1993 жылғы Орта Батыс АҚШ-тағы су тасқыны және жанартау әсері
Great Flood of 1993
АҚШ орталық аймағындағы 1993 жылғы су тасқынына Пинатубо жанартауының 1991 жылғы жарылысы себеп болуы мүмкін. Ауа райының өзгеруі, жауын-шашынның артуы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ-тың орталық-батыс аймақтарында су тасқыны
Midwestern United States flooding
Себептері мен дамуы
1991 жылы Пинатубо тауының жарылуынан вулкандық қыс басталды деп есептеледі. Жарылыстан пайда болған артық бұлт конденсациясының ядролары 1993 жылы АҚШ-тың орталық-батыс аймағындағы Ұлы су тасқынына себеп болды деген болжам бар. 1992 жылдың жазынан бастап, қалыпты деңгейден жоғары жауын-шашын және төмен температура Миссури және Жоғарғы Миссисипи өзендерінің бассейндерінде топырақтың ылғалдылығының және су қоймаларының деңгейінің артуына әкелді. Бұл ауа райы келесі күзде де сақталды. 1992–1993 жылдардың қысында аймақта қатты қар жауды. Осы жағдайлардан кейін, сол аймақтарда дауылдар тудырған тұрақты көктемгі ауа райы орнады. 1 маусымға дейін зардап шеккен аймақтың көп бөлігіндегі топырақ суға толып, қосымша жаңбыр топыраққа сіңбей, өзендер мен салаларға ағып кетті. Халықты ескерту және өзен деңгейі туралы мәлімет беру үшін 1000-нан астам су тасқыны туралы ескертулер мен хабарламалар шығарылды, бұл әдеттегіден бес есе көп. Мысалы, Сент-Луис қаласында өзен деңгейі су тасқыны деңгейінен 6 метрге жоғары көтерілді, бұл 228 жылдық тарихында ең жоғары көрсеткіш болды. 1844 жылғы су тасқынының күшін басуға арналған, биіктігі 52 фут (16 метр) болатын Сент-Луис су тасқынына қарсы қабырға 1993 жылғы су тасқынын 1 метрден астам қашықтықта ұстап тұрды. Бұл қабырға 1960 жылдары, үлкен дау-дамайлармен, бірімен бірі байланысты бетон блоктардан салынған. Төтенше жағдайлар қызметінің өкілдері Миссури өзені бойындағы 700-ге жуық жекеменшік суару бөгеттерінің көбінің суға батып немесе қирап қалғанын болжады. Миссисипи және Миссури өзендерінде кеме қатынасы шілде айының басынан бері тоқтатылды, бұл саудада күніне 2 миллион доллар (1993 жылғы бағамен) шығынға әкелді. 23 жастағы Иллинойс штатының тұрғыны Джеймс Скотт 1994 жылы "қасақана апат туғызғаны" үшін сотталды және өмір бойына бас бостандығынан айырылды, өйткені ол Квинси, Иллинойс қаласынан өзен арғы бетіндегі су тасқынына себепкер болды. Әйелін өзеннің арғы жағында қалдырып, тойға қатысуын жалғастыру үшін Скотт суды ұстап тұрған бөгеттен бірнеше құм қаптарын алып тастаған деген күдік бар. Бұл бұзушылықтың салдарынан егістік жерлер суға батты, ғимараттар қирады және көпір жабылды. Оның үкімі 1997 жылы жоққа шығарылды, бірақ 1998 жылы қайта күшіне енді. Ол түрмеде өзінің кінәсіз екенін мәлімдейді.
A volcanic winter is thought to have started with the 1991 eruption of Mount Pinatubo. It has been suggested that excess cloud condensation nuclei from the eruption were responsible for the Great Flood of 1993 in the Midwestern United States. Above normal rainfall and below normal temperatures beginning in the summer of 1992 resulted in above normal soil moisture and reservoir levels in the Missouri and Upper Mississippi River basins. This weather pattern persisted throughout the following autumn. During the winter of 1992–93, the region experienced heavy snowfall. These conditions were followed by persistent spring weather patterns that produced storms over the same locations. Soils across much of the affected area were saturated by June 1, with additional rainfall all running off into streams and rivers, instead of soaking into the ground. Over 1,000 flood warnings and statements, five times the normal, were issued to notify the public and need to know officials of river levels. In such places as St. Louis, river levels were nearly 20 feet (6 m) above flood stage, the highest ever recorded there in 228 years. The 52 feet (16 m) high St. Louis Floodwall, built to handle the volume of the 1844 flood, was able to keep the 1993 flood out with just over 2 feet (1 m) to spare. This floodwall was built in the 1960s, to great controversy, out of interlocking prefabricated concrete blocks. Emergency officials estimated that nearly all of the 700 privately built agricultural levees were overtopped or destroyed along the Missouri River. Navigation on the Mississippi and Missouri River had been closed since early July, resulting in a loss of $2 million (1993) per day in commerce. James Scott, a 23 year old Illinois man, was convicted in 1994 for "intentionally causing a catastrophe" and sentenced to life imprisonment for his role in causing some of the flooding across the river from Quincy, Illinois. In an attempt to strand his wife on the other side of the river so he could continue partying, Scott allegedly removed several sandbags from a levee holding back the water. The breach flooded of farmland, destroyed buildings, and closed a bridge. His conviction was overturned in 1997, but reinstated in 1998. He maintains his innocence behind bars.
Мамыр
Миннесота штатындағы Редвуд өзенінде мамыр айында су тасқыны күшейді. 22 мамырда Оңтүстік Дакота штатының Сиу-Фолс қаласында үш сағаттың ішінде мол жаңбыр жауды. Мамырдан шілдеге дейін Сиу-Фолс қаласы тарихындағы ең жауынды үш айлық кезеңді басынан өткізді.
The Redwood River in Minnesota began experiencing severe flooding in May. On May 22, Sioux Falls, South Dakota, received of rain in a three hour period. From May through July, Sioux Falls, South Dakota received of rain, the wettest three month period in its history.
Маусым
Жоғарыда айтылғандай, Оңтүстік Дакотада жаңбырдың көп жаууы төменгі ағында су тасқынына себеп болды. Маусым айында Висконсин штатындағы Блэк-Ривер өзені тасып, Миссисипи, Миссури және Канзас өзендері бойында да су тасқыны басталады. Колледждің жабық спорт аренасы, Хилтон Колизей, 14 футқа дейін суға батты. 11 шілдеден 22 шілдеге дейін Де-Мойн су тартқыш станциясы Ракун өзенінің тасқынынан зардап шекті. Бұл станцияның сол кезеңде сумен қамтамасыз ету мүмкіншілігін жойды және электр қуаты тоқтатылды. 13 шілдеде 35 000-нан астам тұрғынға электр қуаты қайта қосылды. Сол күні президент Билл Клинтон Айова штатының астанасы мен көршілес қалаларды губернатор Терри Бранстадпен бірге аралады. Ол кейін Айова, Миннесота, Висконсин, Иллинойс және Миссури штаттарында төтенше жағдай жариялады және Конгрестен федералдық апаттан зардап шеккендерге көмек ретінде 2,5 миллиард доллар бекітуді сұрады. Осы уақыт ішінде Ұлттық гвардия және Американдық Қызыл Крест су беру пункттерін ұйымдастырды, ал жергілікті Anheuser Busch дистрибьюторы өз логотипі бар ақ алтылық қаптамаларда суды таратып берді. Су жүргізілуі қалпына келтірілгеннен кейін, адамдар жуыну және дәретханадан пайдалану үшін жеткілікті қысым болды, бірақ су 29 шілдеге дейін ішуге жарамды деп танылмады. Барлық шектеулер тамыз айында алынды. Үлкен құм салынған қоршаулар Миссури өзенінің жоғарғы ағысында, Сент-Луистегі Ривер-дес-Перес өзенінде, Сент-Луистен оңтүстікке қарай Миссисипи өзенінде және Миссури мен Иллинойс штаттарындағы көптеген басқа салаларда салынды. Олардың кейбіреулері сәтті болды, ал кейбіреулері жоқ. Шілде айындағы мол жаңбыр Миссисипи және Миссури өзендерінде рекордтық деңгейге жеткізіп, өзендердегі өлшеу құралдарының бұзылуына әкелді. Екі рекордтық деңгей Сент-Луиске жақын жерде бірнеше күн ішінде кездесті. Миссисипи және Миссури өзендерінде кеме қатынасы шілде айының басында тоқтатылды, бұл саудада күніне 2 миллион доллар (1993 жылғы бағамен) шығынға әкелді. Миссисипи өзенінің деңгейі 1973 жылғы сәуірдегі рекордтық деңгейде бірнеше күн бойы тұрақтанды. Миссури өзенінен келген деңгей жеткенде, су деңгейі қайтадан көтерілді. Миссисипи өзені бөгеттерді бұзып, адамдар мен мүліктерін жоғарырақ жерге көшірді және су тасқынынан зардап шеккен аймақтарда хаос тудырды. Қазір біріккен деңгейлер Иллинойс штатының Каир қаласындағы Огайо өзенімен Миссисипи өзенінің қосылатын жеріне қарай Сент-Луис арқылы төмен ағысты. Каирден төменгі ағында су тасқыны шағын болды, себебі Миссисипи өзенінің төменгі арнасы кеңрек болды, сондай-ақ АҚШ-тың шығысында құрғақшылық жағдайы болды. Егер Огайо өзенінің су алабы құрғақшылықта болмағанда, ал Миссури және Жоғарғы Миссисипи су тасқынында болғанда, 1993 жылғы су тасқыны Каирден тыс Миссисипи өзенінің төменгі ағысындағы жалпы зиян көлемі бойынша 1927 жылғы су тасқынымен теңесе алатын еді.
As noted above, rains in South Dakota contributed to flooding downstream. In June, flooding occurred along the Black River in Wisconsin, with flooding also starting to occur along the Mississippi, Missouri, and Kansas rivers. The college's indoor sports arena, Hilton Coliseum, was flooded with as much as fourteen feet of water. From July 11 until July 22, the Des Moines Water Works was flooded by the Raccoon River. This resulted in the plant being powered down, unable to provide running water for that period. On July 13, electricity returned to more than 35,000 residents. That same day President Bill Clinton toured Iowa's capitol and neighboring cities alongside Governor Terry Branstad. He later declared a state of disaster for Iowa, Minnesota, Wisconsin, Illinois and Missouri and asked Congress to approve 2.5 billion dollars in Federal disaster relief. During this time the Army National Guard and American Red Cross set up water stations, and the local Anheuser Busch distributor contributed water in white six packs with their logo on it. Once running water was restored, there was enough pressure for people to bathe and flush toilets, but the water was not certified potable until July 29. The final usage restrictions were lifted in August. Major sandbagging activities took place along the higher Missouri River, the River des Peres in St. Louis, the Mississippi River south of St. Louis, and on many other tributaries across Missouri and Illinois. Some of these efforts were successful, while others were not. The copious rain during July sent record setting crests down the Mississippi and Missouri Rivers, causing river gauges to malfunction along the way. The record crests met within days of each other at their confluence near St. Louis. Navigation on the Mississippi and Missouri River was closed in early July, resulting in a loss of $2 million (1993) per day in commerce. Mississippi River levels stabilized for a few days at April 1973 record stages. When the crest from the Missouri River arrived, levels rose again. The Mississippi River broke through levees, drove people and their possessions to higher ground, and caused havoc through the floodplains. The crests, now combined as one, moved downstream through St. Louis on the way to the Upper Mississippi's confluence with the Ohio River at Cairo, Illinois. Only minor flooding occurred below Cairo due to the Lower Mississippi's larger channel below that point, as well as drought conditions in the eastern U. S. If the Ohio River watershed had not been in drought while the Missouri and Upper Mississippi were in flood, the 1993 flood might have rivaled the 1927 flood in overall damage on the Lower Mississippi, beyond Cairo.
Тамыз
1 тамызда Иллинойс штатының Колумбия қаласының жанындағы бөгет бұзылып, жер суға батып, Валмейер және Фултс қалаларын су шапты. Босатылған су өзенге параллель ағып, тарихи Прери-дю-Рошер және Форт-де-Шартрды қорғайтын бөгеттерге жақындады. 3 тамызда билік өкілдері суды өзенге қайта жіберу үшін Миссисипи өзенінің мықты бөгетін бұзуға шешім қабылдады. Жоспар сәтті аяқталды және тарихи аймақтар сақталды, бірақ Прери-дю-Рошерден жоғарыдағы округтердегі кейбір тұрғын үйлер суға батты. Миссисипи өзенінің Сент-Луис қаласындағы ең жоғары деңгейі 1 тамызда су тасқыны деңгейінен шамамен 6 метр (20 фут) артық 15 метрге жетті. Оның ең жоғары ағыны 1,080,000 ft³/с (30,600 м³/с) құрады. Осы жылдамдықпен, Сент-Луис қаласындағы Буш мемориалдық стадионы сияқты ыдыс 70 секунд ішінде толып кетер еді.
On August 1, levee breaks near Columbia, Illinois, flooded of land, inundating the Illinois towns of Valmeyer and Fults. The released water continued to flow parallel to the river, approaching the levees protecting historic Prairie du Rocher and Fort de Chartres. On August 3, officials decided to break through the stronger Mississippi River levee to allow the water back into the river. The plan worked and the historic areas were saved, although some residential areas were flooded in counties above Prairie du Rocher. The Mississippi River at St. Louis crested at 49.6 feet (15 m) on August 1, nearly 20 feet (6 m) above flood stage. It had a peak flow rate of 1,080,000 ft3/s (30,600 m3/s). At this rate, a bowl the size of Busch Memorial Stadium in St. Louis would be filled to the brim in 70 seconds.
Шығындар мен зиян
Миссисипи өзенінің кейбір аймақтарына су шамамен 200 күнге дейін келді, ал Миссури өзені бойындағы әртүрлі аймақтар 100 күнге жуық су басты. Миссисипиде Графтон (Иллинойс штаты) 195 күн, Кларксвилл (Миссури штаты) 187 күн, Винфилд (Миссури штаты) 183 күн, Ханнибал (Миссури штаты) 174 күн, ал Куинси (Иллинойс штаты) 152 күн су тасқынына ұшырады. Миссури өзені Джефферсон-Ситиде (Миссури штаты) 62 күн, Херманнда (Миссури штаты) 77 күн, ал Сент-Луис қаласының маңындағы Сент-Чарльсте 94 күн су тасқыны деңгейінен асып кетті. 7 қазан күні, су тасқыны басталғалы 103 күн өткен соң, Сент-Луис қаласының жанындағы Миссисипи өзенінің су деңгейі төмендеді. Су тасқынының салдарынан шамамен 100 000 үй қирады, егістік жерлер суға батты, ал Иллинойс штатының Валмейер және Миссури штатының Райнленд қалалары толығымен жоғарырақ жерге көшірілді. 1994 жылғы мәліметтерге сәйкес, су тасқынынан 38 адам қаза тапқан, бірақ 1996 жылға қарай бұл көрсеткіш 50 адамға дейін өсті. Фискалдық шығын 12-16 миллиард долларға бағаланады (1993 жылғы 12,0 доллар шамамен <есептелген сома> сомасына, ал 16,0 доллар шамамен <есептелген сома> миллиард долларға тең). Су тартылғаннан кейін де, үлкен мөлшердегі құм егістік жерлер мен үйлерді жауып тұрды.
Some locations on the Mississippi River flooded for almost 200 days, while various regions by the Missouri neared 100 days of flooding. On the Mississippi, Grafton, Illinois, recorded flooding for 195 days; Clarksville, Missouri, for 187 days; Winfield, Missouri, for 183 days; Hannibal, Missouri, for 174 days; and Quincy, Illinois, for 152 days. The Missouri River was above flood stage for 62 days in Jefferson City, Missouri, 77 days at Hermann, Missouri, and for 94 days at St. Charles in the St. Louis metropolitan area. On October 7, 103 days after the flooding began, the Mississippi River at St. Louis finally dropped below flood stage. Approximately 100,000 homes were destroyed as a result of the flooding, of farmland inundated, and the whole towns of Valmeyer, Illinois, and Rhineland, Missouri, were relocated to higher ground. Reports in 1994 set the deaths due to the flood at 38, though this had been revised to 50 deaths by 1996. The fiscal cost is estimated at $12–16 billion (equivalent to $12.0 in 1993 is equivalent to about <calculated amount> in recent years–16.0 in 1993 is equivalent to about <calculated amount> in recent yearsbillion in ). Even after the water was gone, large amounts of sand still covered the farmlands and homes.
Канзас-Ситидегі басқа ірі су тасқындарымен салыстыру
Уақыт өте келе, арналар мен бөгеттердің құрылысы Миссури өзені бойындағы әртүрлі аймақтарға су тасқынының әсерін өзгертті. Мысалы, төменде Канзас-Ситидегі су тасқыны деректері мен 19-ғасырдың басынан бері болған үш ірі су тасқынының салыстырмалы мәліметтері келтірілген. 1844 жылғы Ұлы су тасқыны – Канзас-Ситидегі Вестпорт-Ландингте су шығынының жылдамдығы бойынша бұл үш су тасқынының ең ірісі болды. Су тасқыны кезінде белгілі бір көлемде су шығарылған деп есептеледі. Дегенмен, 1844 жылдың 16 шілдесіндегі су деңгейі 1993 жылғы су тасқынынан шамамен 30 сантиметр (0,3 метр) төмен болды. 1951 жылғы Ұлы су тасқыны – 1951 жылғы су тасқыны су шығыны көрсеткіші бойынша екінші орында тұр. 1951 жылдың 14 шілдесіндегі су деңгейі 1844 жылғы су тасқынынан 1 метрге, ал 1993 жылғыдан 1 метрге төмен болды. Алайда, бұл су тасқыны Канзас-Сити үшін ең қиын жағдайды тудырды, себебі бөгет жүйесі оған төтеп беруге дайын болмаған. Ол Канзас-Сити мал базарларын қиратты және Миссури өзенінің жағалауынан алыс, Канзас штатындағы Фэрфакс әуежайының орнына Канзас-Сити Халықаралық әуежайын салуға мәжбүр етті. 1993 жылғы Ұлы су тасқыны – 1993 жылғы су тасқыны үш су тасқынының ішінде ең биік болды, бірақ су шығынының ең төмен деңгейін көрсетті. 1993 жылғы су тасқыны басқа аймақтарда ауыр зардаптарға әкелсе де, Канзас-Сити 1951 жылғы су тасқынынан кейін бөгеттерді жақсарту арқасында салыстырмалы түрде аман қалды.
Over time, channeling and levee construction have altered how floods affect various areas along the Missouri River. For example, here is a comparison of flood data atand associated impacts onKansas City for three big floods since the early 19th century. Great Flood of 1844 – This was the biggest flood of the three in terms of rate of discharge at Westport Landing in Kansas City. It is estimated that was discharged in the flood. However, the crest on July 16, 1844, was almost a foot (0.3 m) lower than the 1993 flood. Great Flood of 1951 – The 1951 flood was the second biggest in terms of rate of discharge at The crest on July 14, 1951, was almost 2 feet (1 m) lower than the 1844 flood and 3 feet (1 m) lower than 1993. However, the flood was the most devastating of all modern floods for Kansas City since its levee system was not built to withstand it. It destroyed the Kansas City Stockyards and caused Kansas City to build Kansas City International Airport away from the Missouri River bottoms to replace the heavily damaged Fairfax Airport in Kansas City, Kansas. Great Flood of 1993 – The 1993 flood was the highest of any of the three but had the lowest rate of discharge at While the 1993 flood had devastating impacts elsewhere, Kansas City survived it relatively well because of levee improvements after the 1951 flood.