Калий цианиді (KCN): қауіпті, кристалдық тұз. Алтын өндіру, органикалық синтез және электроқаптамада қолданылады. Химиялық қасиеттері туралы толық ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өте уытты кристалды тұз
Highly toxic crystalline salt
|Тексерілген өрістер = өзгертілген
|Бақыланған өрістер = өзгертілген
|тексерілген редакция нөмірі = 464211374
|СуретФайл1 = Potassium cyanide phase I unit cell 3D SF.png
|СуретФайл2 = Kaliumcyanid.jpg
|IUPAC аты = Калий цианиді
|Бөлім1=
|Бөлім2=
|Бөлім3=
|Бөлім4=
chembox
|Verifiedfields = changed
|Watchedfields = changed
|verifiedrevid = 464211374
|ImageFile1 = Potassium cyanide phase I unit cell 3D SF. png
|ImageFile2 = Kaliumcyanid. jpg
|IUPACName = Potassium cyanide
|Section1=
|Section2=
|Section3=
|Section4=
Калий цианиді – KCN формуласына ие қосылыс. Бұл түссіз тұз, сырт түрінен қантқа ұқсас, және суға өте жақсы ериді. Көптеген KCN алтын өндіруде, органикалық синтезде және электрокаптамада қолданылады. Шағын қолданылуларына химиялық алтын жағу және зергерлік бұйымдарды жылтырату кіреді. Калий цианиді өте улы, 200-300 миллиграмм дозасы дерлік кез келген адамды өлтіруі мүмкін. Ылғалды қатты зат гидролиз (сумен реакция) салдарынан аздаған мөлшерде сутек цианидін бөліп шығарады. Сутек цианиді көбінесе ащы бадам иісімен сипатталады. Калий цианидінің дәмі ащы, тілді күйдіретін және жағымсыз деп сипатталған.
Potassium cyanide is a compound with the formula KCN. It is a colorless salt, similar in appearance to sugar, that is highly soluble in water. Most KCN is used in gold mining, organic synthesis, and electroplating. Smaller applications include jewellery for chemical gilding and buffing. Potassium cyanide is highly toxic, and a dose of 200 to 300 milligrams will kill nearly any human. The moist solid emits small amounts of hydrogen cyanide due to hydrolysis (reaction with water). Hydrogen cyanide is often described as having an odor resembling that of bitter almonds. The taste of potassium cyanide has been described as acrid and bitter, with a burning sensationUnreliable source: date=September 2023 similar to lye.
Құрылымы
Сулы ерітіндіде KCN гидратталған калий (K+) иондары мен цианид (CN−) иондарына диссоциацияланады. Қатты күйде KCN құрылымы натрий хлоридіне ұқсас: әрбір калий ионы алты цианид ионымен қоршалған, ал керісінше – әр цианид ионы алты калий ионымен қоршалған. Цианид иондары екі атомды болғандықтан, хлоридке қарағанда симметриясы төмен, бірақ олар соншалықты жылдам айналады, олардың уақыт бойынша орташа пішіні шар тәрізді болады. Төмен температурада және жоғары қысымда бұл еркін айналу шектеледі, нәтижесінде цианид иондары қабаттарда орналасқан, симметриясы төмен кристалл құрылымы пайда болады.
In aqueous solution, KCN is dissociated into hydrated potassium (K+) ions and cyanide (CN−) ions. As a solid, KCN has structure resembling sodium chloride: with each potassium ion surrounded by six cyanide ions, and vice versa. Despite being diatomic, and thus less symmetric than chloride, the cyanide ions rotate so rapidly that their time averaged shape is spherical. At low temperature and high pressure, this free rotation is hindered, resulting in a less symmetric crystal structure with the cyanide ions arranged in sheets.
Қолданбалар
ККН және натрий цианиді (NaCN) органикалық синтезде нитрилдер мен карбоксил қышқылдарын дайындау үшін, әсіресе фон Рихтер реакциясында кеңінен қолданылады. Ол гидантоиндерді синтездеуге де қолданылады, олар аммоний карбонаты бар альдегид немесе кетон сияқты карбонил қосылысымен әрекеттескен кезде пайдалы синтетикалық аралықтар бола алады. KCN сулы пластиналар коллодиясы процесінде фотофиксатор ретінде қолданылады. KCN дамытушымен тұрақтандырылмаған күмісті ерітеді. Бұл суретті ашып, тұрақтандырады, оны жарыққа сезімтал болмайды. Қазіргі заманғы сулы пластиналар коллодиясымен жұмыс жасайтындар аз улы фиксаторларды көбінесе таңдайды, әдетте натрий тиосульфатын пайдаланады, бірақ KCN әлі де қолданылады. 19 ғасырда фотографтар қолдарындағы күміс дақтарын кетіру үшін калий цианиді бар цианогенді сабынды қолданған.
KCN and sodium cyanide (NaCN) are widely used in organic synthesis for the preparation of nitriles and carboxylic acids, particularly in the von Richter reaction. It also finds use for the synthesis of hydantoins, which can be useful synthetic intermediates, when reacted with a carbonyl compound such as an aldehyde or ketone in the presence of ammonium carbonate. KCN is used as a photographic fixer in the wet plate collodion process. The KCN dissolves silver where it has not been made insoluble by the developer. This reveals and stabilizes the image, making it no longer sensitive to light. Modern wet plate photographers may prefer less toxic fixers, often opting for sodium thiosulfate, but KCN is still used. In the 19th century, cyanogen soap, a preparation containing potassium cyanide, was used by photographers to remove silver stains from their hands.