Мифтарлар: Ғылыми ойын-сауық бағдарламасы

Кіріспе

MythBusters – Питер Рис әзірлеген және Австралияның Beyond Television Productions компаниясы өндірген ғылыми-ойындық телебағдарлама. 2015 жылдың 21 қазанында MythBusters 14-ші және соңғы маусымын 2016 жылы көрсетуі жоспарланғаны жарияланды. Бағдарламаның соңғы эпизоды 2016 жылдың 6 наурызында түпкілікті актерлік құраммен бірге эфирге шықты. 2017 жылдың 15 қарашасында Science Channel арнасы жаңа жүргізушілер – Джон Лунг пен Брайан Луденмен бағдарламаны қайта жаңғыртты, олар MythBusters: The Search байқауы арқылы таңдалған болатын. Қайта жандану Санта-Кларитада және Оңтүстік Калифорнияның басқа да аймақтарында түсірілді, ол 2018 жылға дейін жалғасқан екі маусымды қамтыды. Савидж кейіннен балалар қатысатын MythBusters Jr. спин-оффында қайта оралды. Франшизаның ең соңғы нұсқасы – Motor Mythbusters, Beyond Television компаниясымен өндірілді және 2021 жылы MotorTrend арнасында көрсетілді. Беллеси осы серияға оралды, оған инженер Биси Езериоха және механик Фей Хэдли қосылды. Сериал автокөліктер туралы мифтер мен қалалық аңыздарды тексеруге бағытталған. MythBusters атау бағдарламаның өзіне де, эксперименттерді сынап көретін актерлік құрам мүшелеріне де қатысты.

Тарих

Сериал тұжырымдамасы 2002 жылы австралиялық жазушы және продюсер Питер Рис (Beyond Productions) Discovery Channel арнасы үшін "Tall Tales or True" деген атаумен әзірленді. Discovery бастапқыда ұсынысты қабылдамады, себебі олар осы тақырыптағы бір серияны бұрыннан тапсырыс берген еді. Рис ұсынысты қайта жұмыстайды, әңгімелерді жай ғана қайта баяндаудың орнына, олардың негізгі элементтерін тексеруге баса назар аударды. Discovery үш бөлімді пилоттық серияны жасауға және бірлесіп өндіруге келісті. 2006 жылдың шілде айында "MythBusters" бағдарламасының 30 минуттық өңделген нұсқасы Ұлыбританиядағы BBC Two арнасында көрсетіле бастады. Еуропалық Discovery Channel арнасында көрсетілетін эпизодтарда кейде АҚШ нұсқасында көрсетілмеген қосымша сахналар болады. Осы сахналардың кейбіреулері "MythBusters Outtakes" сияқты "арнайы" шығарылымдарға енгізілген. 14-ші маусым, 2016 жылдың қаңтар айында көрсетілімге түсіп, Савидж пен Хайнманның қатысуымен сериалдың соңғы маусымы болды. Адам Савидж бастапқы серіктесі Джейми Хайнмансыз, бірақ жасөспірімдерден құралған актерлік құраммен "MythBusters Jr." бағдарламасымен теледидарға оралды, сондықтан да оның аты осылай аталады. Бағдарлама 2019 жылдың 2 қаңтарында Science Channel арнасында дебют жасады, сондай-ақ Discovery арнасында әр сенбі күні қайта көрсетіледі, халықаралық көрсетілімдер де бар.

Актерлік құрам

Адам Савидж пен Джейми Хайнман – түпнұсқа MythBusters, және бастапқыда арнайы эффектілердегі тәжірибелерін пайдаланып, серияның барлық мифтерін зерттеді. Екеуі Хайнманның M5 Industries эффекттер шеберханасында жұмыс істеді. Олар оның экраннан тыс жұмыс істейтін қызметкерлерін пайдаланды, ал Хайнман мен Савидж көбінесе шеберханадағы жұмыстың көп бөлігін жасады. Шоуды Роберт Ли баяндайды, бірақ кейбір аймақтарда оның дауысы жергілікті баяндамашыға ауыстырылады. Серия дами келе Хайнманның қызметкерлері таныстырылып, эпизодтарда жиі пайда бола бастады. Мұндай үш мүше – суретші Кари Байрон, құрылысшы Тори Беллеси және металл жұмысшысы Скоти Чэпман – екінші маусымда «Құрылыс тобы» деп аталған MythBusters екінші командасы ретінде ұйымдастырылды. Чэпман үшінші маусымда шоудан кеткеннен кейін Хайнманның әріптесі Грант Имахара командаға электр және робототехника саласындағы тәжірибесін беру үшін шақырылды. Байрон 2009 жылдың ортасында демалысқа шықты, оның орнын уақытша «Құрылыс тобында» Джесси Комбс басты, ол Spike's Xtreme 4x4 бағдарламасын бірлесіп жүргізгенімен танымал. Байрон 2010 жылғы маусымның үшінші эпизодында оралды. Құрылыс тобы өз шеберханасында, M7 деп аталған жерде жұмыс істеді, түпнұсқа дуэттен бөлек мифтерді зерттеді. Әр эпизод әдетте екі команданың әртүрлі мифтерді қарастыратын жұмысын ауыстырып көрсетті. Құрылыс тобының жұмыс істеген кезеңінде Беллеси команда тексерген барлық мифтерде қатысқан жалғыз мүше болды. 2014 жылғы маусымның финалы «Plane Boarding» соңында Савидж пен Хайнман Байрон, Беллеси және Имахара 2015 жылғы маусымда қайта оралмайтынын мәлімдеді. Бұл бес жүргізушінің өсетін құнына байланысты жалақы келісімдерінің нәтижесі болды. Хайнман мен Савидж жалғыз жүргізушілер ретінде қайта оралды. Байрон, Беллеси және Имахара Netflix-тің White Rabbit Project бағдарламасын жүргізді. Сериалда екі стажер болды, олар «Mythterns» деп аталды: Discovery Channel конкурсының жеңімпазы Кристин Чемберлен және көрермендер конкурсының жеңімпазы Джесс Нельсон. Бірінші маусымда бағдарламада фольклоршы Хизер Джозеф Уитэм кейбір мифтердің шығу тегін түсіндірді, сондай-ақ тексеріліп жатқан мифтермен тікелей тәжірибесі бар басқа адамдар да болды, бірақ бұл элементтер серияның басында біртіндеп алынып тасталды. MythBusters мифтер немесе көмек қажет болатын тақырыптар бойынша сарапшылармен кеңесетін. Бұл тақырыптардың ішінде атыс қарулары бар еді, олар үшін олар көбінесе Оңтүстік Сан-Франциско полиция департаментінің лейтенанты Аль Нормандимен, ал жарылғыш заттар үшін ФБР-дің зейнеткер жарылғыш заттар сарапшысы Фрэнк Дойлмен және Аламда округінің шериф кеңсесінің сержанты Дж.Д. Нельсонмен кеңесетін. MythBusters жиі басқалардан, мысалы, тексеріліп жатқан жабдықты жеткізушілерден, зерттелетін миф туралы не білетіндерін сұрайтын. Шоуға қонақтар келген кезде MythBusters әдетте олармен кеңесетін немесе оларды тәжірибелерге қатыстыратын.

Adam Savage and Jamie Hyneman are the original MythBusters, and initially explored all the myths of the series using their combined experience with special effects. The two worked at Hyneman's effects workshop, M5 Industries. They made use of his staff, who often worked off screen, with Hyneman and Savage usually shown doing most of the work at the shop. The show is narrated by Robert Lee, though in some regions, his voice is replaced by a local narrator. As the series progressed, members of Hyneman's staff were introduced and began to appear regularly in episodes. Three such members, artist Kari Byron, builder Tory Belleci, and metal worker Scottie Chapman, were organized as a second team of MythBusters during the second season, dubbed the "Build Team". After Chapman left the show during the third season, Grant Imahara, a colleague of Hyneman's, was hired to provide the team with his electrical and robotics experience. Byron went on maternity leave in mid 2009, with her position on the Build Team temporarily filled by Jessi Combs, best known for co hosting Spike's Xtreme 4x4. Byron returned in the third episode of 2010 season. The Build Team worked at its own workshop, called M7, investigating separate myths from the original duo. Each episode typically alternated between the two teams covering different myths. During the Build Team's tenure, Belleci was the only member to appear in every myth that the team tested. At the end of the 2014 season finale "Plane Boarding", Savage and Hyneman announced that Byron, Belleci, and Imahara would not be returning in the 2015 season. This was reportedly over salary negotiations due to the rising cost of five hosts. Hyneman and Savage returned to being the sole hosts. Byron, Belleci, and Imahara went on to host Netflix's White Rabbit Project. The series had two interns, dubbed "Mythterns": Discovery Channel contest winner Christine Chamberlain and viewer building contest winner Jess Nelson. During the first season, the program featured segments with folklorist Heather Joseph Witham, who explained the origins of certain myths, and other people who had first hand experience with the myths being tested, but those elements were phased out early in the series. The MythBusters commonly consulted experts for myths or topics for which they needed assistance. These topics included firearms, for which they mostly consulted Lt. Al Normandy of the South San Francisco Police Department, and explosives, for which they consulted retired FBI explosives expert Frank Doyle and Sgt. J. D. Nelson of the Alameda County Sheriff's Office. The MythBusters often asked other people, such as those supplying the equipment being tested, what they knew about the myth under investigation. When guests were on the show, the MythBusters generally consulted them or included them in the experiments.

Эпизодтар

MythBusters эпизодтары маусымдарға жүйелі түрде бөлінбеген. Бағдарлама ешқашан эфирде болу мен эфирден шығудың нақты кестесін сақтаған емес. MythBusters-тің ресми сайтында эпизодтар жыл бойынша тізімделген. Discovery "маусымдар" деп аталатын DVD жиынтықтарын сатады, олар кейде күнтізбелік жылға сәйкес келеді, ал кейде келмейді. Discovery және сауда орталықтары эпизодтарды өзгеше бөлетін "жинақтарды" сатады. Әр жинақта әртүрлі маусымдардан 10 немесе 12 эпизод болады. Төмендегі кесте алғашқы көрсетілген жылына сәйкес құрылған.

Формат

MythBusters-тің әрбір эпизоды әдетте екі немесе одан көп танымал сенімдерге, интернеттегі қауесеттерге немесе басқа да мифтерге тоқталады. Көптеген мифтер – тірі әрекет фильмдері мен телеарналардағы ойдан туған оқиғаларда бейнеленген механикалық эффекттерге қатысты. Сериалда тексерілген мифтердің тізімі көптеген көздерден жинақталған, оның ішінде актерлер мен түсірілім тобының жеке тәжірибесі, сондай-ақ Discovery Channel онлайн MythBusters форумдарында жарияланған жанкүйерлердің ұсыныстары. Кейде эпизодтар бір тақырып бойынша біріктірілген мифтерді қамтиды, мысалы, қарақшылар немесе акулалар, және мұндай эпизодтар "[Тақырып] арнайы" эпизодтар деп аталады. 2009 жылдың мамыр айына дейін төрт мифтің тексеруіне соншалықты көп дайындық пен сынақтар қажет болды, оларға арналған жеке эпизодтар түсірілді, ал төрт арнайы эпизод қос ұзындықта болды. Бірнеше эпизод, соның ішінде 2006 жылғы мерекелік арнайы эпизод, Руб Голдберг машиналарының құрастырылуын қамтыды. Мифтің өзін ұсынушылар баяндағаннан бұрын, мифке қатысты сурет көкқағазға салынады. Әдетте, мифті ұсынушылар таныстырғаннан кейін, мифті түсіндіретін әзілді видео көрсетіледі.

Эксперименттік тәсіл

Мифтерді жоюшылар әдетте мифтерді екі қадамдық үдеріспен тексереді. Алғашқы эпизодтарда Савидж «жағдайларды қайталау, содан кейін нәтижелерді көшіру» деп сипаттады. Бұл команданың мифте айтылған жағдайларды қайта жасайтынын білдіреді, нәтиже орын алатынын анықтау үшін. Егер бұл сәтсіз болса, олар сипатталған нәтижеге жеткізетін жағдайларды кеңейтуге тырысады, бұл мифтің талаптары объективті түрде абсурдты немесе арнайы оқыту немесе жабдықсыз орындау мүмкін емес екенін көрсетеді. Кейде команда, әдетте Савидж пен Хайнман, нәтижелерді қайта жасаудың табысты жолын кім таба алатынын анықтау үшін бір-бірімен достық бәсекелестікке түседі. Бұл мақсатқа жету үшін бір нәрсе құру туралы мифтерде жиі кездеседі. Мысалы, сыраны жылдам салқындату немесе сабаннан ине табу. Команда физикалық процедураға қатысты нақты формулаға бағынбаса да, көптеген мифтер мифті тексеруге көмектесетін әртүрлі объектілерді құруды қамтиды. Олар өздерінің функционалдық шеберханаларын қажеттіні жасау үшін пайдаланады, көбінесе мифтің жағдайын симуляциялау үшін механикалық құрылғылар мен жиынтықтарды қамтиды. Адамның әрекеттерін көбінесе қауіпсіздікті арттыру және қайталанатын әрекеттерде тұрақтылыққа жету үшін механикалық құралдармен модельдеуге болады. Мифтерді тексеру әдістері көбінесе жарылыстар, өрттер немесе көлік апаттары сияқты көзге көрінетін нәтижелер беру үшін жоспарланады және орындалады. Сондықтан жарылғыш заттар, атыс қарулары және көліктердің соқтығысуы туралы мифтер немесе сынақтар жиі кездеседі. Сынақтар кейде шеберханамен шектеледі, бірақ көбінесе командалардың сыртта болуын қажет етеді. Ерте маусымдардағы ашық ауадағы сынақтардың көп бөлігі M5 тұрақ орнында, кейде M6 және M7 тұрақтарында өтті. M7 тұрақ орнындағы жүк контейнері қауіпті мифтерге арналған оқшаулау бөлмесі ретінде қызмет етеді, эксперимент сырттан іске қосылады. Алайда, бюджеттің өсуі Сан-Францискода және Bay Area аймағындағы басқа жерлерге жиі сапар жасауға мүмкіндік берді. Bay Area аймағындағы түсірілім орындарына әскери нысандар жатады, мысалы, Аламэда әскери-әуе базасы, Моффетт әскери-әуе базасы, Конкорд әскери қару станциясы, Қазына аралы, Марин Хедлендс, Хантерс Пойнт кеме жасаушылығы, Маре аралы кеме жасаушылығы және Гамильтон әскери-әуе базасы, сондай-ақ Маринадағы тасталған базалық үйлер, Калифорнияның бұрынғы Форт-Орд және Дублиндегі Аламэда округінің шерифінің ғимараты, әсіресе атыс полигоны, төтенше жағдайларда көліктерді пайдалану курсы және бомба полигоны. Кейде, әсіресе арнайы эпизодтар үшін, өндіріс басқа штатта немесе тіпті елден тыс жерде жүргізіледі. Нәтижелер берілген эксперимент үшін ғылыми тұрғыдан сәйкес келетін тәсілмен өлшенеді. Кейде нәтижелерді қарапайым сандық өлшеу арқылы стандартты құралдарды, мысалы электр өлшеуіштері үшін мультиметрлерді немесе температураны өлшеу үшін әртүрлі термометрлерді қолдану арқылы өлшеуге болады. Сандық шамаларды бермейтін нәтижелерді өлшеу үшін командалар көбінесе байқалатын әсерлердің басқа түрлерін ұсына алатын жабдықтардың бірнеше түрін пайдаланады. Адам денесіне физикалық әсерін сынағанда, тірі адамда сынауға тым қауіпті болған жағдайда, Мифтерді жоюшылар әдетте аналогтарды қолданады. Бастапқыда олар сынақ манекендерін пайдаланды, әдетте, қандай нысан мен функция болса да, оны «Бастер» деп атады, соққы жарақатын байқау үшін, және ену жарақатын сынау үшін баллистикалық желатинді пайдаланды. Олар адам етін, сүйектерін және мүшелерін дәл модельдеуді қажет ететін тәжірибе кезінде шошқаның өлекселерін пайдалануға кірісті. Кейде олар нақты дене мүшелерін модельдеу үшін баллистикалық гельге нақты немесе модельдік сүйектерді құйды. Олар синтетикалық өліктерді немесе SynDavers-ті қолданды, мысалы «Автомобиль жастығы» мифінде. Нәтижені анықтау үшін визуалды бақылау мақсатында да, бағдарламаның бірегей көрінісі ретінде де эксперименттер кезінде жоғары жылдамдықты камералар қолданылады және олар серияның танылған белгісіне айналды. Өлшенген масштабтың алдында қозғалатын объектілердің өте жылдам түсірілуі әдетте объектінің жылдамдығын анықтау үшін қолданылады. Сынақтар телеэпизодтардың уақыт шектеулеріне байланысты көбінесе өңделеді. Көп жағдайда командалар нәтижелерді аз қайталаудан және нақты қолда бар деректер жиынтығынан алады сияқты көрінеді. «Оттекс арнайы» бағдарламасында олар шын мәнінде мифтерді тексеруде өте мұқият екенін және эксперименттерді көптеген түрлі конфигурацияларда көп рет қайталайтынын, бірақ бүкіл процесті бағдарламада көрсету мүмкін емес екенін айтты. Бастапқыда бесінші маусымнан бастап, эпизодтар көбінесе көрермендерге бағдарламаның веб-сайтына кіріп, қосымша сынақтар немесе тексеріліп жатқан мифтердің басқа аспектілерінің видеоларын көруге шақыруды қамтиды. Алайда, Савидж өзі олардың әрқашан жеткілікті нәтижелер жиынтығына қол жеткізе алмайтынын мойындады, бұл барлық қиындықтарды жеңуге мүмкіндік береді. Алдыңғы эпизодтардағы олардың әдістері мен нәтижелері туралы айтылған сынға жауап ретінде,

The MythBusters typically test myths in a two step process. In early episodes, the steps were described as "replicate the circumstances, then duplicate the results" by Savage. This means that first the team attempts to recreate the circumstances that the myth alleges, to determine whether the alleged result occurs. If that fails, they attempt to expand the circumstances to the point that will cause the described result, which often reveals that the claims of the myth are objectively ridiculous or impossible to achieve without specialized training or equipment. Occasionally, the team, usually Savage and Hyneman, holds a friendly competition between themselves to see which of them can devise a more successful solution to recreating the results. This is most common with myths involving building an object that can accomplish a goal. For example, rapidly cooling a beer, or finding a needle in a haystack. While the team obeys no specific formula in terms of physical procedure, most myths involve construction of various objects to help test the myth. They use their functional workshops to construct whatever is needed, often including mechanical devices and sets to simulate the circumstances of the myth. Human actions are often simulated by mechanical means to increase safety, and to achieve consistency in repeated actions. Methods for testing myths are usually planned and executed in a manner to produce visually dramatic results, which generally involves explosions, fires, or vehicle crashes. Thus, myths or tests involving explosives, firearms and vehicle collisions are relatively common. Tests are sometimes confined to the workshop, but often require the teams to be outside. Much of the outdoor testing during early seasons took place in the parking lot of M5, and occasionally M6 and M7. A cargo container in the M7 parking lot commonly serves as an isolation room for dangerous myths, with the experiment being triggered from outside. However, budget increases have permitted more frequent travel to other locations in San Francisco and around the Bay Area. Common filming locations around the Bay Area include decommissioned (closed) military facilities, such as Naval Air Station Alameda, Naval Air Station Moffett Field, Concord Naval Weapons Station, Naval Station Treasure Island, Marin Headlands, Hunters Point Naval Shipyard, Mare Island Naval Shipyard, and Hamilton Air Force Base, and abandoned base housing at Marina, California's former Fort Ord, and the Alameda County Sheriff's facility in Dublin, California, especially the firing range, emergency vehicles operation course, and bomb range. Occasionally, mainly for special episodes, production is out of state, or even out of the country. Results are measured in a manner scientifically appropriate for the given experiment. Sometimes, results can be measured by simple numerical measurement using standard tools, such as multimeters for electrical measurements, or various types of thermometers to measure temperature. To gauge results that do not yield numerical quantities, the teams commonly make use of several types of equipment that can provide other forms of observable effects. When testing physical consequences to a human body, which would be too dangerous to test on a living person, the MythBusters commonly use analogues. Initially, they mainly used crash test dummies, usually, whatever form and function it possessed, it would be named Buster, for observing blunt trauma injury, and ballistic gelatin for testing penetrating trauma. They progressed to using pig carcasses when an experiment required a more accurate simulation of human flesh, bone, and organs. They occasionally molded real or simulated bones within ballistics gel for simulations of specific body parts. They used synthetic cadavers, or SynDavers, such as in the "Car Cushion" myth. Both for the purposes of visual observation to determine a result and simply as a unique visual for the program, high speed cameras are used during experiments and have become a trademark of the series. Very fast footage of moving objects in front of a measured scale is commonly used to determine the speed of the object. Testing is often edited due to time constraints of a televised episode. It can often seem as if the teams draw results from fewer repetitions and a smaller data set than they actually have. During the "Outtakes Special", they specifically stated that while they are, in fact, very thorough in testing myths and repeat experiments many times in many different configurations, it is simply impossible to display the entire process during a program. Beginning in the fifth season, episodes typically contain a prompt for the viewer to visit the show's homepage to view outtake footage of either additional testing or other facets of the myths being tested. However, Savage himself has acknowledged that they do not purport always to achieve a satisfactorily large enough set of results to overcome definitively all bias. In response to criticisms they receive about their methods and results in previous episodes,

Discovery Channel немесе олардың жарнама берушілерінің әртүрлі наразылықтарына байланысты кейбір мифтер тексерілмейді, ең бастысы радио жиіліктік идентификацияға қатысты осалдық туралы мифтер. Тоғыз маусым бойы 2391 эксперимент орындалды және 769 мифті сынау үшін 12 тонна жарылғыш заттар қолданылды. Команда JFK қатысуы немесе 9/11 қатысуы сияқты қақтығыс теориялық мифтерді тексеруге құлшынбайтынын айтты, бірақ олар Аполлон Айға қонғандарына қатысты қақтығыс теорияларын тексерді.

Тәжірибелердің нәтижелері

Әр эпизодтың соңында мифтер "жоққа шығарылған", "мүмкін" немесе "расталған" деп бағаланады.

Қабылданды

Мифтердің нәтижелерін сипатталған параметрлер бойынша немесе орынды түрде күшейтілген параметрлер бойынша қайталай алмаған жағдайда "дәлелсіз" деп бағаланады. Көбінесе, миф дәлелсіз деп жарияланғанда, команда мифтің бастапқы параметрлерін ескермей, ғылыми жолмен мифтің нәтижесін қайталау үшін не қажет екенін анықтауға тырысады. Нәтижелерді қайталау үшін физикалық мүмкіндіктердің абсолютті шегіне жету – бұл бейресми түрде "Мифбұзушылардың" девизі деп аталатын "Егер істеуге тұрарлық болса, артығымен жасауға тұрарлық" фразасының пайда болуына себеп болды. Бұл серияда "Мифбұзушылардың жолы" деп аталады және көбінесе "дәлелсіз" деп танылған мифті дәл қайта жасай алу үшін қажетті жағдайлар физикалық тұрғыдан мүмкін емес немесе ұсынылған ғылыми фактілерге қайшы келеді, немесе мифте нәтиже алу үшін қолданылған құрал-жабдықтар жалпы халыққа қолжетімді емес, сондай-ақ нәтижелерді шығаруға қабілетсіз екенін көрсетеді. Мысалы, микротолықты пайдаланып алмаз жасауға бола ма екенін тексеру кезінде, миф дәлелсіз болған жағдайда, команда сарапшымен келісіп, үлкен мөлшердегі жарылғыш заттарды пайдаланып алмаз жасауға қол жеткізеді. Көрермендер нәтижелерге қанағаттанбаған жағдайда кейбір мифтер қайта тексеріледі және егер осы екінші әрекеттің нәтижелері бастапқы әрекеттермен бірдей қорытындыға келсе, "қайта дәлелсіз" деп жарияланады. Сирек жағдайларда қайта тексерілген мифтер алғашқы тексеруден өзгеше қорытындыға әкеледі, әдетте алғашқыда "дәлелсіз" болғаннан "мүмкін" немесе тіпті қайта тексеруде "расталған" делінеді.

Бекітілді

Бірінші маусымда "расталған" терминінің орнына "нағыз" термині қолданылды. Мифтерді жоюшылар мифтің күтілетін нәтижесін сипатталған жағдайларда қайта жасай немесе жақыннан қайта жасай алады. "Расталған" миф әдетте нақты оқиғалардың құжатталған дәлелдерімен расталады. Егер мифте нақты сценарийлер болмаса, Мифтерді жоюшылар барлық мүмкін сценарийлерді тексереді, ал мифті растау үшін бір ғана сценарий жеткілікті. Мысалы, балықты бочкада атудың шынымен оңай екенін тексеру кезінде, көптеген сынақтарда олар балықты оқпен соқпады, бірақ оқтың энергиясы суға берілуі балық үшін өлімге алып келді; демек, миф расталды. Егер оқиғаның нақты өмірде болғаны туралы ешқандай құжатталған мәлімет болмаса, бірақ миф нақты фильмдегі нақты сахнадан немесе кейіпкерден алынса, миф оны бірдей жағдайларда қайталай алса расталады. Мысалы, "Пайнт Брейк" фильмінде екі парашютші – біреуі парашютсыз – әртүрлі уақытта ұшақтан секірді, бірақ екінші парашютші бірінші парашютшіге жете алды деген сахнаға Құрылыс тобы "расталды" деген шешім шығарды. Бұл оқиғаның нақты өмірде жасалғаны туралы ешқандай мәлімет болмаса да, ол нақты фильмдегі бір ғана сахнадан алынғандықтан расталды. Сол сияқты, "Кнайт Райдер" машинасының кез келген қиындықсыз жол бойындағы жылдамдықпен жартылай тиісті көлікке рампа арқылы соғылуы туралы миф та қолданылды; Адам мен Джейми бұл трюктің нақты өмірде кино немесе теледидар өндірісінен басқа жерде орын алғанын таппаса да, ол нақты телешоудан алынғандықтан расталды. Сирек жағдайларда, сынақ процесі қасақана тоқтатылған кезде, бірақ жаңалықтар немесе басқа құжаттар оның кем дегенде бір рет болғанын растаса, миф расталған деп есептеледі. "Джет Такси" мифін (ұшақ қозғалтқышы таксиді аударған) сынағанда, Адам мен Джейми мифті сақтандыру себептерімен дәл қайталай алмайтынына келісті, бірақ жаңалықтар мұндай оқиғаның мүмкін екенін растады. (Бұл жағдайда, үш жылдан кейін, олар тақырыпқа оралып, Боинг 747 ұшағын пайдаланып мифті растауға рұқсат алды.)

The term "true" was used instead of "confirmed" in the first season. The MythBusters are able to re create or closely re create the myth's purported outcome with the described circumstances. A "confirmed" myth is usually corroborated with documented evidence of actual occurrences. If the myth lacks any specific scenarios, the MythBusters test every reasonable scenario, and just one scenario is enough for them to confirm the myth. For example, when testing to see whether shooting fish in a barrel was in fact very easy, in most tests, they could not hit the fish with a bullet, but the energy transfer to the water by the bullet was lethal to the fish; therefore, the myth was confirmed. If no instances of the event are documented as occurring in real life, but the myth was taken from a specific scene or character in a specific movie, the myth is confirmed if they are able to replicate it with the same circumstances. For example, the Build Team gave a verdict of "confirmed" for a scene in Point Break where two skydivers—one without a parachute—jumped off the plane at different times, and yet the second jumper was able to catch up to the first jumper. Though no cases of this ever being attempted in real life were documented, it was confirmed nonetheless, since it only came from a single scene in a specific movie. The same applied to the myth about the Knight Rider driving his car at highway speeds into a semi trailer truck via ramp, without any trouble; though Adam and Jamie found no real life occurrences of the stunt other than movie or television productions, it came from a specific TV show, and thus was confirmed. In rare circumstances, a myth is considered confirmed when the testing process is intentionally stopped but news reports or other documentation are available that confirm it has happened at least once; in testing the Jet Taxi Myth (in which a taxicab is flipped by the engine of a jet aircraft), both Adam and Jamie agreed that the myth could not be replicated accurately for insurance reasons, but news footage verified that such an event is possible. (In this case, three years later, they were allowed to return to the subject and confirm the myth using a Boeing 747.)

Ескертулер мен өзін-өзі цензуралау

Көптеген тексерілген мифтер тұрмыстық жағдайларды қамтиды, сондықтан барлық эпизодтар сериалда көрсетілген тәжірибелерге қатысты ескертумен басталады; көптеген эпизодтар орындалу уақытының ортасында екінші ескертуді де қамтиды. Бұл ескертулер Австралиядағы SBS, Нидерландыдағы Discovery Mix, Швециядағы, Ұлыбританиядағы Samsung TV plus MythBusters арнасы, Даниядағы Discovery Channel немесе Жаңа Зеландиядағы Prime және Sky Discovery арналарында көрсетілмейді. Көбінесе олар әзіл-қалжың элементтерімен ұсынылады, мысалы, Савидж төсемдік костюм киіп, Хайнеман оны бейсбол таяғымен кеудесіне соққанда немесе Хайнеман Савиджтің көрінуіне дейін Савиджтің кәсіби екенін түсіндіріп, "Үйде бұны сынап көрмеңіз!" дейді. Сериал қауіпсіздік немесе сыпайылыққа байланысты цензураның әртүрлі деңгейлерін қолданады. Әдетте, команда таңырқаған немесе қатты қуанған кезде осы тіл пайда болады; кейде сценарийдегі материалды таза ұстауға тырысады. Стандартты дыбысқа қоса, шоуда көбінесе маңызды немесе күлкілі дыбыс эффектілері қолданылады. Мүмкін болатын қарапайым сөздердің орнына эвфемизмдер мен ғылыми терминология қолданылады. "Үшінші рельстегі зәр шығару" мифінде манекеннен зәрді шығаруға арналған клапан цензураланды. Қауіпті материалдар мен кейбір жарылғыш заттарды жасау үшін қолданылатын ингредиенттердің атаулары әуесқойлардың қауіпті заттарды қайта жасауына жол бермеу үшін көбінесе цензураланады. Мысалы, "Гинденбург" арнайы бағдарламасында Савидж термитті "көк сұйықтық" (қою, ақшыл көк сұйықтық) және "қоңыр ұнтақ" (қоңыр ұнтақ) гипергольді қоспасымен тұтандырды. Азамат соғысы тақырыбындағы эпизодта үйде жасалған қара ұнтақ жасау үшін қолданылатын ингредиенттер де ұқсас түрде цензураланды. Өзін-өзі цензуралаудың бір ерекше жағдайында команда жарылғыш затты жасауға қол жетімді материалды қолдануға болатын қалалық аңызды зерттеді. Олардың таңғалысы, аңыз шындыққа айналды, бірақ материалды алу өте оңай болды, ал жарылыс өте күшті болды, сондықтан өндіріс тобы мұндай ақпаратты көпшілікке тарату жауапкершіліктен шығады деп шешті, оның орнына тәжірибенің барлық кадрларын жойып, оқиға туралы ешқашан сөйлеспеуге келісті. Бірнеше жылдан кейін, DARPA жұртшылықтан белгісіз бомба қауіптері туралы кеңес сұрағанда, Савидж оларға өздерінің ашылуы туралы хабарлады. Электрондық қауіпсіздік құрылғыларына қатысты мифтерге назар аударған тағы бір эпизодта биометриялық саусақ іздерін алуды түрлі әдістермен жеңу туралы сегмент көрсетілді. Осы әдістердің бірі - 2D саусақ із бейнесінен 3D саусақ із жасау. Бірнеше сынақтан кейін команда мыспен қапталған баспа схемасын, ацетатқа басып шығарылған саусақ із суретін және фотохимиялық қышқылмен ойып шығару процесін қолдана отырып, тиімді баллистикалық гельді репродукциясын сәтті құйды. Репродукция екі саусақ іздерін сканерлеуге қарсы шыққаннан кейін, және егер эфирде пайдаланылған химиялық заттар ешқашан анықталмаса да, баяндаушы маңызды қадамның өңделгенін және көрермендерді оны өздері сынап көруден бас тартуын айтады. Саусақ іздерін сканерлеуді немесе эпизодта сынақтан өткен басқа қауіпсіздік құрылғыларын жеңген басқа әдістер цензураланбады немесе жасырылмады, мүмкін, қалғандары өте қарапайым және түсінікті болғандықтан, мысалы, төсек жамылғысын көтеріп тұру немесе ультрадыбыстық қозғалыс детекторынан жасыру үшін өте баяу қозғалу немесе жылулық қозғалыс детекторын жеңу үшін шыны панелін ұстап тұру. Брендтер мен логотиптер үнемі бүгіліп немесе таспамен немесе MythBusters стикерімен жабылады. Брендтердің атаулары мифтің ажырамас бөлігі болған кезде көрсетіледі, мысалы, диеталық кока-кола мен ментос тәжірибесі немесе MythBusters-тің бірінші пилоттық эпизодындағы Поп Рокс. Диеталық кока-кола мен ментос тәжірибесі де олардың қауіпсіздік туралы ескертулеріне қатысты ерекшелік болып табылады, өйткені Савидж пен Хайнеман эфирде бұл мифті көрермендер өздері қайталауға толығымен қауіпсіз екенін мәлімдеді. Бұған тағы бір мысал - "Телефон кітапшасындағы үйкеліс" эпизоды, онда олар екі телефон кітапшасын бір-бірінен ажыратудың қиындығын зерттеді. 2014 жылғы "Үйде бұны сынап көріңіз бе?" эпизодында бірнеше мифтер көрермендер үшін қауіпсіз немесе қауіпсіз емес деп жіктелді.

Many of the myths tested involve purported household scenarios, so all episodes begin with a disclaimer against attempting the experiments seen on the series; most episodes also feature a second warning halfway through the running time. These disclaimers are not broadcast on SBS in Australia, in the Netherlands, Discovery Mix in Sweden, Samsung TV plus MythBusters channel in the United Kingdom, the Discovery Channel in Denmark, or on the Prime and Sky Discovery Channels in New Zealand. Often, they are presented with an element of humor, such as Savage wearing a padded suit as Hyneman hits him in the chest with a baseball bat, or Hyneman explaining that Savage and he are professionals before Savage slides into view and crashes into a barrier, while saying, "Don't try this at home!" The series employs various degrees of safety or courtesy related censorship. Vulgar language is censored, as the show is considered family friendly, and most such language occurs spontaneously when the team is surprised or overexcited; at other times, a deliberate effort is made to keep the scripted material clean. In addition to the standard bleep, the show often uses a relevant or humorous sound effect. Euphemisms and scientific terminology are used for potentially offensive terms. In the "Peeing on the Third Rail" myth, the show censored the valve used to release urine from the dummy. The names of ingredients used in the production of hazardous materials and some explosives are usually censored to prevent amateurs from recreating potentially dangerous substances. For example, in the "Hindenburg" special, Savage ignited thermite with a hypergolic mixture of "blur" (a syrupy, pale blue liquid) and "blur" (a dark powder). In a Civil War themed episode, the ingredients for making a form of homemade black powder were censored in similar fashion. In one extreme instance of self censorship, the team explored an urban legend stating that a widely available material could be used to create an explosive. To their surprise, the seemingly unlikely legend proved true, but the material was so easy to obtain, and the resulting explosion so powerful, that the production team decided allowing such information to reach the general public would be irresponsible, instead electing to destroy all footage of the experiment and agreeing never to speak of the incident. Several years later, when DARPA solicited advice from the public regarding potentially unknown bomb risks, Savage contacted them about their discovery. In another episode that focused on myths surrounding electronic security devices, a segment was aired on defeating biometric fingerprint readers using various methods. One of these techniques involved creating a fake 3D fingerprint from a 2D image of the authorized print. After some trial and error, the team successfully cast a viable ballistics gel reproduction using a copper coated printed circuit board, a picture of the fingerprint printed on acetate, and a photochemical acid etching process. After the reproduction was shown to defeat both fingerprint scanners, and although the chemicals used during the etching process are never identified, the narrator still hints at an important step having been edited out and discourages viewers from trying it themselves. None of the other techniques that successfully defeated the fingerprint scanners or the other security devices tested in the episode were censored or obfuscated, perhaps because the rest were all fairly simple and straightforward methods, such as holding up a bedsheet or moving extremely slowly to hide from ultrasonic motion detectors or holding up a pane of glass to defeat thermal motion detectors. Brand names and logos are regularly blurred or covered with tape or a MythBusters sticker. Brand names are shown when integral to a myth, such as in the Diet Coke and Mentos experiment or Pop Rocks in the first pilot episode of MythBusters. The Diet Coke and Mentos experiment is also an outlier regarding their safety warnings, as Savage and Hyneman stated on air that this myth was perfectly safe for viewers to replicate on their own. Another example of this is the "Phone Book Friction" episode, in which they investigated the difficulty of pulling two telephone books apart after their pages had been interleaved. One episode from the 2014 season, "DO Try This at Home? ", classified several myths as safe or unsafe for testing by viewers.

Апаттар

Шоуда жүргізілген тәжірибелердің ерекшелігіне байланысты, көптеген нәрселер күтілгендей болмады. Кейде осы апаттар сынақ жабдықтарын қолдануға жарамсыз етіп жіберді, мысалы, "Rocket Car Revisit" эпизодындағы ракета тұтанғанда жарылып кетті. Ал кейбір жағдайларда шоуға қатысқан қызметкерлерге шағын жарақаттар да тиді, мысалы, Беллеси өрттен сақтану мұнарасынан құлап, тізесін жарақаттағанда; құлау болжағандай болды және қауіпсіздік белбеуімен дайындалған, бірақ тізесіне келген зақым күтпеген еді. Көбінесе жарақаттар қауіпсіздік құралдарын жылжыту кезінде болды, нәтижесінде тігістер салынды және кем дегенде төрт саусақ сынды. Осындай оқиғалар көбінесе телешоуға енгізілді, бірақ басқа да бұқаралық ақпарат құралдарында оларға көп көңіл бөлмеді. Дегенмен, кейбір жағдайлар әлдеқайда әсерлі әрі жаңалықтарға лайық болатын.

Эспарт апаты

2009 жылдың 20 наурызында Калифорния штатының Эспарто қаласы "Копылдақпен ойна" мифін түсіру кезінде ANFO жарылысынан дірілдеп, терезелер сынып қалды. Кейбір тұрғындар жарылыс ешкімге хабарланбастан өткеніне наразылық білдірді. Эспарто өрт сөндіру бөлімінің бастығы Барри Бернс жарылыс кезінде бірнеше өрт сөндірушінің қатысқанын айтты. Ол қауіпсіздік үшін қала тұрғындарына ескертпеуді шешкенін түсіндірді. "Мифтерді жоюшы" шоуы өте танымал болғандықтан, барлығы сол жерге жиналған болар еді. Қауіптілік деңгейі жоғары болғандықтан, түсірілімді тоқтатуға тура келер еді". Шоу өкілдері сол күні бірнеше терезені ауыстырды. Шоу продюсері үй иелерінен кешірім сұрады, кейін Савидж пен Хайнман келді; Савидж бұл оқиғаның сериал өндірісін тоқтатуға себеп болмайтынын мәлімдеді. Савидж пен Кари Байрон 2012 жылдың 22 ақпанында Дублин орта мектебіне оралды. Олар 2012 жылғы Ұлттық инженерлер аптасы аясында Дублин орта мектебінің Инженерлік және дизайн академиясының ашық есік күнінде өткен модераторлық талқыруға қатысты, бұл іс-шара қауымдастықпен қарым-қатынасты жақсартуға да бағытталған еді. Сатылған орындардың саны 1000-нан асты. Эксперимент 2012 жылдың 11 қарашасында эфирге шыққан кезде, құрылыс тобы апатқа байланысты кешірім сұрады және оқиғадан кейін зақымды бағалау және тергеуді бастау үшін сынақтарды тоқтатқандарын түсіндірді. Бірнеше айдан кейін сынақтар әлдеқайда шеткері орналасқан тас карьерінде қайта басталды.

Атын беру туралы іс

2005 жылдың қаңтар айында балалар әдебиеті авторы және саяхатшы Эндрю Найт Австралияда «Мифтерді жоюшылар» телешоуының продюсері Beyond Productions компаниясына қарсы сот процесін бастады, ол «Мифтерді жоюшылар» атауын пайдалану арқылы заңбұзушылық жасады деп айыптады. Найт бұрын «Мифтерді жоюшылар» командасын ұйымдастырғанын және 1988 жылдан бері мифтерді, әуестестерді, монстрларды, гоблиндерді және осы сияқты әлем бойынша ерекше тәсілмен іздеу үшін осы атауды үздіксіз қолданғанын мәлімдеді. Найт 1991, 1993 және 1996 жылдары «Мифтерді жоюшылар» тақырыбымен балалар кітаптарын өзі жариялаған. 2007 жылдың ақпан айында Австралияның Федералды соты Найттың Beyond Productions компаниясына қарсы талаптарын қанағаттандырмады. Сол жылы Англия және Уэльс жоғары сотының Канцелярия бөлімінде осы үш кітапқа және қысқа телешоулардағы қатысуларының жинағына негізделген тағы бір сот процесі басталды. Beyond Properties Pty Limited тағы да жауапкер ретінде тартылды, сондай-ақ тағы екі Beyond компаниясы және Ұлыбританияда «Мифтерді жоюшылар» бағдарламасын көрсетуге жауапты Discovery Communications Inc. де жауапкер болды. Бұл талаптар да қабылданбады.