Кіріспе
Канадалық хоккейші (1967 жылы туған)
Кертис Шейн Джозеф (не Мунро; 1967 жылдың 29 сәуірінде туған) – канадалық хоккей жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіби ойыншы. "Кюжо" деген лақап атымен танымал Джозефті мұздағы қаһарлы итті бейнелейтін маскасы арқылы бірден тануға болады, бұл бейне Стивен Кингтің "Кюжо" романынан шабыттандырылған. НХЛ мансабында Джозеф бірнеше командада ойнады, плей-офф кезінде "Сент-Луис Блюз", "Эдмонтон Ойлерс" және "Торонто Мейпл Лифс" командаларында көзге түсті. Ол сондай-ақ "Детройт Ред Уингс", "Феникс Койотес" және "Калгари Флеймс" командаларында ойнады. Ол соңғы рет 2008–09 НХЛ маусымында "Мейпл Лифс" үшін өнер көрсетті. 2002 жылғы Қысқы Олимпиадада Канаданың алтын медаль жеңіп алған құрамасының құрамында болды. Джозеф карьерасында 454 жеңіспен (НХЛ тарихында Стэнли кубогын жеңген командада ойнамаған қақпашылардың арасында ең көп жеңіс – бұл көрсеткіш Роберто Луонго мен Хенрик Лундквисттермен алысып қалды, бірақ олар Стэнли кубогының финалына бір рет шықты, ал Джозеф ешқашан шыққан емес) зейнеткерлікке шықты. Сонымен қатар, ол бес түрлі командада тұрақты маусымда 30 немесе одан да көп жеңіс тіркеген алғашқы қақпашы болды. Ол сондай-ақ 1980-ші жылдары НХЛ-де ойнаған соңғы қақпашы еді.
Ерте өмір
Джозеф 1967 жылғы 29 сәуірде, никесі тіркелмеген жасөспірім ата-анасының отбасында дүниеге келді. Джозефтер отбасында Кертис екі үлкен ағасы, Грант және Виктормен өсті. Оның үстіне үш үлкен әпкесі және бұрынғы некеден туған ағасы бар. Отбасы құрамында әртүрлі нәсіл өкілдері бар: Гарольд пен Виктор – афроамерикандықтар, ал Грант Кертис Джозеф дүниеге келгенге дейін асырап алынған бала. Джозеф «Сент-Луис Блюз» клубымен келісімшарт жасағаннан кейін ғана тегін Мунродан Джозефке өзгертті. Ол 1987-88 жылдары «Нотр-Дам Хаундс» командасын «Centennial Cup» жеңісіне жеткізді және NCAA-дағы Висконсин Университеті-Мэдисон құрамында ойнады, бірақ НХЛ командалары оны таңдамады. 1989 жылы ол «Блюз» клубымен еркін агент ретінде келісімшартқа отырды. 1989-90 маусымында ол IHL-де «Пейрия Ривермен» командасы сапында 23 ойын өткізді.
Ойын мансабы
"Кужо" лақап атымен танылған Джозеф 31 нөмірін Сент-Луис Блюз, Эдмонтон Ойлерс, Торонто Мейпл Лифс, Детройт Ред Уингс, Финикс Койотес және Калгари Флеймс командаларында киген. Джозеф үш рет НХЛ All-Star (1994, 1999, 2000) атанды, сондай-ақ 1999–2000 жылғы Кинг Клэнси мемориалдық жүлдесіне ие болды, себебі ол мұз үстінде де, одан тыс жерде де көшбасшылық қасиеттерін көрсетіп, қоғамға елеулі гуманитарлық көмек қосты. 2002 жылғы Солт-Лейк-Ситиде өткен қысқы Олимпиадада ол Олимпиада алтын медалін жеңіп алған Канада хоккей құрамасының құрамында болды.
Висконсин университеті
Жозеф университеттік ойындарын Висконсин университетінде бастады. Badgers сапында ойнағанда Жозеф 21 матчта жеңіске жетіп, WCHA All-Conference құрамасына енді. Бірінші курсын аяқтағаннан кейін Жозеф, драфтта таңдалмағанына қарамастан, «Сент-Луис Блюз» клубымен еркін агент ретінде бастапқы келісімшартқа қол қойды.
Сент-Луис блюздері
Джозеф 1990 жылы NHL-ге St. Louis Blues командасының құрамында кірді. 1990–91 жылғы НХЛ маусымынан кейін "Блюз" Нью-Джерси Девилз клубынан Брендан Шанаханмен келісім жасады. Шанахан шектеулі еркін агент болғандықтан, "Шайтандар" өтемақы алуға құқылы еді. Командалар өтемақы мәселесінде келісе алмады; "Блюз" Кертис Джозеф, Род Бринд'Амур және екі драфт таңдауын ұсынды, ал "Шайтандар" Скотт Стивенс талап етті. Джозеф қақпашы ретінде "Шайтандардың" іздеген жауабындай көрінді, бірақ мәселе төрелікке жіберілді және судья 1991 жылдың қыркүйегінде Стивенстің "Шайтандарға" берілуі керек деген шешім қабылдады. Джозеф 1995 жылға дейін "Блюз" командасында ойнады. 1992–93 жылғы НХЛ маусымы оның ең сәтті маусымы болды, себебі ол Чикаго Блэкхокс клубын, Кларенс Кэмпбелл конференциясының тұрақты маусым чемпионын күтпеген жеңіліске ұшыратты; "Блюз" плей-оффтың бірінші турында оларды төрт ойында жеңіп шықты. Содан кейін "Блюз" екінші раундта "Торонто Мейпл Лифс" командасымен кездесті, және "Лифс" жеңіске жеткенімен, серия Джозефтің тамаша ойынының арқасында жеті ойынға созылды. Осы күш-жігері үшін ол сол маусымда Везина Трофиына үміткер ретінде ұсынылып, дауыс беруде жеңімпаз Эд Белфур және Том Баррасодан кейін үшінші орын алды. 1995 жылғы плей-оффтың бірінші турында сәтсіз өнер көрсеткеннен кейін, Сент-Луис Блюз клубының бапкері және бас менеджері Майк Кинан Джозефпен келісімді жаңартпауды шешіп, оның құқықтарын Эдмонтон Ойлерс клубына сатты.
Эдмонтон Ойлерс
"Ойлерс" командасы жаттығу лагерін екі қақпашымен бастады: бұрынғы қақпашы Билл Рэнфордқа қол қойылған еді, ал екіншісі – Жозеф, оған әлі қол қойылмаған. Эдмонтон Жозефпен келісімшарт жасауға немесе оның құқықтарын сатуға келмей, оны 1995-1996 маусымын командасыз бастауға мәжбүр етті. Ол IHL лигасының "Лас-Вегас Тандер" командасымен келісімшартқа отырып, үстемдік танытып, NHL-ге өзінің осында ойнауға лайық екенін еске салды. "Ойлерс" Жозефті "Бостон Брюинс" командасына сату мүмкіндігін қарастырды, бірақ ақырында Жозефке келісімшарт жасап, Рэнфордты Бостонға саудалады. Эдмонтон құрамында Жозеф екі рет "Зейне Фельдман Трофи" (команданың ең құнды ойыншысы) және бір рет "Ең танымал ойыншы" сыйлығын жеңіп алды. 1997 және 1998 жылдары ол "Ойлерс" командасын плей-оффтың бірінші турында "Даллас Старз" және "Колорадо Аваланч" командаларын жеңіске жеткізіп, 1992 жылдан бергі алғашқы плей-офф сериясын жеңді.
Торонтолық кл.
1997-98 маусымнан кейін Джозеф «Торонто Мейпл Лифс» клубымен еркін агент ретінде келісімшартқа отырды. «Лифс» сапында ол үш маусым қатарынан 30-дан астам жеңіс тіркеді, 1999 және 2000 жылдары «Vezina Trophy» сыйлығы үшін екі рет күміс жүлдегер атанды, 1999 жылы «Lester B. Pearson Award» сыйлығының финалисі болды және 2000 жылы «King Clancy Memorial Trophy» жеңімпазы болды. Джозеф 1999 және 2002 жылдары «Лифс» командасының Шығыс конференциясының финалына жолдауында маңызды рөл атқарды. 2000 жылы «Нью-Джерси Девилс» клубымен өткен серияның бірінші ойынында, «Лифс» 33-21 есебімен жеңіске жеткенде, ол шешуші фактор болды. «Лифс» бас менеджері Пэт Куинн Джозефке төрт жылдық келісімшарт ұсынбағандықтан (үш жыл ұсынды), ол 2001-02 маусымынан кейін «Детройт Ред Уингс» клубымен келісімшартқа отырды. Кейбір бақылаушылар Куинн мен Джозеф арасындағы қарым-қатынастың шиеленіскенін болжады, себебі Куинн Солт-Лейк-Сити Олимпиадасының бірінші ойынынан кейін Джозефті құрамаға қоспады. Алайда Джозеф бұл қауесеттерді жоққа шығарды, Швецияға қарсы өткен алғашқы ойында (5-2 есебімен жеңіліс) нашар ойнағанын және Мартин Бродеур турнирдің қалған бөлігінде өте жақсы өнер көрсетіп, негізгі қақпашы ретінде орнын қалыптастырғанын айтты. Джозефтің «Детройтқа» ауысуы кеңінен танымал болды және Торонтода жағымсыз қабылданды.
Детройт Ред Уингз
2002 жылы «Детройт Ред Уингс» командасы Стэнли кубогын жеңіп алды (Доминик Хашекпен бірге) және 2002–03 маусымға жаңадан келген Кертис Джозефпен, бірақ қалған құрамы көбінесе өзгеріссіз қалып қойды. «Детройт» зейнеткерлікке шыққан Скотти Боуменнің орнына жаттықтырушы Дейв Льюисті тағайындады және Хашек зейнеткерлікке шыққаннан кейін оның орнына Джозефке 3 жылға 24 миллион долларлық келісімшарт жасады. Джозеф бастапқыда күнсіз ойнады, бірақ 2002–03 маусымының екінші жартысында жақсы формаға еніп, командасын дивизиондық титулға жеткізді. Шабуылдың әлсіздігіне қарамастан, «Детройт» 2003 жылғы плей-оффтың бірінші турында конференция чемпиондары «Анахайм Майти Дакс» командасынан төрт ойынның барлығында жеңіліске ұшырады. «Детройт» жанкүйерлері мен БАҚ өкілдері 2003 жылғы Конн Смит Трофиінің иегері Жан Себастьен Гигерге есе жібергені үшін Джозефке наразылықтарын білдірді. 2003 жылғы маусымнан кейін Доминик Хашек зейнеттен қайту ниетін жариялады. Хашектің қарсыластардың бірімен келісімшартқа отыруы мүмкін деген қауптан қорқып, «Детройттың» бас менеджері Кен Холланд онымен келісімшарт жасасты, сонымен қатар Джозефті сатуды жоспарлады. Бірақ Джозефтің үлкен келісімшарты мен маусымдық операциясы оны жылжытуға мүмкіндік бермеді. «Детройт» 2003–04 маусымға жылына 8 миллион доллар табатын екі қақпашымен кіруге мәжбүр болды. Жас лигасында ойнағаннан кейін Джозеф «Ред Уингс» құрамына оралды, ал Хашек шатыр зақымынан айығып жатқан кезде. «Қызыл қанаттардың» жоспары – Хашек командаға оралғанша Джозефті ойнатып, лиганың қалған командаларына көрсету болды. Ақпан айында Хашек маусымды аяқтауға шешім қабылдады, бұл Джозефтің «Ред Уингс» тізіміндегі орнын нығайтты. «Детройт» лигада жалпы бірінші орынды иеленді және плей-оффтың бірінші раундына Мани Легасты бастапқы қақпашы ретінде қатыстырды. Алғашқы екі ойында жақсы ойнағаннан кейін, Легас үшінші және төртінші ойындарда қиындыққа тап болды. Джозеф бесінші ойында команданы жеңіске жеткізіп, екі ойынды қатарынан ұтып, «Детройттың» алты ойында «Нэшвилл Предаторс» командасын жеңуіне көмектесті. «Ред Уингс» плей-оффтың екінші раундында алты ойыннан кейін Батыс конференциясының чемпионы «Калгари Флеймс» командасынан жеңіліске ұшырады. Джозеф 2004 жылғы плей-оффта статистикалық көрсеткіш бойынша ең үздік қақпашы атанды.
Феникс койоттары
2005 жылдың жазында Джозефке бірнеше команда қызығушылық танытты, олардың ішінде Питтсбург Пингвинз және Феникс Койотис болды. Феникстің жаңа бапшысы Уэйн Гретцкиден қоңырау алғаннан кейін, Джозеф Феникспен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. 2005 жылдың 28 қазанында ол НХЛ-дегі 400-ші ойынын жеңіп алды. 2006 жылдың 28 наурызында ол мансабындағы 424-ші жеңіске жетіп, НХЛ-дің барлық уақыттардағы тізімінде алтыншы орынға көтерілді, бұрынғы рекордсмен Тони Эспозитоны шаң қақтырды. 2006 жылдың жазында Джозеф бір жылдық келісімшарт бойынша тағы бір маусымға Феникске оралды. Койотистер сапында ойнағанда, Джозеф бес түрлі командада (Сент-Луис, Эдмонтон, Торонто, Детройт және Феникс) тұрақты маусымда 30 немесе одан көп жеңіске жеткен тұңғыш қақпашы атанды; соңынан Джозеф осы бес команданың әрқайсысымен кем дегенде 50 тұрақты маусымдық жеңіске қол жеткізді.
Калгари жалыны
Жозеф Торонто "Мейпл Лифс" клубына қайта оралуға қызығушылық танытты, қосалқы рөлге де, жалақысының төмендеуіне де келісетінін айтты. 2007 жылдың қыркүйегінде Оттава "Сенаторз" клубы Мартин Гербер мен оның жоғары сомалы келісім-шартын босатса, Жозефті сатып алуға тығырықтан қызығушылық білдірді. 2008 жылдың 14 қаңтарында Жозеф "Калгари Флеймс" клубымен бір жылдық 1,5 миллион АҚШ доллары тұратын келісім-шартқа қол қойды. 2008 жылдың 1 наурызында Жозеф бұрынғы командасы "Феникс Койотис" клубымен 3:1 есебімен жеңіске жетіп, Терри Саучуктан озасып, НХЛ тарихындағы барлық уақыттағы жеңістер тізімінде төртінші орынға шықты (448 жеңіс). 2008 жылдың 13 сәуірінде Жозеф "Сан-Хосе Шаркс" клубымен плей-оффтың бірінші раундындағы үшінші ойынның бірінші кезеңінде Миикка Кипрусовты ойын басталғалы төрт минуттан соң алмастырды. Жозеф командасын 3:0 есебімен ұтылып тұрғанда 4:3 есебімен жеңіске жеткізді. Осы жеңіспен ол маусымнан кейінгі ойында бес түрлі команданың құрамында жеңіс одісқан тұңғыш қақпашы болды: "Сент-Луис", "Эдмонтон", "Торонто", "Детройт" және "Калгари".
Торонтоға оралу
2008 жылдың 1 шілдесінде Джозеф 1 жылдық 700 000 долларлық келісімшартқа қол қойып, «Торонто Мейпл Лифс» клубына қайта оралды. Джозеф маусымның көп бөлігінде негізінен қосалқы қақпашы ретінде ойнады, бар болғаны 21 матч өткізді. 2008 жылдың 30 желтоқсанында ол «Атланта Трэшерс» клубына қарсы өткен ойында 4:3 есебімен жеңіске жетіп, мансабындағы 450-ші жеңісін тіркеді. 2009 жылдың 8 сәуірінде ол НХЛ-де 352-ші жеңіліске ұшырады, бұл көрсеткіш бойынша Гамп Ворслимен теңесті. Кейін Мартин Бродеур жаңа рекорд орнатып, 397 жеңіліспен аяқтады, ал Роберто Луонго 392 жеңіліспен осы көрсеткішті басып өтті. Джозеф 2010 жылдың 12 қаңтарында Торонтода зейнеткерлікке шыққанын жариялады. Оның мансабы 454 рет тұрақты маусымда жеңіске жетіп аяқталды, бұл барлық уақыттағы ең көп жеңіс тіркеген қақпашылардың тізімінде 5-орынды иеленді. Плей-оффтағы 63 жеңісі – Стэнли кубогын ұтпаған қақпашы үшін рекордты көрсеткіш. 2016–17 маусымында Джозеф НХЛ-дің «Каролина Харрикейнз» клубының қақпашыларға кеңес беретін маманы болды.
Халықаралық ойын
Жозеф Канаданың ерлер ұлттық хоккей құрамасының мүшесі болды және команда үшін бірнеше халықаралық турнирлерде ойнады, оның ішінде 1996 жылғы ерлер әлем чемпионаты, 1996 жылғы Хоккей әлем кубогы, 2002 жылғы қысқы Олимпиада және 2007 жылғы Шпенглер кубогы. Жозеф 2007 жылдың 31 желтоқсанында команданың Шпенглер кубогын жеңіп алуына көмектесті.
Жеке өмір
Кертис Джозеф (КуДжо) екі рет үйленген және жеті баласы бар, соның ішінде екінші әйелімен бірге тәрбиелеп жатқан туған інісінің ұлы да бар. Жозеф бұрын Нэнсиге үйленген. Олардың төрт баласы болды, бірақ 2009 жылы ажырасып кетті. 2012 жылы Джозеф бұрынғы Playboy моделі Стефани Глассонға үйленді. 2014 жылы олардың қызы дүниеге келді. Кертис Джозефтің екінші әйелінен өгей қызы да бар. Оның автобиографиясы, "Куджо: Мұз үстіндегі және одан тыс өмірімнің жасырын тарихы", 2018 жылы жарық көрді.
Негізгі маусым және плей-офф
Турнир регулярды маусым Плей-офф Маусым Команда Лига Ойын Сынып Жеңіс Тең Ойналған Уақыт Қабылдаған Голдар Блокирленген Голдар Орташа Голдар Қарсы Алған Голдар Пайыздық Көрсеткіш Ойын Сынып Жеңіс Уақыт Қабылдаған Голдар Блокирленген Голдар Орташа Голдар Қарсы Алған Голдар Пайыздық Көрсеткіш 1984–85 King City Dukes MetJHL 18 — — — — 947 76 — 4.82 — — — — — — — — 1984–85 Newmarket Flyers OJHL 2 1 1 0 — 120 16 — 8.00 — — — — — — — — 1985–86 Richmond Hill Dynes OJHL 33 12 18 0 — 1716 156 1 5.45 — — — — — — — — 1986–87 Richmond Hill Dynes OJHL 30 14 7 6 — 1764 128 1 4.35 — — — — — — — — 1987–88 Notre Dame Hounds SJHL 36 25 4 7 — 2174 94 1 2.59 .916 — — — — — — — — 1987–88 Notre Dame Hounds CC — — — — — — — — — — 5 4 1 321 17 — 3.17 — 1988–89 University of Wisconsin WCHA 38 21 11 5 — 2267 94 1 2.49 .919 — — — — — — — — 1989–90 Peoria Rivermen IHL 23 10 8 2 — 1241 80 0 3.87 — — — — — — — — 1989–90 St. Louis Blues NHL 15 9 5 1 — 852 48 0 3.38 .890 6 4 1 327 18 0 3.30 .892 1990–91 St. Louis Blues NHL 30 16 10 2 — 1710 89 0 3.12 .898 — — — — — — — — 1991–92 St. Louis Blues NHL 60 27 20 10 — 3494 175 2 3.01 .910 6 2 4 379 23 0 3.64 .894 1992–93 St. Louis Blues NHL 68 29 28 9 — 3890 196 1 3.02 .911 11 7 4 715 27 2 2.27 .938 1993–94 St. Louis Blues NHL 71 36 23 11 — 4127 213 1 3.10 .911 4 0 4 246 15 0 3.66 .905 1994–95 St. Louis Blues NHL 36 20 10 1 — 1914 89 1 2.79 .902 7 3 3 392 24 0 3.67 .865 1995–96 Las Vegas Thunder IHL 15 12 2 1 — 873 29 1 1.99 .929 — — — — — — — — 1995–96 Edmonton Oilers NHL 34 15 16 2 — 1935 111 0 3.44 .886 — — — — — — — — 1996–97 Edmonton Oilers NHL 72 32 29 9 — 4089 200 6 2.93 .907 12 5 7 767 36 2 2.82 .911 1997–98 Edmonton Oilers NHL 71 29 31 9 — 4132 181 8 2.63 .905 12 5 7 715 23 3 1.93 .928 1998–99 Toronto Maple Leafs NHL 67 35 24 7 — 4001 171 3 2.56 .910 17 9 8 1011 41 1 2.43 .907 1999–00 Toronto Maple Leafs NHL 63 36 20 7 — 3801 158 4 2.49 .915 12 6 6 729 25 1 2.06 .932 2000–01 Toronto Maple Leafs NHL 68 33 27 8 — 4100 163 6 2.39 .915 11 7 4 685 24 3 2.10 .927 2001–02 Toronto Maple Leafs NHL 51 29 17 5 — 3065 114 4 2.23 .906 20 10 10 1253 48 3 2.30 .934 2002–03 Detroit Red Wings NHL 61 34 19 6 — 3566 148 5 2.49 .912 4 0 4 289 10 0 2.08 .917 2003–04 Grand Rapids Griffins AHL 1 1 0 0 — 60 1 0 1.00 .952 — — — — — — — — 2003–04 Detroit Red Wings NHL 31 16 10 3 — 1708 68 2 2.39 .909 9 4 4 518 12 1 1.39 .939 2005–06 Phoenix Coyotes NHL 60 32 21 — 3 3424 166 4 2.91 .902 — — — — — — — — 2006–07 Phoenix Coyotes NHL 55 18 31 — 2 2993 159 4 3.19 .893 — — — — — — — — 2007–08 Calgary Flames NHL 9 3 2 — 0 399 17 0 2.55 .906 2 1 0 79 1 0 0.76 .970 2008–09 Toronto Maple Leafs NHL 21 5 9 — 1 383 50 0 3.57 .869 — — — — — — — — NHL барлығы 943 454 352 90 6 54,055 2,516 51 2.79 .906 132 63 66 8,106 327 16 2.45 .917
Халықаралық
Жыл Команда Іс-шара GP W L T MIN GA SO GAA SV% 1996 Канада WC 8 — — — 409 12 2 1.94 .916 1996 Канада WCH 7 5 2 0 468 18 1 2.31 .908 2002 Канада OLY 1 0 1 0 60 5 0 5.00 .800 Ересектердің жалпы қорытындысы 16 — — — 937 35 3 2.24 —