Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Синхронды орбита – айналып жүрген дене (көбінесе спутник) орбиталық периоды, айналып отырған дененің (көбінесе планета) орташа айналу периодымен тең және сол денемен бір бағытта айналатын орбита.
A synchronous orbit is an orbit in which an orbiting body (usually a satellite) has a period equal to the average rotational period of the body being orbited (usually a planet), and in the same direction of rotation as that body.
Қарапайым мағынасы
Синхронды орбита – айналып жүрген дененің (мысалы, жасанды спутник немесе айдың) бір айналымына жұмсалатын уақытқа тең уақыт ішінде орбитаны толық аяқтайтын орбита.
A synchronous orbit is an orbit in which the orbiting object (for example, an artificial satellite or a moon) takes the same amount of time to complete an orbit as it takes the object it is orbiting to rotate once.
Қасиеттері
Экваторлық және дөңгелек орбитадағы спутник планетаның экваторындағы бір нүктеде қозғалмай тұрғандай көрінеді. Жерді айналатын синхронды спутниктер үшін бұл геостационарлық орбита деп те аталады. Дегенмен, синхронды орбита міндетті түрде экваторлық немесе дөңгелек болуы керек емес. Экваторлық емес синхронды орбитадағы дене планетаның экваторындағы бір нүктеде солтүстікке және оңтүстікке қарай тербеліп көрінеді, ал эллипстік орбитадағы дене шығысқа және батысқа қарай тербеліп көрінеді. Айналып жүрген денеден қарағанда, осы екі қозғалыстың үйлесімі сегіздік пішіндес жол – аналемманы құрайды.
A satellite in a synchronous orbit that is both equatorial and circular will appear to be suspended motionless above a point on the orbited planet's equator. For synchronous satellites orbiting Earth, this is also known as a geostationary orbit. However, a synchronous orbit need not be equatorial; nor circular. A body in a non equatorial synchronous orbit will appear to oscillate north and south above a point on the planet's equator, whereas a body in an elliptical orbit will appear to oscillate eastward and westward. As seen from the orbited body the combination of these two motions produces a figure 8 pattern called an analemma.
Номенклатура
Көптеген арнайы терминдер синхронды орбиталар үшін қолданылады, бұл орбитада айналатын денеге байланысты. Төменде олардың ең көп қолданылатындары келтірілген. Егер Жерді айналатын синхронды орбита дөңгелек болып, экваторлық жазықтықта жатса, ол геостационарлық орбита деп аталады. Егер орбита Жер экваторына еңкейген немесе дөңгелек болмаса, онда ол геосинхронды орбита деп аталады. Марсты айналатын синхронды орбиталар үшін сәйкес терминдер – ареостационарлық және ареосинхронды орбиталар.
There are many specialized terms for synchronous orbits depending on the body orbited. The following are some of the more common ones. A synchronous orbit around Earth that is circular and lies in the equatorial plane is called a geostationary orbit. The more general case, when the orbit is inclined to Earth's equator or is non circular is called a geosynchronous orbit. The corresponding terms for synchronous orbits around Mars are areostationary and areosynchronous orbits.
Мысалдар
Астрономиялық мысал ретінде Плутонның ең үлкен серігі Харонды келтіруге болады. Көбінесе синхронды орбиталар байланысқа арналған жасанды спутниктерде қолданылады, мысалы геостационарлық спутниктер. Табиғи спутниктер синхронды орбитаға тек өздерінің планетасын (бас денені) күшті гравитациялық әсерге ұшырату арқылы ғана жете алады, және бұл әрқашан спутниктің синхронды айналуымен бірге жүреді. Себебі, кіші дене тезірек күшті гравитациялық әсерге ұшырайды, ал синхронды орбитаға жеткен кезде ол бұрыннан-ақ синхронды айналуға бекінген болады. Орбита Дененің массасы (кг) Сидериялық айналу периоды Жартылай бас ось (км) Биіктік Геостационарлық орбита (Жер) 5.97237×1024 0.99726968 күн Ареостационарлық орбита (Марс) 6.4171×1023 88,642 с Церераның стационарлық орбитасы 9.3835×1020 9.074170 сағ Плутонның стационарлық орбитасы 6.38680 күн
An astronomical example is Pluto's largest moon Charon. Much more commonly, synchronous orbits are employed by artificial satellites used for communication, such as geostationary satellites. For natural satellites, which can attain a synchronous orbit only by tidally locking their parent body, it always goes in hand with synchronous rotation of the satellite. This is because the smaller body becomes tidally locked faster, and by the time a synchronous orbit is achieved, it has had a locked synchronous rotation for a long time already. Orbit Body's Mass (kg) Sidereal Rotation period Semi major axis (km) Altitude Geostationary orbit (Earth) 5.97237×1024 0.99726968 d areostationary orbit (Mars) 6.4171×1023 88,642 s Ceres stationary orbit 9.3835×1020 9.074170 h Pluto stationary orbit 6.38680 d