Кіріспе

Темірден жасалған рельстік жолы бар аттракцион – болаттан жасалған рельстік жолы бар аттракцион деп аталады. Болаттан жасалған аттракциондар соңғы 50 жылда бүкіл әлемде үлкен танымаллыққа ие болды. Түтікшелі болаттан жасалған рельстік жолдар мен полиуретан жабынған доңғалақтарды қолданатын болаттан жасалған аттракциондар, дәстүрлі ағаш аттракциондарға қарағанда биік, тегіс және жылдам жүру мүмкіндігін, сондай-ақ көптеген инверсияларды ұсынады. Arrow Dynamics компаниясы 1959 жылы Matterhorn Bobsleds (Disneyland) және 1966 жылы Runaway Mine Train (Six Flags Over Texas) аттракциондарын жасап, түтікшелі рельстік жолы бар болаттан жасалған аттракционды ойын-сауық индустриясына енгізді. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, Солтүстік Америкадағы ең көне жұмыс істейтін болаттан жасалған аттракцион – Бруклиндегі Мемфис Кидди Паркіндегі «Кішкентай Диппер» аттракционы, ол 1952 жылдың сәуір айынан бері жұмыс істеп келеді. Әлемдегі ең көне жұмыс істеп тұрған болаттан жасалған аттракцион – Монтанья Суиза (Испаниядағы Монте Игуэлдо аттракциондар паркі). Ол 1928 жылдан бері жұмыс істеп келеді.

Сипаттамалары

Болаттан жасалған американдық таулар ағаштан жасалғандарына қарағанда көбінесе тегіс жүреді, ал олардың мықтылығының арқасында жолдар жолға отырушыларға зиян келтірмейтін күрделі және жылдам бұрылыстар мен өткелдерге ие болуы мүмкін. Дегенмен, кейбір американдық таулар әуесқойлары ағаштан жасалған американдық тауларды қалайды, себебі олардың дірілдеуі қауіптірек сезім береді және адреналин деңгейін көбірек арттырады. Әлемдегі ең биік, ең жылдам және ең ұзын американдық таулардың рекордтарының барлығы қазіргі уақытта болаттан жасалған американдық таулардың еншісінде. Аз тіреулердің қажеттігі болаттан жасалған американдық тауларға көптеген мүмкіндіктерді ұсынады, мысалы, тізбектер, домалақ айналымдар, бұралаңдар, гравитациясыз айналымдар және 90 градустан асатын құлаулар. Кейде болаттан жасалған жолдар ағаштан жасалған американдық тауларға тән ағаштан жасалған каркастармен біріктіріледі. Мұндайларын кейде гибридтік американдық таулар деп атайды. Көп жағдайда бұлар бастапқыда ағаштан жасалған американдық таулар болып, олардың ағаштан жасалған жолдары кейіннен болатпен ауыстырылған, ал кейбіреулері бастапқыда осылай салынған. Мысалдарға Валлифэрдегі Экскалибур, Сидар-Пойнттағы Джемини және Стил-Венджэнс, Кингс-Доминиондағы Twisted Timbers және Техас штатындағы Six Flags Over Texas паркіндегі New Texas Giant жатады. Болаттан жасалған американдық таулардың ұшу, инверттік, еденсіз және аспалы түрлері де бар.