Венераның Күннің алдынан өтуі – сирек астрономиялық құбылыс. 8 жылдық аралықпен қайталанады, содан кейін 121.5 жылдық үзіліс болады. Күнде көруге болады!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Венераның Күн арқылы астрономиялық транзиті – астрономиялық құбылыс.
Astronomical transit of Venus across the Sun
the astronomical phenomenon
Венера транзиті Венера Күн мен Жердің (немесе басқа жоғары планетаның) арасынан тікелей өтіп, Күн дискісінде көрінетін (соның салдарынан оның шағын бөлігін жабатын) кезде болады. Транзит кезінде Венераны Күн бетімен қозғалатын кішкентай қара нүкте ретінде көруге болады. Венера транзиттері белгілі бір уақыт аралығымен қайталанады. Транзиттер жұбы желтоқсан айында сегіз жылдық интервалмен (Грегориан күнтізбесі бойынша) өтеді, одан кейін 121,5 жылдық үзіліс болады, сосын маусым айында тағы бір жұп сегіз жылдық интервалмен қайталанады, одан кейін 105,5 жылдық тағы бір үзіліс келеді. Даталар 243 жылдық цикл сайын шамамен 2 күнге ығысады. Бұл периодтық цикл Жер мен Венераның орбиталық кезеңдерінің 8:13 және 243:395 арақатынасына жуық екенін көрсетеді. Соңғы транзиттер жұбы 2004 жылғы 8 маусымда және 2012 жылғы 5-6 маусымда болды. Келесі транзиттер жұбы 2117 жылғы 10-11 желтоқсанда және 2125 жылғы 8 желтоқсанда болады. Бұрын Венера транзиті Күн жүйесінің мөлшерін анықтау үшін пайдаланылған. 2012 жылғы транзит экзопланеталарды іздеуде қолданылатын техникаларды жетілдіруге қатысты зерттеулерге мүмкіндік берді.
A transit of Venus takes place when Venus passes directly between the Sun and the Earth (or any other superior planet), becoming visible against (and hence obscuring a small portion of) the solar disk. During a transit, Venus can be seen as a small black circle moving across the face of the Sun. Transits of Venus reoccur periodically. A pair of transits takes place eight years apart in December (Gregorian calendar) followed by a gap of 121.5 years, before another pair occurs eight years apart in June, followed by another gap, of 105.5 years. The dates advance by about 2 days per 243 year cycle. The periodicity is a reflection of the fact that the orbital periods of Earth and Venus are close to 8:13 and 243:395 commensurabilities. The last pairs of transits occurred on 8 June 2004 and 5/6 June 2012. The next pair of transits will occur on 10–11 December 2117 and 8 December 2125. Transits of Venus were in the past used to determine the size of the Solar System. The 2012 transit has provided research opportunities, particularly in the refinement of techniques to be used in the search for exoplanets.
1769 транзиттік
1769 жылғы транзит кезінде ғалымдар әлемнің түкпір-түкпіріне сапар шекті. Чех астрономы Кристиан Майер Ресей императрицасы Ұлы Екатерина тарапынан Андерс Йохан Лекселлмен бірге Санкт-Петербургте транзитті бақылауға шақырылды, ал Ресей Ғылым академиясының басқа мүшелері Степан Румовскийдің жалпы үйлестіруімен Ресей империясының тағы сегіз орнына аттанды. Ұлыбритания королі үшінші Георг өзінің жазғы резиденциясы Ричмонд Лоджының жанында Корольдік обсерваторияны салдырды, осылайша ол және Корольдік астрономы Стивен Деменбрей транзитті бақылай алды. Хелл және оның ассистенті Янош Саджнович Норвегияның Вардо қаласына сапар жасады. Уэльс пен Джозеф Даймонд оқиғаны бақылау үшін Гудзон шығанағына барды. Филадельфияда Америка философиялық қоғамы үш уақытша обсерватория салып, Дэвид Риттенхаус басқаратын комиссия құрды. Доктор Бенджамин Уэст басқаратын топ Род-Айленд штатының Провиденс қаласында бақылаулар жүргізді. Джеймс Кук пен Чарльз Грин Таитиде, қазірге дейін Венера нүктесі деп аталатын жерде бақылаулар жасады. Д'Отерош сол кездегі Жаңа Испаниядағы Сан-Хосе-дель-Кабоға екі испан астрономымен (Висенте де Дос және Сальвадор де Медина) бірге транзитті бақылауға барды. Ол бақылауларын аяқтағаннан кейін көп ұзамай сары қызылша эпидемиясынан қайтыс болды. Барлығы 28 адамның тек 9-ы ғана үйлеріне аман-есен оралды. Ле Жантиль екі транзиттің біреуін бақылауға тырысып, сегіз жылдан астам саяхаттады. Шетелде жүргенде ол қайтыс болды деп жарияланды, нәтижесінде ол әйелі мен мүлкін жоғалтты. Отанына оралғаннан кейін ол Франция Ғылым академиясындағы орнын қайтарып алып, қайтадан үйленді. Американдық астроном Саймон Ньюкомб соңғы төрт транзиттен алынған деректерді біріктіріп, қатысушылардың бақылаулары арқылы астрономиялық бірліктің (АБ) мәнін есептеді, ол қабылданған мәннен 0,007% -ға өзгеше болды. 2004 жылғы транзит кезінде ғалымдар Күннің жарығының бір бөлігін Венераның жабуынан туындаған жарық жоғалуын өлшеуге тырысты, осылайша күн жүйесінен тыс планеталарды анықтау техникаларын жетілдіруге көмектесті. 2012 жылғы Венера транзиті ғалымдарға зерттеу мүмкіндіктерін ұсынды, әсіресе экзопланеталарды зерттеу саласында. Бұл оқиға сонымен қатар ғарыштан алғаш рет тікелей бақыланған және NASA астронавы Дон Петтит Халықаралық ғарыш станциясынан суретке түсірілген оқиға болды. Транзит кезінде жұлдыздың жарықтығының өзгеруін өлшеу астрономдарға экзопланеталарды табуға көмектесетін маңызды байқаулардың бірі болып табылады. 2004 жылғы Венера транзитінен айырмашылығы, 2012 жылғы транзит Күннің 11 жылдық белсенділік циклінің белсенді кезеңінде болды, бұл астрономдарға "дақты" өзгермелі жұлдыздың айналасында планетаның сигналын анықтау тәжірибесін жинауға мүмкіндік берді. Транзит кезінде Венера сияқты планетаның көрінетін диаметрін өлшеу ғалымдарға экзопланеталардың мөлшерін бағалауға көмектеседі. Жердегі телескоптар мен Венера экспресі арқылы Венера атмосферасын бақылау ғалымдарға Венера атмосферасының ортаңғы қабатын жақсырақ түсінуге мүмкіндік берді, бұл екі көзқарас ешқайсысынан жеке-жеке мүмкін болмаған еді, сонымен қатар планетаның климаты туралы жаңа мәліметтер ұсынды. Венера атмосферасының спектрографиялық деректерін экзопланеталардың атмосферасын зерттеумен салыстыруға болады. Хаббл ғарыш телескобы Айды айна ретінде пайдаланып, Венера атмосферасынан келетін жарықты зерттеді және оның құрамын анықтады.
For the 1769 transit, scientists travelled to places all over the world. The Czech astronomer Christian Mayer was invited by the Russian empress Catherine the Great to observe the transit in Saint Petersburg with Anders Johan Lexell, while other members of the Russian Academy of Sciences went to eight other locations in the Russian Empire under the general coordination of Stepan Rumovsky. King George III of the United Kingdom had the King's Observatory built near his summer residence at Richmond Lodge, so that he and the Astronomer Royal, Stephen Demainbray, could observe the transit. Hell and his assistant János Sajnovics travelled to Vardø, Norway. Wales and Joseph Dymond went to Hudson Bay to observe the event. In Philadelphia, the American Philosophical Society erected three temporary observatories and appointed a committee led by David Rittenhouse. Observations were made by a group led by Dr. Benjamin West in Providence, Rhode Island, Observations were also made from Tahiti by James Cook and Charles Green at a location still known as Point Venus. D'Auteroche went to San José del Cabo in what was then New Spain to observe the transit with two Spanish astronomers (Vicente de Doz and Salvador de Medina). For his trouble he died in an epidemic of yellow fever there shortly after completing his observations. Only 9 of 28 in the entire party returned home alive. Le Gentil spent over eight years travelling in an attempt to observe either of the transits. Whilst abroad he was declared dead, and as a result he lost his wife and possessions. Upon his return he regained his seat in the French Academy and remarried. The American astronomer Simon Newcomb combined the data from the last four transits, and he arrived at a value of The participants' observations allowed a calculation of the astronomical unit (AU) of , which differed from the accepted value by 0.007%. During the 2004 transit, scientists attempted to measure the loss of light as Venus blocked out some of the Sun's light, in order to refine techniques for discovering extrasolar planets. The 2012 transit of Venus provided scientists with research opportunities as well, in particular in regard to the study of exoplanets. The event additionally was the first of its kind to be documented from space, photographed aboard the International Space Station by NASA astronaut Don Pettit. The measurement of the dips in a star's brightness during a transit is one observation that can help astronomers find exoplanets. Unlike the 2004 Venus transit, the 2012 transit occurred during an active phase of the 11 year activity cycle of the Sun, and it gave astronomers an opportunity to practise picking up a planet's signal around a "spotty" variable star. Measurements made of the apparent diameter of a planet such as Venus during a transit allows scientists to estimate exoplanet sizes. Observation made of the atmosphere of Venus from Earth based telescopes and the Venus Express gave scientists a better opportunity to understand the intermediate level of Venus's atmosphere than was possible from either viewpoint alone, and provided new information about the climate of the planet. Spectrographic data of the atmosphere of Venus can be compared to studies of the atmospheres of exoplanets. The Hubble Space Telescope used the Moon as a mirror to study light from the atmosphere of Venus, and so determine its composition.
Болашақтағы транзиттер
+ Көшу күні(тері) (UTC) Уақыты Ескертулер Басталуы Ортасы Аяқталуы 10–11 желтоқсан 2117 23:58 02:48 05:38 Шығыс Қытай, Корея, Жапония, Ресейдің Шығыс бөлігінің оңтүстігі, Тайвань, Индонезия және Австралияда толық көрінеді. Орталық Азияда, Таяу Шығыста, Ресейдің оңтүстік бөлігінде, Үндістанда, Африканың көп бөлігінде және АҚШ-тың батыс жағалауында ішінара көрінеді. 8 желтоқсан 2125 13:15 16:01 18:48 Оңтүстік Америка және АҚШ-тың шығысында толық көрінеді. АҚШ-тың батысында, Еуропада, Африкада және Океанияда ішінара көрінеді. 11 маусым 2247 08:42 11:33 14:25 Африка, Еуропа және Таяу Шығыста толық көрінеді. Шығыс Азия және Индонезияда, Солтүстік және Оңтүстік Америкада ішінара көрінеді. 9 маусым 2255 01:08 04:38 08:08 Ресей, Үндістан, Қытай және Батыс Австралияда толық көрінеді. Африка, Еуропа және АҚШ-тың батысында ішінара көрінеді. 12–13 желтоқсан 2360 22:32 01:44 04:56 Австралияда және Индонезияның көп бөлігінде толық көрінеді. Азия, Африка және Американың батыс жартысында ішінара көрінеді. 10 желтоқсан 2368 12:29 14:45 17:01 Оңтүстік Америкада, Батыс Африкада және АҚШ-тың шығыс жағалауында толық көрінеді. Еуропа, АҚШ-тың батыс бөлігі мен Таяу Шығыста ішінара көрінеді. 12 маусым 2490 11:39 14:17 16:55 Американың, Африканың батысының және Еуропаның көп бөлігінде толық көрінеді. Африканың шығысында, Таяу Шығыста және Азияда ішінара көрінеді. 10 маусым 2498 03:48 07:25 11:02 Еуропаның, Азияның, Таяу Шығыстың және Африканың шығыс бөлігінің көпшілігінде толық көрінеді. Американың шығысында, Индонезияда және Австралияда ішінара көрінеді. Көшулер әдетте жұптарда болады, себебі сегіз Жер жылының ұзақтығы Венерадағы 13 жылға шамамен тең. Бұл жуықтау конъюнкция үштікке жеткілікті дәлді емес, себебі Венера әр жолы 22 сағат ертерек келеді. Жұптың құрамына кірмейтін соңғы көшу 1396 жылы болды (планета 1388 жылы Күннің дискісінен сәл жоғары өтті); келесісі 3089 жылы болады. 243 жыл сайын Венераның көшуі қайта оралады. 1874 жылғы көшу 243 жылдық циклдің №1 мүшесі болып табылады. 1882 жылғы көшу №2 тобының мүшесі. 2004 жылғы көшу №3 мүшесі, ал 2012 жылғы көшу №4 мүшесі. 2117 жылғы көшу №1 мүшесі, және т.б. Дегенмен, Венера орбитасының көтерілу түйіні (желтоқсан көшулері) әр 243 жылдан кейін кері жылжиды, сондықтан 2854 жылғы көшу №1 емес, №3 сериясының соңғы мүшесі болады. Төмен түсетін түйін (маусым көшулері) алға жылжиды, сондықтан 3705 жылғы көшу №2 сериясының соңғы мүшесі болады. Ұзақ уақыт ішінде жаңа көшу сериялары басталады, ал ескі сериялар аяқталады. Ай тұтылуының сарос сериясынан айырмашылығы, көшу сериясы үзілістен кейін қайта басталуы мүмкін. Көшу сериясы да сарос сериясына қарағанда ұзындығы жағынан әлдеқайда өзгеше.
+ Date(s) oftransit Time (UTC) Notes Start Mid End 10–11 December 2117 23:58 02:48 05:38 Visible in entirety in eastern China, Korea, Japan, south of Russian Far East, Taiwan, Indonesia, and Australia. Partly visible in Central Asia, the Middle East, south part of Russia, in India, most of Africa, and on extreme U. S. West Coast. 8 December 2125 13:15 16:01 18:48 Visible in entirety in South America and the eastern U. S. Partly visible in Western U. S., Europe, Africa, and Oceania. 11 June 2247 08:42 11:33 14:25 Visible in entirety in Africa, Europe, and the Middle East. Partly visible in East Asia and Indonesia, and in North and South America. 9 June 2255 01:08 04:38 08:08 Visible in entirety in Russia, India, China, and western Australia. Partly visible in Africa, Europe, and the western U. S. 12–13 December 2360 22:32 01:44 04:56 Visible in entirety in Australia and most of Indonesia. Partly visible in Asia, Africa, and the western half of the Americas. 10 December 2368 12:29 14:45 17:01 Visible in entirety in South America, western Africa, and the U. S. East Coast. Partly visible in Europe, the western U. S., and the Middle East. 12 June 2490 11:39 14:17 16:55 Visible in entirety through most of the Americas, western Africa, and Europe. Partly visible in eastern Africa, the Middle East, and Asia. 10 June 2498 03:48 07:25 11:02 Visible in entirety through most of Europe, Asia, the Middle East, and eastern Africa. Partly visible in eastern Americas, Indonesia, and Australia. Transits usually occur in pairs, because the length of eight Earth years is almost the same as 13 years on Venus. This approximate conjunction is not precise enough to produce a triplet, as Venus arrives 22 hours earlier each time. The last transit not to be part of a pair was in 1396 (the planet passed slightly above the disc of the Sun in 1388); the next one will be in 3089. After 243 years the transits of Venus return. The 1874 transit is a member of the 243 year cycle #1. The 1882 transit is a member of #2. The 2004 transit is a member of #3, and the 2012 transit is a member of #4. The 2117 transit is a member of #1, and so on. However, the ascending node (December transits) of the orbit of Venus moves backwards after each 243 years so the transit of 2854 is the last member of series #3 instead of series #1. The descending node (June transits) moves forwards, so the transit of 3705 is the last member of #2. Over longer periods of time, new series of transits will start and old series will end. Unlike the saros series for lunar eclipses, it is possible for a transit series to restart after a hiatus. The transit series also vary much more in length than the saros series.
Жайылым және бір мезгілдегі транзит
Кейде Венера Күнді транзит кезінде тек жанап өтеді. Мұндай жағдайда Жердің кейбір аймақтарында толық транзит көрінетін болса, басқа аймақтарда тек ішінара транзит (екінші немесе үшінші қатынассыз) байқалады. Осындай соңғы транзит 1631 жылдың 6 желтоқсанында болған, ал келесі транзит 2611 жылдың 13 желтоқсанында болады. Сонымен қатар, әлемнің кейбір бөліктерінде Венера транзиті ішінара транзит ретінде көрінуі мүмкін, ал басқа жерлерде Венера Күнді өткізіп алады. Мұндай транзит соңғы рет б.з.д. 541 жылдың 19 қарашасында болған, ал келесі транзит 2854 жылдың 14 желтоқсанында және 224 504 жылдың 29 наурызында болады. Күн тұтылуы мен Венера транзитінің бір уақытта болуы қазіргі таңда мүмкін, бірақ өте сирек кездеседі. Келесі Күн тұтылуы Венера транзиті кезінде 15 232 жылдың 5 сәуірінде болады.
Sometimes Venus only grazes the Sun during a transit. In this case it is possible that in some areas of the Earth a full transit can be seen while in other regions there is only a partial transit (no second or third contact). The last transit of this type was on 6 December 1631, and the next such transit will occur on 13 December 2611. It is also possible that a transit of Venus can be seen in some parts of the world as a partial transit, while in others Venus misses the Sun. Such a transit last occurred on 19 November 541 BC, and the next transit of this type will occur on 14 December 2854. and again on 29 March 224,504. The simultaneous occurrence of a solar eclipse and a transit of Venus is currently possible, but very rare. The next solar eclipse occurring during a transit of Venus will be on 5 April 15,232.
Халықтық мәдениетте
Канадалық рок-топ Three Days Grace өзінің төртінші студиялық альбомын Transit of Venus деп атады және альбомның атауын мен шығарылу күнін 2012 жылдың 5 маусымында, Венераның соңғы транзиті болған күні жариялады. Альбомның бірінші әні, “Sign of the Times”, мәтінінде “Venus is passing by” деген жолдармен транзит туралы айтады. Джон Филип Соуза 1883 жылы “Венера транзиті” маршын 1882 жылғы транзит құрметіне жазған.
The Canadian rock band Three Days Grace titled their fourth studio album Transit of Venus and announced the album title and release date on June 5, 2012, the date of the last transit of Venus. The album’s first song, “Sign of the Times”, references the transit in the lyric “Venus is passing by”. The Transit of Venus March was written by John Philip Sousa in 1883 to commemorate the 1882 transit.