Кіріспе

Британдық евгеника зертханасы

Галтон зертханасы евгениканы зерттеу үшін құрылған, кейін биометрия және статистиканы, соңында Лондон университетінің колледжінде (UCL), Англияда адам генетикасын зерттеуге арналды. Зертхана 1904 жылы құрылған және 2020 жылға дейін осы атпен сақталды.

Эвгеника туралы деректерді сақтау кеңсесі

Галтон зертханасына дейінгі евгеникалық жазбалар кеңсесі 1904 жылы Фрэнсис Галтонмен құрылған. 1906 жылы Карл Пирсон Евгеникалық жазбалар кеңсесінің директоры болып тағайындалды және кейіннен оны таратып жіберді. Оның жұмыс істеу кезеңінде Евгеникалық жазбалар кеңсесі үш қызметкерді жұмысқа алды: доктор Эдгар Шустер (Галтонның ғылыми шәкірттігі, 1905–1906), Дэвид Херон (Галтонның ғылыми шәкірттігі, 1906) және Этель Элдертон (зерттеушінің көмекшісі және хатшы, 1905–1907).

Қолданбалы статистика және евгеника бөлімі

Галтон зертханасын Фрэнсис Галтон қаржыландырды. 1911 жылы Франсис Галтон қайтыс болғаннан кейін ол өзінің мүлкін Лондон университетіне Карл Пирсон евгеника кафедрасын тұрақты қаржыландыру үшін қалдырды. Пирсон Биометриялық зертхана мен Ұлттық евгеника жөніндегі Фрэнсис Галтон зертханасын біріктірген Қолданбалы статистика бөлімін құрды, ал 1913 жылы бұл бөлім Қолданбалы статистика және Евгеника бөлімі деп аталды. Бөлімнің кеңеюі UCL-ді жаңа орын сатып алуға немесе салуға итермеледі. 1912 жылы сэр Герберт Бартлетт UCL-дің Уилкинс ғимаратының солтүстік-батыс жағында орын ұсынды. Бірінші дүниежүзілік соғыс жұмысты тоқтатты және бөлім жаңа орынды 1919 жылдың қазанында ғана пайдаланды, ал 1920 жылдың маусым айында ресми түрде ашылды. 1934 жылы Пирсоннан кейін Галтон профессоры қызметін Р. А. Фишер иеленді. Фишер 1944 жылы Кембриджге көшкенде зертхана, Дж. Б. С. Холдейн басқаратын, биометрия профессоры евгеника, биометрия және генетика бөлімінің құрамына енді. Бұл 1933 жылы Карл Пирсон зейнеткерлікке шыққаннан кейін болған бұрынғы бөлінуді кері қайтарды.

Адам генетикасы және биометрия бөлімі

Соғыстан кейінгі кезеңде Галтон зертханасы көптеген өзгерістерге ұшырады. Ең бастысы, екінші дүниежүзілік соғыстан кейін евгеникамен байланысты жағымсыз пікірлер туындағаннан кейін, бөлім тағы бір рет қайта аталды. Бұл атауды 1966 жылы Гарри Харрис өзгертіп, одан кейін Адам генетикасы және биометрия бөлімі деп аталды. Адам генетикасы және биометрия бөлімі, оның ішінде Галтон зертханасы, 1996 жылы UCL биология бөлімінің құрамына кірді. Харрис 1962 жылы МРК Адам биохимиялық генетика бөлімін құрды. Ол 1976 жылы Филадельфияға кеткенге дейін құрметті директор болды, ал бөлім 2000 жылдың қазан айында жабылатынша Дэвид Хопкинсон басшылығымен жұмысын жалғастырды. Сэм Берри 1972 жылдан бастап генетика бойынша профессорлық қызмет атқарды. 1967 жылы зертхана арнайы салынған жаңа ғимаратқа – Уолфсон Хаусына көшірілді, сонымен қатар Медициналық зерттеулер кеңесінің тағы екі бөлімшесі де осы ғимаратқа орналасты: Харрис басқарған Адам биохимиялық генетика бөлімшесі және Ханс Грюнеберг басқарған МРК Эксперименттік генетика бөлімшесі. Кейіннен Грюнеберг зейнетке шыққаннан кейін, оның бөлімшесі орналасқан орын жаңадан құрылған МРК Сүтқоректілерді дамыту бөлімшесіне (басшысы Анн Макларен) және МРК Қан тобы бөлімшесіне (басшылары Рут Сангер, кейін Патрисия Типпет) берілді. 2013 жылы Галтон зертханасы UCL-дің сол кездегі жаңа Генетика, эволюция және қоршаған орта бөліміне қосылды.

Галтон зертханасы және оның UCL мұрасы

2018 жылы UCL президенті және проректоры, профессор Майкл Артур UCL-де евгеника тарихына қатысты ресми тергеу жүргізді. Тергеуді Лидс университетінің профессоры Ийола Соланке басқарды, және оған он алты мүше кірді. Алғашқы тергеу алты мақсатты белгіледі. 2020 жылдың маусым айында UCL өзінің евгеника тарихы мен қалдырған мұрасы үшін ресми кешірім сұрады. Бұл, 2020 жылдың ақпан айында UCL-ге евгеника тарихы бойынша ресми тергеуден түскен есеп пен кең ауқымды ұсынымдардан кейін болды. Сонымен қатар, UCL мекемесі Франсис Галтон мен Карл Пирсонның есімдерімен аталатын кеңістіктер мен ғимараттардың атауын өзгертуді жариялады. Бұл кеңістіктердің ішінде бұрынғы Гальтон лекциялық залы, Пирсон лекциялық залы және Пирсон ғимараты болды. Тергеудің алғашқы он алты мүшесінің тоғызы осы есепке қол қоюға келіспеді. MORE тобының ұсынымдары – 2020 жылғы ақпан есебіне қол қоюға келіспеген тергеудің тоғыз мүшесі дайындаған қосымша есеп болды. MORE тобының мүшелері 2020 жылғы ақпан есебіне қол қоюдан бас тарту себептерін былай түсіндірді: есептің мазмұнын дамыту үшін қосымша уақыт қажеттігі, UCL евгеника тарихын тереңірек түсіну қажеттігі және евгениканың барлық нысандарына тең салмақ берілген, кең ауқымды мақсаттар жиынтығы. Тергеу тобы 2021 жылдың сәуір айында профессор Хейзел Генн мен доктор Камна Пателдің тең төрағалығымен қосымша топтық есеп жариялады. Бұл есеп 2020 жылғы ақпан есебімен және MORE тобының қосымша ұсынымдарымен біріктірілді. Соңғы есеп 2021 жылдың қараша айында жарияланды, ол тергеу жүргізген қосымша зерттеулерге бағытталған.

Жарияланымдар

Галтон зертханасы көптеген басылымдар шығарды, оның ішінде естеліктер сериясы, лекциялар сериясы, мәлімдемелер, биометриялық сериялар және техникалық сериялар. Евгеника зертханасының лекция сериясы – евгениканы академиялық ортадан тыс кеңінен таныту мақсатындағы, жалпы оқырмандарға арналған лекциялар жинағы. Евгеника зертханасының естеліктері – Этель Элдертон, Карл Пирсон, Дэвид Херон, Эми Баррингтон сияқты авторлардың естеліктерінен құралған серия. "Күннің мәселелері және талас-тартыстар" – 1910-1923 жылдар аралығында жазылған евгеникалық естеліктер сериясы. Карл Пирсонның 1925 жылы құраған "Евгеника жылнамасы" (Annals of Eugenics) қазір "Адам генетикасының жылнамасы" (Annals of Human Genetics) атымен жарияланып келеді. "Ұлттың нашарлауы туралы зерттеулер" – 1906-1924 жылдар аралығында жарық көрген зерттеулер сериясы.