Қауіпсіз мөлшер: Улы заттарға қатысты анықтама дозасы
Reference dose
Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің (EPA) анықтама дозасы – өмір бойындағы әсерге қатысты денсаулыққа зиян келтірмейтін токсин мөлшері. Пестицидтер үшін маңызды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Анықтама дозасы – АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің токсикалық заттың ауыз арқылы қабылданатын ең жоғары қабылданатын дозасы, "өмір бойында әсер ету нәтижесінде зиянды емес денсаулыққа кері әсерлер туындамауы керек" делінеді. Анықтама дозалары ең көп пестицидтер үшін анықталады. Агенттік ауыз арқылы қабылданатын анықтама дозасын (қысқартылған RfD) былай анықтайды:
[А]дамдар популяциясына (сезімтал топтарды қоса алғанда) өмір бойында зиянды әсерлердің байқаларлық тәуекелі болмайтын күндізгі ауыз арқылы қабылданатын дозаның шамамен бағасы, бұл бағада белгілі бір дәрежедегі қателік болуы мүмкін.
A reference dose is the United States Environmental Protection Agency's maximum acceptable oral dose of a toxic substance, "below which no adverse noncancer health effects should result from a lifetime of exposure". Reference doses have been most commonly determined for pesticides. The EPA defines an oral reference dose (abbreviated RfD) as:
[A]n estimate, with uncertainty spanning perhaps an order of magnitude, of a daily oral exposure to the human population (including sensitive subgroups) that is likely to be without an appreciable risk of deleterious effects during a lifetime.
Анықтама
АҚШ-тың қоршаған ортаны қорғау агенттігі эталондық дозаны (қысқаша RfD) – уытты заттың ауыз арқылы қабылданатын ең жоғары дозасы деп анықтайды, оның төменгі деңгейінде өмір бойында әсер етуден денсаулыққа зиянды емес, қатерлі емес әсерлер туындамауы керек. Бұл адамдар тобының (оның ішінде сезімтал топтардың) күндізгі ауыз арқылы қабылдауының бағаланған шамасы, онда өмір бойы зиянды әсерлердің айтарлықтай қаупі болмауы мүмкін, бұл бағалау шамамен бір рет өлшемге дейін белгісіздікпен байланысты. Әр штат өз RfD-ін белгілей алады. Мысалы, EPA сынақ жануарларында байқалған неврологиялық әсерлерге негізделген органохлориндік инсектицид эндосульфан үшін балаларға 0,0015 мг/кг/күндік жедел RfD белгіледі. Содан кейін EPA эндосульфанға тамақ арқылы қабылдауды қарастырды және 1-6 жастағы балалардың ең көп қабылдаған 0,1%-ы үшін эндосульфанның күндізгі тұтынуы осы RfD-ден асып кеткенін анықтады. Бұл мәселені шешу үшін EPA эндосульфанды балалардың қабылдауына ең көп үлес қосатын дақылдарда қолдануға тыйым салды: белгілі бір түрдегі бұршақ, бездік, шпинат және жүзім.
The United States Environmental Protection Agency defines a reference dose (abbreviated RfD) as the maximum acceptable oral dose of a toxic substance, below which no adverse non cancerous health effects should result from a lifetime of exposure. It is an estimate, with uncertainty spanning perhaps an order of magnitude, of a daily oral exposure to the human population (including sensitive subgroups) that is likely to be without an appreciable risk of deleterious effects during a lifetime. States can set their own RfDs. For example, the EPA set an acute RfD for children of 0.0015 mg/kg/day for the organochlorine insecticide endosulfan, based on neurological effects observed in test animals. The EPA then looked at dietary exposure to endosulfan, and found that for the most exposed 0.1% of children age 1–6, their daily consumption of the endosulfan exceeded this RfD. To remedy this, the EPA revoked the use of endosulfan on the crops that contributed the most to exposure of children: certain beans, peas, spinach, and grapes.
Түрлері
Анықтамалық дозалар химиялық ерекшелікке ие, яғни EPA әр бағаланатын зат үшін жеке анықтамалық дозаны белгілейді. Көбінесе бір зат үшін жедел (0-1 ай) және созылмалы (бір айдан астам) анықтамалық дозалар бөлек анықталады. Анықтамалық дозалар тамақ арқылы болатын әсерге қатысты. Ингаляциялық әсерді бағалау кезінде EPA RfD орнына "анықтамалық концентрацияларды" (RfC) пайдаланады. RfD тек қана қатерлі ісік тудырмайтын әсерлерге қолданылатынын ескеріңіз. Қарциногендік әсерлерді бағалау үшін EPA Q1* әдісін қолданады.
Reference doses are chemical specific, i. e. the EPA determines a unique reference dose for every substance it evaluates. Often separate acute (0 1 month)and chronic RfDs (more than one month) are determined for the same substance. Reference doses are specific to dietary exposure. When assessing inhalation exposure, EPA uses "reference concentrations" (RfCs), instead of RfDs. Note that RfDs apply only to non cancer effects. When evaluating carcinogenic effects, the EPA uses the Q1* method.
Тағайындау
RfD-лер әдетте жануарлар зерттеулерінен туындайды. Жануарларға (әдетте егеуқұйрықтарға) зерттеліп отырған заттың әртүрлі мөлшерде дозасы беріледі және әсер байқалмайтын ең жоғары доза анықталады. Бұл доза деңгейі байқалатын әсері жоқ деңгей немесе NOEL деп аталады. Адамдар сынақ жануарларынан гөрі сезімтал болуы мүмкін екенін ескере отырып, NOEL-ге әдетте 10 еселік «қауіпсіздік коэффициенті» қолданылады. Бұл белгісіздік коэффициенті «түрлер аралық белгісіздік коэффициенті» немесе UFinter деп аталады. Кейбір адамдардың басқаларға қарағанда заттардың әсеріне әлдеқайда сезімтал болуы мүмкін екенін ескере отырып, қосымша 10 еселік белгісіздік коэффициенті, «түр ішіндегі белгісіздік коэффициенті» немесе UFintra қолданылады. Қосымша белгісіздік факторлары да қолданылуы мүмкін. Жалпы:
RfDs are usually derived from animal studies. Animals (typically rats) are dosed with varying amounts of the substance in question, and the largest dose at which no effects are observed is identified. This dose level is called the No observable effect level, or NOEL. To account for the fact that humans may be more or less susceptible than the test animal, a 10 fold "uncertainty factor" is usually applied to the NOEL. This uncertainty factor is called the "interspecies uncertainty factor" or UFinter. An additional 10 fold uncertainty factor, the "intraspecies uncertainty factor" or UFintra, is usually applied to account for the fact that some humans may be substantially more sensitive to the effects of substances than others. Additional uncertainty factors may also be applied. In general:
Көп жағдайда RfD-ні есептеу үшін NOEL орнына «ең төмен байқалатын зиянды әсер деңгейі» немесе LOAEL қолданылады. Егер барлық тестіленген дозаларда зиянды әсерлер байқалса, онда RfD-ні есептеу үшін ең кіші доза, яғни LOAEL пайдаланылады. Мұндай жағдайларда қосымша белгісіздік коэффициенті қолданылады, себебі NOAEL, анықтама бойынша, егер байқалған болса, LOAEL-ден төмен болар еді. Егер RfD-ні анықтау үшін адамдарға қатысты зерттеулер қолданылса, онда түрлер аралық белгісіздік коэффициентін 1-ге дейін төмендетуге болады, бірақ әдетте түр ішіндегі 10 еселік белгісіздік коэффициенті сақталады. Мұндай зерттеулер сирек кездеседі.
Frequently, a "lowest observed adverse effect level" or LOAEL is used in place of a NOEL. If adverse effects are observed at all dose levels tested, then the smallest dose tested, the LOAEL, is used to calculate the RfD. An additional uncertainty factor usually applied in these cases, since the NOAEL, by definition, would be lower than the LOAEL had it been observed. If studies using human subjects are used to determine a RfD, then the interspecies uncertainty factor can be reduced to 1, but generally the 10 fold intraspecies uncertainty factor is retained. Such studies are rare.
Мысал
Мысалы, хлорпирифос инсектицидінің RfD-сін келесідей анықтауға назар аударыңыз, бұл Хлорпирифос үшін ЭҚА-ның уақытша қайта тіркеуге қабілеттілігі туралы шешімінен бейімделген. ЭҚА еріткен тышқандарға хлорпирифостың бір реттік дозасын берген және қан холинэстеразасының белсенділігін бақылаған зерттеу негізінде жедел RfD-ні 0,005 мг/кг/күн деп анықтады. Холинэстеразаның тежелуі барлық сынақ дозаларында байқалды, оның ең төменгісі 1,5 мг/кг болды. Осылайша, бұл деңгей ең төмен байқалған кері әсер деңгейі (LOAEL) ретінде анықталды. NOAEL 0,5 мг/кг үш еселік белгісіздік коэффициентіне LOAEL-ді бөлу арқылы бағаланды. NOAEL стандартты 10 еселік түрлер аралық және 10 еселік түр ішіндегі белгісіздік коэффициенттеріне бөлінді, нәтижесінде 0,005 мг/кг/күн RfD алынды. Басқа зерттеулер ұрықтар мен балалардың ересектерге қарағанда хлорпирифосқа одан да сезімтал екенін көрсетті, сондықтан ЭҚА осы топты қорғау үшін қосымша он еселік белгісіздік коэффициентін қолданады. Нақты бір топтарға ғана қолданылатын қосымша белгісіздік коэффициентіне бөлінген RfD "топқа бейімделген доза" немесе PAD деп аталады. Хлорпирифос үшін жедел PAD (немесе "aPAD") 5×10−4 мг/кг/күн, ол нәрестелерге, балаларға және емізуші әйелдерге қолданылады. ЭҚА сонымен қатар жануарларға екі жыл бойы пестицидтің төмен дозаларын берген зерттеулерге негізделген хлорпирифосқа қатысты созылмалы RfD-ні анықтады. Холинэстеразаның тежелуі барлық сынақ дозаларында байқалды, ал 0,03 мг/кг/күн NOAEL 0,3 мг/кг/күн LOAEL-ді 10-ға бөлгенде бағаланды. Жедел RfD сияқты, созылмалы RfD 3×10−4 мг/кг/күн түрлер аралық және түр ішіндегі белгісіздік коэффициенттеріне NOAEL-ді бөлгенде анықталды. Созылмалы PAD ("cPAD") 3×10−5 мг/кг/күн нәрестелер мен балалардың жоғары сезімталдығын ескере отырып, қосымша 10 еселік белгісіздік коэффициентін қолдану арқылы анықталды. aPAD сияқты, бұл cPAD та нәрестелерге, балаларға және емізуші әйелдерге қолданылады.
As an example, consider the following determination of the RfD for the insecticide chlorpyrifos, adapted from the EPA's Interim Reregistration Eligibility Decision for chlorpyrifos. The EPA determined the acute RfD to be 0.005 mg/kg/day based on a study in which male rats were administered a one time dose of chlorpyrifos and blood cholinesterase activity was monitored. Cholinesterase inhibition was observed at all dose levels tested, the lowest of which was 1.5 mg/kg. This level was thus identified at the lowest observed adverse effect level (LOAEL). A NOAEL of 0.5 mg/kg was estimated by dividing the LOAEL by a three fold uncertainty factor. The NOAEL was then divided by the standard 10 fold inter and 10 fold intraspecies uncertainty factors to arrive at the RfD of 0.005 mg/kg/day. Other studies showed that fetuses and children are even more sensitive to chlorpyrifos than adults, so the EPA applies an additional ten fold uncertainty factor to protect that subpopulation. A RfD that has been divided by an additional uncertainty factor that only applies to certain populations is called a "population adjusted dose" or PAD. For chlorpyrifos, the acute PAD (or "aPAD") is thus 5×10−4 mg/kg/day, and it applies to infants, children, and women who are breast feeding. The EPA also determined a chronic RfD for chlorpyrifos exposure based on studies in which animals were administered low doses of the pesticide for two years. Cholinesterase inhibition was observed at all dose levels tested, and a NOAEL of 0.03 mg/kg/day estimated by dividing a LOAEL of 0.3 mg/kg/day by an uncertainty factor of 10. As with the acute RfD, the chronic RfD of 3×10−4 mg/kg/day was determined by dividing this NOAEL by the inter and intraspecies uncertainty factors. The chronic PAD ("cPAD") of 3×10−5 mg/kg/day was determined by applying an additional 10 fold uncertainty factor to account for the increased susceptibility of infants and children. Like the aPAD, this cPAD applies to infants, children, and breast feeding women.