Кіріспе
Шотландия таулары: Бен Ломонд (Beinn Laomainn) – Шотландия таулы аймағындағы тау. Лох-Ломонд көлінің шығыс жағалауында орналасқан, ол Мунро тауларының ең оңтүстігіндегісі. Бен Ломонд Шотландия Ұлттық Трастының меншігіндегі Бен Ломонд Ұлттық Ескерткіш паркі мен Лох-Ломонд және Троссакс Ұлттық паркінің құрамына кіреді. Глазго және Шотландияның орталық бөлігінен қолжетімділігі, сондай-ақ Роварденнаннан шамалы қиындықпен көтерілуі оны барлық Мунро тауларының арасында ең танымалдарының біріне айналдырды: жыл сайын шамамен 30 000 адам шыңға жетеді деп есептеледі. Ашық күні Глазгоның жоғары жерлерінен және Стратклайд аймағынан көруге болады. Бен Ломондтың шыңы 64 шақырымнан астам қашықтықта орналасқан Ұлыбританияның ең биік тауы – Бен-Невистен де көрінеді. Батыс Хайленд жолы таудың батыс беткейімен, көл бойымен өтеді. Бен Ломондтың Шотландиядағы танымалдылығы нәтижесінде бұрынғы британ отарларында – Австралия, Канада, Жаңа Зеландия, Ямайка, Тринидад және Тобаго, сондай-ақ АҚШ-та осы атпен аталатын жерлер пайда болды – олардың тізімін қараңыз. Тау "Лох-Ломондтың әдемі жағалары" атты халық әнінде тікелей еске алынады.
Ben Lomond (Beinn Laomainn, ), , is a mountain in the Scottish Highlands. Situated on the eastern shore of Loch Lomond, it is the most southerly of the Munros. Ben Lomond lies within the Ben Lomond National Memorial Park and the Loch Lomond and The Trossachs National Park, property of the National Trust for Scotland. Its accessibility from Glasgow and elsewhere in central Scotland, together with the relative ease of ascent from Rowardennan, makes it one of the most popular of all the Munros: it is estimated that around 30,000 people reach the summit each year. On a clear day, it is visible from the higher grounds of Glasgow and across Strathclyde. Ben Lomond's summit can also be seen from Ben Nevis, the highest peak in Britain, over 40 mile (64 km) away. The West Highland Way runs along the western base of the mountain, by the loch. Ben Lomond's popularity in Scotland has resulted in several namesakes in the former English colonies Australia, Canada, New Zealand, Jamaica, Trinidad and Tobago, and the United States – see this list. The mountain is mentioned directly in the popular folk song "The Bonnie Banks o' Loch Lomond".
Этимология
Бен Ломонд атауы, әдетте, "маяқ тауы" немесе "маяқ төбесі" деген мағынаны білдіреді. Ломонд бриттік тілдер тобынан шыққан және "маяқ" (уэльс тілінде llumon) деген мағынаны білдіретін лумон сөзінен туындаған. Бұл элемент шотланд тілінде "мұржа" дегенді білдіретін лум түрінде сақталған. Тау екі параллель оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай созылған қырқадан тұрады: шығысында Срон Аонаих қырқасы және батысында Птармиган қырқасы. Шыңының солтүстігінде бұл қырқалар бірігіп, Круин а' Бхинн, Грэм тауымен жалғасатын қыратқа алып келеді. Шыңы шөпті және тасты, үстінде триангуляциялық бағана орналасқан. Бен Ломондтың геологиялық құрамында гранит, мика шистасы, диорит, порфир және кварцит басым. Бен Ломонд Шотландияның суайырымында орналасқан, ол шығысқа ағатын және батысқа ағатын өзендер жүйесін бөліп тұратын су бөлігі.
Көтерілу жолдары
Бен Ломондқа көтерілудің әдеттегі жолы "туристік жол" арқылы өтеді, ол Шотландияда кең және эрозияға ұшыраған, ал жұмсақ Срон Аонаих жотасымен көтеріліп, содан кейін тік бөлікке өтеді және тасты шыңдық жотаға жетеді. Балама жол Птармиган жотасы арқылы, тік және жартасты жолмен шыңға дейін барады. 1967 жылдан бері Бен Ломонд және оны қоршаған басқа да шыңдарға барушылар мен альпинистерге көмек көрсету үшін арнайы Ломонд тау құтқару тобы құрылған.
Фауна
Таудың жоғары аймақтары альпілік тундра экозонасын қамтамасыз етеді, онда сұңқар, мерлин, тау торғайы, қызыл қасқыр және алтын бүркіт сияқты құстардың түрлері мекендейді. Британдық орнитология қоры жүргізген зерттеуде Бен Ломондтың Шотландиядағы ең оңтүстіктегі көбейтін птармиган популяциясын қоныстандырғаны анықталды, бұл Goatfell және Арран тауларындағы популяцияның азаюынан кейін, мүмкін, климаттың өзгеруі салдарынан болды. Табиғи жануарлар дүниесінен өзге, тау аймағы қой шаруашылығын қолдайды. Шотландияның Ұлттық қоры табиғи ортаны сақтау және жайылымдық жерлерді қамтамасыз ету арасындағы тепе-теңдікті сақтайтын жерді басқару бағдарламасын жүргізуге міндетті. Мемориалдық саябақ 1997 жылы Атыс тоқтату күні Шотландияның сол кездегі Мемлекеттік хатшысы, кейін Шотландияның бірінші министрі болған Дональд Девар тарапынан ресми түрде ашылды. Ашылу салтанатында ол парктің тұрақты ескерткішін жобалау үшін Шотландия мүсіншілер қоры ұйымдастырған бәйгеде жеңіске жеткен шотланд суретшісі Дуг Кокердің граниттен жасалған мүсінін ашты. Ұлттық саябақтың құрамына Бен Ломонд Ұлттық Мемориалдық саябағының барлық аумағы кіреді.