Кіріспе

Көлгіш туалет – жатын бөлмеде түнгі уақытта қолдануға арналған, тасымалданатын жабық ыдыс. Үй ішіндегі су құбыры мен ағызу дәретханалары пайда болғанға дейін көптеген мәдениеттерде кең таралған.

Атаулары мен этимологиясы

"Камера" - бұл жатын бөлме сөзінің ескі атауы. Камералық құмыра, сондай-ақ, jerry, guzunder, po (мүмкін, француз тілінен), құмыра, "күн күркіреуі" құмырасы немесе "күн күркіреуі" кружкасы деп те аталады. Ол бөлмеге арналған ыдыс немесе жатын бөлмелік ыдыс деп те белгілі болған.

Тарих

Камералы ыдыстар ежелгі Грецияда кем дегенде б.з.д. 6 ғасырдан бері қолданылып келген және түрлі аттармен белгілі болған: ἀμίς (amis), οὐράνη (ouranē) және οὐρητρίς (ourētris, οὖρον ouron, "зәр" сөзінен), σκωραμίς / (skōramis), χερνίβιον (chernibion). 19 ғасырда үй ішіндегі сумен шайылатын дәретханалардың пайда болуы камералы ыдыстарды ығыстыра бастады, бірақ олар 20 ғасырдың ортасына дейін кең таралған күйде қалды. Камералы ыдысты пайдаланудың орнына, сыртқа шығу қажет болды. Қытайда камералы ыдыс (便壶 (biàn hú)) кең таралған. Янгчжоу қаласындағы бай тұз саудагері алтыннан жасалған, соншалықты биік камералы ыдысқа тапсырыс берген, оны пайдалану үшін баспалдаққа көтерілуге тура келген, бұл жосықсыз іздеп табушылықтың символына айналды.

Қазіргі заманғы қолданысы

Қаптамалы ыдыстар әлі күнге дейін үй ішінде су өткізгіш құбырлар жоқ аймақтарда қолданылып келеді. Филиппинде оларды зәр айдауға пайдаланады және көптеген филиппин тілдерінде, мысалы, Себуано және Тагалог тілдерінде "аринола" деп атайды. Кореяда бұл ыдыстар "йоганг" (요강) деп аталады. Бұрын, үй ішінде су құбыры болмаған адамдар қыс айларында суықтан сақтану үшін осы ыдыстарды қолданған.

Балалар құмыралары

"Кешек" термині кішкентай балалармен дәретхана туралы сөйлескенде, мысалы, кешекке үйрету кезінде қолданылады. Бұл сөз көбінесе, әсіресе кешекке үйрету үшін арналған, камералы құмыраларға ұқсас, кішкентай дәретхана пішіндес құрылғыларды білдіреді. Бұл "кешектер" әдетте эргономикалық дизайнмен жасалған, шашыраудан қорғайтын үлкен пластикалық ыдыс болып табылады. Олардың арт жағында оңай босату үшін тұтқасы немесе ұстағышы болуы мүмкін, ал төменгі бөлігі сырғанауды болдырмайды. Кейбіреулері ашық түстермен жасалған, ал енді біреулерінде жұмсақ немесе жағымсыз емес суреттер немесе мультфильм кейіпкерлері бейнеленген. Көп жағдайда олар балалардың әдеттегі дәретханаға өрмелеуі қиын болғандықтан қолданылады; сондай-ақ, әдеттегі дәретханадағы кең тесік балаға ыңғайлы отыру үшін тым кең болып келеді және қандай да бір көмексіз құлап кету қаупі бар. Олардың ыңғайлы көлемі саяхатқа немесе кішкентай балалармен кемпингке бара жатқанда бірге алып жүруге мүмкіндік береді, сонымен қатар ноктуриядан немесе басқа да инконтиненция түрлерінен зардап шегетін адамдарға төсек жанында немесе төсектің астына қоюға болады.

Пішіндер және оларға байланысты бұйымдар

Төсек ыдысы бір түрі орындыққа (жақын орындыққа) ұқсатып жасырылуы мүмкін. Оны есігі бар шкафтарда жасыру үшін сақтауға болады; мұндай түнгі үстел коммода деп аталды, содан бері соңғы сөз "дәретхана" мағынасын да білдіретін болды. Мұндай жиһаз жоқ үйлерде төсек ыдысын төсектің астына қоятын. Қазіргі заманғы дәретхана және жатып емделіп жатқан немесе мүмкіндігі шектеулі адамдар қолданатын төсек табасы – төсек ыдысының түрлері.

Мәдени сілтемелер

"Кребфиш" – 17 ғасырдағы халық әні, онда ақылсыз балықшының камералық ыдыста сақталған, көбінесе қараша балық (лобстер) туралы айтылады. Әннің негізгі ойы – ыдысты пайдаланбас бұрын, оның ішіне қарап тексеру керек. Филиппин мифологиясында жас үйленушілерге шатыр құмырасын сыйлау оларға береке әкеледі деп есептеледі. Президент Эльпидио Кириноға қарсы қарапайымдау науқаны аясында, оның алтын ариноласы бар деген жалған ақпарат таратылды. Томас Мордың "Утопия" атты сатиралық шығармасында алтыннан жасалған ыдыстар кездеседі.