Кіріспе

Финн шайбалы хоккейшісі (1976 жылы туған)

Миикка Сакари Кипрусов (; 1976 жылғы 26 қазанда туған), «Киппер» лақап атымен танымал, – Финляндияның бұрынғы кәсіби шайбалы хоккей қақпашысы. 2000 және 2013 жылдар аралығында Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) «Сан-Хосе Шаркс» және «Калгари Флеймс» командаларында ойнады. 1995 жылғы НХЛ драфтында «Шаркс» командасы оны 5-ші раундта, жалпы 116-шы нөмірмен таңдады. Сондай-ақ, финляндиялық SM лигасының «TPS» клубында, сондай-ақ шведтік «Elitserien» лигасының «AIK IF» және «Timrå IK» командаларында кәсіби деңгейде ойнады. Кипрусов Финляндияны халықаралық аренада бірнеше рет өкілдік етті, 1999 және 2001 жылғы мұзды хоккейден әлем чемпионаттарында күміс жүлдегер атанды, ал 2004 жылғы Әлем кубогында финндық құрамаға күтпеген екінші орынды жеңіп беруге көмектесті. Ол сондай-ақ 2010 жылғы қысқы Олимпиадада Финляндия ұлттық құрамасының қола медаль жеңіп алуына үлкен үлес қосты. Кипрусов кәсіби мансабын 1994 жылы «TPS» клубында бастады, 1999 жылы плей-оффтың үздік қақпашысы және үздік ойыншысы болып танылды, соның арқасында команда SM лигасында жеңіске жетті. 1999 жылы Солтүстік Америкаға қоныс аударды, Америка хоккей лигасының (АХЛ) екі «Жұлдызды» маусымынан кейін «Сан-Хосе Шаркс» командасы сапында НХЛ-дегі дебютін жасады, онда ол көбінесе команданың екінші қақпашысы болды. 2003–2004 жылдары «Калгари Флеймс» командасына ауысуы Кипрусовты негізгі қақпашы рөліне ие етті, ол 1,69-дық ең төменгі гол өткізу көрсеткішімен (GAA) НХЛ-дің қазіргі заманғы рекордын орнатты, соның нәтижесінде «Флеймс» командасы 2004 жылғы Стэнли кубогының финалына өтті. 2006 жылы НХЛ-дегі ең үздік қақпашы ретінде Везина жүлдесін жеңіп алды, сонымен қатар лигада ең аз гол өткізгендігі үшін Уильям М. Дженнингс жүлдесіне ие болды. 2007 жылы алғашқы НХЛ «Жұлдыздар» ойынына қатысты. 27 жасқа толғаннан кейін 300-ден астам ойында жеңіске жеткендіктен, «Флеймс» командасының жеңістер мен «құрғақ» ойындар бойынша клубтық рекордтарын иеленеді.

Еуропа

Кипрасовты туған қаласының командасы демеушілік етті. Ол 1993 және 1995 жылдар аралығында TPS үшін фин жастар лигасында екі маусым ойнады. Содан кейін 1995 жылғы НХЛ драфтының бесінші раундында, жалпы 116-шы нөмірмен «Сан-Хосе Шаркс» командасы оны таңдады. Оның еңбегі үшін ол 1998–99 жылдары үздік қақпашы ретінде Urpo Ylönen кубогының және плей-оффтың ең үздік ойыншысы ретінде Jari Kurri кубогының иегері атанды. Ол 8 сәуірде тағы да «Анахаймға» қарсы алғашқы ойынын өткізіп, екінші жеңісін алды. Осылайша ол НХЛ плей-офф ойынында жеңіске жеткен тұңғыш фин қақпашысы болды. Ол Кливлендте өткізген барлық төрт ойында жеңіске жеткені үшін АХЛ аптасының үздік ойыншысы деп танылды. Набоков 2002–03 маусымға келісім-шарты жоқ ойыншы ретінде келді, бұл Кипрусовқа негізгі қақпашы болуға мүмкіндік берді. Алайда, мүмкіндікке қарамастан, Кипрусов күреске түсіп, алғашқы үш ойынында жеңіліп, сол кезде 5.65 GAA көрсетті, бұл «Шаркс» командасын Набоковпен жаңа келісімшартқа тез келісуге мәжбүр етті. Қосалқы рөлге түскен Кипрусов күресін жалғастырып, 22 ойынның тек бесеуінде жеңіске жетті, содан кейін тізе жарақаты салдарынан маусымын аяқтады. Нашар маусымға қарамастан, «Шаркс» оған 800 000 АҚШ долларына бір жылдық жаңа келісімшарт ұсынды. Кипрусов 2003–04 маусымын Набоковтың артындағы қосалқы орын үшін Весса Тоскаламен бәсекелесіп бастады, бұл ауысу мүмкіндігі туралы болжамдарға әкелді. Ақырында үшінші қатарға түскен Кипрусов маусымның бірінші тоқсанында бірде-бір ойын ойнамағандықтан көңілі тоңды. 2003 жылдың 16 қарашасында Калгаридің негізгі қақпашысы Роман Турек жарақат алғаннан кейін, ол екінші раундтық таңдау құнымен «Калгари Флеймс» командасына ауыстырылды.

Калгари жалыны

Сауда-саттық "Флеймс" клубы үшін дереу нәтиже берді, өйткені Кипрусов 20 қарашада Калгари сапындағы алғашқы ойынында "Монреаль Канадиенс" клубына қарсы 2:1 есебімен жеңіске 22 шайбаны тойтарды. 20 қараша мен 29 желтоқсан аралығында 17 ойынның 12-сінде жеңіске жетті, осы кезеңде 11 рет бір немесе одан аз гол жіберді. Желтоқсан айының үздік қорғаушысы ретінде лига оны таныды. Кипрусовтың ойыны оралғаннан кейін де жоғары деңгейде болды, себебі ол "Флеймс" клубын сегіз жылдан кейін алғаш рет плей-оффқа шығаруға тиіс еді. "Феникс Койотес" клубына 1:0 есебімен жеңіске жетіп, 2004 жылғы плей-оффқа жолдама алды, бұл жетістік үшін Кипрусов Калгари жанкүйерлерінен тұрғылықты қолдау алды. Ол тұрақты маусымды НХЛ-дегі ең төменгі көрсеткіш – 1.69 гол орташасымен аяқтады. Лигадағы ең үздік қақпашыға берілетін "Везина" жүлдесіне ие болуға үміткерлердің бірі атанды және төрешілер 2004-2005 жылдарға арналған бір жылдық 2,95 миллион долларлық келісімшартқа отырды, бұл оның бұрынғы келісімшартынан шамамен төрт есе көп. 2004-2005 жылғы лок-аут маусымның тоқтатылуына әкелгендіктен, Кипрусов Швецияда ойнауды жөн көрді. "Тимра ИК" клубы үшін 41 ойын өткізіп, бес рет "құрғақ есеп" тіркеді және 2,14 гол орташасымен ойнады. Ол лиганың ең үздік қақпашысы ғана емес, сонымен қатар НХЛ-дегі ең құнды ойыншыға берілетін "Харт" жүлдесіне де үміткер болды. Маусымды 42-20-11 есебімен және командалық рекордтық 10 "құрғақ есеппен" аяқтаған ол бірінші құраманың жұлдызы атанды және "Везина" жүлдесімен қатар, маусымда ең аз гол жіберген команданың қақпашысына берілетін "Уильям М. Дженнингс" жүлдесін де жеңіп алды. Алайда, бұл жүлдені Джо Торнтон жеңіп алды. Кипрусов 2006-2007 маусымды бастау үшін күресті, алғашқы 12 ойынының тек төртеуінде ғана жеңіске жетті және ойынға үш голдан астам жіберді. Бірақ ол маусымды 40 жеңіспен аяқтады, мансабындағы 100-ші ойынын жеңіп, алғашқы "Жұлдыздар ойынына" қатысты. Кипрусов 2007 жылғы плей-оффта ерекше көзге түсті, "Детройт Ред Уингс" клубына қарсы екі ойында 50-ге жуық шайба соққысын жібергеніне қарамастан, "Флеймс" клубын жеңіске жақын ұстады. Ол команданы үшінші және төртінші ойындардағы жеңіске жеткізіп, серияны теңестірді және "Флеймс" клубына серияны жеңуге үміт берді, бірақ "Флеймс" оның өнерін серия жеңісіне айналдыра алмады және жеті ойындық серияда 4:2 есебімен жеңіліске ұшырады. Кипрусов үшінші рет "Везина" жүлдесіне ие болды, бірақ ақыр соңында Мартин Бродеур жеңіп алды. "Капитан Гүк" лақап атымен танымал, қақпашыларды басқару тәсілі үшін, "Флеймс" клубының 2007-2008 жылдары Майк Кинанды бас бапкер етіп тағайындауы Кипрусовтың келісімшарты аяқталғаннан кейін Калгариден кетуі мүмкін деген болжамдарға орын берді. Дегенмен, ол 2013-2014 маусымының соңына дейін Калгариде қалатынын көздейтін 35 миллион долларлық алты жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол кейде қиындықтарға тап болды, өйткені қараша айының ортасына дейін оның гол жіберу көрсеткіші мен шайбаны тойтару пайызы лиганың ең үздік 30 қақпашысының қатарына кірмеді. Алайда, оның ойыны маусым бойы жақсарды және ол 39 жеңіспен НХЛ-де үшінші орынды иеленді. 2009 жылдың 18 наурызында "Даллас Старс" клубына 2:1 есебімен жеңіске жетіп, мансабындағы 200-ші ойынын жеңіп алды, бірақ ол маусым бойы тым көп ойын ойнады ма деген сұрақтар туындады. Ол лигада 45 жеңіспен көш бастағанымен, оның статистикалық көрсеткіштері төртінші маусымда нашарлаған, өйткені ол күрескенін мойындады. Жаңа бас бапкер Брент Саттер Кипрусовтың 2009-2010 маусымында жеңіл кестеге ие болатынын уәделеді. Ол 2008-2009 жылы 76 ойын өткізді, ал Кипрусов жеке жаттықтырушыны жалдап, маусымнан тыс жаттығуларға деген бей-жай көзқарасын бір жағына қалдырды. Оның күш-жігері маусымның басында нәтижесін берген сияқты, өйткені ол алғашқы 17 ойынының тек үшеуінде ғана жеңіліске ұшырады, бұл оның командаластарын алғашқы жетістіктерін Калгаридегі алғашқы жылдарымен салыстыруға итермеледі. Ол жеңіс, шайбаны тойтару пайызы және гол жіберу көрсеткіштері бойынша лиганың алғашқы ондығына кірді және "Везина" жүлдесіне үміткер деп саналғанымен, "Флеймс" клубының 2010 жылғы плей-оффқа қатыса алмағанына байланысты финалист атанбады. Кипрусов, сондай-ақ барлық "Флеймс" командасы, 2010-2011 маусымының басында күресті, ал қаңтар айының соңындағы қиын кезеңде ол жанкүйерлердің сықақтарының нысанасына айналды. Ол өзінің қиындықтарымен күрескенін және ойынын өзі ойлаған деңгейге қайтаруға тырысатынын мойындады. Кипрусовтың сәттілігі ақпан айында жақсарды, өйткені ол 14 ақпанда "Колорадо Аваланш" клубына 9:1 есебімен жеңіске жетіп, "Флеймс" клубы сапында 250-ші ойынын жеңді. Алты күннен кейін ол 2011 жылғы "Heritage Classic" ашық ауадағы матчында "Монреаль Канадиенс" клубына қарсы 4:0 есебімен жеңіске жетіп, НХЛ тарихындағы ашық ауада "құрғақ есеп" тіркеген алғашқы қақпашы атанды. 4 наурыздағы "Коламбус Блю Джекетс" клубына қарсы өткен ойында ол 25 жылдың ішінде бірінші рет бір ойында екі пенальти соққысын қақпадан тойтарды, нәтижесінде 4:3 есебімен жеңіске жетті. 8 ақпанда 2012 жылы Кипрусов мансабында 300-ші жеңіске жеткен 27-ші қақпашы атанды. Ол бұл көрсеткішке "Сан-Хосе Шаркс" клубына қарсы 4:3 есебімен жеңіске жетіп қол жеткізді. Тізе жарақаты "Флеймс" клубының 2012-2013 маусымында бір айға қатысуына кедері келтірді, бірақ қайтып келгеннен кейін 6 наурызда 2013 жылы "Шаркс" клубына 4:1 есебімен жеңіске жетіп, "Флеймс" клубы сапындағы 300-ші жеңісін тіркеді. 2013 жылғы НХЛ сауда мерзімінде "Торонто Мейпл Лифс" клубы Кипрусовты сатып алуға тырысқан, бірақ ол маусым соңында зейнетке шығу ниеті бар екені туралы болжамдарға байланысты саудадан бас тарту туралы өтінішін қабылдамады. Финляндиялық жаңалықтар агенттігі STT Lehtikuva маусымда Кипрусовтың Финляндия ұлттық командасына ойнауын тоқтату туралы хабарлағанын мәлімдеді, ал "Флеймс" клубы 9 қыркүйекте 2013 жылы оның зейнетке шығуын ресми түрде жариялады. Ол мансабын "Флеймс" клубының жеңіс (305), "құрғақ есеп" (41) және қақпашылардың өткізген ойындары бойынша (576) рекордтық көрсеткіштерімен аяқтады. 18 шілдеде 2023 жылы "Флеймс" клубы Кипрусовтың 34-нөмірін 2023-2024 жылғы НХЛ маусымында зейнеткерлікке шығаратынын жариялады, осылайша ол "Флеймс" клубының осы құрметке ие болған төртінші ойыншысы атанды.

Халықаралық ойын

Кипрусов өзінің халықаралық дебютын 1994 жылғы Еуропалық жасөспірімдер хоккей чемпионатында Финляндияның жасөспірімдер құрамасымен өткізді, онда ол үш ойында ойнады. Кипрусов 2004 жылғы Әлем кубогындағы хоккей турнирінде бастапқы қақпашы болып тағайындалды және Чехияға қарсы құрғақ ойын көрсетті. Ол төрт ойында жеңіске жетіп, бір ойында тең түсті, оның ішінде екінші құрғақ ойынды көрсетіп, 1.18-дік көрсеткішпен (GAA) финдерді Канадаға қарсы чемпионаттың финалына жеткізді. Оның 30 сейміне қарамастан, финдер Канададан 3:2 есебімен жеңілді. Финляндияның бас жаттықтырушысы Раимо Сумманеннің айтуынша, Кипрусов финалдағы ең жақсы ойынын ойнамады, бірақ ол командасының күш-жігеріне ризашылық білдірді. Кипрусов 2006 жылғы Қысқы Олимпиадада ойнауға шақырудан бас тартты, себебі жамбас жарақатын емдеуі керек болды. Оның бұл хабарламасы Финляндияда үлкен дау тудырды, өйткені ол жарақаттан кейін «Флеймс» командасымен бірде-бір ойын өткізбеді, бұл кейбір адамдарды оның жарақаттанғанына күдік тудырды. Елдес Теему Селянне қақпашының ұлттық құрама үшін ойнауға деген ықыласының жоқтығына күмән келтірді, бұл Кипрусовты қатты ренжітті. 2010 жылғы Ванкуверде өткен Қысқы Олимпиадада финдер құрамасына қосылу мүмкіндігі туғанда, Кипрусов командаға денсаулығы жақсы болса және бастапқы қақпашы болып тағайындалса ғана қосылатынын айтты. Кипрусов бастапқы қақпашы болып тағайындалды және командасының алғашқы төрт ойынында тек төрт гол жіберіп, финдерді АҚШ-қа қарсы жартылай финалға жеткізді. Американдықтар ойынның басында Кипрусовты шабуылға алды, алғашқы минуттарда жеті соққыдан төрт гол соқты, содан кейін оны Никлас Бэкстрем ауыстырды. Алайда, ол қола медаль үшін өткен ойында қайтадан қақпаға тұрып, Финляндияның 5:3 есебімен жеңіске жетуіне көмектесті.

Жеке өмір

Киприсовтың әкесі орыс тегінен шыққан. Ол әйелі Сейдимен бірге Аро және Оскар есімді екі ұл тәрбиелеп, Хельсинкиде тұрады. Оның ағасы Марко – 2009 жылы соңғы рет TPS клубы үшін ойнаған қорғаушы, ал бұрын НХЛ-де «Монреаль Канадиенс» және «Нью-Йорк Айлэндерс» командаларында өнер көрсеткен. Киприсов Альберта провинциясының «Радуга» қоғамының өкілі, бұл ұйымның мақсаты – созылмалы немесе өмірге қауіпті аурулары бар балалардың армандарының орындалуына көмектесу. Ол НХЛ матчтарында жасаған әрбір қақпа сақтауы үшін 10 доллар сыйлық ретінде берген, соның нәтижесінде 2009-10 маусымында 18 720 доллар жиналды.

Негізгі маусым және плей-офф

Тұрақты маусымПлей-офф Маусым Команда Лигасы Ойын Сан Салым Жеңіс Жеңіліс Тең Ойын Қосымша Жеңіліс Ойналған Минут Қабылдаған Голдар 0 Соққан Голдар 0 Қақпа Дағдысы 0 Сақталған Доптар 0% Ойын Сан Салым Жеңіс Жеңіліс Ойналған Минут Қабылдаған Голдар 0 Соққан Голдар 0 Қақпа Дағдысы 0 Сақталған Доптар 0% 1993–94 TPS FIN U20 35 20 9 5 — 2,101 100 0 2.85 .910 6 3 3 369 26 0 4.23 .874 1994–95 TPS FIN U20 31 13 14 4 — 1,896 92 2 2.91 .924 — — — — — — — — 1994–95 TPS SM l 4 3 1 0 — 240 12 0 3.00 .897 2 2 0 120 7 0 3.50 .896 1994–95 Kiekko–67 FIN 2 1 0 1 0 — 60 6 0 6.00 .846 — — — — — — — — 1995–96 TPS FIN U20 3 1 2 0 — 180 9 0 3.00 .927 — — — — — — — — 1995–96 TPS SM l 12 5 3 1 — 550 38 0 4.14 .881 3 0 1 113 4 0 2.12 — 1995–96 Kiekko–67 FIN 2 5 5 0 0 — 300 7 1 1.40 .950 — — — — — — — — 1996–97 AIK SEL 42 — — — — 2,440 93 3 2.29 .907 7 — — 420 22 0 3.14 — 1997–98 AIK SEL 43 — — — — 2,517 111 1 2.65 .908 — — — — — — — — 1998–99 TPS SM l 39 26 6 6 — 2,259 70 4 1.86 .936 10 9 1 580 15 3 1.55 — 1999–00 Kentucky Thoroughblades AHL 47 23 19 4 — 2,759 144 3 2.48 .924 5 1 3 239 13 0 3.27 .904 2000–01 Kentucky Thoroughblades AHL 36 19 9 6 — 2,038 76 2 2.24 .926 — — — — — — — — 2000–01 San Jose Sharks NHL 5 2 1 0 — 154 5 0 1.95 .902 3 1 1 149 5 0 2.01 .937 2001–02 Cleveland Barons AHL 4 4 0 0 — 242 7 0 1.73 .949 — — — — — — — — 2001–02 San Jose Sharks NHL 20 7 6 3 — 1041 43 2 2.49 .915 1 0 0 7 0 0 0.00 1.000 2002–03 San Jose Sharks NHL 22 5 14 0 — 1,199 65 1 3.25 .879 — — — — — — — — 2003–04 Calgary Flames NHL 38 24 10 4 — 2,300 65 4 1.69 .933 26 15 11 1,655 51 5 1.85 .928 2004–05 Timrå IK SEL 46 — — — — 2,719 97 5 2.14 .918 6 — — 356 13 0 2.19 .890 2005–06 Calgary Flames NHL 74 42 20 — 11 4,379 151 10 2.07 .923 7 3 4 428 16 0 2.24 .921 2006–07 Calgary Flames NHL 74 40 24 — 9 4,419 181 7 2.46 .917 6 2 4 383 18 0 2.81 .929 2007–08 Calgary Flames NHL 76 39 26 — 10 4,398 197 2 2.69 .906 7 2 4 336 18 1 3.21 .908 2008–09 Calgary Flames NHL 76 45 24 — 5 4,418 209 4 2.84 .903 6 2 4 324 19 0 3.52 .884 2009–10 Calgary Flames NHL 73 35 28 — 10 4,235 163 4 2.31 .920 — — — — — — — — 2010–11 Calgary Flames NHL 71 37 24 — 6 4,156 182 6 2.63 .906 — — — — — — — — 2011–12 Calgary Flames NHL 70 35 22 — 11 4,128 162 4 2.35 .921 — — — — — — — — 2012–13 Calgary Flames NHL 24 8 14 — 2 1,344 77 0 3.44 .882 — — — — — — — —SM l барлығы 55 34 10 7 — 3,049 120 4 2.36 — 15 11 2 814 26 3 1.91 —NHL барлығы 623 319 213 7 64 36,169 1,500 44 2.49 .912 56 25 28 3,284 127 6 2.32 .921

Халықаралық

Жыл Команда Іс-шара GP W L T MIN GA SO GAA SV% 1994 Финляндия ЕЖК 3 — — — 179 13 0 4.36 .888 1995 Финляндия WJC 2 — — — 116 5 0 2.58 .889 1996 Финляндия WJC 1 2 0 159 9 0 3.39 .905 1999 Финляндия WC 3 — — — 156 3 0 1.16 .954 2001 Финляндия WC 3 2 1 0 140 5 1 2.14 .889 2004 Финляндия WCH 6 4 1 1 363 9 2 1.48 .940 2010 Финляндия OLY 5 3 2 — 250 11 1 2.64 .894 Барлық жиынтық 17 — — — 909 28 4 1.85 .922

Жұлдыздар ойыны

Жыл Шешім MIN SA GA GAA Sv% 2007 — 20 11 3 9.00 .727 Барлық жұлдыз ойындарының қорытындысы 0–0–0 20 11 3 9.00 .727

Марапаттар мен құрметтер

Сыйлық алған жыл SM liiga Канада malja чемпионы 1995, 1999 Urpo Ylönen жүлдесі 1999 NHL Уильям М. Дженнингс жүлдесі 2006 NHL бірінші командасы All Star 2006 Калгари Флеймс Молсон кубогы 2006, 2007, 2009 №34 2024 жылы зейнеткерлікке шығарылды.