Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапониядағы футбол туралы жалпы мәлімет
Overview of association football in Japan
Футбол Жапонияда бейсбол, теннис, гольф, сумо және жауынгерлік спорт түрлерімен бірге ең танымал спорт түрлерінің бірі болып табылады. Футболды ұйымдастырумен айналысатын жалпыұлттық ұйым – Жапония футбол қауымдастығы, кәсіби футбол лигаларын басқарады, оның ішінде көптеген адамдар Азиядағы ең табысты футбол лигасы деп санайтын J Лигасын. Жапония Азияда ерлер және әйелдер футболы, сондай-ақ футзал және жағажай футболы бойынша ең толыққанды дамыған ел болып табылады.
Football is among the most popular sports in Japan, together with baseball, tennis, golf, sumo, and combat sports. Its nationwide organization, the Japan Football Association, administers the professional football leagues, including J. League, which is considered by many the most successful football league in Asia. Japan is also the country with the most comprehensively developed football in Asia in both men and women as well as in both futsal and beach soccer.
Футбол
Жапон футбол қауымдастығының ресми ағылшынша атауы "футбол" терминін пайдаланғанымен, "футболдан" алынған 2=サッカー (3=sakkā) термині 2=フットボール (3=futtobōru) терминіне қарағанда әлдеқайда көп қолданылады. Жапон футбол қауымдастығының жапонша атауы – Ниппон Сакка Кёкай. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін қолданыста болған жалпы термин 2=蹴球 (3=shūkyū) – қытай-жапон сөзі еді. Соғыстан кейін американдық әсермен бұрынғы эксклюзивті жапон терминдері ығыстырылып, "сакка" кеңінен таралды. Соңғы жылдары көптеген кәсіби командалар өздерін F.C. (футбол клубтары) деп атап жүр, мысалы, FC Tokyo және Kyoto Sanga FC.
Although the official English name of the Japan Football Association uses the term "football", the term 2=サッカー (3=sakkā), derived from "soccer", is much more commonly used than 2=フットボール (3=futtobōru). The JFA's Japanese name is Nippon Sakkā Kyōkai. Before World War II the term in general use was 2=蹴球 (3=shūkyū), a Sino Japanese term. With previously exclusive Japanese terms replaced by American influence after the war, sakkā became more commonplace. In recent years, many professional teams have named themselves F. C. s (football clubs), with examples being FC Tokyo and Kyoto Sanga FC.
Тарих
Футболдың Жапонияда енгізілуі ресми түрде Жапония Футбол қауымдастығына және Жапониядағы футбол тарихына арналған көптеген академиялық еңбектер мен кітаптарға, 1873 жылдан бастап ойынды және оның ережелерін Императорлық жапондық теңіз академиясындағы Цукидзидегі Токиода нұсқаушы ретінде қызмет еткен Корольдік теңіз күштерінің лейтенант-коммандері Арчибальд Люциус Дуглас және оның қол астындағыларына байланысты есептеледі. Жапониядағы алғашқы ресми футбол матчы 1888 жылғы 18 ақпанда Йокогама Кантри және Атлетик клубы мен Кобе Регатта және Атлетик клубы арасында өткен деп саналады. YC&AC – Жапониядағы ең көне футбол клубы, өйткені футбол 1886 жылғы 25 желтоқсанда клубқа енгізілді, ал 1887 жылғы қаңтардан бастап жаттығу сессиялары өтті. Футбол клубы ретінде құрылған алғашқы жапондық футбол клубы 1917 жылы құрылған Токио Шукю дан болып саналады, ол қазір Токио префектурасының әуесқой лигасының құрамында өнер көрсетуде. 1920 жылдары футбол қауымдастықтары ұйымдастырылды және аймақтық турнирлер университеттерде және жоғары мектептерде, әсіресе Токиода басталды. 1930 жылы Жапония ұлттық футбол құрамасы құрылды және Қиыр Шығыс чемпионатындағы алғашқы титулын Қытаймен 3:3 есебімен тең бөлісті. Жапония құрамасы 1936 жылы Берлинде өткен Олимпиада ойындарына да қатысты, бұл ойындарда команда күшті Швецияны 3:2 есебімен жеңіп, Олимпиада ойындарындағы алғашқы жеңісін одіс етті. 1921 жылы құрылған Император кубогынан басқа, жоғары деңгейдегі ұлттық чемпионат құруға бірнеше рет әрекет жасалды. Біріншісі – 1948 жылы құрылған және тек компания командаларына ашық болған Бүкілжапондық Жұмыс Футбол Чемпионаты (AJWFC). Екіншісі – 1955 жылы құрылған Бүкілжапондық Қалааралық Футбол Чемпионаты (AJICFC), ол клубтарды қалалар бойынша бөліп (әрбір клуб, компания, университет немесе дербес клуб өз қаласын ұсынып, іліктей алатын), бірақ Император кубогы 1950 жылдардың соңына дейін университеттердің үстемдігінде болды. Бұл турнирлердің барлығы 1929 жылға дейін Италиядағы Серия А сияқты, бір рет шығарылу формуласы бойынша өткізілетін кубоктар болды. Бірінші ұйымдастырылған ұлттық лига, Жапония Футбол Лигасы 1965 жылы сегіз әуесқой компания клубымен құрылды және AJWFC мен AJICFC-ні алмастырды. 1968 жылы Мексикада өткен Олимпиада ойындарында Жапония құрамасы сол кездегі ең үздік ойыншылармен толықтырылды және қола жүлдесін жеңіп алып, үлкен жетістікке қол жеткізді. Олимпиадалық жетістіктер ЖСЛ үшін екінші дивизион құруға және сол кездегі алғашқы кәсіби ойыншыларға, бастапқыда шетелдіктерге (негізінен бразилиялықтарға) және басқа елдерден келген бірнеше ойыншыларға мүмкіндік берді, сонымен қатар елде алғашқы халықаралық жарыс – 1979 жылғы ФИФА жастар арасындағы әлем чемпионатын өткізуге әкелді. Алайда, жапондық ойыншылар клубқа ие компаниялар үшін (немесе клубтары дербес болған жағдайда басқа компаниялар үшін) күндізгі жұмыс істеуге мәжбүр болғандықтан әуесқой болып қалды. Бұл жапон футболының өсуін шектеді, сонымен қатар көптеген жақсы жапондық ойыншылар ойыннан көрінетін табыс табу үшін шетелге көшіп кетуге мәжбүр болды, мысалы, Ясухико Окудера, еуропалық кәсіби клубта ойнаған алғашқы жапондық ойыншы (Германияның 1. FC Köln клубы). УЕФА мен КОНМЕБОЛ жапондықтардың футбол туралы білуіне көмектесті, Токиода Континентаралық кубокты бейтарап алаң ретінде өткізуге ұйымдастырды. 1993 жылы Жапония Кәсіби Футбол Лигасы (көбінесе J. Лигасы деп аталады) құрылды, ол жартылай кәсіби Жапония Футбол Лигасын ауыстырып, Жапониядағы жаңа жоғары деңгейдегі клубтық жарысқа айналды. Ол бұрынғы JSL-дің ең үздік клубтарынан тұрады, толық кәсібилендірілді, қауымдастықтарға сәйкес қайта аталды және корпоративтік сәйкестік ең төменгі деңгейге дейін төмендетілді. Жаңа жоғары стандартты лига көптеген көрермендерді тартты және спорттың танымалдылығын арттыруға көмектесті. Кәсіби лига сонымен қатар компаниядан үлкен қолдаусыз өздерінің қатарына қосылуға ниет білдірген әуесқой клубтарға да ынталандырулар ұсынды және ұсынады; Албирекс Ниигата және Оита Тринита – префектуралық және аймақтық лигалардан жоғары деңгейдегі лигаларға көтерілген қауымдастық клубтарының негізгі мысалдары. Жапония 1998 жылы Францияда өткен ФИФА Әлем Кубогында алғаш рет қатысты. 2002 жылы Жапония 2002 жылғы ФИФА Әлем Кубогын Корея Республикасымен бірлесіп қабылдады. Осыдан кейін екі елдің де футбол қауымдастықтары ФИФА-ның «Фейр-плей» сыйлығын алды. Жапония құрамасы төрт рет 16-ға жетті: 2002 жылы үй иесі ретінде, онда олар Түркиядан 1:0 есебімен жеңіліске ұшырады, 2010 жылы Парагвайға пенальтилер сериясында ұтылды, 2018 жылы Бельгиядан 2:3 есебімен жеңіліске ұшырады және 2022 жылғы ФИФА Әлем Кубогында. Жапония сондай-ақ 2006 жылғы ФИФА Әлем Кубогына Германияда, 2010 жылғы ФИФА Әлем Кубогына Оңтүстік Африкада және 2014 жылғы ФИФА Әлем Кубогына Бразилияда іліккен.
The introduction of football in Japan is officially credited by the Japan Football Association, and numerous academic papers and books on the history of association football in Japan, to then Lieutenant Commander Archibald Lucius Douglas of the Royal Navy and his subordinates, who from 1873 taught the game and its rules to Japanese navy cadets while acting as instructors at the Imperial Japanese Navy Academy in Tsukiji, Tokyo. The first official football match in Japan is widely believed to have been held on February 18, 1888, between the Yokohama Country & Athletic Club and Kobe Regatta & Athletic Club. YC&AC is the oldest running association football club in Japan as Association Football was introduced into the club on December 25, 1886, for training sessions starting from January 1887. The first Japanese association football club, founded as a football club, is considered to be Tokyo Shukyu dan, founded in 1917, which is now competing in the Tokyo Prefectural amateur league. In the 1920s, football associations were organised and regional tournaments began in universities and high schools especially in Tokyo. In 1930, the Japan national association football team was organised and had a 3–3 tie with China for their first title at the Far Eastern Championship Games. The Japan national team also participated in the 1936 Berlin Olympic Games, the team had the first victory in an Olympic game with a 3–2 win over powerful Sweden. Aside from the national cup, the Emperor's Cup established in 1921, there had been several attempts at creating a senior level national championship. The first was the All Japan Works Football Championship (AJWFC), established in 1948 and open only to company teams. The second was the All Japan Inter City Football Championship (AJICFC), established in 1955 and separating clubs by cities (any club, works, university or autonomous, could represent their home city and qualify) but the Emperor's Cup remained dominated by universities until the late 1950s. All these tournaments were cups following single elimination formulas, similar to Serie A in Italy before 1929. The first organized national league, the Japan Soccer League, was organized in 1965 with eight amateur company clubs and replaced the AJWFC and AJICFC. At the 1968 Mexico Olympic Games, the Japan national team, filled with the top JSL stars of the era, had its first big success winning third place and a bronze medal. Olympic success spurred the creation of a Second Division for the JSL and openings for the first few professional players, in the beginning, foreigners (mainly Brazilians), and a few from other countries, which also led to the country hosting its first international competition, the 1979 FIFA World Youth Championship. Japanese players, however, remained an amateur, having to work day jobs for the companies owning the clubs (or other companies if their clubs were autonomous). This limited the growth of the Japanese game, and many better Japanese players had to move abroad to make a living off the game, such as Yasuhiko Okudera, the first Japanese player to play in a professional European club, (1. FC Köln of Germany). UEFA and CONMEBOL aided the Japanese awareness of football by having the Intercontinental Cup played in Tokyo as a neutral venue. In 1993, the Japan Professional Football League (commonly known as the J. League) was formed replacing the semi professional Japan Soccer League as the new top level club competition in Japan. It consisted of some of the top clubs from the old JSL, fully professionalized, renamed to fit communities and with the corporate identity reduced to a minimum. The new higher standard league attracted many more spectators and helped the sport to hugely increase in popularity. The professionalized league also offered, and offers, incentives for amateur non company clubs to become part of their ranks with no major backing from a company; major examples of community, non company affiliated clubs who rose through the prefectural and regional ranks into the major leagues are Albirex Niigata and Oita Trinita. Japan participated in its first ever World Cup tournament at the 1998 FIFA World Cup held in France. In 2002, Japan co hosted the 2002 FIFA World Cup with Republic of Korea. After this, the association football communities of both countries received the FIFA Fair Play Award. The Japanese national team has reached the round of 16 on four occasions – as hosts in 2002, where they were knocked out by Turkey 1–0, in 2010, where they lost to Paraguay in penalties, in 2018 where they fell 2–3 to Belgium, and in the 2022 FIFA World Cup. Japan also qualified for the 2006 FIFA World Cup in Germany, the 2010 FIFA World Cup in South Africa and the 2014 FIFA World Cup in Brazil.
Фикциядағы футбол
Әлемдегі алғашқы футболға бағытталған жапондық анимациялық (манга) сериясы – «Капитан Цубаса» 1981 жылы басталды. «Капитан Цубаса» Жапониядағы барлық жыныстағы балалардың арасында өте танымал болды. Оның сәттілігі көптеген футбол мангаларының жарық көруіне себеп болды және Жапония футбол тарихында маңызды рөл атқарды. 1980-жылдардан бастап, осы серияның арқасында көптеген жапон мектептерінде футбол бейсболдан гөрі танымал бола бастады. «Капитан Цубаса» Хидетоши Наката, Сейго Наразаки, Зинедин Зидан, Франческо Тотти, Фернандо Торрес, Кристиан Виери, Джузеппе Скулли, Джеймс Родригес, Алексис Санчес және Алессандро Дель Пьеро сияқты әйгілі футболшыларды футбол ойнауға және оны кәсіптік жол ретінде таңдауға ықпал етті. Цубаса Оозора кейіпкерінің прототипі болған көптеген ойыншылардың ішінде, шетелде ойнаған алғашқы жапон футболшысы Мусаши Мизусима ең танымал болды. Оның 10 жасында Сан-Паулу ФК клубына ауысуы мангада біршама бейнеленген. «Giant Killing» анимесі Жапониядағы ең нашар кәсіби командалардың бірінен ең үздік командаға айналуға жасалған күш-жігерді көрсетеді. Футболға арналған басқа да туындылар: «Аштық Жүрек: Жабайы Шабуылшы» («Капитан Цубаса» авторынан), «Аймақтағы Рыцарь», «Күндер», «Иназума Он Бір» және «Көк Құлып».
The first worldwide popular association football oriented Japanese animation (manga) series, Captain Tsubasa, was started in 1981. Captain Tsubasa was extremely popular among children of both genders in Japan. Its success led to much more association football manga being written, and it played a great role in association football history in Japan. Playing football became more popular than playing baseball in many schools throughout Japan from the 1980s due to the series. Captain Tsubasa has also inspired the likes of prominent footballers such as Hidetoshi Nakata, Seigo Narazaki, Zinedine Zidane, Francesco Totti, Fernando Torres, Christian Vieri, Giuseppe Sculli, James Rodríguez, Alexis Sánchez and Alessandro Del Piero to play association football and choose it as a career. The inspiration for the character of Tsubasa Oozora came from a number of players, including most prominently Musashi Mizushima, arguably the first Japanese footballer to play abroad, and whose move to São Paulo FC as a ten year old boy was partly mimicked in the manga. The anime Giant Killing revolves around a team's efforts to go from one of the worst professional teams in Japan to the best. Other works focusing on football include Hungry Heart: Wild Striker (from the same author of Captain Tsubasa), The Knight in the Area, Days, Inazuma Eleven and Blue Lock.
Әйелдер футболы
Еуропаның дамыған елдеріндегідей, жапон әйелдер футболы да жоғарылау және төмендеу жүйесі бойынша ұйымдастырылған. Әйелдер футболының ең жоғары лигасы – жартылай кәсіби Л. Лига (қазіргі уақытта «Надесико Лигасы» деп таныстырылады). Көптеген клубтар тәуелсіз, бірақ соңғы тенденция – Ж. Лига клубтарының әйелдер секцияларын құру. Ұлттық құрама FIFA Әйелдер Әлем Кубогында үлкен жетістіктерге қол жеткізді, ең үлкен жетістігі 2011 жылы Германияда өткен Әлем Кубогында жеңіске жеткені және 2015 жылы Канадада күміс жүлдегер атанғаны болды.
As in Europe's advanced countries, Japanese women's football is organized on a promotion and relegation basis. The top flight of women's association football is the semi professional L. League (currently billed as the Nadeshiko League). Most clubs are independent clubs, although the recent trend is to have women's sections of established J. League clubs. The national team has enjoyed major success at the FIFA Women's World Cup, having achieved its greatest triumph ever by winning the 2011 FIFA Women's World Cup in Germany and finishing as runner up in 2015 in Canada.
Ішкі турнирлер
Дж. Лига (Japan Professional Football League) – Жапониядағы ең жоғары ұлттық лига, J1, J2 және J3 лигаларынан тұрады. Жапон футбол лигасы (JFL) – ұлттық әуесқойлар лигасы. Император кубогы (1921 жылдан бері) – ұлттық ашық кубок. Дж. Лига кубогы – Дж. Лига мүшелері арасындағы кубок (көбінесе J1 лигасының командалары үшін). Жапонияның ересектер футбол турнирі – JFL-ден төменгі аймақтық лигалардағы клубтар үшін арналған кубок. Жапонияның өңірлік футбол чемпиондары лигасы – аймақтық лига клубтарын JFL-ге өткізу үшін өтетін кезеңдік іріктеу турнирі.
J. League (Japan Professional Football League) is the top national league in Japan with a J1, J2 and J3 League. Japan Football League (JFL) is the national amateur league. Emperor's Cup (since 1921) the national open cup. J. League Cup is the cup restricted to J. League members (usually J1 alone). All Japan Adults Football Tournament, cup for clubs in regional leagues below JFL. Japan Regional Football Champions League, round robin elimination tournament for the promotion of regional league clubs into JFL.
Жапониядағы футбол стадиондары
50 000 немесе одан көп орынды стадиондар қосылған. #ImageStadiumCapacityCityRegionBuiltHome team(ішкі команда) 1Japan National Stadium80,016ТокиоКанто аймағы2019Жапония ұлттық футбол құрамасы (кейбір матчтар)Жапония ұлттық регби құрамасы2Nissan Stadium72,327ЙокохамаКанагава1998Йокохама F. Marinos3Saitama Stadium 200263,700СаитамаКанто аймағы2001Жапония ұлттық футбол құрамасы (көптеген матчтар)Urawa Red Diamonds4Shizuoka Stadium50,889ФукуроиСидзуока2001Júbilo Iwata және Shimizu S Pulse командаларының кейбір матчтары
Stadiums with a capacity of 50,000 or higher are included. #ImageStadiumCapacityCityRegionBuiltHome team(s)1Japan National Stadium80,016TokyoKantō region2019Japan national football team (some matches)Japan national rugby union team2Nissan Stadium72,327YokohamaKanagawa1998Yokohama F. Marinos3Saitama Stadium 200263,700SaitamaKantō region2001Japan national football team (most matches)Urawa Red Diamonds4Shizuoka Stadium50,889FukuroiShizuoka2001some Júbilo Iwata and Shimizu S Pulse matches