Ұлттық Хоккей Лигасының Комиссары лауазымы

Кіріспе

НХЛ-дың ең жоғары атқарушы лауазымы

Ұлттық хоккей лигасының комиссары – Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) ең жоғары дәрежелі атқарушы лауазымы. Бұл лауазым 1993 жылы құрылды; Гари Беттман алғашқы комиссар болып тағайындалды және бүгінгі күнге дейін осы лауазымды иеленген жалғыз адам болып табылады. Басқа міндеттермен қатар, комиссар лига атынан ұжымдық келіссөздерді жүргізуге жетекшілік етеді және барлық НХЛ ойындарына төрешілерді тағайындайды. 1993 жылға дейін НХЛ-дың жоғары атқарушы лауазымы лига президенті болды, ал 1993 жылы бес ай бойы лигада комиссар да, президент те болды. Лауазымдар 1993 жылдың 1 шілдесінде біріктірілді. Президенттік Ұлттық хоккей қауымдастығында (НХА) пайда болды, оны Фрэнк Калдер НХА-ның міндетін атқарушы президенті және НХЛ президенті ретінде бірлесіп басқарды, осы кезеңде НХЛ құрылды және НХА тоқтатылды.

Анықтама және міндеттер

НХЛ Конституциясына сәйкес, VI бап, 6.1 тармақ: "6.1 Комиссар лауазымы, сайлау және қызмет мерзімі Лига Басқарушылар кеңесі таңдаған Комиссар тағайындайды. Комиссар Лиганың Бас атқарушы директоры болып табылады және кәсіби хоккей ойынының әділдігін қорғау және Лигаға деген халықтың сенімін сақтаумен жүктелген. Басқарушылар кеңесі Комиссардың қызмет мерзімін және еңбекақысын анықтайды. Комиссар Лига отырысында қатысқан және дауыс берген Губернаторлардың көпшілігімен сайланады, ал отырыс шақырылған кезде кворум қатысқан болуы керек". 6.3 тармақта Комиссардың міндеттері "Лиганың барлық іс-қимылдары мен мәселелерін жалпы бақылау және басқаруға жауапты", мүше клубтар арасындағы мәселелерді үйлестіру және Лиганың ресми өкілі болып табылады деп көрсетілген. Комиссар дауларды шешу, Лига комитеттері, Лига ережелерін түсіндіру, Лига қызметкерлерін тағайындау, НХЛ қаржылық мәселелері, келісімдер жасау құқығы, кесте жасау, төрешілер және тәртіптік шаралар бойынша да өкілеттіктерге ие. Комиссар Басқарушылар кеңесінің отырыстарын қашан және қайда өткізуді де анықтайды.

Фрэнк Кальдер (1917-1943 жж.)

Ол президенттік өкілетін соншалық күшпен қолданғандықтан, оған қарсы шығу сирек болды. 1920 жылы Квебек Буллдогс франшизасын Хэммилтонға беру туралы бұйрық бергенде, ешкім оған қарсылық танытпады. Оның өкілеттігінің бір мысалы – 1925 жылы «Гамильтон Тайгерс» командасының ереуілге шығуы. Ол ойыншылармен келісемегеніне орнына, оларды жұмыстан шығарып, әрқайсысына 200 доллар айыппұл салды. Кальдер нәсілдік азшылықтардың НХЛ-ге кіруіне шектеу қоймауға қатысты болды. 1927–1928 маусымында Бостонның «Қара пантералары» – толық қара ойыншылардан тұратын хоккей командасы туралы естігенде, ол «Про хоккейде түсті терілі адамға қарсы ереже жоқ, және болашақта да осындай шектеу қойылмайды» деген пікір білдірді, бұл бейсболдағы сегрегацияға сілтеме еді. Кальдерді НХЛ президенті лауазымынан алуға бір ғана әрекет жасалды. Бұл 1932–1933 жылдары Чикаго «Black Hawks» командасының иесі Фредерик Маклафлин НХЛ басқармасына оны қызметтен босату туралы хат таратқан кезде болды. Басқарма бұл ұсынысты қабылдамады. 1932–1933 маусымынан бастап Кальдер НХЛ-дегі үздік жаңа ойыншыны анықтады. 1936–1937 жылдары ол НХЛ басқармасынан лиганың үздік жаңа ойыншысына сыйлық беруге рұқсат алды және 1941–1942 жылдарға дейін осылай істеді. Оның қайтысынан кейін, сыйлық Кальдер еске алу кубогы ретінде бекітілді. Кальдер НХЛ президенті ретінде 20 жыл қызмет еткені үшін 1937–1938 жылдары күміс сервиз алды және лига оған алғысын білдірді.

Ред Даттон (1943-1946 жылдар)

Даттон 1943 жылғы ақпанда Франк Кальдер қайтыс болғаннан кейін НХЛ-дің басқарушы директоры (президент міндетін атқарушы) болып тағайындалды, лиганы НХЛ Губернаторлар кеңесінің кіші комитетінің басшылығымен басқарды. 1945 жылы ол президенттікке көнуге көндірілді, бірақ 1946 жылғы қыркүйекте, ол қайта жаңғыртуға тырысқан «Бруклин Американс» франшизасын Губернаторлар кеңесінің тоқтатуына наразы болып, билікті өзінің көмекшісі, бұрынғы НХЛ төрешісі және Еуропадағы әскери қызметтен жаңа ғана оралған Кларенс Кэмпбеллге тапсырды, ол бұл қызметте бір айдан да аз уақыт жұмыс істеген еді.

Кларенс Кэмпбелл (1946-1977)

Кларенс Кэмпбеллдің алғашқы билік актілерінің бірі 1948 жылы болды, ол ойыншылар Билли Тейлор мен Дон Галлинджерді ойындарға тікелей ставка жасағаны үшін НХЛ-дан шығарып салды. НХЛ президенті ретінде Кэмпбелл, ең көп еске алынатыны – 1955 жылғы тұрақты маусымның қалған үш ойынына және плей-оффтың барлық кезеңіне Монреаль Канадиенс клубының жұлдызы Морис Ришарды шеттетуі болса керек. Бұл әрекет Ришардың 13 наурызда Бостон Бруинс клубымен өткен ойында төреші Клифф Томпсонды ұрып соғуынан туындады (Томпсон Ришарды ұстап тұрғандықтан, Бостоннан Хэл Лейконың «Ракетаға» соққы беруіне мүмкіндік берді). 17 наурызда Кэмпбелл Монреаль форумында Канадиенс және Детройт Ред Уингс командалары арасындағы ойынға келді. Бірінші кезең бойы ол ашуланған Монреаль жанкүйерлерінің қысымына ішкі тілектері мен лақтырылған заттармен ұшырады, олар оны қаладағы ағылшын канадалық элитасының француз канадалық көпшілікті қанаушылыққа салуының жарқын мысалы деп қарады. Аренада көзден жас шығаратын газ бомбасы лақтырылғаннан кейін, Кэмпбелл ғимараттан шығып кетті, ойын Ред Уингске берілді, ал Форум эвакуацияланды. Содан кейін толыққанды тәртіпсіздік басталды, оның салдарынан 60 адам қамауға алынып, 500 000 долларлық зиян келтірілді. Кэмпбелл 1966 жылы Хоккей даңқы залына енгізілді. 1967 жылғы лиганың кеңеюіне зор үлес қосты, ол лиганың мөлшерін екі есеге ұлғайтты. 1970 жылдары Дүниежүзілік хоккей лигасы таланттарды тартып алған кезде лиганы сақтап қалды және көбінесе кеңсесінде күніне 18 сағат жұмыс істеді. 1967 жылы лиганың кеңею дәуірінің басында НХЛ клубтары лига президентінің жетістіктерін атап өту үшін оның құрметіне Кларенс С. Кэмпбелл кубогын сыйға тартты. 1974 жылы лига екі конференция мен төрт дивизионға бөлінгенде, Кэмпбеллді одан әрі құрметтеп, конференциялардың біреуіне оның атын берді және конференцияның тұрақты маусым (кейінірек плей-офф) чемпионына Кэмпбелл кубогын табыс етуді белгіледі. 1993 жылы Кларенс Кэмпбелл конференциясы Батыс конференциясы болып қайта аталғанымен, Кэмпбелл кубогы конференцияның плей-офф чемпионына беріле береді.

One of Clarence Campbell's first acts of authority was in 1948, when he expelled players Billy Taylor and Don Gallinger from the NHL for betting on games. As NHL president, Campbell is perhaps best remembered for suspending Montreal Canadiens superstar Maurice Richard for the remaining three games of the 1955 regular season and for the entirety of the playoffs. His action came as a result of Richard's punching of linesman Cliff Thompson during a March 13 game with the Boston Bruins (Thompson was holding Richard, allowing Boston's Hal Laycoe to punch the Rocket). On March 17, Campbell attended a game at the Montreal Forum between the Canadiens and the Detroit Red Wings. Throughout the first period he was taunted and pelted with debris by outraged Montreal fans, who saw him as a prime example of the city's English Canadian elite oppressing the French Canadian majority. After a tear gas bomb was released in the arena, Campbell exited the building, the game was forfeited to the Red Wings, and the Forum was evacuated. What ensued was a full fledged riot in which 60 people were arrested and $500,000 in damage was done. Campbell was elected to the Hockey Hall of Fame in 1966. He was instrumental in the 1967 expansion, which doubled the league in size. He kept the league alive when the World Hockey Association raided its talent in the 1970s, and often worked 18 hours a day in his office. At the beginning of the league's expansion era in 1967, the NHL clubs decided to highlight the achievements of the league president by donating the Clarence S. Campbell Bowl in his honour. When the league realigned into two conferences and four divisions in 1974, it further honoured Campbell by naming one of the two conferences after him, and awarding the Campbell Bowl to the conference's regular season (later playoff) champion. Although the Clarence Campbell Conference was renamed the Western Conference in 1993, the Campbell Bowl continues to be awarded to the conference's playoff champion.

Джон Зиглер (1977-1992)

1977 жылы Джон Зиглер Кларенс Кэмпбеллден кейін НХЛ-дің төртінші президенті болды. Зиглердің басшылығымен 1979 жылы WHA таратылды, ал НХЛ оның төрт командасын (Эдмонтон Ойлерс, Квебек Нордикс, Хартфорд Уэйлерс және бастапқы Виннипег Джетс) қабылдады. 1991 жылы оның қызмет мерзімі аяқталар алдында Сан-Хосе Акулалары ойынға кірісіп, НХЛ-ді 1975 жылдан бері алғаш рет Бей-Эйрияға қайтарды. Сондай-ақ Зиглердің басшылығымен НХЛ штаб-пәтері Монреальден Нью-Йоркке көшірілді. 1987 жылы Квебек қаласында КСРО құрамасы мен НХЛ жұлдыздары арасындағы "Rendez-vous '87" сериясы өтті. Екі команда екі ойыннан бір-бірден жеңіске жетті, бұл 1980-жылдардың соңында НХЛ-ге көптеген совет ойыншыларының келуіне ықпал етті. Зиглердің кезінде 1991-92 маусымының соңында лигадағы алғашқы еңбек дауы болды. Он күндік ереуілді шешкен келісімге байланысты Зиглер иелері тарапынан қызметтен алынды.

Гил Штайн (1992-1993)

1992 жылғы 22 маусымда Гил Стейн лиганың жаңа президенті болып жарияланды және Циглерден кейін осы лауазымға ресми түрде кірісті. Циглер Боб Гуденов бастаған он күндік ереуілді аяқтаған НХЛ ойыншылар қауымдастығымен (NHLPA) келісімге келмегендіктен иелері тарапынан қызметтен алынған еді. Президент ретінде Стейн өкілеттігінің кезеңінде президент кеңсесінің бейнесін едәуір кеңейтті, оны матчтарда жиі көруге болады және ол эфирде және баспа басқанда жиі сұхбат берді. Президенттік лауазымға келгеннен кейін жасаған алғашқы қадамдарының бірі – лига басшыларын қайта құру болды, соның ішінде Циглердің кезінде лиганың тәртіп сақшысы болған Брайан О’Нилл сияқты бірнеше вице-президенттер қызметтен босатылды. Стейн лига тәртібіне жеке жауапкершілікті алды, нәтижесінде тоқтатылған ойыншылардың айыппұл төлеуі міндетті болды. Ол сондай-ақ ойын күндері болмаған күндері ойыншыларды жаттығулардан шеттету саясатын енгізді. Стейн 1994 жылғы қысқы Олимпиадада НХЛ ойыншыларын пайдалануды қолдады, бірақ команда иелерінен қарсылыққа тап болды. Алайда, оның ізбасары Гэри Беттман 1998 жылдан бастап НХЛ ойыншыларын қысқы Олимпиадаға қатыстыруға қол жеткізді, ал лига қысқы Олимпиада өткізілген жылдары 2018 жылға дейін үзіліс жасады. Стейн НХЛ-дің одан әрі кеңеюіне де бақылық етті, 1992 жылдың күзінде «Тампа Бэй Лайтнинг» және жаңа «Оттава Сенаторс» командалары ойынға кірді. Лига жаңадан құрылған комиссар лауазымына үміткерді іріктеуге көмектесу үшін атқарушы іздеу агенттігін тартты, бұл Стейннің президенттік лауазымға тағайындалуымен бірге жарияланды. 1992 жылдың соңына дейін НХЛ басшылары 1993 жылдың 1 ақпанында басталатын лиганың алғашқы комиссары ретінде Гэри Беттманды таңдады. Стейн бұл лауазымға үміткерлердің бірі болды, бірақ ішкі тартысқа жол бермеу үшін бас тартты және Беттманды қолдады. 1993 жылдың 1 шілдесінде Стейннің өкілеттігі аяқталғаннан кейін президенттік лауазым жойылды және оның функциялары комиссарға берілді.

Гари Бетман (1993 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

1993 жылдың 1 ақпанында Гэри Беттман Ұлттық хоккей лигасының бірінші комиссары лауазымына тағайындалды, ол НХЛ-дің соңғы президенті болған Гил Стейннің орнын басты. Лига иелері Беттманды АҚШ нарықтарында хоккейді насиндау, еңбек дағдарысын аяқтау, кеңейту жоспарларын жүзеге асыру және иелік құрамындағы "ескі мектептің" көзқарастарын жаңарту мақсатымен жұмысқа алды.

Кеңейту және көшіру

Беттман комиссар болып бастаған кезде лига 1991 жылдан бері үш командаға кеңейтілді, ал кеңейту комитеті тағы екеуін жариялады: «Флорида Пантерс» және «Анахайм Майти Дакс», олар 1993–94 маусымдарында ойынға кіріседі. Бұрынғы кеңейту кезеңдеріне ұқсас, командаларды АҚШ-тың оңтүстігіне орналастыруға баса назар аударылды. Беттманның қызмет ету кезеңінде «Нэшвилл Предаторс» (1998), «Атланта Трэшерс» (1999), «Миннесота Уайлд» (2000), «Коламбус Блю Джекетс» (2000), «Вегас Голден Найтс» (2017) және «Сиэтл Кракен» (2021) командалары қосылды. Сонымен қатар, Беттманның кезінде бес франшиза көшті: «Миннесота Норт Старс» Далласқа (1993), «Квебек Нордикс» Денверге (1995), бастапқы «Виннипег Джетс» Феникске (1996), «Хартфорд Уэйлерс» Солтүстік Каролинаға (1997) және «Атланта Трэшерс» Виннипегке (2011). Беттман басшылығымен лига кеңейту және көшіру шараларын АҚШ-тың оңтүстігіне шоғырландырып, лиганың географиялық аумағын кеңейтуге ұмтылды. Нәтижесінде, АҚШ-тың оңтүстігіндегі балалар арасында хоккей спортының дамуына серпіліс болды, ойынмен айналысатын балалар саны артып келеді. Алайда, оңтүстік нарықтарына бет бұру да көп сынға ұшырады, Канада және Солтүстік АҚШ жанкүйерлері «дәстүрлі хоккей нарықтарынан» алшақтауды өкінеді. Беттман «Канадаға қарсы» бағыт ұстанып отыр деген айыптаулар да болды, сыншылар Квебек қаласы мен Виннипегтегі франшизалардың көшірілуіне және оны тоқтатуға көмектесуден бас тартуына, сондай-ақ 2007 жылы «Нэшвилл Предаторс» командасын Онтарионың Гамильтон қаласына көшіруге ниеттенген тараптарға сатуға рұқсат бермеуіне назар салады. Джим Балсилли Беттманды «Предаторс» командасын сатып алу бойынша келіссөздерді тоқтатуға мәжбүрлегеніне айыптады. Беттман 2006 жылғы канадалық «Бон Коп, Бад Коп» фильмінде «Гарри Баттман» кейіпкері ретінде пародияланды.

Еңбек қозғалысы

Бетманға НХЛ-дің еңбек дауыларын шешу міндеті жүктелгенімен, лига Бетманның қызмет ету кезеңінде үш рет ойыншыларын құлыптады. 1994–95 жылғы құлыптау 104 күнге созылып, маусымды 84 ойыннан 48-ге дейін қысқартты. Құлыптау кезіндегі басты мәселе – кішкентай нарықты командаларға көмек көрсету болды. Бетман басшылығымен иелері жалақы төлеміне шектеу қою, еркін агенттік және төрелік жүйесіне өзгерістер енгізуді талап етті, бұл жалақының өсуін тежеуге бағытталған шара еді. Ал кәсіподақ, керісінше, сәндік салық жүйесін ұсынды. 2004 жылғы келісім соңына қарай иелері ойыншылардың жалақысы кірістен әлдеқайда жылдам өскенін, ал лига 2002–03 жылдары 300 миллион АҚШ долларынан астам шығынға ұшырағанын мәлімдеді. Осының салдарынан 2004 жылдың 15 қыркүйегінде Бетман иелерінің 2004–05 маусымы басталар алдында ойыншыларды қайтадан құлыптағанын жариялады. Үш айдан кейін Бетман маусымды толығымен жою туралы хабарлады: «Шешімге әлі келісімге келмегендіктен, тіпті қысқартылған маусымды да өткізудің қазіргі жағдайда мүмкін емес екенін қайғымен хабарлауға міндеттімін. Сондықтан 2004–2005 жылғы ойындарды ресми түрде тоқтатудан басқа жолым қалмады». Еңбек дауына байланысты толық маусымды тоқтатқан алғашқы Солтүстік Америка лигасы НХЛ болды. 1994 жылғы жағдай сияқты, иелерінің позициясы жалақы төлеміне шектеу қою қажеттілігіне негізделген. Иелері арасындағы бірлікке қол жеткізу үшін лига губернаторлары Бетманға кәсіподақтың кез келген ұсынысын, кемінде сегіз иеленушінің қолдауы болған жағдайда, бір жақты вето құқығын беру үшін дауыс берді. Ойыншылар бастапқыда сәндік салық жүйесін жақтады, сондай-ақ ойыншылардың жалақысын 5%-ға төмендетуді ұсынды, кейін бұл көрсеткіш 24%-ға дейін өсті. Тағы бір маусымның тоқтатылу қаупі туғанда, ойыншылар жалақы төлеміне шектеу қоюға келісті.

Теледидар

Беттман өзінің алға қойған мақсаттарының бірін тез орындады, Fox Broadcasting Company компаниясымен бес жылдық, 155 миллион долларлық келісімге қол қойды. Бұл келісім маңызды болды, өйткені АҚШ-тағы ұлттық телеарнамен келісім жасау Джон Зиглер президент болған кезде ұзақ уақыт бойы мүмкін емес деп есептелген. Fox келісімі, әсіресе, FoxTrax шайбасы үшін есте қалады. Fox Sports мәліметінше, ол жалпы халыққа ұнағанымен, ойынның көне жанкүйерлері арасында қызу дау тудырды. Канадалықтар да наразылық білдірді, себебі лига плей-офф ойындарын көрсету үшін CBC-ден бұрын Fox арнасына басымдық берді. Montreal Gazette газетінің журналисі Пэт Хики бұл кестеге қатысты: «Бұл НХЛ-нің хоккейді және оның жанкүйерлерін өмірге келтірген елге деген құрметсіздігінің тағы бір мысалы» деп жазды. 2007 жылы да осы дау қайталанды, CBC тағы да плей-оффты Versus арнасынан кейін көрсетуге мәжбүр болды. Рейтингтер төмендесе де, Беттман 1998 жылы ABC және ESPN арналарымен бес жылдық, 600 миллион долларлық келісім жасасты. Бұл НХЛ тарихындағы ең ірі телекелісім болды. ABC және ESPN арналары құқықтар үшін жылына 120 миллион доллар төледі, бұл 1991-92 жылдары НХЛ американдық ұлттық хабар таратудан алған 5,5 миллион доллардан әлдеқайда көп. Алайда, ABC келісімінен кейін НХЛ-дің теледидардағы жағдайы нашарлады. 2004 жылы лига NBC арнасымен тек табысты бөлісу туралы келісімге қол жеткізе алды, арна алдын ала ешқандай төлем жасаған жоқ. Сондай-ақ, ESPN 2005-2006 жылдары НХЛ кабельдік құқықтарына қатысты 60 миллион долларлық опциясынан бас тартты. НХЛ-ді сақтап қалуға ниет білдіргенімен, бұл келісімнің құны тым жоғары екенін мәлімдеді. 2011 жылы НХЛ мен NBC 10 жылдық, 2 миллиард долларлық келісімге келді. 2013 жылдың 26 қарашасында Беттман мен НХЛ лиганың келесі 12 маусымға арналған эксклюзивті канадалық ұлттық хабар тарату құқықтарын Rogers Media компаниясына сатқанын жариялады. Rogers Media ойындарды Sportsnet, Sportsnet One және City сияқты көптеген платформаларда 5,2 миллиард канадалық долларына көрсетті. «Hockey Night in Canada» бағдарламасы келесі төрт маусымға CBC арнасында жалғаса берді, бірақ сублицензиялық келісім бойынша мемлекеттік телеарна Rogers Media-ға бағдарламаны көрсету үшін тегін эфир уақытын берді. CBC өз бағдарламаларын насихаттау үшін эфир уақытын пайдаланды. Бұл шешім Bell Media және оның TSN арналарын НХЛ хабарларын көрсетуден, аймақтық құқықтардан басқа, толығымен шеттетуге әкелді.

Bettman quickly accomplished one of his stated goals, signing a five year, $155 million deal with the Fox Broadcasting Company to broadcast NHL games nationally beginning in the 1994–95 season. The deal was significant, as a network television contract in the United States was long thought unattainable during the presidency of John Ziegler. The Fox deal is perhaps best remembered for the FoxTrax puck, which while generally popular according to Fox Sports, generated a great deal of controversy from longtime fans of the game. Canadians were also upset as the league gave preference to Fox ahead of CBC for scheduling of playoff games, as Pat Hickey of the Montreal Gazette wrote that the schedule was "just another example of how the NHL snubs its nose at the country that invented hockey and its fans." The controversy repeated itself in 2007, as the CBC was once again given second billing to Versus' coverage of the playoffs. Despite falling ratings, Bettman negotiated a five year, $600 million deal with ABC and ESPN in 1998. It was the largest television contract the NHL ever signed. The $120 million per year that ABC and ESPN paid for rights dwarfed the $5.5 million that the NHL received from American national broadcasts in 1991–92. The NHL's television fortunes have faded since the ABC deal, however. In 2004, the league could only manage a revenue sharing deal with NBC, with no money paid up front by the network. Also, coming out of the lockout, ESPN declined its $60 million option for the NHL's cable rights in 2005–06. While wishing to retain the NHL, it stated the cost was overvalued. In 2011, the NHL and NBC announced a 10 year, $2 billion contract. On November 26, 2013, Bettman and NHL announced that it had sold twelve seasons' worth of exclusive Canadian national broadcast rights to Rogers Media, who would broadcast games across its numerous platforms, including Sportsnet, Sportsnet One, and City, from at a price of C$5.2 billion. Hockey Night in Canada would continue on the CBC for the next four seasons, but under a sub licensing deal the public broadcaster would give Rogers free airtime to air the broadcasts. CBC would be allotted time during the broadcasts to promote its other programming. These moves left Bell Media and its TSN networks shut out of NHL broadcasts except for its regional properties.

Төрағалар/комиссионерлер тізімі

Сурет иесі Бастауы Аяғы Президенттер (1917–1993) Фрэнк Калдер 1917 1943 Ред Даттон 1943 1946 Кларенс Кэмпбелл 1946 1977 Джон Зиглер кіші 1977 1992 Гил Стейн 1992 1993 Комиссарлар (1993 – қазірге дейін) Гэри Бетман 1993