Кіріспе

Кармартенширдегі базар қаласы және қауымдастық, Уэльс. Геологиялық уақыт кезеңі.

Llandovery (/l//æ//n/'/d//ʌ//v//r//i/; Llanymddyfri) – Уэльстің Кармартенширдегі базар қаласы және қауымдастығы. Ол Тиви өзенінің жағасында, A40 және A483 тас жолдарының тоғысында, Кармартеннен солтүстік-шығысқа қарай 25 миль (40 км), Суонсиден солтүстікке қарай 27 миль (43 км) және Бреконнан батысқа қарай 21 миль (34 км) қашықтықта орналасқан.

Этимология

Қаланың атауы Llan ymlith y dyfroedd сөзінен шыққан, мағынасы "сулардың арасындағы шіркеу аумағы", яғни Тиви және Афон Бран өзендерінің қосылатын жерінен ағысқа қарай орналасқан. Баудвар деп аталатын кішкентай арна қаланың ішінде және төменінен ағып өтеді.

Рим мұрасы

Қазіргі қаланың солтүстік-шығысында орналасқан Ланфэр төбесіндегі римдік бекінісі римдіктерге Алабум деп белгілі болған. Ол Уэльсті бағындыру стратегиясының бір бөлігі ретінде 50-60 жылдары салынды. Римдік жол Mynydd Bach Trecastell арқылы Лландовиридің оңтүстік-шығысына қарай Брекон Гэр бекінісіне дейін созылады. Тағы бір жол Тови өзенінің аңғарынан Кармартенге, ал үшіншісі Долаукотидегі алтын кендеріне қарай бағытталған.

Норман және ортағасырлық қамал

Қаладағы көрікті жерлердің қатарында 1110 жылы салынған Норман Лландовири қамалының қиратындары бар. Ол дереу шамамен уэльстіктер тарапынан басылып алынды және 13-шы ғасырдың соңына дейін, Англия королі Эдуард I билікке келгенге дейін, уэльстіктер мен нормандықтардың арасында бірнеше рет қолы ауысты. Король Генрих IV Уэльске жорық жасағанда, қамалды пайдаланды, сол кезде ол Льюэллин ап Груффидд Файханды базар алаңында өлім жазасына кесті. Кейіннен 1403 жылы Оуэйн Глиндурдың әскерлері оған шабуыл жасады.

Уэльстік батыр

Ллэндвори қамалының солтүстік жағында Ллэвелин ап Груффидд Файханның 5 метрлік (16 фут) тот баспайтын болаттан жасалған мүсіні 2001 жылы ашылды. Ол 600 жыл бұрын өлім жазасы орындалған жерге қарап тұр. Ол Генрих IV патшаның әскерін "бос әрекетке" жетеледі, оларды құпия көтерілісшілер лагеріне және Глиндвр әскеріне шабуыл етуге алып бара жатқандай көрінді. Генрих патша оған шыдамынан айырылып, алдағанын ашты және оны жартылай дарға асты, өз көзінше ішін шығарды, басын кесті және төрт бөлікке бөлді – төрт бөлігін тұздап, басқа Уэльс қалаларына қоғамдық көрсету үшін жіберді. Туби және Гидеон Петерсеннің мүсін дизайны ұлттық сайыстан кейін таңдалды. Оны Ұлттық лотерея және Уэльс өнер кеңесі қаржыландырды.

Басқа тарихы

Халық аңызына сәйкес, Миддфай дәрігерлері 13 ғасырда осы аймақта қызмет еткен. Уэльстің ең алғашқы банктерінің бірі – "Қара бұқа банкі" бай мал өсіруші адам құрған. Алғашқы банк ғимараты "Корольдің басы" қонақ үйінің бір бөлігі болды. Кейін ол "Ллойдс" банкінің бөлігіне айналды. 1841 жылы халық саны 1709 адамды құрады.

Ғимараттар

Қалада театр (Лландовири театры), мұра орталығы, жеке мектеп (Лландовири колледжі) және туристік ақпарат және мұра орталығы бар. Онда Тонн пресі, аймақтың мал төлөу тарихы және 19 ғасыр геологы сэр Родерик Импей Мёрчисонның көрмелері орналасқан. Оның мұндағы жұмысы нәтижесінде, белгілі бір жастағы тау жыныстарына бүкіл әлемде "Лландовири" деген атау берілді. Лландовири эпохасы – геологиялық уақыттың силур кезеңіндегі ең алғашқы эпоха. Шағын орталық базар алаңында архитектор Ричард Кайк Пенсонның салған Лландовири қалалық үйі (1857–1858) орналасқан. Ол итальян стилінде, ашық сауда алаңының үстінде сот залымен салынған. Артында темір торы бар полиция бөлімшелері орналасқан; ескі сот залына (қазір кітапхана) кіру мұнараның бірінші қабатындағы есіктен жүзеге асырылады. Қаланың солтүстігіндегі 12 ғасырлық, I санаттағы Санкт-Мария шіркеуі – Кармартенширдегі ең ірі ортағасырлық шіркеулердің бірі. Стрид-и-Бонттағы Естелік шатыры гимн жазушы Уильям Уильямс Пантиселиннің құрметіне салынған.

Білім

Қаланың толыққанды білім беретін мектебі, Ysgol Pantycelyn, шамамен 300 оқушысымен 2013 жылдың 31 тамызында жабылып, Фэйрфахтағы Ysgol Tre Gib мектебімен бірігіп, Ysgol Bro Dinefwr мектебін құрды. Қалада тәуелсіз күндізгі және пансиондық Лландовири колледжі орналасқан.

Спорт

Лландовиріде Вельс премьер-лигасының регби одағындағы жетекші командасы – Лландовири RFC, «Дроверс» деген лақап атымен белгілі. Ол кем дегенде 1877 жылдан бері жұмыс істеп келеді және Уэльс регби одағының негізін қалаушы мүшесі. Оның жетістікке жеткен жасөспірімдер және жастар бөлімдері бар. Көптеген бұрынғы ойыншылар Уэльсті (сондай-ақ басқа да елдерді) халықаралық регбиде көрсеткен. Үй матчтары Черч Банктегі алаңында өтеді. Лландовирі жасөспірімдер футбол клубының құрамында Лландовирі және айналасындағы аймақтан 70-тен астам мүше бар. Клуб 6-дан 16 жасқа дейінгі барлық жастағы балаларға баптап оқыту және жарысқа қатысу мүмкіндігін ұсынады. Қазіргі уақытта клубтың Кармартеншир жастар лигасында 14 жасқа дейінгі командасы бар, ал 11 және 8 жасқа дейінгі командалар Кармартен мини-футбол лигасында ойнайды. 1910 жылы құрылған Лландовирі гольф клубы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін сақталды. Қазір гольф Llandovery College гольф алаңының 9 лункасында ойналады.

Басқару

Сол аттас сайлау округі де бар. Ол Ландовери қаласын қамтиды және солтүстікке қарай созылады. 2011 жылғы халық санауы бойынша округтің жалпы халқы 2689 адамды құрады. Бұл қауым Ланфайр-ар-и-брин, Миддфаи, Ланворда және Силикум қауымдарымен шектеседі, олардың барлығы Кармартинширде орналасқан. 2019 жылдың мамыр айынан бастап Ландовери қаласының мэрі – кеңесші Луиза Райд. Ландовери Францияның Бретань аймағындағы Плугуффан қаласымен бауырластық байланыста.

Көлік

Llandovery А40 және А483 басты жолдарының тоғысында орналасқан. Лландовири теміржол станциясы Уэльс жүрегі тарам желісінде орналасқан, сол бағытта және одан да қызмет көрсетеді.

Жақын жерлер

Долаукоти алтын кен орындары 10 миль (16 км) қашықтықта, A482 тас жолындағы Пумпсайнт жанында орналасқан. Тас жол Льянио бекінісіне дейінгі ежелгі римдік жолмен салады. Лландовири Брекон-Биконс ұлттық паркі мен Ффорест-Фаур геопаркінің солтүстігінде жатыр, олардың геологиялық мұрасы тойланады. Бұл арнайы белгіленген аймақтар Банау-Сир-Гар немесе Кармартен жанкүйерлерінің төңірегінде орналасқан, олар өздері солтүстікке қарай қалаға қарай созылатын Қара таудың бір бөлігі, Mynydd Myddfai және Mynydd Bach Trecastell. Миддфаи ауылы Лландовиридің оңтүстік-шығысына қарай 4 миль (6 км) жерде орналасқан. Ллин Брайан бөгеті солтүстікке қарай 11 миль (18 км) жерде, Рандирмуиннен жоғары, қиын-қыстау аймақта орналасқан. Бөгетке баратын жол сондай-ақ RSPB-ның Динас қорығындағы Твм Сион Кати үңгірінің жанынан өтеді.