Чехия Қарулы Күштерінің шолуы

Кіріспе

Чех Республикасының біріккен әскери күштері

Combined military forces of the Czech Republic

Czech Republic army in size=25px

Velitelství informačních a kybernetických sil
Special forces (Czech:Special forces)
Aktivní záloha ozbrojených sil České republiky

| headquarters = Prague, Czech Republic
| flying hours =
| website =

| commander in chief = Petr Pavel
| commander in chief title = President
| chief minister = Petr Fiala
| chief minister title = Prime Minister
| minister = Jana Černochová
| minister title = Minister of Defence
| commander = Karel Řehka
| commander title = Chief of the General Staff

| age = 18
| conscription = Abolished in 2004
| manpower data =
| manpower age =
| available =
| available f =
| fit =
| fit f =
| reaching =
| reaching f =
| active = 28 000 professional4,191 active reserve

| amount = CZK 151,2 billion ($6.7 billion) (2024)
| percent GDP = 2% (2024)

| domestic suppliers =
| foreign suppliers = List collapsed|title=See list|unbulleted list
|
|
|
|
|
|
| alongside the Military Office of the President of the Republic and the Castle Guard. The army consists of the General Staff, the Land Forces, the Air Force and support units. Czech Army's main historical legacy and inspiration stems from the 15th century Hussite militia, which is credited with numerous warfare advancements, including introduction of firearms to field battles as well as the wagon fort strategy, called vozová hradba in Czech. Modern history precedes the 1918 Czechoslovak declaration of independence with formal establishment of the Czechoslovak Legion fighting on the side of the Entente powers during the WW1. Following the Munich Agreement, the country was occupied by Nazi Germany and the Army was reconstituted in exile, fighting on the side of Allies of World War II in the European as well as Mediterranean and Middle East theatre. After the 1948 Communist Coup, the Czechoslovak People's Army with over 200,000 active personnel and some 4,500 tanks formed one of the pillars of the Warsaw Pact military alliance. Following the Velvet Revolution and dissolution of Czechoslovakia, the Czech Republic joined NATO in 1999. The conscription was abolished in 2004, leading to transformation into a modern professional army inspired mostly by the British Armed Forces and USMC example. Today, the Czech Army has 27.000 professional personnel and 4.000 members of active reserves. Additionally, any citizen can voluntarily join a five week basic training without becoming a soldier or join advanced shooting training with their privately owned firearms and become civilian reservist. A law adopted in June 2023 stipulates that the military expenditures shall not be lower than 2% of country's GDP, starting from 2024.

Чех Республикасы армиясы (көлемі=25px)
Ақпараттық және киберқұрылымдар басқаруы
Арнайы күштері (чех тілінде: Special forces)
Чех Республикасы қарулы күштерінің белсенді резерві

| бас штабы = Прага, Чех Республикасы
| ұшу сағаттары =
| веб-сайт =

| сомасы = 151,2 млрд. Чех тағасы ($6,7 млрд.) (2024)
| ЖІӨ-ге пайыздық қатынасы = 2% (2024)

| ішкі жеткізушілер =
| шетелдік жеткізушілер = Тізім жиналды|тақырып=Тізімді қараңыз|нүктесіз тізім
|
|
|
|
|
|
| Республика Президентінің Әскери кеңсесі және Президенттік сарай күзетімен қатар. Армия Бас штабтан, Құрлық әскерлерінен, Әуе күштерінен және қолдау бөлімшелерінен тұрады. Чех армиясының негізгі тарихи мұрасы және шабыт көзі 15 ғасырғы гусит ополчениесінен бастау алады, оған көптеген соғыс жетістіктері, соның ішінде жауынгерлік шайқастарға атыс қаруын енгізу, сондай-ақ чех тілінде vozová hradba деп аталатын вагондық бекініс стратегиясы жатады. Қазіргі заманғы тарих 1918 жылы Чехословакияның тәуелсіздік жариялауына дейін, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Антанта державаларының жағында соғысқан Чехословакия легионының ресми құрылуымен басталады. Мюнхен келісімінен кейін елді нацистік Германия басып алды және армия Екінші дүниежүзілік соғыста одақтастардың жағында соғысып, Еуропа, Жерорта теңізі және Таяу Шығыс театрларында шайқасты. 1948 жылғы коммунистік төңкерістен кейін 200 000-нан астам әскери қызметкері және 4 500-ге жуық танкіден тұратын Чехословакия Халық Армиясы Варшава шартының әскери одағының тіректерінің бірі болды. Барқыт революциясы мен Чехословакияның тарауынан кейін Чехия 1999 жылы НАТО-ға қосылды. 2004 жылы әскери міндеттілік жойылды, бұл негізінен британдық қарулы күштері мен АҚШ теңіз корпусының үлгісімен шабыттанған заманауи кәсіби армияға айналды. Бүгінде Чех армиясында 27 000 кәсіби қызметкер және 4 000 белсенді резервтегі мүше бар. Сонымен қатар, әрбір азамат бес апталық негізгі оқу-жаттығу курсына ерікті түрде қатыса алады, бұл оны әскери қызметкер етпейді, немесе жеке меншік атыс қаруын пайдалану бойынша кеңейтілген оқу-жаттығу курсына қатысып, азаматтық резервке қосыла алады. 2023 жылдың маусым айында қабылданған заңда 2024 жылдан бастап әскери шығындар елдің ЖІӨ-сінің 2%-ынан кем болмауы тиіс деп белгіленген.

Чехословакия

Чехословакия Қарулы Күштері алғаш рет 1918 жылдың 30 маусымында құрылды, 1914 жылы құрылған Франциядағы Чехословакия легионының 6000 мүшесі ант беріп, Дарниде (Франция) шайқас туын алды, осылайша Чехословакияның тәуелсіздігінің ресми жариялануына төрт ай бұрын осы оқиға болды. Сол кезде Ресейде де 50 000 легион сарбазы болды. Чехословакия легиондарының француз, итальян және әсіресе орыс майдандарындағы әскери жетістіктері, Чехословакияның тәуелсіздігі үшін күрескен көшбасшылардың, әсіресе Америкадағы Т.Г. Масариктің, Бірінші дүниежүзілік соғыстағы одақтастардан елдің тәуелсіздігіне қолдау алу үшін пайдаланған маңызды аргументтерінің бірі болды. 1938 жылы Чехословакия армиясы мен Мемлекеттік қорғаныс гвардиясының әскери қызметшілері Германияның қолдауымен құрылған Судет-Германиялық Фрайкорптарымен, сондай-ақ поляк және венгр жарымәскери күштеріне қарсы жарияланбаған шекара соғысында қатысты. Мюнхен келісімінің нәтижесінде, этникалық неміс тілінде сөйлейтін халық көп тұратын аймақтар үшінші рейхке қосылды, ал онда тұратын әскери жастағы ерлер Вермахтқа шақырылды. 1939 жылы Словакия мемлекеті тәуелсіздігін жариялағаннан кейін, Карпат Рутениясының қалған бөлігі Венгриямен басып алынды, содан кейін Чехия жерлері неміс оккупациясына түсті және Эмил Хачамен келіссөздер жүргізілгеннен кейін Богемия мен Моравия протектораты жарияланды. Протектораттың үкіметі өзінің қарулы күштеріне ие болды – Үкіметтік армия (6500 адам), олардың міндеттеріне қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және тыл күзеті кірді. Соғыстың екінші жағында, бірқатар чехословакиялық бөлімшелер мен құрамалар поляк армиясында (Чехословакия легионы), француз армиясында, Корольдік әуе күштерінде, британ армиясында (1-ші чехословакиялық броньды бригадасы) және Қызыл армияда (I корпус) қызмет етті. 1945 жылдың соңында төрт чех және словак құрамындағы RAF эскадрильялары Чехословакияның бақылауына берілді. 1954 жылдан 1989 жылға дейін армия Чехословакия халық армиясы (ЧСЛА) деп аталды. 1945 жылы құрылған ЧСЛА-ның құрамына кеңестік және британдық қару-жарақпен жабдықталған эмигранттар кіргенімен, 1948 жылы коммунистер билікке келгеннен кейін «батыстық» сарбаздар ЧСЛА-дан тазартылды. ЧСЛА 1968 жылы «Прага көктеміне» жауап ретінде кеңес әскерлерінің басып кіруіне қарсылық көрсетпеді және Прагада коммунистік билікті қайта орнатудан кейін кеңестік тараптан кеңінен қайта ұйымдастырылды. 1987 жылы ЧСЛА-да активтік қызметте болған шамамен 201 000 адамның шамамен 145 000-ы, яғни шамамен 72 пайызы, жер күштерінде (көбінесе армия деп аталады) қызмет етті. Олардың шамамен 100 мыңы мерзімді қызметкерлер еді. Батыс және Шығыс әскери округтері болды. 1989 жылғы күштер тізімінде батыста екі чехословакия армиясы көрсетілген: Прибрамдағы 1-ші армияда бір танктік дивизия және үш мотоатқыштар дивизиясы, ал Писектегі 4-ші армияда екі танктік дивизия және екі мотоатқыштар дивизиясы болды. Шығыс әскери округінде 13-ші және 14-ші танктік дивизиялар болды, олардың бас штабы елдің словак бөлігіндегі Тренчин қаласында орналасқан. Суық соғыс кезінде ЧСЛА негізінен кеңес қаруларымен жабдықталған, бірақ OT 64 SKOT бронетранспортері, L 29 Delfín және L 39 Albatros ұшақтары, P 27 Pancéřovka танкіге қарсы гранатометі, vz. 58 автоматтары немесе Uk vz. 59 пулеметтері сияқты кейбір қарулар чехословакиялық өндіріс болды. 1989 жылы барқыт төңкерісінен кейін коммунизм құлағаннан кейін, Чехословакия халық армиясы Чехословакия армиясы деп қайта аталды және толығымен өзгертілді.

The Czechoslovak Armed Forces were originally formed on 30 June 1918 when 6,000 members of the Czechoslovak Legion in France, which had been established in 1914, took oath and received a battle banner in Darney, France, thus preceding the official declaration of Czechoslovak independence by four months. There were also 50 000 legion soldiers in Russia at that time. The military achievements of the Czechoslovak legions on the French, Italian and especially Russian front became one of the main arguments that the Czechoslovak pro independence leaders, especially for T. G. Masaryk in America, could use to gain the support for the country's independence by the Allies of World War I. In 1938, servicemen of the Czechoslovak Army and the State Defense Guard fought in an undeclared border war against the German backed Sudetendeutsches Freikorps as well as Polish and Hungarian paramilitary forces. As a result of the Munich Agreement, areas heavily populated by ethnic German speaking people were incorporated into the Third Reich and military aged men living there were subject to being drafted into the Wehrmacht. In 1939, after the Slovak State proclaimed its independence and the remainder of Carpathian Ruthenia was occupied and annexed by Hungary, the German occupation of the Czech Lands followed and the Protectorate of Bohemia and Moravia was proclaimed after the negotiations with Emil Hácha. The Protectorate's government possessed its own armed force, the Government Army (6,500 men), tasked with public security and rearguard duties. On the other side of the conflict, a number of Czechoslovak units and formations served with the Polish Army (Czechoslovak Legion), the French Army, the Royal Air Force, the British Army (the 1st Czechoslovak Armoured Brigade), and the Red Army (I Corps). Four Czech and Slovak manned RAF squadrons were transferred to Czechoslovak control in late 1945. From 1954 until 1989, the Army was known as the Czechoslovak People's Army (ČSLA). Although the ČSLA, as formed in 1945, included both Soviet and British equipped/trained expatriate troops, the "Western" soldiers had been purged from the ČSLA after 1948 when the communists took power. The ČSLA offered no resistance to the invasion mounted by the Soviets in 1968 in reaction to the "Prague Spring", and was extensively reorganized by the Soviets following the re imposition of communist rule in Prague. Of the approximately 201,000 personnel on active duty in the ČSLA in 1987, about 145,000, or about 72 percent, served in the ground forces (commonly referred to as the army). About 100,000 of these were conscripts. There were two military districts, Western and Eastern. A 1989 listing of forces shows two Czechoslovak armies in the west, the 1st Army at Příbram with one tank division and three motor rifle divisions, the 4th Army at Písek with two tank divisions and two motor rifle divisions. In the Eastern Military District, there were two tank divisions, the 13th and 14th, with a supervisory headquarters at Trenčín in the Slovak part of the country. During the Cold War, the ČSLA was equipped primarily with Soviet arms, although certain arms like the OT 64 SKOT armored personnel carrier, the L 29 Delfín and L 39 Albatros aircraft, the P 27 Pancéřovka antitank rocket launcher, the vz. 58 assault rifle or the Uk vz. 59 machine gun were of Czechoslovak design. After the fall of communism during the Velvet Revolution in 1989, the Czechoslovak People's Army was renamed back to the Czechoslovak Army and was completely transformed as well.

Активті резервтер

Активті резерв (чех тілінде Aktivní záloha) – Чехия Республикасының кәсіби армиясының бір бөлігі. Бұл қызмет әскери салаға жағымды көзқарасқа ие азаматтардың қатысуына мүмкіндік беру мақсатында құрылды. Еріктілер міндетті әскери қызметтен өткен болуы керек (ол 2004 жылы тоқтатылды) немесе 6 апталық оқудан өтуі тиіс. Одан кейін резервтегілер жылына үш аптаға дейін қызмет етеді және әскери емес төтенше жағдайларда екі аптаға шақырылуы мүмкін. Олардың шетелде қызмет етуі көзделмеген, бірақ еріктілер осылай жасауға ниет білдіре алады. Резерв BAHNA сияқты әскери көрмелерде өзін таныстырады. Әрбір әрекеттегі бригадалардың немесе полктердің өздеріне бағынышты активті резерв бөлімшелері бар, олар кәсіби әскерлермен бірдей жабдықпен оқытылады және әдетте батальон құрамындағы 4-ші рота ретінде ұйымдық құрылымның бір бөлігі болып табылады. Аумақтық басқару активті резервке жауапты және 13 облыстың әрқайсысы мен Прага қаласының өңірлік әскери басқаруларына қарасты 14 жаяу әскер ротасын тікелей басқарады.

Жабдық

Чехия Республикасы әскері қазіргі уақытта Варшава шарты кезеңінен қалған жабдықтарды кеңінен пайдаланады. Суық соғыс кезінде Чехословакия танктер, бронетранспортерлер, әскери жүк көліктері және оқу-жаттығу ұшақтарының маңызды жеткізушісі болды – әскери экспорттың басым бөлігі КЭЖЭК (Comecon) серіктес елдеріне жіберілді. Ескірген немесе қолданыстан шыққан жабдықты ауыстыру немесе оны кемінде НАТО стандарттарына сәйкес етуі қажет. Жаңғырту жоспарларына жаңа көп мақсатты тікұшақтар, көлік ұшақтары, жаяу әскердің ұрыс машиналарын, әуе қорғанысы радарларын және зымырандарын сатып алу кіреді. Мүмкіндігі шектес болса, Чехия Қорғаныс министрлігі Чехияда өндірілген немесе бірлесіп өндірілген өнімдерді таңдайды. Бұл Česká zbrojovka Uherský Brod компаниясының қаруларын, атап айтқанда CZ 75 тапаншасын, CZ Scorpion Evo 3 автоматтары мен CZ 805 BREN және BREN 2 шабуылды мылтықтарын қамтиды. Сонымен қатар, Чехия армиясы Чехияның "Татра Тракс" компаниясы өндірген түрлі модификациядағы шамамен 3000 Т810 және Т815 көліктерімен жабдықталған. "Татра Дефенс Вехикл" зауыты "Пандур II" және "Титус" бронеавтомобильдерін лицензия бойынша өндіреді. Aero L 39 Albatros, Aero L 159 Alca және Let L 410 Turbolet сияқты ұшақтар да отандық өндірісте жасалған. 2019 жылдың басында Чехия Қорғаныс министрлігі ескірген BVP 2 машиналарын алмастыру үшін 210 жаңа заманауи ИЖМ (жаяу әскердің ұрыс машинасы) сатып алудан тұратын жаңғырту бағдарламасын жариялады. Қорғаныс министрлігі төрт өндірушіге жүгінді: BAE Systems (CV90), GDELS (ASCOD), Rheinmetall (Lynx) және PSM (Puma). Бағдарламаның құны 50 миллиард чех тікесінен асып түсуі күтілуде. 2022 жылдың мамыр айында Чехия Қорғаныс министрлігі Украинаға берілетін чех танктеріне алмасу ретінде Германиядан 15 Leopards 2A4 алатынын және кейіннен 50 заманауи 2A7+ нұсқасын сатып алатынын хабарлады. Бұл Ресейдің басқындығына қарсы қорғануға көмектесу үшін жасалды.