Қырық бес миллиметрлік зеңбірек және «Sea Dart» зымырандары бар «Type 82» эсминецтері

Кіріспе

Сегіз Royal Navy соғыс кемелері класы

Тарих

CVA 01 ұшақ тасушы кемесі жобасы 1966 жылғы қорғаныс туралы ақ кітапта тоқтатылды, бұл 82-типті классқа деген қажеттілікті жойды. Дегенмен, жаңа технологияларды сынау үшін алғашқы төрт корпустың біреуі 1966 жылдың 4 қазанында тапсырылды. HMS Bristol 1967 жылы салынды, және төрт жаңа жүйемен жабдықталды: Sea Dart зымыраны, кейіннен 42-типті эсминецтерге және басқа кемелерге орнатылды. Ikara су асты кемеге қарсы қару, кейіннен кейбір кемелерге орнатылды. Жаңа 113 мм 4,5 дюймдік Mk 8 зеңбірек. Кемедегі қару-жарақ пен сенсорларды үйлестіруге арналған, Action Data Automation Weapons System Mk.2 (ADAWS 2) – компьютерлік жүйе. Бұл ерекшелік, сырттан көрінбесе де, дизайнның ең инновациялық бөлігі болды; "Каунти" класс кемелерінің қарапайым әрекет туралы ақпарат жүйесінен және қолмен енгізілген деректерге үлкен тәуелділіктен айтарлықтай алға жылжыды. 82-типті кемелерден кейін қызметке 42-типті эсминецтер келді, олар Sea Dart зымыранымен, 113 мм Mark 8 зеңбірегімен және біріктірілген ADAWS жүйесімен жабдықталған. Бұл 82-типті кеменің тікелей алмастырғышы болмаса да, Солтүстік Атлантикадағы Суық соғыс кезеңінде әуе қорғанысы рөлін атқарды. 42-типті дизайн кішкентайрақ болды және жұмыс күшінің азайып, 82-типті кемелерге қарағанда көптеген корпустарды пайдалануға мүмкіндік берді. Сондай-ақ, ол өз әуе құрамы үшін ұшу палубасымен және ангармен жабдықталды, бұл су асты кемеге қарсы күрес, беткі шабуыл және жалпы пайдалылығын арттырды.

Дизайн

82 типті модельдің дизайны 12I және 12I типтеріне негізделген (осыдан бастап, оларды эскорт типтерінің нөмірлеу жүйесіне енгізді). Алайда, County және Leander жобалары соғыс кезінде салынған крейсерлерге қару-жарақ пен командалық құрамды толықтай алмастыра алмады, соңғысы 1962-65 жылдары қолданыстан шығарылды. County класы 984 3D радарымен және ADWAS компьютерлерімен жабдықталған авианосецтердің (Eagle, Hermes және Victorious) деректер алмасуына тәуелді болды, олар 50-100 нысананы қадағалап, истребительдер, зымырандар және ұзақ қашықтықтағы зениттік артиллерия үшін мақсаттарды басымдыққа ие ете алды. Кейінгі Tiger класының крейсерлері сенімсіз механизмдермен және автоматты қаруларының жиі тоқтап қалуымен кешігіп салынды. "Тигрлер" Суэц шығысында тиімсіз болды, ал соңғы Battle және Daring класындағы эсминстерде де ұқсас мәселелер болды. County кемелерінде 4.5 дюймдік ескірген қарулар болды, ал Seaslug зымыран жүйесі де ескірген. Олардың тікұшақтарды орналастыру мүмкіндіктері совет ядролық және тіпті қытай дизельдік суасты қайықтарына, сондай-ақ алыс Шығыс елдерінің суасты қайықтарына қарсы тиімді емес еді. 1963-66 жылдар аралығында Малайя мен Индонезия арасындағы қақтығыс Азия елдерінің қазірде зымырандармен жабдықталған реактивтік бомбалаушылары бар екенін көрсетті, ал Корольдік теңіз күштерінің (RN) Sea Vixen және Supermarine Scimitar истребительдері жеткіліксіз болды. 1963-65 жылдардағы RN-нің үш шабуылдық авианосесінің әрқайсысы тек 25 ұшаққа арналған сыйымдылыққа ие болды, бұл шабуылдық ұшақтар, истребительдер, перехватчиктер, жанармай құюшы ұшақтар, Fairey Gannets және суастына қарсы тікұшақтар немесе ұшақтардың қажетті жиынтығы үшін мүлдем жеткіліксіз болды. Суастына қарсы күштерді 4-6 суастына қарсы тікұшақтары бар немесе Ikara немесе ASROC сияқты сенімді екі режимді (жақсырақ конвенционалды/ядролық) зымырандық суастына қарсы зымырандары бар жеке крейсерлерге немесе авианосецтерге көшіру 82 типтің дамуына түрткі болды және 1965 жылдың 7 шілдесінде оның аңызы орнатылды. Суэц шығысындағы, Мысыр, БАӘ және Қытаймен, сондай-ақ айтылмаған Үндістан, Ирак және Иранмен байланысты мәселелер де авианосецтердің құрамын күшейту үшін күшті крейсерлерді алмастыру қажеттігін көрсетті. County класындағыдай, қару-жарақтары жеңіл болды, 1982 жылғы Фолкленд соғысына дейін жеңіл зениттік артиллерия қосылмады және соғыс кемелері броньталмады. Корпустың конструкциясы, жабдықтау және сақтау сыйымдылығы бұрынғы County кемелеріндегідей эсминец стандарттарына негізделген. 82 типті кемелер әлдеқайда кеңірек және алыс теңіздегі операциялық жағдайларда экипаждың тұрақты жұмыс істеуі үшін жақсы жоспарланған соғыс кемелері болды. Кеме комбайндық бу және газ (COSAG) қондырғысымен жабдықталған, және бұл Корольдік теңіз күштері үшін бумен жұмыс істейтін соңғы соғыс кемесі болды. Бу қондырғысы үлкен алдыңғы түтік арқылы шығарылса, газ қондырғысы газ турбиналарының кең ауа сорғыштары мен сүзгілерінің екі жағында орналасқан екі артқы түтік арқылы шығарылды, бұл оған бірегей үш түтіктелген орналасуды берді.

The Type 82 was loosely based on the layout of the and the Type 12I (hence the inclusion in the escort Type numbering system.) However the County and Leander designs provided only a limited weapon and command replacement for the war built cruisers, the last of which had been decommissioned in 1962 65. The County class depended on data links from the aircraft carriers (Eagle, Hermes and Victorious) equipped with 984 3D radar and ADWAS computers which were able to track 50 100 targets and prioritize targets for fighters, missiles and long range AA. The later Tiger class cruisers were completed too late with unreliable machinery and automatic guns prone to jamming. The Tigers were inefficient East of Suez and similar problems plagued the last Battle class and Daring class destroyers. The Counties had the same obsolescent 4.5 inch guns and Seaslug missile system was now obsolete. Their helicopter facilities were cumbersome and unrealistic for deterrence of Soviet nuclear submarines or even diesel submarines of the Chinese navy and other Far East nations. The serious naval confrontation between Malaya and Indonesia from 1963 6, showed Asian powers now had jet bombers armed with cruise missiles, and RN carriers with subsonic second generation de Havilland Sea Vixen and Supermarine Scimitar fighters were insufficient. Three of the RN strike carriers in 1963 65 had capacity for only 25 aircraft, which was completely inadequate for the required mix of strike aircraft, fighters, interceptors, tankers, Fairey Gannets and anti submarine helicopters or aircraft. Moving the anti submarine requirement to separate small cruisers or carriers armed with either 4 6 anti submarine helicopters or more reliable dual conventional/nuclear missile anti submarine missiles such as Ikara or ASROC propelled the development of the Type 82 and the legend was set on 7 July 1965. Other East of Suez issues in the Gulf and with Egypt, UAE and China and unstated India. Iraq and Iran were also seen as justifying more powerful cruiser substitutes as aircraft carrier complements. As with the County class, gun armament was light, no light AA was included prior to the 1982 Falklands War and the warships were unarmoured. Scantlings, supply and storage capacity was based on destroyer standards as in the preceding Counties. The Type 82 was a much more spacious warship better planned for sustained crew functionality in operational conditions in distant waters. The vessel was powered by a combined steam and gas (COSAG) plant, and was the last warship designed for the Royal Navy to be powered by steam. The steam plant vented through the large fore funnel while the gas plant exhausted though a side by side pair of after funnels (on either side of the extensive air intakes and filters for the gas turbines), giving it a unique three funnelled layout.

Қару жүйелері

Жаңа теңіздік "Дарт" зымыраны кормалық палубада орналасқан екі зеңбірекке орнатылып атылды, ал 909 типті радарлар нысананы жарықтандыруға қолданылды, бұл "Каунти" класындағы 901 типті радарларға қарағанда жақсарту болды. Mark 8 4,5 дюймдік зеңбірек әуе шабуына қарсы қару ретінде көзделмегендіктен, оның көтерілу бұрышы тек 55° болды. Бұл қару атыс жылдамдығынан гөрі сенімділік үшін жасалған, сондықтан тек бір дана орнатылды, ал минутына 25 оқтың салыстырмалы түрде төмен жылдамдығы кемеге қарсы және жағалауды атқылау міндеттері үшін жеткілікті болды. Үшінші қару жүйесі – австралиялық "Икара" суастына қарсы қаруы; бұл зымыранмен қозғалатын ұшақ, ол кемеден 10 миль қашықтыққа Mk.44 іздеу торпедасын немесе ядролық тереңдік бомбасын жеткізе алатын. "Икара" Mark 10 "Лимбо" суастына қарсы минометімен толықтырылды. Кеме кормалық палубаға "Уэстленд Уосп" тікұшағын қондыруға қабілетті болғанымен, ангары мен авиациялық жабдықтары болмағандықтан, ол сыртқы әуе күшіне тәуелді болуға мәжбүр болды.

Бағалау

Түрлі жаңа жүйелерді енгізуге қарамастан, Бристольдің жобаланған рөлі ешқашан іске аспады. Ол операциялық рөлі мен қажеттілігі жоқ, сондай-ақ үнемі өзгеріп отыратын басымдықтарға тап болған флотқа келді. Бұл ірі кеме көптеген адамдарды және күтімді қажет етті, сонымен қатар, алдыңғы шепке жөнелтуге қажетті деңгейде жабдықталмады. Жобадағы екі маңызды кемшілік болды: әуе күштерінің болмауы және ұзақ қашықтықтағы кемеге қарсы қарудың жоқтығы. Осы жойғыш класы жаңа авианосецтермен бірге қолданылуы жоспарланғандықтан, осы екі мүмкіндік тасымалдаушы шайқас тобының басқа бөлімдерімен қамтамасыз етілуі тиіс болды. Бірнеше жылдың ішінде осы мүмкіндіктер осы өлшемдегі және типіндегі кемелерде стандартты болар еді. Бұл кемшіліктер оның міндеттерін эскадрильялық деңгейде (жеке патрульдеу емес) шектеді, ал Бристоль көбінесе пайдасыз нәрсе ретінде қарастырылады.

Қызмет

82 типті кемелер үшін арналған рөл ешқашан іске аспады; жалғыз салынған «Бристоль» кемесі 1970 жылдары жаңа қару-жарақ және компьютерлік жүйелерді сынау және тәжірибе жинақтаумен қызметінің көп бөлігін өткізді. 1974 жылы қазандықтағы ауыр өрт бу машиналарының жұмысын тоқтатты. Ескі кемелер мұндай жағдайдан қиындық көруі мүмкін, бірақ «Бристоль» үш жыл бойы тек турбиналық қондырғысын пайдалана алды, осылайша соңғысының икемділігі мен тиімділігін көрсетті. 1976 жылы бу машиналары жөнделіп, 1979 жылы ғана ECM, Corvus қарсы шаралар құрылғылары және Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің 20 мм Оерликон зениттік пулеметтерімен жауынгерлік дайындыққа келтірілді. Осы жөндеу кезінде «Лимбо» қаруы алынып тасталды, ал құдық кейіннен уақытша бассейн ретінде пайдаланылды. Өлшемдеріне байланысты «Бристоль» флагмандық кеме ретінде пайдалануға ыңғайлы болды, себебі ол осы рөлге қажетті қосымша штат қызметкерлерін қабылдай алатын. Осылайша, ол «Океан сафари» жаттығуында Корольдік теңіз күштерінің флагманы ретінде қызмет етті. Ұзақ емес жөндеуден кейін, онда минометтік ұңғыма үлкен тікұшақтарды қондыруға мүмкіндік беру үшін жабылды, ол 1982 жылғы Фолкленд соғысында Оңтүстік Атлантикадағы Корольдік теңіз күштерінің тобына қосылды. Соғыстан кейін ол қалған Корольдік теңіз күштерінің флагманы ретінде өз орнында қалды. Ұлыбританияға оралғаннан кейін, ол жөндеуден өтті және соғыстан алынған сабақтарды ескере отырып, оның жеңіл әуе шабуылына қарсы қару-жарағы екі Оерликон / BMARC 30 мм GCM A03 және бір Оерликон / BMARC 20 мм GAM B01 пулеметтерімен күшейтілді. Corvus құрылғыларын толықтыру үшін Loral Hycor SRBOC қарсы шаралар құрылғылары да қосылды. Фолкленд аралдарындағы зақымданулар мен шығындардан кейін Корольдік теңіз күштерінің кемелері жетіспегендіктен, «Бристоль» 1984 жылы жөндеуге жіберілгенге дейін бірнеше шетелдік сапарлар жасады. Жөндеуге кірген кезде тағы бір қазандықтың жарылуы ауыр зақым келтірді және оны жөндеу қажет болды. Жөндеу кезіндегі негізгі жұмыс – ескірген 965 типті радарды жаңа 1022 типті радармен ауыстыру болды. Сонымен қатар, «Икара» жүйесі алынып тасталды және оны 324 мм су астына қарсы торпедалар үшін екі үштік STWS 1 құрылғысымен ауыстыру жоспарланған, бірақ олар ешқашан орнатылмады. 1987 жылы ол Дартмут оқу эскадрильясының құрамына кірді, осы мақсатта бұрынғы «Икара» және «Лимбо» кеңістіктерінде қосымша жатақханалар мен оқу сыныптары салынды. Соңында, ол 1991 жылдың 14 маусымында қызметтен шығарылды және 1993 жылы Портсмут портындағы жағажайлық оқу орталығында стационарлық оқу кемесі ретінде қайта жабдықталды. 2020 жылдың 28 қазанына қарай «Бристоль» пайдаланудан тоқтатылды және қазіргі уақытта жоюды күтуде.

The role which the Type 82 was built for never materialised; Bristol, the only ship built, spent most of her service in the 1970s trialling and building up experience using the new weapons and computer systems. A major boiler fire in 1974 destroyed the steam plant. Older ships might have been crippled by this, but Bristol was able to operate for three years using only her turbine plant, demonstrating the flexibility and utility of the latter. The steam plant was repaired in 1976 and it was not until 1979 that she was fitted out for frontline service with ECM, Corvus countermeasures launchers and a pair of World War II era Oerlikon 20 mm cannons. During this refit the Limbo weapon was removed; the well subsequently saw service as a makeshift swimming pool. Thanks to her size, Bristol was suitable for use as a flagship as she could embark the extra staff members necessary for this role. As such, she served as the Royal Navy flagship during Exercise Ocean Safari 81. After a short refit, during which the mortar well was plated over to allow the landing of large helicopters on the quarterdeck, she joined the Royal Navy task force in the South Atlantic in the 1982 Falklands War as a component of the carrier battle group. After the conflict she remained ‘’in situ’’ as flagship of the remaining Royal Navy forces. On return to the UK she entered a refit and, in light of the lessons of the conflict, she had her light anti aircraft weapons augmented with a pair of twin Oerlikon / BMARC 30 mm GCM A03 and a pair of single Oerlikon / BMARC 20 mm GAM B01 guns. Loral Hycor SRBOC countermeasures launchers were also added to augment the elderly Corvus launchers. With the Royal Navy short on hulls after damages and losses incurred in the Falklands, Bristol remained in commission and made several overseas deployments until paid off for refit in 1984. Another boiler explosion when entering refit caused extensive damage and had to be repaired. The major work undertaken in the refit was to replace the obsolete radar Type 965 with the new radar Type 1022 for long range air search duties. In addition, the Ikara system was removed and it was intended that it be replaced with two triple STWS 1 launchers for 324 mm anti submarine torpedoes, although these were never fitted. In 1987 she became part of Dartmouth training squadron, for which duties she had extra accommodation and classrooms added in the former Ikara and Limbo spaces. Finally she was withdrawn from service on 14 June 1991 and configured for her next role in 1993 to be a replacement for as a static training ship at , a shore facility in Portsmouth. As of 28 October 2020, Bristol was decommissioned and is currently awaiting disposal.