Кіріспе

Солтүстік Каролина штатының Карретт округінде орналасқан мемлекеттік саябақ. Атлантик жағалауындағы Богу Бэнксте орналасқан бұл парк 1936 жылы ашылды. Форт-Мэкон штаттық паркі - Солтүстік Каролинадағы ең көп келушілерді қабылдайтын екінші мемлекеттік саябақ, оны жыл сайын 1,3 миллион адам бағалайды, әрі ол Солтүстік Каролинадағы ең кішкентай саябақтардың бірі болып табылады.

Қазіргі заманда Солтүстік Каролина жағалауына теңіз шабуылының қаупі шалқақтап көрінеді, бірақ 18 және 19 ғасырларда Бофорт аймағы шабуылға өте осал болған. Қара сақал және басқа да әйгілі қарақшылар Бофорт шығанағы арқылы еркін өтіп кеткен, ал отарлық кезеңде Испания, Франция және Ұлыбританиямен болған соғыстар жау әскери кемелерінің жағалауға шабуыл жасауына үнемі қауіп тудырған. Қара сақалдың «QAR» («Queen Anne's Revenge») атты кемесі Атлант мұхитындағы саябақтың жанындағы жағалау суларында табылған деп есептеледі және қазір қайта қалпына келтірілуде. Бофорт 1747 жылы испандықтар, ал 1782 жылы британдықтар тарапынан басылып алынып, тоналған.

Беделді құрылыс

Солтүстік Каролина басшылары мұндай шабуылдарды болдырмау үшін жағалауды қорғау қажеттігін мойындады және бекіністер салуға кірісті. Боги Банктің шығыс бөлігі қазір Бофорт шығанағы деп аталатын Топсейл шығанағына кіруді күзету үшін форт салуға ең қолайлы орын деп табылған. 1756 жылы Доббс бекінісінің құрылысы басталды. Форт Доббс кішкентай фасциналық бекініс ретінде жоспарланған, бірақ толықтай аяқталған жоқ, нәтижесінде Америка революциясы кезінде Топсейл шығанағы қорғаусыз қалды. Осы кезеңде, Солтүстік Каролинаның батыс шекарасында үндістермен соғыс күшейген тұста, штаттың Пидмонт аймағында, Штатсвилл қаласының жанында тағы бір бекініс салынып жатты. Доббс бекінісі француздар мен үндістер соғысы кезінде батыс шекараны қорғау мақсатымен салынған.

Екінші жүйе

1807 жылғы Эмбарго заңы – Ұлыбритания мен Францияға қарсы, Наполеон соғыстары кезінде Ұлыбританияның Кеңестегі жарлықтарына (1807) жауап ретінде АҚШ Конгресі қабылдаған жалпы эмбарго. Солтүстік Каролинадағы Бофорт қаласы мен портын қорғау үшін бекініс салудың екінші әрекеті, АҚШ үкіметінің жағалау бойындағы қорғаныс бекіністерінің ұлттық тізбегін құру бағдарламасының бөлігі ретінде басталды. Бұл бағдарлама кейіннен АҚШ бекіністерінің екінші жүйесі деп аталды. Осылайша Форт-Хэмптон құрылысы басталды – аттың басы пішіндес парапеті бар шағын тас бекініс. Парапеттің биіктігі жеті футқа жетеді, ол «таби» немесе «тапия» деп аталатын, оймақ қабырғасынан жасалған цементпен салынған. Парапет қабырғасы негізінде он төрт фут қалыңдықпен, ал қабырға жоғары көтерілгенде сегіз футқа дейін тарылады. Парапеттің артында 23 фут ені бар пушка платформасы орналасқан, онда бес 18 фунттық зеңбірек орнатылуы тиіс болған. Әр зеңбірек 18 фунт салмақты темір оқты шамамен бір мильге дейінгі қашықтыққа атуға қабілетті болды. Форттың арт жағында, аттың басының екі тұмсығында қабырғалардың жоғарғы жағында он сегіз дюйм қалыңдықпен ойықтар жасалған, олар арқылы мылтықшылар оқ атар еді. Екі тұмсықты жалғап, бекіністің арт жағын қоршап тұрған екі қабатты казарманың ұзындығы шамамен 82 фут, ені 30 фут болды. Әр қабатта бес 13×16 фут көлемді бөлме болды, олардың үшеуі сарбаздарға, екеуі форт офицерлеріне арналған. Казармада елу адамнан тұратын бір ротаға орналасуға болады. Казарманың оң жағындағы тұмсықта ұңғымадағы оқ-дәрі қоймасы үшін кішкентай кірпіштен салынған ғимарат орналасқан. Форттың артқы қабырғасынан алдыңғы қабырғасына дейін ұзындығы 90 фут, ені 123 фут, ал периметрі шамамен 440 фут болды. Шілде айында АҚШ 1812 жылғы соғысқа қатысты, және Форт-Хэмптон сарбаздары форт гарнизонын соғысқа басқа қызметтерге жіберді. Алайда Солтүстік Каролина губернаторы Уильям Хокинс төрт жергілікті милиция ротасын фортты және оның айналасындағы порты басып алуға бұйрық берді. Англия шабуыл жасамағандықтан, милиция 1812 жылдың қараша айына дейін кері тартылды, сол кезде 10-шы АҚШ жаяу әскері фортта гарнизон болып орналасты және 1813 жылдың маусым айында басқа орынға ауыстырылғанға дейін 9 ай бойы қалды. 1813 жылдың шілдесінде британдықтар Окракок шығанағына шабуыл жасады, сол кезде Солтүстік Каролина милициясы Бофортты және штаттың мүдделерін қорғау үшін қайтадан шақырылды. Форттың қару-жарағына екі 6 фунттық және бір 4 фунттық зеңбірек қосылып, форттағы 18 фунттық зеңбіректердің негізгі батареясын толықтырды. 1814 жылы көптеген ішкі тартыстардан кейін Солтүстік Каролина штаты АҚШ Соғыс департаментін фортты федералды әскерлермен қорғауға көндірді. Соғыс департаменті 43-ші АҚШ жаяу әскерінің бөлімдерін фортта гарнизон болып орналастырды, олар соғыс аяқталғанға дейін сонда қалды.

Үшінші жүйе

1820 және 1821 жылдары фортты зерттеген инженерлер, жоғары толқынның форттың дөңгелек алдыңғы бөлігінің негізін шайып тастағанын байқады. Дегенмен, Форт-Хэмптонға қызығушылық аз болды, себебі сол кезде федералдық үкімет АҚШ-тың жағалау қорғау жүйесінің үшінші жүйесі ретінде танылған, тұрақты форттар тізбегін салуды бастаған еді. Форт-Хэмптонның қасбеті мен Бог-Пойнт жағалауы эрозияға ұшырады. 1826 жылғы ақпан айындағы сараптама бойынша, жоғары толқын Форт-Хэмптон тұрған жерден 200 футтан астам қалысқа жеткен. 1834 жылға қарай Форт-Хэмптон қазіргі Бофорт шығанағында, 12 фут тереңдіктегі кеме жолының бойында қалды. Алғашқыда Bogue Point-тегі жаңа форт инженерлермен Форт-Хэмптоннан 130 фут оңтүстік-батысқа орналастырылған, бірақ 1826 жылы Форт-Хэмптон каналға кірген соң, АҚШ Армиясының инженерлік корпусы Форт-Хэмптоннан 300 ярд батысқа, қазіргі Форт-Мэкон тұрған жерге көшуді шешті. 1812 жылғы соғыс АҚШ жағалауының қорғаныс жүйесінің нашарлығын көрсетті және АҚШ үкіметін жағалауды қорғауды күшейтуге итермеледі, осы мақсатта жағалау бойындағы бекіністер тізбегі құрылды. Қазіргі Форт-Мэкон осы тізбектің бір бөлігі болды. Форт-Мэконның мақсаты – Бофорт шығанағы мен Бофорт портын, Солтүстік Каролина штатының жалғыз ірі терең су айлағын қорғау болды. Форт Солтүстік Каролина штатының сенаторы Натаниел Мэконның құрметіне аталған, ол құрылысқа қажетті қаражатты ұсынған. Фортты генерал Саймон Бернард жобалап, АҚШ Армиясының инженерлік корпусы салған. Құрылыс 1826 жылы басталып, АҚШ бекіністерінің үшінші жүйесі аясында сегіз жылға созылды. 1834 жылғы желтоқсанда форт аяқталды және 1841–1846 жылдары одан әрі жақсартылды. Форттың жалпы құны 463 790 долларды құрады. 1840 жылдары эрозияны бақылау жүйесін бастапқыда Роберт Э. Ли әзірледі, кейін ол Солтүстік Вирджиния Конфедерациясы армиясының генералы болды. Азамат соғысының басында Солтүстік Каролина фортты одақтық күштерден тартып алды. Кейін 1862 жылы фортқа шабуыл жасалып, ол қайтадан одақтық күштердің қолына көшті. Соғыс кезінде форт теңіз кемелері үшін отын құю станциясы ретінде пайдаланылды. Көбінесе фортта тек күзетші ретінде жұмыс істейтін қару-жарақ сарбазы қызмет ететін.

Азаматтық соғыс

Азамат соғысы 1861 жылдың 12 сәуірінде басталды, және Солтүстік Каролина штаты мен Конфедерация үшін фортты басып алуға Бофорттан Солтүстік Каролинаның жергілікті милиция күштерінің келуіне бар болғаны екі күн кетті. Солтүстік Каролинадағы Конфедерация әскерлері фортты бір жыл бойы басып алып, оны шайқасқа дайындады және 54 ауыр зеңбірекпен қаруландырды. 1862 жылдың басында генерал-майор Амброуз Э. Бернсайд басқаратын Одақ әскерлері Солтүстік Каролинаның шығысын басып алды, ал генерал Джон Г. Паркке Форт-Мэконды басып алу тапсырылды. Парктің әскері Морехед-Сити мен Бофортты қарсылықсыз басып алды, содан кейін наурыз және сәуір айларында Богу-Бэнкс құм аралына қонды және Форт-Мэконды иелену үшін күресті. Форттағы полковник Мозес Дж. Уайт пен 400 Солтүстік Каролиналық конфедерат форт толығымен қоршауда болса да, капитуляциялаудан бас тартты. 1862 жылдың 25 сәуірінде Парктің Одақ әскерлері фортты 11 сағат бойы ауыр қоршау артиллериясымен бомбалады, мұхиттан төрт Одақ канонерлік кемелері мен шығысқа қарайғы шығанақтағы жүзбелі батареялардың отымен көмектесті. Форт Одақтың канонерлік кемелерінің шабуылын оңай тойтарды, бірақ Одақтың құрлықтағы батареялары жаңа, иірілген зеңбіректерді пайдаланып фортты 560 рет атты. Зақымдар соншалықты ауыр болды, полковник Уайт келесі күні, 26 сәуірде капитуляциялауға мәжбүр болды, ал форттың Конфедерация гарнизоны әскери тұтқындар ретінде босатылды. Бұл шайқас тарихта қамалға қарсы жаңа иірілген зеңбіректердің қолданылған екінші жағдайы болды, бұл осындай бекіністердің қорғаныс құралы ретінде пайдасыздығын көрсетті. Одақ соғыстың соңына дейін Форт-Мэконды бақылауда ұстады, ал Бофорт порты оның теңіз флоты үшін маңызды көмір және жөндеу бекеті ретінде қызмет етті.

Азамат соғысынан кейінгі кезең

Қайта құру дәуірінде АҚШ армиясы 1877 жылға дейін Форт-Мэконды белсенді түрде басып алды. Осы кезеңде Солтүстік Каролина және Оңтүстік Каролина әскери округтерінде мемлекеттік немесе федералдық түрмелер болмағандықтан, Форт-Мэкон шамамен 11 жыл бойы азаматтық және әскери түрме ретінде пайдаланылды. 1877 жылдан кейін форт әрекеттен тоқтатылды, бірақ 1898 жылдың жазында испан-американ соғысы кезінде қайтадан мемлекеттік әскерлермен гарнизонға орналастырылды. Соңында, 1903 жылы АҚШ армиясы фортты толықтай тастап кетті. 1923 жылы Форт-Мэкон артық әскери мүлік ретінде сатуға ұсынылды. Алайда, Солтүстік Каролина жетекшілерінің ұсынысымен 1924 жылдың 4 маусымындағы Конгресс актісі фортты және оны қоршаған аумақты 1 долларға Солтүстік Каролина штатына қоғамдық саябақ ретінде пайдалану үшін сатты. Бұл штаттың мемлекеттік саябақтар жүйесін құру мақсатында алғашқы сатып алынған екінші аудан болды. 1934-1935 жылдары Азаматтық консервациялық корпус фортты қалпына келтіріп, қоғамдық демалыс орындарын құрды, соның арқасында 1936 жылдың 1 мамырында Форт-Мэкон штаттық паркі Солтүстік Каролинаның алғашқы толыққанды жұмыс істейтін мемлекеттік паркі ретінде ресми түрде ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда АҚШ армиясы паркті штаттан жалға алып, маңызды жағажай маңындағы нысандарды қорғау үшін жағалау артиллериясының әскерлерімен ескі фортты қайтадан белсенді түрде пайдаланды. Форт 1941 жылдың желтоқсанынан 1944 жылдың қарашасына дейін басылып алынды. Осы кезеңде сақтықсыз сарбаздардың бірі оқ-дәрілерді каминге отын ретінде салып, оларды темірден жасалған түйіндей санады. Оқ-дәрілердегі ұнтақ жарылып, екі адам қаза тауып, басқалары жараланды, осылайша «Азамат соғысының соңғы оғы» атылды. 1946 жылдың 1 қазанында армия фортты және паркті штатқа қайтарды. Форт-Мэкон және Форт-Мэкон мемлекеттік паркінің толық тарихын Пол Р. Бранч-Жуниордың «Форт-Мэкон: Тарих» кітабынан табуға болады. Пол Р. Бранч – Форт-Мэконның штаттағы тарихшысы және 20 жылдан астам уақыттан бері Парк рейнджерлерінің құрамында қызмет етеді.

Парк жұмыс істейтін уақыты

Парк жұмыс уақыты: қараша – ақпан, сағат 8:00 – 18:00. Наурыз, қазан, сағат 8:00 – 19:00. Сәуір, мамыр, қыркүйек, сағат 8:00 – 20:00. Маусым – тамыз, сағат 8:00 – 21:00.
Жүзу аймағы: сағат 10:00 – 17:45. Форт: сағат 9:00 – 17:30. Рождество күні жабылады.
Парк кеңсесінің жұмыс уақыты: күн сайын сағат 8:00 – 17:00. Мемлекеттік мерекелерде жабық.