, the Committee of Friends on Bisexuality, issued the "Ithaca Statement on Bisexuality" supporting bisexuals. The Statement, which may have been "the first public declaration of the bisexual movement" and "was certainly the first statement on bisexuality issued by an American religious assembly," appeared in the Quaker Friends Journal and The Advocate in 1972. In that same year the National Bisexual Liberation Group formed in New York. In 1976 the San Francisco Bisexual Center opened. In Berlin, for example, the radical Homosexuelle Aktion Westberlin [de] was eclipsed by the Allgemeine Homosexuelle Arbeitsgemeinschaft [de]. Gay and lesbian rights advocates argued that one's sexual orientation does not reflect on one's gender; that is, "you can be a man and desire a man without any implications for your gender identity as a man," and the same is true if you are a woman. Gays and lesbians were presented as identical to heterosexuals in all ways but private sexual practices, and butch "bar dykes" and flamboyant "street queens" were seen as negative stereotypes of lesbians and gays. Veteran activists such as Sylvia Rivera and Beth Elliot were sidelined or expelled because they were transgender. In 1974, Maureen Colquhoun came out as the first Lesbian Member of Parliament (MP) for the Labour Party in the UK. When elected she was married in a heterosexual marriage. In 1975, the groundbreaking film portraying homosexual gay icon Quentin Crisp's life, The Naked Civil Servant, was transmitted by Thames Television for the British Television channel ITV. The British journal Gay Left also began publication. After British Home Stores sacked an openly gay trainee Tony Whitehead, a national campaign subsequently picketed their stores in protest. In 1977, Harvey Milk was elected to the San Francisco Board of Supervisors becoming the first openly gay man in the State of California to be elected to public office. Milk was assassinated by a former city supervisor Dan White in 1978. In 1977, a former Miss America contestant and orange juice spokesperson, Anita Bryant, began a campaign "Save Our Children", in Dade County, Florida (greater Miami), which proved to be a major setback in the Gay Liberation movement. Essentially, she established an organization which put forth an amendment to the laws of the county which resulted in the firing of many public school teachers on the suspicion that they were homosexual. In 1979, a number of people in Sweden called in sick with a case of being homosexual, in protest of homosexuality being classified as an illness. This was followed by an activist occupation of the main office of the National Board of Health and Welfare. Within a few months, Sweden became the first country in the world to remove homosexuality as an illness. Between 1980 and 1988, the international gay community rallied behind Eliane Morissens, a Belgian lesbian who had been fired from her teaching post for coming out on television and bringing attention to employment discrimination. The case prompted protests, articles, and fundraising events throughout Europe and the Americas. Articles were carried in Toronto's The Body Politic, the Gay Community News of Boston; and the San Francisco Sentinel. The French magazine Gai pied created a support network to organize demonstrations and launched a petition drive for subscribers and members of the International Gay Association (IGA) to call on the Council of Europe to renounce discrimination against homosexuals. The International Lesbian Information Service (ILIS) published information in their newsletter about letter writing campaigns, and organized fund raisers and solidarity protests to help pay for Morissens' legal and personal expenses and bring attention to the case. Both ILIS and IGA lobbied European teachers' unions in support of Morissens. Though Morissens appealed the school board decision to the local council; the highest court in Belgium, Council of State; and the European Court of Human Rights, her termination was upheld at every level. Lesbian feminism, which was most influential from the mid 1970s to the mid 1980s, encouraged women to direct their energies toward other women rather than men, and advocated lesbianism as the logical result of feminism. As with Gay Liberation, this understanding of the lesbian potential in all women was at odds with the minority rights framework of the Gay Rights movement. Many women of the Gay Liberation movement felt frustrated at the domination of the movement by men and formed separate organisations; some who felt gender differences between men and women could not be resolved developed "lesbian separatism," influenced by writings such as Jill Johnston's 1973 book Lesbian Nation. Organizers at the time focused on this issue. Diane Felix, also known as DJ Chili D in the Bay Area club scene, is a Latino American lesbian once joined the Latino American queer organization GALA. She was known for creating entertainment spaces specifically for queer women, especially in Latino American community. These places included gay bars in San Francisco such as A Little More and Colors. Disagreements between different political philosophies were, at times, extremely heated, and became known as the lesbian sex wars, clashing in particular over views on sadomasochism, prostitution and transsexuality. The term "gay" came to be more strongly associated with homosexual males. In Canada, the coming into effect of Section 15 of the Canadian Charter of Rights and Freedoms in 1985 saw a shift in the gay rights movement in Canada, as Canadian gays and lesbians moved from liberation to litigious strategies. Premised on Charter protections and on the notion of the immutability of homosexuality, judicial rulings rapidly advanced rights, including those that compelled the Canadian government to legalize same sex marriage. It has been argued that while this strategy was extremely effective in advancing the safety, dignity and equality of Canadian homosexuals, its emphasis of sameness came at the expense of difference and may have undermined opportunities for more meaningful change. Mark Segal, often referred to as the dean of American gay journalism, disrupted the CBS evening news with Walter Cronkite in 1973, an event covered in newspapers across the country and viewed by 60% of American households, many seeing or hearing about homosexuality for the first time. Another setback in the United States occurred in 1986, when the US Supreme Court upheld a Georgia anti sodomy law in the case Bowers v. Hardwick. (This ruling would be overturned two decades later in "Lawrence v. Texas").

ЖИТС пандемиясы

Кейбір тарихшылар гомосексуалдар құқықтары қозғалысының жаңа дәуірі 1980 жылдары ЖИТС пайда болуымен басталды деп санайды. Гомосексуал ер адамдардың ауырып, көз жұму көрсеткіші арта түскенде, көптеген лесбиян әрекеткерлері оларға күтім жасады, көптеген ұйымдардың жетекшілері азайып қалды. Басқа ұйымдар өз күштерін ЖИТС мәселесіне жұмсады. Конференцияның қорытынды мәлімдемесінде медиа кампаниясы жоспары баяндалды: Біріншіден, біз гомосексуалдар мен лесбиян қауымының позитивті бейнесін насихаттау үшін жалпыұлттық медиа кампаниясын ұсынамыз. Барлық – ұлттық, мемлекеттік және жергілікті – де жауапкершілікті қабылдауы керек. Біз кез келген жобаны бастағанда медианы ескеруіміз керек. Сонымен қатар, біз қоғамдық қызмет туралы хабарламалар мен жарнамаларды енгізуге, газет, радио және теледидар журналистері мен редакторларын қолдауға барлық мүмкіндікті пайдалануымыз керек. Бұл үшін бізге ұлттық медиа семинарлары қажет, олар жетекшілерімізді оқытады. Біз гомосексуалдар мен лесбиян қауымының баспасөздерін ұлттық процестерді кеңінен жариялауға ынталандыруымыз керек. Медиадағы күш-жігеріміз американдық қоғамда толыққанды қабылдануымыздың негізі болып табылады. Бірақ бұл біздің қозғалысымызды қаржыландырудың да бір жолы. Медиа кампаниясы ақшаға тұрады, бірақ ол ең табысты қор жинау құралының бірі болуы мүмкін. 1994 жылдың 24 маусымында Филиппинде Азиядағы алғашқы гей-парад өтті. Таяу Шығыста ЛГБТ ұйымдары әлі де заңсыз саналады, ал ЛГБТ құқықтарын қорғайтындар мемлекет тарапынан күшті қарсылыққа тап болады. 1990 жылдары көптеген ЛГБТ жастар қозғалыстары мен ұйымдары пайда болды, мысалы, ЛГБТ жастар орталықтары, жоғары мектептердегі гомосексуалдар мен гетеросексуалдар альянстары және Ұлттық үнсіздік күні сияқты жастарға арналған әрекеттер. Колледждер ЛГБТ әрекеткерлеріне және жалпы ЛГБТ қауымына қолдау көрсету орындарына айналды, көптеген колледждер ЛГБТ орталықтарын ашты. 1990 жылдары трансгендерлік қозғалыс қарқынды дамыды, сонымен бірге «транссексуалдардың жеке басын екінші орынға ысыру» да болды. Ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде Лесли Файнберг 1992 жылы «Трансгендерлік азаттық: уақыты келген қозғалыс» деген кітабын жариялады. Әлемдегі гендерлік вариацияларды ұстанатын адамдар да азшылықтардың құқықтарын қорғау қозғалысын құрды. Хиджра әрекеткерлері Үндістанда үшінші жыныс ретінде тану үшін күресті, ал трансвеститтер тобы Латын Америкасында полицияның зорлық-зомбылығына қарсы ұйымдастыра бастады, ал АҚШ-тағы әрекеткерлер «Транссексуалдық қауіп» сияқты тікелей қарсыласу топтарын құрды.

Some historians posit that a new era of the gay rights movement began in the 1980s with the emergence of AIDS. As gay men became seriously ill and died in ever increasing numbers, and many lesbian activists became their caregivers, the leadership of many organizations was decimated. Other organizations shifted their energies to focus their efforts on AIDS. The closing statement of the conference set out a plan for a media campaign:First, we recommend a nation wide media campaign to promote a positive image of gays and lesbians. Every —national, state, and local—must accept the responsibility. We must consider the media in every project we undertake. We must, in addition, take every advantage we can to include public service announcements and paid advertisements, and to cultivate reporters and editors of newspapers, radio, and television. To help facilitate this we need national media workshops to train our leaders. And we must encourage our gay and lesbian press to increase coverage of the national process. Our media efforts are fundamental to the full acceptance of us in American life. But they are also a way for us to increase the funding of our movement. A media campaign costs money, but ultimately it may be one of our most successful fund raising devices.|author=|title=|source=
The statement also called for an annual planning conference "to help set and modify our national agenda." On June 24, 1994, the first Gay Pride march was celebrated in Asia in the Philippines. In the Middle East, LGBT organizations remain illegal, and LGBT rights activists face extreme opposition from the state. The 1990s also saw the emergence of many LGBT youth movements and organizations such as LGBT youth centers, gay–straight alliances in high schools, and youth specific activism, such as the National Day of Silence. Colleges also became places of LGBT activism and support for activists and LGBT people in general, with many colleges opening LGBT centers. The 1990s also saw a rapid push of the transgender movement, while at the same time a "sidelining of the identity of those who are transsexual." In the English speaking world, Leslie Feinberg published Transgender Liberation: A Movement Whose Time Has Come in 1992. Gender variant peoples across the globe also formed minority rights movements. Hijra activists campaigned for recognition as a third sex in India and Travesti groups began to organize against police brutality across Latin America while activists in the United States formed direct confrontation groups such as the Transexual Menace.

Бір жынысты некелер

2024 жылдан бастап бір жынысты некелер Нидерландыда, Бельгияда, Испанияда, Канадада, Оңтүстік Африкада, Норвегияда, Швецияда, Португалияда, Исландияда, Аргентинада, Мексикада, Данияда, Бразилияда, Францияда, Уругвайда, Жаңа Зеландияда, Ұлыбританияда, Люксембургте, Ирландияда, АҚШ-та, Колумбияда, Финляндияда, Германияда, Мальтада, Австралияда, Австрияда, Тайванда, Эквадорда, Коста-Рикада, Швейцарияда, Чилиде, Словенияда, Кубада, Андоррада, Эстонияда және Грецияда мойындалады. Нидерланды 2001 жылы бір жынысты некеге рұқсат берген алғашқы ел болды. Содан кейін 2003 жылы Бельгия, ал 2005 жылы Испания мен Канада қосылды. Оңтүстік Африка 2006 жылы бір жынысты некелерді заңдастырған алғашқы африкалық ел болды және қазіргі таңда бір жынысты некелерге рұқсат етілген жалғыз африкалық ел. Оңтүстік Африкадағы ЛГБТ қауымдастығына деген төзімділік артып келе жатқандықтан, «түзету зорлық-зомбылық» деп аталатын құбылыс кеңінен таралды. Бұл құбылыс ең алдымен қалашықтарда тұратын, нашар қорғалған әйелдерге бағытталған, сондай-ақ полицияның жеткіліксіз болуы және шабуылдарды хабарлаудағы қиындықтарға байланысты қылмыстарға жауап беру мүмкіндігі шектеулі адамдарды қамтиды. Бұл құбылыста «неке» (matrimony) терминінің қолданылуы да бар. 2010 жылдың 11 маусымында Исландия бір жынысты некелерді бірауыздан, 49-0 дауыспен заңдастырған әлемдегі алғашқы ел болды. Бір айдан кейін Аргентина Латын Америкасында бір жынысты некелерді заңдастырған алғашқы ел атанды. 2015 жылдың 26 маусымында «Обергефелл против Ходжес» ісінде АҚШ Жоғарғы Соты 5-4 дауыспен Конституцияның барлық штаттарда бір жынысты жұптарға некеге тұруға рұқсат беруді талап ететінін шешті. Осы шешіммен АҚШ бір жынысты некелерді толыққанды заңдастырған 17-ші ел болды. 2017 жылдың 12 қыркүйегі мен 7 қарашасы аралығында Австралияда бір жынысты неке тақырыбы бойынша ұлттық сауалнама өтті, онда респонденттердің 61,6%-ы бір жынысты некелерді бүкіл ел бойынша заңды түрде мойындауды қолдады. Бұл федералды парламентте заң жобасын талқылауға мүмкіндік берді. 2019 жылы Тайвань Азияда бір жынысты некеге рұқсат берген алғашқы ел болды. Жапонияда неке теңдігін мойындауға бағытталған заңдық қозғалыс жүріп жатыр.

as of 2024, same sex marriages are recognized in the Netherlands, Belgium, Spain, Canada, South Africa, Norway, Sweden, Portugal, Iceland, Argentina, Mexico, Denmark, Brazil, France, Uruguay, New Zealand, the United Kingdom, Luxembourg, Ireland, the United States, Colombia, Finland, Germany, Malta, Australia, Austria, Taiwan, Ecuador, Costa Rica, Switzerland, Chile, Slovenia, Cuba, Andorra, Estonia, and Greece. The Netherlands was the first country to allow same sex marriage in 2001. Following with Belgium in 2003 and Spain and Canada in 2005. South Africa became the first African nation to legalize same sex marriage in 2006, and is currently the only African nation where same sex marriage is legal. Despite this uptick in tolerance of the LGBT community in South Africa, so called corrective rapes have become prevalent in response, primarily targeting the poorer women who live in townships and those who have no recourse in responding to the crimes because of the notable lack of police presence and prejudice they may face for reporting assaults. including the use of the term marriage, ("matrimony"). Iceland became the first country in the world to legalize same sex marriage through a unanimous vote: 49–0, on 11 June 2010. A month later, Argentina became the first country in Latin America to legalize same sex marriage. On 26 June 2015, in Obergefell v. Hodges, the U. S. Supreme Court ruled 5 to 4 that the Constitution requires that same sex couples be allowed to marry no matter where they live in the United States. With this ruling, the United States became the 17th country to legalize same sex marriages entirely. Between 12 September and 7 November 2017, Australia held a national survey on the subject of same sex marriage; 61.6% of respondents supported legally recognizing same sex marriage nationwide. This cleared the way for a private member's bill to be debated in the federal parliament. In 2019, Taiwan became the first country in Asia to allow same sex marriage. There has been a legal movement attempting to recognise marriage equality in Japan.

Басқа құқықтар

2003 жылы «Лоуренс Техасқа қарсы» ісі бойынша АҚШ Жоғарғы Соты он төрт штатта содомия заңдарын жойды, бұл 50 штатта да келісілген гомосексуалдық қатынасты заңды етті. Бұл ЛГБТ қозғалысының маңызды жетістігі болды және қазіргі заманғы ЛГБТ әлеуметтік қозғалыстарының басынан бері белсенділер күресіп келген мәселе еді. 2006 жылдың 6-9 қарашасы аралығында Йогьякартада өткен 29 маманның халықаралық жиыны, Халықаралық заңгерлер комиссиясы және Адам құқықтары жөніндегі халықаралық қызмет Йогьякарта қағидаларын қабылдады. Бұл қағидалар сексуалдық бағдар мен гендерлік идентитіге қатысты халықаралық адам құқығы заңдарын қолдануға арналған. Осы кезеңде кейбір муниципалитеттер гомосексуализмге қарсы заңдар қабылдады. Мысалы, Теннесси штатының Риа округі 2006 жылы «гомосексуалистерді тыйым салуға» тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 1993 жылғы «Сұрамай, айтпа» заңы, АҚШ әскерінде гомосексуалды адамдардың ашық қызмет етуіне тыйым салған еді, 2010 жылы жойылды. Бұл гейлер мен лесбиянкалардың өздерінің сексуалдық бағдарына байланысты қызметтен шығарылу қорқынышынсыз әскери қызметте ашық түрде танылатынын білдірді. 2012 жылы АҚШ Тұрғын үй және қала құрылысы департаментінің Әділ тұрғын үй және тең мүмкіндіктер жөніндегі кеңсесі федералды қаржыландырылатын тұрғын үй бағдарламаларында дискриминацияға тыйым салатын ереже шығарды. Жаңа ережелер департаменттің негізгі тұрғын үй бағдарламаларының сексуалдық бағдары мен гендерлік идентитіне қарамастан, барлық құқылы тұлғаларға ашық екенін қамтамасыз етті. 2008 жылдың 13 желтоқсанында БҰҰ-ның сексуалдық бағдар мен гендерлік идентитіге қатысты декларациясына Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында 66 ел қол қойды. 2014 жылдың басында Бойзеде (Айдахо штаты) «Add The Words» және бұрынғы сенатор Николь ЛеФавур ұйымдастырған бірнеше наразылық акциялары өтті, олардың кейбіреулері азаматтық мойынсұнбаушылық пен оған байланысты ұсталғандарды қамтыды. Бұл акциялар штаттың Адам құқықтары заңына «сексуалдық бағдар» және «гендерлік идентиті» сөздерін қосуды мақсат етті. 2018 жылдың 6 қыркүйегінде Үндістандағы Жоғарғы Сот келісілген гомосексуалдық қатынасты заңды деп шешті. 2020 жылдың маусым айында АҚШ Жоғарғы Соты 1964 жылғы Азаматтық құқықтар заңы гейлер мен трансгендерлерді жұмыс орнындағы дискриминациядан қорғайтынын растады. «Bostock v. Clayton County» шешімінде жынысқа байланысты кепілдіктер сексуалдық бағдар мен гендерлік идентитіге қатысты тұрғын үй және жұмыс сияқты салаларда да қолданылуы мүмкін екені айтылды. Сол кездегі президенттікке үміткер Джо Байден бұл шешімді жоғары бағалады. 2020 жылдың қазан айында Еуропа Кеңесінің Сексуалдық бағдар және гендерлік идентиті (SOGI) бөлімі, Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотпен бірлесіп, 2020 жылдың 8 қазанында Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияның 70 жылдығына арналған конференция өткізді. Конференцияда «Әркім үшін «Тірі құрал»: ЛГБТИ адамдарының теңдігін арттырудағы Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияның рөлі» атты шараны іске қосу туралы хабарланды. Президент Байден өзінің қызметінің бірінші күні ЛГБТ-ге қатысты дискриминацияға тыйым салатын жарлыққа қол қойды. Кейін сол жылы Байден Трамп әкімшілігінің трансгендерлерді әскери қызметке алуға тыйым салған саясатын кері қайтарды, елшіліктерге мақтаныш туын көтеруге рұқсат берді және маусым айын Мақтаныш айы деп ресми түрде жариялады.

In 2003, in the case Lawrence v. Texas, the Supreme Court of the United States struck down sodomy laws in fourteen states, making consensual homosexual sex legal in all 50 states, a significant step forward in LGBT activism and one that had been fought for by activists since the inception of modern LGBT social movements. From November 6 to 9, 2006, The Yogyakarta Principles on application of international human rights law in relation to sexual orientation and gender identity was adopted by an international meeting of 29 specialists in Yogyakarta, the International Commission of Jurists and the International Service for Human Rights. During this same period, some municipalities have been enacting laws against homosexuality. For example, Rhea County, Tennessee, unsuccessfully tried to "ban homosexuals" in 2006. The 1993 "Don't ask, don't tell" law, forbidding homosexual people from serving openly in the United States military, was repealed in 2010. This meant that gays and lesbians could now serve openly in the military without any fear of being discharged because of their sexual orientation. In 2012, the United States Department of Housing and Urban Development's Office of Fair Housing and Equal Opportunity issued a regulation to prohibit discrimination in federally assisted housing programs. The new regulations ensure that the department's core housing programs are open to all eligible persons, regardless of sexual orientation or gender identity. The UN declaration on sexual orientation and gender identity gathered 66 signatures in the United Nations General Assembly on December 13, 2008. In early 2014 a series of protests organized by Add The Words, Idaho, and former state senator Nicole LeFavour, some including civil disobedience and concomitant arrests, took place in Boise, Idaho, which advocated adding the words "sexual orientation" and "gender identity" to the state's Human Rights act. On September 6, 2018, consensual gay sex was legalized in India by their Supreme Court. In June 2020, the United States Supreme Court ruled that the 1964 Civil Rights Act could protect gay and transgender people from workplace discrimination. The Bostock v. Clayton County decision found that protections guaranteed on the basis of sex could extend to sexual orientation and identity in areas like housing and employment. Democrats such as then presidential candidate Joe Biden praised the decision. In October 2020, the Council of Europe's Sexual Orientation and Gender Identity (SOGI) Unit, along with the European Court of Human Rights, held a conference to mark the 70th anniversary of the European Convention on Human Rights on October 8, 2020. The entity announced launching an event called "A 'Living Instrument' for Everyone: The Role of the European Convention on Human Rights in Advancing Equality for LGBTI persons", focused on the progress achieved in equality for LGBTI persons in Europe through the European Convention mechanism. President Biden signed an executive order barring LGBTQ discrimination on his first day in office. Later the same year, Biden reversed a Trump era policy of banning transgender people from the military, authorized embassies to fly the pride flag, and officially recognized June as Pride Month.

ЛГБТ және адам құқықтары

Кейбір адамдар гомосексуалдық құқықтар жеке тұлғалардың сөз бостандығымен, жұмыс орнындағы діни бостандықтармен және ЛГБТ құқықтарына қарсы әлеуметтік және мәдени көзқарастарды ұстанатын шіркеулерді, қайырымдастық ұйымдарды және басқа да діни ұйымдарды басқару мүмкіндігімен қақтығысады деп алаңдайды. Сондай-ақ, діни ұйымдар бір жынысты некелерді қабылдауға және орындауға мәжбүр болуы мүмкін немесе салық жеңілдігінен айырылу қаупі бар. Дегенмен, дін бостандығы ЛГБТ адамдарын да қорғай алады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі кеңесінде 2023 жылғы Біріккен Ұлттар Ұйымының сексуалдық бағдары мен гендерлік идентиті жөніндегі тәуелсіз сарапшысының ресми есебінде, 2020 жылғы адам құқықтары сарапшысы Даг Ойстейн Эндсёнің мақаласында келтірілген түсіндірмеге сәйкес, ЛГБТ теңдігін қабылдаған дінге сенушілер мен сенім жүйелерінің жақтастары "ЛГБТ-ға қарсы діннің көріністері (қылмыстық жазалау және кемсіту сияқты) ЛГБТ адамдарының сексуалдық бағдары мен гендерлік идентитіне (SOGI) негізделген зорлық-зомбылықтан және кемсітуден азат болу құқығын ғана емес, сонымен қатар [ЛГБТ-ны қолдайтын] дінге сенушілердің дін бостандығы құқығын да бұзады" деп мәлімдеуге құқылы. Осы мақалада көрсетілгендей, дін бостандығы ЛГБТ адамдарын діни қысымнан қорғайды, себебі ол "дінге ие болу немесе болмау және дінді ұстану немесе ұстанбау еркіндігін" де қамтиды. Біріккен Ұлттар Ұйымының Дін бостандығы немесе наным бостандығы жөніндегі арнайы хабаршысы 2017 жылы атап өткендей, "кейбір мемлекеттерде дінге "ресми" немесе ерекше мәртебе берілген жағдайда, әйелдер, діни азшылықтар және ЛГБТ қоғамдастығының мүшелері сияқты адамдардың басқа да негізгі құқықтары мемлекеттік діни догманы міндетті түрде сақтау қаупімен байланысты пропорционалды түрде шектеледі немесе жойылды".

Қоғамдық пікір

ЛГБТ қозғалыстарына түрлі адамдар мен ұйымдар қарсы тұрады. Олардың гомосексуалистердің құқықтарына, гомосексуалистік қатынастарға немесе гомосексуалистерге жеке, саяси немесе діни көзқарасы болуы мүмкін. Қарсыластар бір жынысты қатынастар неке емес дейді, бір жынысты некелерді заңдастыру көп әйел алуды заңдастыруға есік ашады, ол табиғатқа қайшы және денсаулыққа зиянды мінез-құлықты қолдайды деп санайды. Кейбір әлеуметтік консерваторлар әйелдермен немесе ерлермен бірге тұрмайтын сексуалдық қатынастар дәстүрлі отбасыны құртуға алып келеді, ал балалар әке мен анасы бар отбасыда тәрбиеленуі керек деп есептейді. Кейбір елдерде (әсіресе Батыс Еуропа, Солтүстік Америка, Австралия, Жаңа Зеландия, Жапония және Тайвань) қоғам гомосексуализмге көбірек қабылдаушылық танытқандықтан, гомосексуализмді жоюды қалайтын көптеген топтар пайда болды. 1990 жылдары осы мақсатпен құрылған ең танымал топтардың бірі – экс-гей қозғалысы. "Сексуалдық қатынас пен мектептегі білім беруді радикалды түрде қайта қарастыру: статус-кво ма, статус-квер?" кітабының авторы Эрик Рофес гомосексуализм туралы білім беруді мемлекеттік мектептерге енгізу лесбиянкалар мен гейлер туралы қоғамдық пікірді өзгертуде маңызды рөл атқарады деп мәлімдейді. Рофес, бұрынғы мемлекеттік мектеп мұғалімі ретінде, гей екенін ашқаннан кейін жұмыстан босатылғанын айтады. Гей мұғалім ретінде ұшыраған қорлаудың нәтижесінде ол қоғамның гомосексуализмге қатысты көзқарасын түбірінен өзгерту үшін радикалды тәсілдер қажет екенін атап өтеді. Гомосексуализмді сексуалдық тәрбие бағдарламасынан алып тастау және мемлекеттік мектептерде сексуалдық кеңес беру бағдарламаларының жоқтығы гей және лесбиянкалар студенттерінде оқшаулану және жатсыну сезімін күшейтеді. Олар өздерінің сексуалдық бағдарымен келісуге көмектесетін гей кеңес беру бағдарламаларын қалайды. Көптеген гей құқықтарын қолдаушылар гетеросексуалдықтан өзгеше сексуалдық бағдарлар туралы білім беру студенттерді қоршаған әлем туралы толық хабардар ету үшін маңызды деп санайды. Алайда, Кампос сексуалдық тәрбие бағдарламасының өзі жастарға сексуалдық бағдармен байланысты факторлар туралы үйрете алмайтынын мойындайды, бірақ мектептер қауіпсіз оқу ортасын құру және ЛГБТ жастарына қолдау көрсету саясатын енгізуді ұсынады. Оның пікірінше, мектептерде сексуалдық бағдар туралы бейтарап, нақты ақпарат беріліп, осы гомосексуалды жастарға қолдау көрсету бағдарламалары ұсынылса, қоғам гомосексуализмге қатысты көзқарасын өзгертеді. Білім берудің бір жынысты некелерді қолдауға оң әсер ететіні айтылған. Афроамерикандықтардың білім деңгейі жалпы алғанда төмен, бірақ олардың бір жынысты некеге қатысты көзқарасы ақ нәсілділерге қарағанда әлдеқайда төмен. Ақ нәсілділердің білім деңгейі бір жынысты некелерді қолдауға оң әсер етеді, ал афроамерикандықтардың білім деңгейінің тікелей әсері шамалы. Ақ нәсілділердің табысы бір жынысты некелерді қолдаумен тікелей байланысты, ал афроамерикандықтардың табысы бір жынысты некеге қатысты көзқараспен айтарлықтай байланысты емес. Орналасқан жері де бір жынысты некеге қатысты пікірлерге әсер етеді; ауылдық және оңтүстік аймақтардың тұрғындары басқа аймақтардың тұрғындарына қарағанда бір жынысты некеге көбірек қарсы. Ауылдық жерлерде тұратын гейлер мен лесбиянкалар көптеген қиындықтарға тап болады, олардың ішінде: ауылдық жерлердегі халықтың азайып кетуі және көптеген ауылдық жерлерде сақталатын дәстүрлі мәдениет, қалалық жерлерге қарағанда гейлерге қарсы жағымсыз әлеуметтік жағдай, қалалық жерлерге қарағанда әлеуметтік және институционалдық қолдаудың жетіспеуі. ЛГБТ қауымдастығының кездесетін осы проблемамен күресу үшін Moovs сияқты әлеуметтік желілер мен қосымшалар "бірдей ойлы ЛГБТ тұлғалары" үшін құрылды, олар "қоғамның біртұтас байланысуға, бөлісуге және жүрек соғуын сезінуге мүмкіндік береді". Даррен Шеркат, Кайлан М. де Врис және Стасия Крик Оңтүстік Иллинойс университеті Карбондейлде жүргізген зерттеулерінде әйелдердің ЛГБТ құқықтарын ерлерге қарағанда тұрақты түрде қолдайтынын және ажырасқан немесе ешқашан үйленбеген адамдардың бір жынысты жұптарға некелік құқықтарды беруге көбірек бейім екенін анықтады. Олар ақ әйелдердің ақ ерлерге қарағанда әлдеқайда көп қолдау көрсететінін, бірақ афроамерикандықтар арасында жыныстық айырмашылықтар жоқ екенін де мәлімдеді. Туған жылы да бір жынысты некеге қатысты көзқарастың күшті көрсеткіші болып табылады – 1946 жылдан кейін туған ұрпақтар бір жынысты некелерді ескі ұрпақтарға қарағанда көбірек қолдайды. Соңғы зерттеу нәтижесінде афроамерикандықтардың бір жынысты некеге қарсылығы басқа этникалық топтарға қарағанда жоғары екені анықталды.

LGBT movements are opposed by a variety of individuals and organizations. They may have a personal, political or religious prejudice to gay rights, homosexual relations or gay people. Opponents say same sex relationships are not marriages, that legalization of same sex marriage will open the door for the legalization of polygamy, that it is unnatural and that it encourages unhealthy behavior. Some social conservatives believe that all sexual relationships with people other than an opposite sex spouse undermines the traditional family and that children should be reared in homes with both a father and a mother. As society in some countries (mostly in Western Europe, North America, Australia, New Zealand, Japan and Taiwan) has become more accepting of homosexuality, there therefore has also been the emergence of many groups that desire to end homosexuality; during the 1990s, one of the best known groups that was established with this goal is the ex gay movement. Eric Rofes author of the book, A Radical Rethinking of Sexuality and Schooling: Status Quo or Status Queer?, argues that the inclusion of teachings on homosexuality in public schools will play an important role in transforming public ideas about lesbian and gay individuals. As a former teacher in the public school system, Rofes recounts how he was fired from his teaching position after making the decision to come out as gay. As a result of the stigma that he faced as a gay teacher he emphasizes the necessity of the public to take radical approaches to making significant changes in public attitudes about homosexuality. The exclusion of homosexuality from the sexual education curriculum, in addition to the absence of sexual counseling programs in public schools, has resulted in increased feelings of isolation and alienation for gay and lesbian students who desire to have gay counseling programs that will help them come to terms with their sexual orientation. Many gay rights supporters argue that teachings about the diverse sexual orientations that exist outside of heterosexuality are pertinent to creating students that are well informed about the world around them. However, Campos also acknowledges that the sex education curriculum alone cannot teach youth about factors associated with sexual orientation but instead he suggests that schools implement policies that create safe school learning environments and foster support for LGBT youth. It is his belief that schools that provide unbiased, factual information about sexual orientation, along with supportive counseling programs for these homosexual youth will transform the way society treats homosexuality. It had been suggested that education has a positive impact on support for same sex marriage. African Americans statistically have lower rates of educational achievement; however, the education level of African Americans does not have as much significance on their attitude towards same sex marriage as it does on white attitudes. Educational attainment among whites has a significant positive effect on support for same sex marriage, whereas the direct effect of education among African Americans is less significant. The income levels of whites have a direct and positive correlation with support for same sex marriage, but African American income level is not significantly associated with attitudes toward same sex marriage. Location also affects ideas towards same sex marriage; residents of rural and southern areas are significantly more opposed to same sex marriage in comparison to residents elsewhere. Gays and lesbians that live in rural areas face many challenges, including: sparse populations and the traditional culture held closely by the small population of most rural areas, generally hostile social climates towards gays relative to urban areas, and less social and institution support and access compared to urban areas. In order to combat this problem that the LGBT community faces, social networks and apps such as Moovs have been created for "LGBT individuals with like minds" that are "enabled to connect, share, and feel the heartbeat of the community as one." In a study conducted by Darren E. Sherkat, Kylan M. de Vries, and Stacia Creek at the Southern Illinois University Carbondale, researchers found that women tend to be more consistently supportive of LGBT rights than men and that individuals that are divorced or have never married are also more likely to grant marital rights to same sex couples than married or widowed individuals. They also claimed that white women are significantly more supportive than white men, but there are no gender discrepancies among African Americans. The year in which one was born was also found to be a strong indicator of attitude towards same sex marriage—generations born after 1946 are considerably more supportive of same sex marriage than older generations. Finally, the study reported that statistically African Americans are more opposed to same sex marriage than any other ethnicity.