Маршалл Фолк: Американ футбол жұлдызының өмірбаяны

Кіріспе

Маршалл Уильям Фолк (1973 жылы туған) – американдық футболдың бұрынғы ойыншысы. Ұлттық футбол лигасында (NFL) 13 маусым бойы «Индианаполис Колтс» және «Сент-Луис Рамс» командаларында шабуылшы ретінде ойнаған. Ол барлық уақыттағы ең үздік шабуылшылардың бірі саналады. Фолк колледж футболында Сан-Диего штатының «Ацтектер» командасы үшін ойнады, онда ол екі рет бірауыздан «All American» атанды. Ол 1994 жылғы NFL драфтында «Колтс» командасымен екінші нөмірлі таңдау ретінде таңдалды; ол бес маусым бойы «Колтс» командасында өнер көрсетті және карьерасының соңғы сегіз маусымын «Рамс» командасында өткізді. Ол екі Супер Боулға қатысқан және Супер Боул XXXIV-ті жеңіп алған «Сент-Луис Рамс» командасының, «Терфтегі ең үлкен шоу» деп аталған құрамының мүшесі болды. 2000 жылы ол NFL-дің ең құнды ойыншысы (MVP) атанды. Фолк – NFL-де кемінде 10 000 метр жүгіру және 5 000 метр қабылдау көрсеткен үш ойыншының бірі және 12 000 метр жүгіру және 6 000 метр қабылдау көрсеткен жалғыз ойыншы. 2017 жылдың желтоқсанына дейін ол NFL Network арнасындағы түрлі бағдарламалардың сарапшысы болды. 2011 жылы Профутбол Даңқы залына, ал 2017 жылы Колледж футболы Даңқы залына енгізілді.

Алғашқы жылдар

Фолк Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында туып өскен. Ол Нью-Орлеанның Тоғызыншы округіндегі Карвер орта мектебінде оқыды, онда Карвер Рамс орта мектебінің футбол командасы үшін ойнады. Сонымен қатар, ол жеңіл атлетикадан да көзге түсті – 100 метрді 10,3 секундқа, 200 метрді 21,74 секундқа, ал 400 метрді 49,4 секундқа жүгірді. Бала кезінде ол Луизиана Супердомдағы Нью-Орлеанс Сентс ойындарында попкорн сатқан. Карвер орта мектебінде ойнаған соңғы екі жылында Фаук 1800 ярдқа жүгіріп, 32 тачдаун соқты. Оқушылық кезеңінде ол қорғаушы ретінде де ойнап, 11 пас ұстап алды және олардың 6-сын тачдаунға айналдырды.

Колледж мансабы

Фолк бірнеше ірі колледждерде қабылдануға тырысты, бірақ қорғаныстағы керемет өнерінің арқасында көпшілігі оны қорғаушыға (cornerback) алуға басымдық берді. Дегенмен, Фолк колледжде шабуылшы (running back) ретінде ойнауға өте ниеттенді. "Маған қорғаушы ретінде ойнау ұнамады, сондықтан бұл позицияда сәтті бола алмайтынымды түсіндім", - деді Фолк Sports Illustrated Kids журналына. "Жұлдыз болу үшін өзіңізге ұнайтын іске толыққанды берілу керек". Соңында ол Сан-Диего мемлекеттік университетінен (San Diego State University) спорттық стипендияны қабылдады, себебі олар оған шабуылшы ретінде стипендия ұсынған алғашқы команда болды. Оның мансабындағы ең жарқын ойындарының бірі 1991 жылдың 14 қыркүйегінде Тынық мұхиты университетіне (University of the Pacific) қарсы өткен матчы болды, бұл оның екінші колледждік ойыны еді. 37 рет допты алып жүгіріп, 386 ярд қашықтықты басып өтті және жеті гол соқты, бұл бірінші курс студенттері үшін екі рекорд (386 ярд сол кездегі NCAA рекорды болды). "Фолк 61, 7, 47, 9, 5, 8 және 25 ярдтық қашықтықтарға гол соқты". Бұл көрсеткіш NCAA тарихындағы ең сәтті бірінші маусымдардың біріне жол ашты, ол 1,429 ярд жүгіріп, 1,630 жалпы ярд жинады, 23 гол соқты (21-і жүгіріп), және 140 ұпай жинады. Жыл соңында Фолк Тони Дорсетт пен Гершел Уокерге қосылып, Associated Press ұйымның таңдауы бойынша Колледж футболының Америка құрамасына (College Football All-America Team) енген үш жаңа студенттің бірі болды. 1992 жылы SDSU-да өткізген маусымынан кейін Фолк Хейсман Трофи сыйлығы үшін дауыс беруде екінші орынды иеленді, квотербек Джино Торреттадан жеңіліп, бұл сыйлық тарихындағы елеулі оқиға деп есептелді. Торреттаның 1992 жылғы Майами Урагандары (Miami Hurricanes) футбол командасы тұрақты маусымда жеңіліссіз болды және Хейсман дауыс беруге дейін елде бірінші орында тұрды, ал Фолк командасы 5–5–1 есебімен аяқтады, бұл Хейсман сыйлығының елдегі ең үздік команданың ең танымал ойыншысына берілу үрдісін жалғастырды. ESPN сарапшысы Ли Корсо Торреттаны Хейсман сыйлығына қолдап, Маршалл Фолк есімін дауыс беру тізімінен шығарды. Фолк 1991 (9-шы орын) және 1993 (4-ші орын) жылдары да Хейсман сыйлығының финалисі болды. 1992 жылы Фолк Diverse: Issues In Higher Education басылымының Артур Аш спорт стипендиясын (Arthur Ashe Sports Scholar) жеңіп алды.

Faulk was heavily recruited by several major colleges, but due to his standout performance on defense, most of them recruited him to play the cornerback position. However, Faulk strongly desired to play the running back position in college. "I didn't love playing cornerback, so I knew I wouldn't be as successful in that position," Faulk told Sports Illustrated Kids. "You have to really love what you do to be a star." Ultimately he accepted an athletic scholarship to attend San Diego State University, because they were the first team to offer him a scholarship to play running back. One of the best performances of his career was against the University of the Pacific on September 14, 1991, in just his second collegiate game. In 37 carries, he amassed 386 yards and scored seven touchdowns, both records for freshmen (the 386 yards were a then NCAA record). "Faulk had scoring runs of 61, 7, 47, 9, 5, 8 and 25 yards." That performance sparked one of the greatest freshman seasons in NCAA history, gaining 1,429 yards rushing, with 1,630 total yards froom scrimmage, 23 total touchdowns (21 rushing), and 140 points scored. At the end of the year, Faulk joined Tony Dorsett and Herschel Walker as one of just three true freshmen ever selected to the College Football All America Team by the Associated Press. After his 1992 season at SDSU, Faulk finished second in the Heisman Trophy award voting, losing to quarterback Gino Torretta in what was considered a notable snub in the history of the award. Torretta's 1992 Miami Hurricanes football team was undefeated in the regular season and ranked No. 1 in the country before the Heisman balloting, Faulk's team finished with a middling 5–5–1 record, continuing a trend of the Heisman going to the most notable player on one of the nation's best teams. ESPN analyst Lee Corso led a campaign supporting Torretta for the Heisman and left Marshall Faulk off of his ballot. Faulk was a Heisman finalist as well in 1991 (9th) and 1993 (4th). In 1992, Faulk was named Arthur Ashe Sports Scholar Jr. by Diverse: Issues In Higher Education.

1994 жылғы НФЛ драфты

Қорғаушы Дэн Уилкинсон және құрметті ойыншылар Хит Шулер мен Трент Дилфер қатарлы, Фолк бұл драфттағы басқалардан айқын басымдыққа ие төрт ойыншының бірі деп есептелді. 31 наурызда ол Сан-Диего штатының кәсіби күнінде 40 ярдты 4,35 секундта жүгіріп өтті. «Бенгалс» 1994 жылғы НФЛ драфтында бірінші таңдау құқығына ие болды және ауыр жүгіруші Харольд Гринмен жарылғыш Фолктың комбинациясын жасауды ойлады. 1994 жылдың 25 шілдесінде Фолк жеті жылға 17,2 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды және 5,1 миллион долларлық қол қою бонусы алды. Фолк жауабында 1282 ярдқа жүгіріп, 11 тачдаун соғып, бір рет қабылдаумен тачдаун жасады. Келесі маусымда Фолк 1078 ярдқа жүгіріп, 14 тачдаун соқты. «Колтс» 9-7 есебімен плей-оффқа өтті, бірақ АФК чемпионатына «Питтсбург Стиллерс» командасына шамалы есебімен ұтылып, Супер Боулға қадам басудан қалды, себебі Фолк саусақ жарақатынан қанағаттанбады. Келесі жыл Фолк үшін қиын болды. Маусым басында алған саусақ жарақатының салдарынан ол бар болғаны 587 ярдқа жүгірді, орташа көрсеткіші 3 ярдты құрады. Дегенмен, ол «Колтс» командасы үшін 1015 ярдтық көрсеткішпен ең көп ұпай жинады. «Сент-Луис» командасындағы алғашқы жылы Фолк «Турфтегі ең ұлы шоудың» катализаторы болды, бұл координатор Майк Мартцтың агрессивті Кориел стиліндегі шабуылға берілген лақап аты еді. Осы шабуылда ол НФЛ тарихындағы ең жақсы көрсеткіштердің бірін көрсетті. Фолк «Рамс» командасының шабуылдарын үйренудегі шыдамдылығы мен еңбегі 2429 ярдтық көрсеткішпен НФЛ рекордын жасағанда өте табысты болды, ол 1997 жылы Барри Сандерстің 2358 ярдтық рекордын басып өтті (Фолк рекорды кейін 2009 жылы Крис Джонсон бұзды). 1381 ярдқа жүгіру (әр жүгіруге орташа есеппен 5,5 ярд), 1048 ярдқа қабылдау және 12 тачдаун соғу арқылы Фолк Роджер Крейгке қосылып, бір маусымда әр санатта 1000-нан астам ярд жинаған жалғыз ойыншылардың бірі болды. «Рамс» командасы Супер Боул XXXIV турнирінде жеңіске жетті. Ойын барысында «Теннесси Титанс» командасының бас бапкері Джефф Фишердің қорғаныс схемасы Фолктың жүгіруіне кедері келтірді, оны 17 ярдқа шектеді. Бұл, мүмкін, «Титанс» командасының «Рамс» командасының қабылдау ойынын тоқтатуға келмегеніне байланысты болды, онда Фолк маңызды рөл атқарды, ол 5 қабылдаумен 90 ярд жинады. Оның 90 ярдтық қабылдауы Супер Боул тарихында жүгірушілердің екінші ең жоғары көрсеткіші болды. Маусым соңында ол «Жылдың шабуылдаушы ойыншысы» сыйлығын алды және 1999 жылғы «Про Боул» ойынында НФК құрамасының құрамына енді. Келесі жылы Фолк НФЛ тарихында командасын бес маусымда қабылдау бойынша жетектеген алғашқы жүгіруші болды (Үш рет «Индианаполисте» және екі рет «Сент-Луисте»). Сонымен қатар, ол 2000 жылы «Жылдың ең құнды ойыншысы» және тағы да «Жылдың шабуылдаушы ойыншысы» атағын алды. Ол 14 ойында 1359 ярдқа жүгіріп, 26 тачдаун соғып, жаңа НФЛ рекордын орнатты (бұл рекордты жақын арада Прест Холмс, кейін Шон Александр және ЛаДейниан Томлинсон бұзды), жарақат салдарынан екі ойынға қатыспағанына қарамастан. 2002 жылғы маусымда «Рамс» командасы қиындыққа тап болды және жылды 7-9 есебімен аяқтады. Фолк 14 ойында ойнап, 10-да бастап, 953 ярдқа жүгіріп, 80 қабылдау жасады. Келесі маусымда ол 11 ойында ойнап, бастады, 818 ярдқа жүгіріп, 45 қабылдау жасады, нәтижесінде «Рамс» командасы 12-4 есебімен қайта жанданды. 2004 жылы Фолк жаңадан келген Стивен Джексонмен уақытын бөлісті және 14 ойында ойнап, 774 ярдқа жүгірді. 2005 жылдың ақпан айында Фолк келісімшарттың шекті сомасын азайту үшін келісімшартты қайта құрылымдауға келісті. Ол 2005 жылы шамамен 7,5 миллион доллар табады деп жоспарланған. Жаңа келісімшарт бойынша ол келесі екі маусымда жалпы 6 миллион доллар алды және 2 миллион долларлық қол қою бонусы қосылды. 2005 жылғы маусым Фолк үшін НФЛ-дегі соңғы маусымы болды. Ол 65 рет 292 ярдқа жүгіріп, 291 ярдқа 44 қабылдау жасады және бір тачдаун соқты. Бұл оның мансабындағы жалғыз рет, ол жүгірумен тачдаун соқпады.

Along with defensive tackle Dan Wilkinson and quarterbacks Heath Shuler and Trent Dilfer, Faulk was regarded as "one of the four players who rank well above the others in this draft". and on March 31, he ran a 4.35 forty yard time at the San Diego State Pro Day. The Bengals had the No. 1 pick in the 1994 NFL draft, and contemplated combining their heavy duty runner Harold Green with the explosive Faulk, On July 25, 1994, Faulk signed a seven year $17.2 million contract and received a $5.1 million signing bonus. Faulk responded by rushing for 1,282 yards, 11 touchdowns, and one receiving touchdown. The next season Faulk rushed for 1,078 yards and 14 total touchdowns. The Colts made the postseason, going 9–7, and narrowly missed the Super Bowl after a close loss to the Pittsburgh Steelers in the AFC Championship Game, which Faulk missed due to a nagging toe injury. The next year was a miserable one for Faulk. Because of a toe injury he suffered earlier in the season, he rushed for only 587 yards, with a 3 yards per carry average. He led the Colts in yards from scrimmage with 1,015. In his first year in St. Louis, Faulk was the catalyst for "The Greatest Show on Turf", a nickname given to coordinator Mike Martz's aggressive Coryell style offense. In this offense, he put up some of the best all purpose numbers in the history of the NFL. Faulk's patience and diligence in learning the Rams' offense paid off when he totaled an NFL record 2,429 yards from scrimmage, eclipsing Barry Sanders's record of 2,358 yards set in 1997 (Faulk's mark has since been broken by Chris Johnson in 2009). With 1,381 yards rushing (5.5 yards per carry average), 1,048 receiving yards, and scoring 12 touchdowns, Faulk joined Roger Craig as the only men at that time to total 1,000+ yards in each category in a season. The Rams went on to win Super Bowl XXXIV. In the game, Faulk was contained on the ground by Tennessee Titans head coach Jeff Fisher's defensive scheme, limiting him to just 17 rushing yards. This was perhaps due to the Titans' inability to stop the Rams' passing game, of which Faulk was a major part, recording 5 receptions for 90 yards. His 90 receiving yards were the second highest total by a running back in Super Bowl history. At the end of the season, he received the NFL Offensive Player of the Year Award and was a starter for the NFC squad in the 1999 Pro Bowl. The following year, Faulk became the first running back in NFL history to lead his team in receptions five separate seasons (three in Indianapolis and twice in St. Louis). In addition, he was the NFL MVP and again the Offensive Player of the Year in 2000. He had 1,359 yards rushing in 14 games and set a new NFL record with 26 total touchdowns, (a record that would soon be broken by Priest Holmes and then later by Shaun Alexander and LaDainian Tomlinson), despite missing two games due to injury. In the 2002 season the Rams struggled and finished the year at 7–9. Faulk played in 14 games and started 10 and ended with 953 yards and 80 receptions. The following season, he played in and started 11 games, finishing with 818 yards and 45 receptions as the Rams rebounded with a 12–4 record. In 2004, Faulk split time with rookie Steven Jackson and played in 14 games and rushing for 774 yards. In February 2005, Faulk agreed to a restructured contract to reduce his contract cap number. He was scheduled to make about $7.5 million in 2005. With the new contract he received a total of $6 million in the next two seasons and a $2 million signing bonus was included. The 2005 season was Faulk's last in the NFL. He rushed for only 292 yards on 65 carries and caught 44 passes for 291 yards and one touchdown. This marked the only time in his career where he did not have a rushing touchdown.

Жарақат алу және зейнеткерлікке шығу

21 шілдеде «Рамс» командасы Фолк тізесіне қайта құрастыру операциясы жасайтынын және 2006 жылғы NFL маусымын толығымен өткізіп алатынын хабарлады. Маусым бойы Фолк NFL Network арнасының «NFL Total Access» бағдарламасында талдаушы ретінде жұмыс істеді. NBC Sunday Night Football бағдарламасының бірінші жартысында дикторлардың бірі Фолктан: «Сіз зейнеткерлікке шықтыңыз ба, жоқ па?» деп сұрады. Фолк өзінің әлі де «Рамс» командасының ойыншысы екенін және өмір бойы солай болатынын айтты. Егер «Рамс» оны қайта шақыратын болса, келесі жылы ойнайтынын, себебі жаңадан жасалған тізелерімен толық жылдамдықпен жүгіре алатынын жеткізді. Бірақ 2007 жылдың 26 наурызында Фолк футболдан зейнеткер екенін жариялады. 2007 жылдың 29 қарашасында «Рамс» командасы Фолктің ойыншылық нөмірін зейнеткерлікке шығаратынын мәлімдеді. Салтанатты шара 2007 жылдың 20 желтоқсанында «Питтсбург Стиллерс» командасына қарсы өткен кешкі ойынның бірінші жартысында өтті. 2010 жылы NFL Network арнасының «The Top 100: NFL-дің ең үздік ойыншылары» бағдарламасында Фолк барлық уақыттағы ең үздік 70-ші ойыншы деп танылды. 2011 жылы, Фолктің Профутбол Даңқы залына сайлануға бірінші мүмкіндігі болды және ол сайланды. Ол жүгіруші ретінде қабылдаған доптардың ұзындығы бойынша бірінші орынды (6,875 ярд), допты ұстау бойынша екінші орынды (767), доптан гол соғу бойынша екінші орынды (36), жалпы алынған ярдтар бойынша үшінші орынды (19,154) және жүгіру ярдтары бойынша ондыққа кірді (12,280). Фолк карьерасы барысында жеті рет екі ұпайлық гол соқты, бұл NFL рекорды. Сондай-ақ, ол 250-ден астам ярдтық бес ойын мен 200-ден астам ярдтық 14 ойын өткізіп, NFL рекордтарын жаңартты. Ол 70-тен астам жүгіру голы мен 30-дан астам қабылдау голы соққан жалғыз ойыншы.

Негізгі маусым

Жыл Команда Ойындар Жүгіру Қабылдау ОЖ БЖ Тәуекел Жартылай орташа Ұзындығы Гол Қабылдау Жартылай орташа Ұзындығы Гол 1994 IND 16 16 314 1,282 4.1 52 11 52 522 10.0 85T 1 1995 IND 16 16 289 1,078 3.7 40 11 56 475 8.5 34 3 1996 IND 13 13 198 587 3.0 43 7 56 428 7.6 30 0 1997 IND 16 16 264 1,054 4.0 45 7 47 471 10.0 58 1 1998 IND 16 15 324 1,319 4.1 68T 6 86 908 10.6 78T 4 1999 STL 16 16 253 1,381 5.5 58 7 87 1,048 12.0 57T 5 2000 STL 14 14 253 1,359 5.4 36 18 81 830 10.2 72T 8 2001 STL 14 14 260 1,382 5.3 71T 12 83 765 9.2 65T 9 2002 STL 14 10 212 953 4.5 44 8 80 537 6.7 40 2 2003 STL 11 11 209 818 3.9 52 10 45 290 6.4 30 1 2004 STL 14 14 195 774 4.0 40 3 50 310 6.2 25 1 2005 STL 16 1 65 292 4.5 20 0 44 291 6.6 18 1 Мансап 176 156 2,836 12,279 4.3 71T 100 767 6,875 9.0 85T 36

Маусымнан кейін

Жыл Команда Ойындар Жүгіру Қабылдау GP GS Att Yds Avg Lng TD Rec Yds Avg Lng TD 1995 IND 1 1 1 16 16.0 16 0 0 0.0 0 0 1996 IND 1 1 9 25 2.8 7 0 3 10 7.6 3.3 0 1999 STL 3 3 38 82 2.2 11 1 13 175 13.5 52 1 2000 STL 1 1 14 24 1.7 4 0 7 99 14.1 35 1 2001 STL 3 3 64 317 5.0 38 3 14 114 8.1 23 0 2003 STL 1 1 19 53 2.8 8 1 9 78 8.7 25 0 2004 STL 2 2 20 85 4.3 13 1 6 43 7.2 14 0 Мансап 12 12 165 602 3.6 38 6 52 519 10.0 52 2

НФЛ-ден кейінгі мансап

Фолк ұзақ жылдар бойы NFL желісінің сарапшысы болды. Ол NFL Total Access бағдарламасында сарапшы ретінде жұмыс істеді, онда бүгінгі ойынға қатысты ойыншының көзқарасын ұсынды. Сонымен қатар, ол бейсенбілік кешкі футбол алдындағы, бірінші жартысының арасындағы және соңғы ойыннан кейінгі бағдарламаларында, сондай-ақ жексенбілік NFL GameDay Morning бағдарламасында пайда болды. 2017 жылдың 12 желтоқсанында Фолк, бұрынғы ойыншылар Хит Эванс және Айк Тейлормен бірге, бұрынғы желі киім стилісі оларға қатысты сексуалдық қысым көрсеткені туралы шағым түсіргеннен кейін желіден шеттетілді.

Жеке өмір

Фолк 2006 жылдан 2014 жылға дейін Линдси Стоудтқа үйленген. Оның алты баласы бар, оның үшеуі Стоудттан. Оның ұлы Маршалл Фолк кіші, Орталық Вашингтон университетінің "Жабайы мысықтар" командасында шабуылшы ретінде ойнады. Фолк Сан-Диегода қайырымдылық қорын басқарады. Оның балалық шағынан бергі досы Тайрон Уилсон оған қорын құруға көмектесті. Фолк – бұрынғы НФЛ шабуылшысы Кевин Фолкпен туыс. 2009 жылы Фолк Сан-Диего Даңқ залына енгізілді.