Август Спис: Американдық анархист және Хаймаркет оқиғасының қайғылы кейіпкері
August Spies
Август Спис (1855-1887) – американдық анархист, еңбек белсендісі және газетші. «Хеймаркет ісі» салдарынан өлім жазасына кесілді. Тарихы мен өмірі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық анархист (1855–1887)
American anarchist (1855–1887)
Август Винсент Теодор Спис (/s//p//iː//s/, SPEES'; 10 желтоқсан 1855 – 11 қараша 1887) – американдық жиһаз жасайтын шебер, радикалды еңбек қозғалысының белсендісі және газет редакторы. Анархист Спис, полицияға бомба шабуылы жасалған, «Хеймаркет оқиғасы» ретінде танылған оқиғадан кейін кісі өлтіруге қатысқан деген айыппен сотталды. Осы оқиғаның салдарынан өлім жазасына кесілген төрт адамның бірі болды.
August Vincent Theodore Spies (/s//p//iː//s/, SPEES'; December 10, 1855November 11, 1887) was an American upholsterer, radical labor activist, and newspaper editor. An anarchist, Spies was found guilty of conspiracy to commit murder following a bomb attack on police in an event remembered as the Haymarket affair. Spies was one of four who were executed in the aftermath of this event.
Өмірбаян
Шпион 1855 жылдың 10 желтоқсанында Германияның Гессен сайлау округіндегі Ландекерберг тауындағы қираған қамал, мемлекеттік ғимаратқа айналдырылған жерде дүниеге келді. Оның әкесі мемлекеттік орман шаруашылығы қызметкері болған. Ол жеке тәрбиешілерден білім алып, әкесінің ізін басып, мемлекеттік орманшы болуға дайындалды. Бірақ 1871 жылы әкесі күрт қайтыс болды, соның салдарынан анасының жайлы қаржылық жағдайына нүкте қойылды, ал Август Америкаға жаңа өмір жолына шығуға шешім қабылдады, онда оның көптеген қаржылық жағынан сәтті туыстары бар еді.
Spies was born on December 10, 1855, in a ruined castle converted into a government building on the mountain Landeckerberg in the Electorate of Hesse, Germany. His father was a government forestry official. He was educated by private tutors and trained for a career following in his father's footsteps as a government forester. His father died suddenly in 1871, however, ending the comfortable financial situation for his mother, and August determined to set out for a new life in America, a country in which he already had a number of financially successful relatives.
Чикагода
Шпион Чикаго қаласына қоныстанды, онда ол кілем тоқушы болып, кәсіби одақтардың қызметіне қатысты. Көзімен көрген теңсіздіктерге байланысты, Шпийс 1877 жылы Социалистік Еңбек партиясына қосылды. Ол СЛП-ның радикалдық фракциясының жетекшісі ретінде көзге түсті; осы фракция әскери форма киіп, мылтықтарын иіскеп көшеде шеру ұйымдастырып, партияның жарылуына себепкер болды. SLP-ның ағылшын тілінде сөйлейтін бөлімі 1880 жылы реформаторлық Greenback Еңбек партиясымен бірігуге тырысқаннан кейін, Шпийс партияның атқару комитетін басып алуға көмектесті және ымырашылдарды партиядан шығарды. SLP-ның ұлттық басшылығы Чикаголық радикалдарды сынап, олардың «Arbeiter Zeitung» газетін партиялық басылымдар тізімінен алып тастағанда, Шпийс СЛП-ға революциялық балама құруға жетекшілік етті. 1883 жылы Шпийс Питтсбургте өткен Революциялық конгресте жетекші болды, ол Америкадағы Халықаралық жұмысшылар қауымдастығын ресми түрде іске қосты. Шпийс 1880 жылы «Arbeiter Zeitung» газетінің штатына қосылып, 1884 жылы бас редактор болды.
Spies settled in Chicago, where he became an upholsterer, involving himself in trade union activities. Due to the injustices he witnessed, Spies joined the Socialist Labour Party in 1877. He emerged as a leader of the SLP's radical faction; this faction provoked a split in the party by parading through the streets in military uniforms and shouldering muskets. After the English speaking section of the SLP attempted to combine with the reformist Greenback Labor Party in 1880, Spies helped engineer a takeover of the party's executive committee and ousted the compromisers. When the national leadership of the SLP denounced the Chicago radicals and removed their newspaper the Arbeiter Zeitung from its list of party organs, Spies led the formation of a revolutionary alternative to the SLP. In 1883, Spies was a leader in the Revolutionary Congress held in Pittsburgh that formally launched the International Working People's Association in America. Spies had joined the staff of the Arbeiter Zeitung in 1880, becoming editor in 1884.
Хеймаркет алаңы
1886 жылы 3 мамырда МакКормик орақ машиналарын жасау зауытының алдында митингте сөйлегенде, Шпийс ереуілдегі жұмысшыларға "бірге тұруға, өздерінің кәсіби одақтарына адал болуға, әйтпесе олар сәттілікке жете алмайды" деді. Кейін Шпийс: "Мен қатты ашуға буырқандым. Өткен тәжірибемнен білгенімдей, адамдарды осылайша өлтірудің мақсаты – сегіз сағаттық жұмыс күні қозғалысын жеңу болды" деп куәлік берді. Келесі күні, 4 мамырда, Шпийс Хеймаркет алаңындағы митингте сөз сөйледі. Содан кейін зорлық-зомбылық орын алды және бомба лақтырылды. Жарылыс пен одан кейінгі оқ атысы салдарынан сегіз полицей және белгісіз саны азаматтар қаза тапты. Шпийс қоса алғанда, жеті адам тұтқындалды. Кейін Альберт Парсонс өздігінен ұсталды. Куәгерлердің мәлімдемесіне сәйкес, айыпталушылардың ешқайсысы бомба лақтырмаған. "The Press on Trial" басылымында хабарланғандай, Шпийс сөзін аяқтағаннан кейін де сахнада болған кезде бомба жарылды. Дегенмен, барлығы сегіз адам кінәлі деп танылды, ал жетісіне өлім жазасы берілді. Оскар Нибе 15 жылға бас бостандығынан айырылды.
Speaking to a rally outside the McCormick Harvesting Machine Plant on May 3, 1886, Spies advised the striking workers to "hold together, to stand by their union, or they would not succeed." Spies would later testify, "I was very indignant. I knew from experience of the past that this butchering of people was done for the express purpose of defeating the eight hour movement." The next day, May 4, Spies spoke at the Haymarket Square rally. Violence erupted and a bomb was thrown. The blast and ensuing gunfire resulted in the deaths of eight police officers and an unknown number of civilians. Seven men were arrested, including Spies. Later, Albert Parsons turned himself in. Witnesses testified that none of the eight men charged threw the bomb. According to The Press on Trial, Spies had finished his speech but was still on stage when the bomb went off. However, all eight were found guilty, and seven were sentenced to death. One, Oscar Neebe, was sentenced to 15 years in prison.
Сот
Шпион Матиас Деганды және жеті басқа адамды оның өліміне қатысқандары үшін сотқа тартысты. Қорғаушы тарап күдіктілерді екі топқа бөлуге тырысты. Шпион үш адаммен бірге (Майкл Шваб, Самуэль Филден және Оскар Ниб) сотталуға тиіс болды, ал "Дүйсенбі түнгі қаскөйлер" (Луи Линг, Джордж Энгель және Адольф Фишер) – бомбалау алдындағы түні Грайф залының жертөлесінде өткен жоспарлау жиынына қатысқан деген айыппен бөлек отыруы керек еді. Бірақ қорғаушы адвокат Уильям А. Фостер әріптестері мен Шпионды таңқалдырды, судьяға сот процесін кешіктірмеуі керек екенін және бұл формалдылық екенін айтты. Шпион басқа адвокатқа "Фостердің бұл сөзі не дегені?" деп хат жазды. "Біздің өтінішімізді қабылдады деп ойлаған едім". Алберт Парсонс кейіннен өзі ұсталып берді, ал сегіз күдіктінің барлығы бір топ ретінде сотталады. Шпион өзінің кінәсіз екенін мәлімдеді және сот залындағы қымбат қателікке қарамастан, сот процесі, апелляция және дарға асылуға дейін жолдастарымен бірлікте болды. Шпион Линг пен Фишермен бірге бомбамен байланысты үш күдіктінің бірі болды. Шпион динамитті қызығушылықтан алғанын айтты. "Мен динамитпен тәжірибе жасағым келді, револьверді алып, жаттығу жасағандай". Ол жарылғыш заттарды журналистерге көрсету үшін сақтап отырды. "Журналистер маған көп маза беріп, сенсация іздеп, кеңсеге келгенде оларға осы алып картридждерді көрсетіп, содан кейін үлкен сенсациялық мақалалар жазатын". (Алып ұнтақ – динамиттің бір түрі). Сот барысында судья күдіктілердің саяси зорлық-зомбылықты қолдаған мақалаларын, революцияға деген құштарлықтары туралы әңгімелерін және басқа да бұрынғы материалдарды дәлел ретінде қарауға рұқсат берді. Сотта Шпион 1884 жылы Иоганн Мосттан хат алғанын растады, ол анархист және динамит туралы нұсқаулықтың авторы. Мост хатында 20-25 фунт "дәрі" жіберуге уәде берген, прокурорлар бұл сөзді динамит деген мағынада түсіндірді. Апелляцияда қорғаушылар полицияның Шпионның үстелінен ордерсіз хатты алып қойғанын айтты, бірақ апелляциялық судья қорғаушы адвокаттар сот барысында хаттың қабылдануына қарсылық білдірмегендіктен бұл мәселені қарауға болмайтынын мәлімдеді. Анархист әріптесі Готфрид Валлер Грайф залындағы кездесуде екі "Дүйсенбі түнгі қаскөйлер" анархистерді қаруға шақыру үшін "Рухе" кодолық сөзін Arbeiter Zeitung газетінде жариялауға келіскенін айтты. Бұл сөз бомбалау күні, 4 мамыр күні газеттің "Пошта жәшігі" бөлімінде пайда болды. Arbeiter Zeitung газетінің бухгалтері Теодор Фрике "Рухе" сөзін Август Шпионның қолымен жазғанын куәлік етті. Азық-түлік дүкеншісі Малверн Томпсон Шпионды Крейн аллеясындағы Хеймаркет митингісіне дайындалып жатқанда көргенін айтты, онда Шпион Майкл Швабтан: "Бір жеткілікті ме, әлде біз барып, көбірек әкелгеніміз жақсы ма?" деп сұрағанын естіді, сондай-ақ "тапаншалар" және "полиция" туралы сөздерді айтты. Томпсон Швабтың: "Егер келсе, біз оларға жауап береміз" дегенін естігенін айтты. Томпсон екеуіне үшінші адам қосылғанын айтты, ол кейіннен Рудольф Шнаубель екенін анықтады, ол бомба лақтырушы және Швабтың жекжаттысы деп күдіктенді. Шпион Шнаубельге бір нәрсе берді, ол оны қалтасына тығып қойды, деп куәлік берді Томпсон. Куәгер Гарри Гилмер Шпионның вагоннан түсіп, Шнаубель лақтырған бомбаның қысқысын жаққанын көргенін айтты. Сотта Шпион полицияны және прокурорлық куәгерлерді айыптады. "Мемлекет тарапынан бомба лақтырған адамды білетінімді немесе ракета лақтыруға қатысқандығымды көрсеткен ешқандай дәлел ұсынылмады, егер сіз Мемлекеттік прокурордың және (инспектор Джон) Бонфилдтің серіктестерінің куәлігін, Томпсон мен Гилмердің куәлігін, оларға төленген ақыға қарай салмасаңыз". Шпион сондай-ақ Густав Легнердің куәлігі оның кінәсіздігін дәлелдей алатынын, бірақ полиция оны қорқытып, Чикагодан кету үшін ақша төлегенін айтты. (Легнер Шпионнің пара алу туралы мәлімдемесін қайталағаны үшін Arbeiter Zeitung газетіне жала жабуға талап қойды, қаладан кетуді бұйрық бергенін жоққа шығарды. Легнердің айтуынша, ол Шпионнан қаладан кетер алдында куәлік беру керек пе деп сұрады, оған қажет емес деп жауап берді. Arbeiter Zeitung газеті бұл пікірді қайта жариялауға келісті). 1887 жылы Шпион және оның айыпталушылары Иллинойс Жоғарғы Сотына (122 Ill. 1), содан кейін АҚШ Жоғарғы Сотына шағымданды, онда оларды Джон Рэндольф Такер, Роджер Аткинсон Прайор, генерал Бенджамин Ф. Батлер және Уильям П. Блэк өкілдік етті. АҚШ Жоғарғы Соты бірауыздан (123 U. S. 131) кассациялық шағымды қабылдаудан бас тартты. 1887 жылдың қаңтарында, әлі түрмеде отырған Шпион Нина ван Зандтке (1862–1936) үйленді. Ол Вассар колледжінің түлегі және Чикаголық бай химиктің жалғыз баласы болды. Ол Чикаго Рыцарьдарының еңбегі үшін сот процесі туралы мақала жариялады. Шпионның өлімінен кейін ол 1895 жылы Стивен А. Малатоға, адвокатқа үйленді. Олар 1902 жылы ажырасып, ол Шпион тегін қайта алды. Нина Шпион 1936 жылдың 12 сәуірінде қайтыс болды.
Spies was put on trial for conspiracy in the murder of Officer Mathias Degan with seven other men. The defense initially sought to split the defendants into two groups. Spies was to stand trial with three others (Michael Schwab, Samuel Fielden and Oscar Neebe), separated from the "Monday Night Conspirators" (Louis Lingg, George Engel and Adolph Fischer), the more extreme defendants alleged to have attended a planning meeting in the Greif's Hall basement the night before the bombing. However, defense attorney William A. Foster shocked his colleagues and Spies by telling the judge the motion of severance musn't delay the trial and was merely perfunctory. Spies passed a note to another attorney that read, "What in the hell does Foster mean? I thought our motion was meant seriously." Albert Parsons would later turn himself in and all eight defendants were tried as a group. Spies would maintain his innocence and, despite the costly courtroom mistake, showed solidarity with his comrades through the trial, appeals, and at the gallows. Spies was one of three defendants, along with Lingg and Fischer, who were implicated in the possession of bombs. Spies testified he first obtained the dynamite out of curiosity. "I wanted to experiment with dynamite just the same as I would take a revolver and go out and practice." He kept the explosives on hand to impress reporters. "The reporters used to bother me a good deal, and they were always up for a sensation and when they came to the office I would show them these Giant cartridges they would go away and write up some big sensational article." (Giant Powder was a brand of dynamite.) During the trial, the jury was allowed by the judge to consider as evidence articles written by the defendants in support of political violence, conversations about their desire for revolution, and other past materials. On the stand, Spies confirmed he had received an 1884 letter from Johann Most, an anarchist author of a how to pamphlet on dynamite. Most's letter said he would proxy Spies 20 or 25 lbs. of "medicine," which prosecutors said was code for dynamite. In their appeal, the defense argued that police seized the letter from Spies' desk without a warrant, but the appellate judge said he could not pursue the matter because defense lawyers had not objected to the letter's admission during the trial. Gottfried Waller, a fellow anarchist, testified that at the meeting at Greif's Hall, two of the Monday Night Conspirators agreed that the code word "Ruhe" would be published in the Arbeiter Zeitung to call anarchists to arms. The word appeared in the newspaper's "Letterbox" section on May 4, the day of the bombing. Theodore Fricke, the Arbeiter Zeitung's bookkeeper, testified that Ruhe was written in the hand of August Spies. Malvern Thompson, a grocer, testified he observed Spies preparing for the Haymarket rally in Crane's alley, where he heard Spies ask Michael Schwab, "Do you think one is enough or hadn't we better go and get more?" and a reference to "pistols" and "police." Thompson said he heard Schwab tell Spies, "Now, if they come, we will give it to them." Thompson said the two were joined by a third man who Thompson later identified as Rudolph Schnaubelt, the lead suspect as the bomb thrower and Schwab's brother in law. Spies handed something to Schnaubelt, who stuffed it in his pocket, Thompson testified. Witness Harry Gilmer testified he saw Spies climb down from the wagon and light the fuse for the bomb thrown by Schnaubelt. At his sentencing, Spies denounced the police and prosecution witnesses. "There was no evidence produced by the State to show or even indicate that I had any knowledge of the man who threw the bomb, or that I myself had anything to do with the throwing of the missile, unless, of course, you weight the testimony of the accomplices of the State's Attorney and (Inspector John) Bonfield, the testimony of Thompson and Gilmer, by the price they were paid for it." Spies also charged that one witness, Gustav Legner, could prove his alibi but was threatened by police and paid to leave Chicago. (Legner sued the Arbeiter Zeitung for libel for repeating Spies' claim of bribery, denying he was told to leave town. Legner said he asked Spies before leaving the city if he should testify and was told he would not be needed. The Arbeiter Zeitung agreed to print a retraction.) In 1887, Spies and his co defendants appealed to the Illinois Supreme Court (122 Ill. 1), then to the Supreme Court of the United States, where they were represented by John Randolph Tucker, Roger Atkinson Pryor, General Benjamin F. Butler and William P. Black. The U. S. Supreme Court denied the petition for certiorari (writ of error) by unanimous decision (123 U. S. 131). In January 1887, while still in prison, Spies married Nina van Zandt (1862–1936). She was a graduate of Vassar College and the only child of a wealthy Chicago chemist. She published an article on the trial for the Chicago Knights of Labor. After Spies' death she married Stephen A. Malato, an attorney, in 1895. They divorced in 1902, and she reverted to the surname Spies. Nina Spies died on April 12, 1936.
Өлім және мұра
Екі айыпталушы, Майкл Шваб және Сэмюэл Филден, жазадан жеңілдік тіледі және 1887 жылдың 10 қарашасында губернатор Ричард Джеймс Оглсби олардың жазасын өмір бойына түрмеде отыруға ауыстырды. 1893 жылдың 26 маусымында Иллинойс штатының губернаторы Джон Питер Альтгельд оларды кешіріп босатты. Қалған бесеудің ішінде Луи Линг 1887 жылдың 10 қарашасында өзінің камерасында сигараға жасырылған детонатормен өз-өзіне қол жұмсады. Ал, келесі күні, 1887 жылдың 11 қарашасында, Альберт Парсонс, Адольф Фишер және Джордж Энгель дарға асылды. Өлімге бет бұрғанда, Шпион: «Біздің үнсіздігіміз бүгін сіздер басып тастаған дауыстардан да күшті болатын күн келеді» деп айғайлады. Бұл сөздер Спис және басқа да Хеймаркет шейіттері жерленген Иллинойс штатының Форест-парк қаласындағы Форест-Хоум зиратындағы Хеймаркет шейіттерінің ескерткішіне жазылған. 1 мамыр Халықаралық жұмысшылар күнін мерекелеу үшін таңдалды, осы Хеймаркет оқиғасын еске алу мақсатында.
Two of the defendants, Michael Schwab and Samuel Fielden, asked for clemency and their sentences were commuted to life in prison on November 10, 1887, by Governor Richard James Oglesby. They were pardoned and released on June 26, 1893, by John Peter Altgeld, the governor of Illinois. Of the remaining five, Louis Lingg killed himself in his cell with a blasting cap concealed in a cigar on November 10, 1887. Spies, Albert Parsons, Adolph Fischer, and George Engel were hanged the next day, November 11, 1887. As he faced his demise on the gallows, Spies shouted, "The day will come when our silence will be more powerful than the voices you strangle today." The words are engraved on the Haymarket Martyrs' Monument in Forest Home Cemetery in Forest Park, Illinois, where Spies and the other Haymarket martyrs are buried. May 1 was selected to celebrate International Workers' Day to commemorate the Haymarket affair.
Шығармалары
Август Шпиустың автобиографиясы; оның соттағы сөйлеуі және жалпы жазбалары. Чикаго: Нина ван Зандт, 1887 жыл. "Редактордың эскиз кітабынан жазбалар", Корваллис, ОР: 1000 Flowers Publishing, 2012. – 1887 жылғы автобиографиядан үзінді. Айыптаушылар – айыпталушылар: Чикаго анархистерінің соттағы атақты сөздері: 1886 жылғы 7, 8 және 9 қазанда, Чикаго, Иллинойс штаты. Чикаго: Социалистік баспа қоғамы, күні көрсетілмеген [1886].
August Spies' Auto Biography; His Speech in Court and General Notes. Chicago: Niña van Zandt, 1887. "Pages from an Editor's Sketchbook," Corvallis, OR: 1000 Flowers Publishing, 2012. —Excerpt from 1887 autobiography. The Accused the Accusers: The Famous Speeches of the Chicago Anarchists in Court: On October 7th, 8th, and 9th, 1886, Chicago, Illinois. Chicago: Socialistic Publishing Society, n. d. [1886].