Кіріспе

Сан-Францискодағы ашық стадион, жеңіл атлетика және футболға арналған. Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында, Голден Гейт паркінің оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан. Бұл стадион бұрын Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Сан-Франциско 49ers» және «Окленд Рейдерс» (тек бірінші AFL маусымында) командаларының, сондай-ақ Үлкен лигалар лакросының «Сан-Франциско Драконс» командасының үйі болған. Қазіргі таңда USL League Two лигасының «Сан-Франциско Сити ФК» командасының үй стадионы. «Кезар» стадионында сонымен қатар әуесқойлар мен демалыс спорты лигаларының жарыстары, Сан-Франциско қаласының көптеген мектептері арасындағы футбол ойындары (оның ішінде «Түркия боулі» деп белгілі қалалық чемпионат) өтеді.

Тарих

1920 жылы Джек Сполдинг Сан-Франциско үшін 50 000 орындық жеңіл атлетика стадионын ұсынды. Қаланың көптеген кәсіпкерлері оны қолдады, себебі бұл Сан-Францисконы ірі стадиондары бар басқа қалалармен деңгейде ұстауға мүмкіндік беретін еді. Стадионды салуға қарастырылып жатқан жерлер – 7-ші және Харрисон көшелері, Оушен Шор және Централь Парк алаңы болды. 1922 жылы Сан-Франциско парктері жөніндегі комиссия Мэри Кезардың өсиетінен оның анасы мен туыстарының құрметіне ескерткіш салу үшін 100 000 долларлық сыйлық алды. Сан-Франциско қаласы мен округі тағы 200 000 доллар бөлгеннен кейін стадион бір жылда салынды. Салтанатты ашылу рәсімі 1925 жылдың 2 мамырында өтті, онда сол заманның ең үздік екі жүгірушісі – финляндиялық Вилле Ритола мен Пааво Нурми арасында 3,2 километрлік (екі шақырымдық) жарыс өтті. Бір айдан астам уақыт өткен соң, жаңа стадион АҚШ-тың жеңіл атлетикадан ашық алаңдағы чемпионатының қабылдануына ие болды.

1930 жылдар

Стадион 1930 жылдары түрлі мақсаттарда қолданылды. Жеңіл атлетика жарыстарынан өзге, Кезар стадионында мотоцикл жарыстары, автожарыс, регби, лакросс, футбол, бейсбол, бокс, крикет және американ футбол ойындары өткізілді. 1932 жылдың қыркүйегінде Австралия крикет командасы АҚШ және Канада бойынша өткен 56 ойындық турнесі аясында Солтүстік Калифорнияның жұлдыз командасымен кездесті. Стадион сондай-ақ Санта-Клара, USF, Сент-Мэри колледждеріне, Лоуэлл орта мектебіне және қазір құрылмайтын Сан-Франциско политехникалық орта мектебіне үй болды. 1926 жылы стадион Шығыс-Батыс Shrine ойындарына да төрағалық етті.

Жоғары мектеп

1928 жылы Сан-Франциско политехникалық мектебі мен Лоуэлл арасындағы қалалық мектеп чемпионатының финалына 50,000-нан астам көрермен келді – бұл Солтүстік Калифорниядағы мектеп футболының рекордты көрсеткіші болып табылады. Жергілікті Қасиетті Жүрек соборы дайындық мектебі өз алаңындағы көптеген ойындарын Кезар стадионында өткізеді. Әдеттегі Брюс Махони дербиі – Санкт-Игнатиус колледжі дайындық мектебі мен Қасиетті Жүрек соборы дайындық мектебі арасындағы футбол матчы жаңа (кішірек) стадионда өтеді.

Колледж

1931 жылғы жыл сайынғы Шығыс-Батыс ойыны, «Саволди All Stars» командасының қатысуымен өткен Колумб орденінің қарқынды ойынымен ауыстырылды. Сан-Франциско News Call Bulletin газетінің спорт жазушысы Прескотт Салливан 26 қаңтардағы бағанында осы күннің оқиғаларын еске алды. «Жылдам Джо» Савольди кеше Калифорния және АҚШ командаларының жұлдыздарынан құралған команданы Эрни Неверс пен Сент-Мэри ойыншыларына қарсы 13:0 есебімен жеңіске жеткізіп, Кнут Рокнидің оны «қазіргі футболдың ең үздік шабуылшысы» деп атауының себептерін толық көрсетті. 30 мыңнан астам көрермен Колумб орденінің футбол финалдарын тамашалады және «Жылдам Джо» мен оның серіктерінің төртінші кезеңдегі екі керемет голымен жеңіске жеткенін көрді. Бұл голдар «Жылдам Джо» үшін өте маңызды күнді құрады, ал көрермендер ойын аяқталғанда оған шабуыл жасап, зор ризашылықтарын білдірді. Савольди көпшілікке бас киімін лақтырып, қашып құтылуға тырысты, ал ойыншылар алаңнан кеткеннен кейін де Джоның шлемі әлі де қақтығыстың ортасында болды. 200-ден астам ынталы сувенир іздеушілер төбелесге қосылды, полиция төбелесшілерді стадионнан қуғаннан кейін де төбелес стадион сыртында жалғасты. Атты полиция көтерілісті басуға дейін көптеген көздер зардап шекті. Міне, Савольдидің даңқы осындай!» Стэнфорд университеті Кезар стадионында төрт рет үй футболынан матч өткізді: 1928 жылы бір матч, ал 1942 жылы үш матч. Стэнфорд 1940 жылы Стэнфорд-Сан-Франциско және Санта-Клара-Юта командалары арасында өткен алғашқы ірі университеттер футболының қос ойынына да қатысты.

Кәсіби

Кезар стадионы Сан-Франциско 49ers және Окленд Рейдерс командаларының алғашқы үйі болды, сонымен қатар көптеген NFL Даңқ залының мүшелері, тарихи NFL ойындары және алғашқы "аллея ооп" осы стадионда өтті. Рейдерлер 1960 жылы алғашқы төрт үй ойындарында Кезарда ойнады, ал алғашқы екі маусымның қалған бөлігінде Фрэнк Юэлл Филд Оклендте уақытша құрылыс ретінде салынбастан бұрын Candlestick Park-та ойнады. 1964 жылы, қыркүйек айының 25-і күні, "49ers" командасына қарсы ойында, келе жатқан Миннесота Викингс командасының қорғаушысы Джим Маршалл әйгілі "кері қарай жүгіріс" ойынын орындады. Кезардың NFL ойыншылары арасында жаман аты бар еді. 1987 жылы жарияланған мемуарларында Даңқ залының мүшесі, қорғаныс шебері Арт Донован стадионға келген командалардың "үрейлі" көрінісін еске алады, себебі стадионда киім ауыстыру бөлмелері жеткіліксіз болды, алаңға созылған, шаңды туннель, жаңбыр мен көп пайдаланудан тозығы жеткен шөп және төртінші ширек бойы келіп, "нысанаға алғандай үстіңе зәр шығаратын" "құдайға сыймайтын шағалалар" болды. 49ers 1971 жылдың басында Кезарда соңғы NFL ойынын өткізді, 3 қаңтарда Даллас Каубойынан 17:10 есебімен 1970 жылғы NFC Чемпионатында жеңіліске ұшырады. 49ers 1971 жылғы маусымда Candlestick Park-қа (1960–2015) көшіп, 2013 жылға дейін осы стадионда ойнады. Кезар стадионы 2003–2005 жылдар аралығында Сан-Франциско Stingrayz әйелдер кәсіби футбол командасының үй алаңы болды, бірақ команда автобус апатынан көптеген ойыншылар жарақаттанғандықтан маусымын аяқтауға мәжбүр болды. Stingrayz әйелдер кәсіби футбол лигасы мен кейіннен тәуелсіз әйелдер футбол лигасының Бей Ареасының әйелдер футбол командаларының бірі болды.

Қамқор Гарри

49ers командасы кеткеннен кейін бірнеше ай өткен соң, 1971 жылы түсірілген "Dirty Harry" фильмінің бірнеше сахналары стадионда және оның үстінде түсірілді. Фильмнің ойдан шығарылған қарсыласы Скорпион (Эндрю Робинсон сомдады) стадионда күзетші болып жұмыс істеді және трибунаның астында тұрды. Маусым айында стадион бұзылып, орнына 10 000 орындықтан тұратын, әлдеқайда кішкентай стадион салынды. Жаңартпалардың ішінде сегіз жолақты, кез келген ауа райына төтеп бере алатын және футбол, американдық футбол және лакросс ойындарына жарамды шөппен жабылған спорт алаңы бар. Жаңғырту жұмыстары барысында стадионды Фредерик көшесінен алыстату үшін алаң мен жол конфигурациясы сағат тіліне қарсы бірнеше градусқа бұрылды. Бұған дәлел ретінде, бұрын жолдың бойымен орналасқан, ал қазір солтүстік жағындағы туннель кіреберісінің суреттерін қарауға болады. Стадионның батыс жағында "Kezar Stadium" деген жазуы бар бетон арканың дәл көшірмесі салынды, бұл түпнұсқа құрылысқа жасалған құрмет. NFL құрмет залының мүшесі Боб Сент-Клэр, Сан-Францискода туып, 49ers командасында 11 маусым (1953–63) ойнаған, сондай-ақ оның орта мектебі (S. F. Poly) және колледж мансабының көп бөлігі (USF) Kezar Stadium-да өткен, оның есімі арканың көшірмесіне жазылған.

2014-2015 жылдардағы жөндеу жұмыстары

Кезар стадионы 2014 жылдың қыркүйегінен 2015 жылдың наурызына дейін қайта жаңарту жұмыстары үшін жабылды. 3,2 миллион долларлық қайта жаңартуға жаңа кіреберіс жолдарына плитка төсеу, дыбыс жүйесін жаңарту, жаңа периметрлік жолдар мен тротуарлар, жаңа Mondo жүгіру жол таспасының орнатылуы және тоғыз 42 дюймдік жолақтар салу кірді. Бұған қоса, 1000 тарихи Candlestick Park орындықтары қойылды, оларды жұртшылық пайдалана алады. Қайта жаңарту жұмыстары қаланың Капиталдық жоспарлаудың жалпы қорынан қаржыландырылды. Қала әкімі Эдвин М. Ли стадионды қайта ашуға көмектесті, алдымен жүгіріп жылыну ойыны өткізді. 2016 жылдың желтоқсан айында Кезар стадионына тағы 4000 тарихи Candlestick орындығы сатып алынып орнатылды. Орындықтардың құны Сан-Франциско Дельтасы командасы стадионды пайдалануға келіскен 1 миллион долларлық жақсарту аясында төленді.

Футбол және басқа спорт түрлері

1967 жылы ол Сан-Франциско «Алтын қақпа» Гейлз футбол клубының үй стадионы болды. 2006 жылы Major League Lacrosse Батыс жағалауын кеңейтумен, Кезар стадионы тағы да кәсіби команданың үйіне айналды – Сан-Франциско «Дракон» командасы. 2006 жылдың қазан айында Біріккен футбол лигасы (USL) және испандық футбол клубы «Депортиво Алавес» жаңа кәсіби футбол командасы «Калифорния Виктори» 2007 жылғы үй ойындарын Кезарда өткізетінін жариялады. «Виктори» командасы USL бірінші дивизионында, Major League Soccer-ден бір деңгей төмен ойнады. Алайда, кейін «Алавес» қолдауын кері алып, команда таратылды. Жақын жердегі католик мектебі – Сакральді Кард-Катедральді дайындық мектебі өз үй футбол ойындарын өткізу үшін алаңды пайдаланады. «Миссия» мектебі де үй ойындары үшін алаңды пайдаланады. Кезар сонымен қатар Солтүстік Калифорнияның жартылай кәсіби футбол чемпионаттарының бірнеше ойындарына төңкерілді. 2010, 2011 және 2012 жылдары Стэнфорд университеті көктемгі футбол ойындарын Кезарда өткізді. 2012 және 2016 жылғы Сан-Франциско Олимпиадасына үміткерлік білдірген кезде, егер Сан-Франциско таңдалған болса, Кезар далалық хоккейге арналған стадион ретінде тағайындалды. 2001 жылдан бері Кезар USL Two лигасында ойнайтын, жанкүйерлеріне тиесілі «Сан-Франциско Сити» футбол клубының үй алаңы болып табылады. 2017 жылы Кезар Солтүстік Америка футбол лигасында (NASL) ойнайтын «Сан-Франциско Дельтас» кәсіби футбол командасының үй алаңы болды. «Дельтас» стадионды жаңартуға 1 миллион доллардан астам қаржы жұмсады. Бірақ «Дельтас» жұмысын тоқтататынын және команда таратылатынын хабарлады. 2018 жылдың ақпан айында «Сан-Франциско Сити» клубы 2018 жылғы PDL маусымында Кезар стадионына оралатынын мәлімдеді.

Әйелдер футболы

1995 жылы құрылған және Әйелдер Премьер-Лигасының мүшесі "Сан-Франциско Найтхокс" командасы өз үй ойындарын "Кезар" стадионында өткізеді. W лигасының "Бэй Ареа Бриз" командасы 2013 жылы ойнауын бастады.

Колледждің лакросы

Кезарда жыл сайынғы Сан-Франциско күзгі лакросс классикасы өтеді, бұл 2009 жылы Бей аймағының жастар спорт қорына көмек көрсету үшін басталған NCAA I дивизионының күзгі доп ойыны. Алғашқы матч Браун және Солтүстік Каролина командалары арасында өтті. Бұл Солтүстік Калифорнияда өткізілген бірінші дивизиондық ерлер лакросы болды. Солтүстік Каролина 4500-ден астам көрерменнің алдында Браунды 13:5 есебімен жеңді. 2010 жылғы турнирде лакросстің күшті командалары Джонс Хопкинс пен Нотр-Дам 2010 жылдың 16 қазанында кездесті. Нотр-Дам университеті Хопкинсті 10:7 есебімен жеңді. Үшінші турнир 2011 жылдың 8 қазанында Денвер университеті мен Гарвард университетінің қатысуымен өтті. Төртінші турнир 2012 жылдың 21 қазанында Лихай және Огайо штаты командалары арасындағы матчта өтті.

Басқа спорт түрлері

2013 жылы Кезар стадионы Сан-Франциско Догфиш командасының (Major League Ultimate – МЛУ) үйі болды. Кезар Сан-Франциско GAA футбол лигасының (гейлдік футбол) базасы еді. 2004 жылы бұл стадион Сан-Франциско Фридом крикет командасының үйі ретінде қызмет етті.