Кіріспе
Speeder велосипедтері (сондай-ақ "jumpspeeders" немесе "hover bikes" деп те аталады) және swoop велосипедтері (немесе жай ғана "swoops") – бұл "Жұлдызды соғыстар" әлемінде репульсорлы қозғалтқыштарды қолданатын шағын, жылдам көлік құралдары. "Джедайдың оралуы" фильмінде жылдамдық велосипедімен қуу сахнасы бар; жылдамдық велосипедтері мен swoop велосипедтері "Жұлдызды соғыстар: I эпизод – Ажаулы қауіп", "Жұлдызды соғыстар: II эпизод – Клондардың шабуылы", "Жұлдызды соғыстар: III эпизод – Сифтің кек алуы", "Жұлдызды соғыстар: IV эпизод – Жаңа үміт" (1997 жылғы арнайы басылымда қосылды, бірақ бұрынғы басылымдарда болмаған), анимациялық телесериалдар "Жұлдызды соғыстар: Клондар соғысы" және "Жұлдызды соғыстар көтерілісшілері", сондай-ақ "Жұлдызды соғыстар" әлемінің кеңейтілген кітаптарында, комикстерінде және ойындарында да кездеседі.
Шығуы мен дизайны
Әр түрлі тұжырымдамалық эскиздер "Жедай қайтып оралуында" продюсер Джордж Лукастың "ракеталық скутер" туралы сұрауынан туындады. Industrial Light & Magic (ILM) компаниясының Nilo Rodis Jamero үлкен қозғалтқышпен жабдықталған, тікбұрышты көлік құралын жасады, ал Ralph McQuarrie-нің эскиздері көбірек қиялға толы болғанмен, көліктің қуат көзіне қатысты түсінік аз болды. Кадрларды секундына 24 кадр стандартты жылдамдықпен көрсету нәтижесінде тұмандылық пайда болды, ILM осыны көліктердің жоғары жылдамдығын имитациялау үшін пайдаланды; түсірілгендер ILM-нің Дуг Чиангтың Дарт Маулдың (Рэй Парк) спидерін жасағандағы сияқты көрінді. "Жаңа үміт" фильміндегі толығымен CGI жасалған спидер "Жұлдыздық соғыстар: Империяның көлеңкелері" үшін жасалған дизайнның негізінде пайда болды, ал спидер "Фантомдық қатер" фильмінде де қысқа ғана көрінеді.
Сурет
Жұлдызды соғыс әлемінде спидерлік велосипедтер – бұл "репульсорлық көлік" түрі, олар планета бетінен жоғары көтерілу үшін репульсорлық көтерілімдер деп аталатын антигравитациялық құрылғыларды пайдаланады. Басқа репульсорлық көліктермен салыстырғанда, спидерлік велосипедтер жоғары жылдамдыққа немесе маневрлікке қол жеткізу үшін қажетсіз жүйелерден бас тартады. Орындықтары бар қозғалтқыштан аспайтын swoop велосипедтері де ұқсас, бірақ жоғары биіктікте жұмыс істеуге көбірек бейім. "Knights of the Old Republic" ойынында swoop жарысы – оқиғаның маңызды бөлігі, мұнда ойыншы Бастила құтқару үшін "The Hidden Beks" swoop тобы үшін жұмыс істейді, қарсылас "The Black Vulkars" swoop тобына еніп, олармен жарысады. "Swoop жарысы" – бұл тәжірибелі ұшқыштар арасындағы қауіпті, қарқынды жарыс ретінде сипатталады.
Жылдамдықты арттыратын велосипедтердің түрлері
74 Z Speeder Bike: 74 Z жылдамдық велосипеді алғаш рет «Джедайдың оралуы» фильмінде Империялық барлаушы әскерлер Эндор планетасындағы қалқан генераторының айналасындағы орманды күзеткенде пайда болады. Фильмдегі жылдамдық велосипедімен қуу кезінде Люк Скайуокер (Марк Хамилл) және Лея Органа (Кэрри Фишер) Ендердегі Көтерілісші Альянстың орналасқан жерін анықтай алатын барлаушы әскерлерді қуу үшін екі жылдамдық велосипедін пайдаланады. Велосипед туралы ақпараттарда 74 Z-дің Aratech Repulsor Company компаниясымен жасалғаны және Клон соғыстары кезінде Республика тарапынан қолданылып, кейін Империяға қабылданғаны айтылады. Велосипедтің ұзындығы шамамен, бір немесе екі жолаушыны тасымалдай алады және максималды жылдамдығына жете алады. Өзін-өзі зарядтайтын батарея жүйесі, сенсорлар мен байланыс құралдарымен қатар, 74 Z Ax-20 бластерлік зеңбірекпен қаруланған. Бірақ, артық салмақтан арылғандықтан, велосипед жүргізушіге ешқандай қорғаныс ұсынбайды. Sith Speeder: Дарт Маул «Фантомдық қатер» фильмінде Qui-Gon Jinn (Лиам Нисон) мен Анакин Скайуокерді (Джейк Ллойд) қуып жету үшін жылдамдық велосипедін пайдаланады. «Жұлдызды соғыстар» материалдарында бұл Razalon FC-20 жылдамдық велосипеді ретінде танылады. Ол қастандықшылар мен басқа да қылмыскерлер арасында өте танымал, себебі өткір бұрылыстар жасау қабілеті және ықшамдылығы оны қадағалауды қиындатады. Алайда, кішкентай мөлшері жиі зарядтауды талап етеді. Дарт Маулдың Bloodfin аталған велосипедінен барлық қару-жарақ пен сенсорлар алынып тасталған, осылайша оны жеңіл және жылдам етуге қол жеткізілген. Flitknot Speeder: Flitknot жылдамдық велосипеді алғаш рет «Клондардың шабуылы» фильмінде пайда болады, граф Дуку (Кристофер Ли) Геонозис шайқасынан қашу үшін және күн желкеніне оралу үшін оны қолданады. Бұл велосипедтер қарапайым дизайнға ие, қозғалтқыштары арт жағында орналасқан және басқа бөліктеріне қарағанда көлемді, сондай-ақ екі тұтқасы мен екі табан қоятын жері бар. Олар жылдам және маневрлі, Республиканың соғыс кемелерін озып кете алады. BARC Speeder: BARC жылдамдық велосипеді алғаш рет «Сифтің қайырымы» фильмінде пайда болады, Джедай шебері Стасс Эллиге оның клондық күзетшілері шабуыл жасағанда, Дарт Сидиус (Иан МакДиармид) 66-шы бұйрықты орындайды. Aratech Repulsor Company компаниясы жасаған бұл жылдамдық велосипедінің аты, оны басқаратын мамандандырылған клондық әскерлерден (Biker Advanced Recon Commandos) алынған. Екі бластерлік зеңбірекпен қаруланған BARC жылдамдығының ұзындығы шамамен, ең жоғары жылдамдығына жете алады. Ол әдетте бір жолаушыға арналған, бірақ міссияға қарай қосымша дөңгелектермен жабдықталуы мүмкін. Олар алғаш рет «Solo: A Star Wars Story» фильмінде пайда болады, онда осындай жылдамдық велосипедін басқаратын патрульдік сарбаз Хан Соло мен Цираны қуып жетеді. Zephyr J: Zephyr J – Сыртқы Шет аймақтарында қолданылатын және Mobquet Swoops and Speeders компаниясы жасаған жылдамдық велосипедінің моделі. Ол «Мандалориан» сериалының «5-тарауында: Қарулы атқышы» дебют жасайды, атауды иеленген кейіпкер осы типтегі жылдамдық велосипедін пайдаланады.
Мәдени әсері
Шұғыл мотоцикл, әсіресе "Жедайдың оралуында" көрсетілген 74 Z моделі, "Жұлдызды соғыстар" ғаламындағы ең үздік көліктердің бірі саналады. Ол "соңғы супербайк" және "Боба Феттен де керемет" деп сипатталады. "Жедайдың оралуындағы" шұғыл мотоциклмен қуу сахнасы да "Жұлдызды соғыстар" сагасындағы ең қызықты он қуғын-сүргіннің бірі ретінде танымал. "Жұлдызды соғыстар" сериясының көптеген жанкүйерлері өмірлік өлшемдегі, жұмыс істейтін репликаларын жасауға шабыттанды. 2016 жылы жанкүйерлер тобы Jetovator сумен жұмыс істейтін реактивті қаптарды пайдаланып, 74 Z-дің бірнеше көшірмелерін жасап, шұғыл мотоциклмен қуу сахнасын қайта түсірді. Висконсин штатының Грин-Бэй қаласындағы Vintage Works компаниясы 2017 жылы Zero электр мотоциклін пайдаланып 74 Z шұғыл мотоциклінің репликасын жасады. Сондай-ақ 2017 жылы Lithium Cycles командасы YouTube блогері Джессимен бірлесіп, Super 73 электрлік көше мотоцикльдерін пайдаланып 74 Z велосипедтерін құрастырып, Нью-Йорк көшелерінде көрсетті. Көліктердің "ұшып бара жатқандай" көрінуі үшін команда дөңгелектерді жасыру үшін велосипедтердің астына айналар орналастырды. Шұғыл мотоциклдерге тән гравитацияға қарсы технология болмаса да, нақты өмірдегі желкенді велосипедтер ұқсас эффект алу үшін левитацияның басқа принциптерін қолданады. Aero X компаниясының өндірушісі Aerofex компаниясының Марк Дерош бұл "Джордж Лукастың командасына жасалған құрмет" екенін айтты, олардың прототипі – төмен биіктіктегі тандемдік каналдық әуе көлігі – "Жұлдызды соғыстар" шұғыл мотоцикліне ұқсайды. HoverSurf HoverBike де "Жұлдызды соғыстар" шұғыл мотоциклімен салыстырылды, бірақ ол дәстүрлі квадрокоптер сияқты әдістермен ұшады. Шұғыл мотоциклдер пайда болғаннан бері "Жұлдызды соғыстар" өнімдерінің бірнеше желісіне, соның ішінде Lego модельдері мен Hasbro миниатюраларына енгізілді. Нақты өмірде, бір адамға арналған немесе ұшқышсыз жүк тасымалдайтын, бұрыштарында төрт реактивті қозғалтқышы бар, тұрақтылықты сақтау үшін жасанды интеллектті пайдаланатын ұшатын көлік, "ұшатын мотоцикл" деп сипатталып, "Speeder" деп аталды. Бұл идея 2022 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерімен жұмыс істеу нәтижесінде пайда болды. 2022 жылдың басына қарай бірнеше толық өлшемді прототиптер құрастырылды. Ең жоғары жылдамдығы – , ал ұшу ұзақтығы 60 минутты құрады.