Кіріспе

Манга мен анимедегі сүйкімді қыз кейіпкері. Жапон мәдениетінде, "бисёдзё" (bishōjo немесе бишоджо деп латыншаға аударылады) – сүйкімді қыз кейіпкерін білдіреді. Бисёдзё кейіпкерлері манга, аниме, компьютерлік ойындар (әсіресе бисёдзё ойындары жанрында) және жарнамаларда, сондай-ақ қызметші кафелері сияқты маскоттар ретінде кең таралған. Бисёдзё кейіпкерлеріне деген тартымдылық – отаку (манга және аниме жанкүйерлері) субмәдениетінің маңызды ұғымы. 1980-ші жылдардың басында мангада бисёдзё эстетикасының қалыптасуы бұрынғы реалистік стильдерден ерекшеленді және "сүйкімді эротизм" (каваи эро) мен "моэ" эстетикасының пайда болуына әкелді.

Тарих

Бишоджо кейіпкерлер түрі 1980-ші жылдардың басындағы лоликон бумында, әсіресе манга суретшісі Хидео Азуманың туындыларында пайда болды. Азуманың кейіпкерлері Осаму Тедзука кейіпкерлерінің дөңгелек дене бітімін және шёджо мангасының дөңгелек, эмоционалды бет-пішінін үйлестірді. Сол кезде сенен және эротикалық мангада басым стиль – геккига болды, ол өткір бұрыштармен, қараңғы штрихтамамен және кедір-бүдір сызықтармен сипатталатын реалистік стиль еді. Ал Азуманың жұмысында керісінше, жеңіл көлеңкелер мен таза, дөңгелек сызықтар көзге түсті. Осылайша Азума «сүйкімді эротизмді» (каваи эро) – манга стиліндегі кейіпкерлерге негізделген эротизмнің бір түрін жасады. Лоликон («Лолита комплексінен» туындаған) – манга мен анимедегі сүйкімді кейіпкерлердің кеңеюіне және оларға деген тартымдылық пен құштарлықты білдіретін бірнеше аталымның бірі еді. Оның синонимдері: «екі өлшемді кешен» (нидзиген конпурэккусу), «екі өлшемді фетишизм» (нидзикон фэтиши), «екі өлшемді синдром» (нидзикон шокогун), «сүйкімді қыз синдромы» (бишоджо шокогун) және жай ғана «ауру» (бёки). Хаяо Миядзакидің бірнеше кейіпкерлері бишоджо бумының символы саналды, әсіресе «Люпин III: Кальястро қамалы» (1979) фильмінен Кларисса, «Конан болашақ жігіт» (1978) телесериалынан Лана және «Жел аңғарындағы Наусика» (1984) мангасы мен фильмінен Наусика. Буммен тығыз байланысты болған тағы бір суретші – Румико Такахаси, оның «Урусей Яцура» (1978–1987) мангасынан Лум кейіпкері зор танымалдылыққа ие болды. Мәдениет сыншысы Хироки Азума Лумды бишоджо кейіпкерлеріне жанкүйерлердің реакциясы мен жауабындағы маңызды даму деп атайды:

Мен алғаш рет Токиодағы фанзиндер өндірушілерінің жиыны, Комик Маркетке 1984 немесе 1985 жылы бардым, және «Урусей Яцура» сияқты манга мен аниме сериалдарының кейіпкерлеріне арналған фанзиндерді кездестіруге болады. Жанкүйерлер кейіпкерлерге жауап беріп жатыр, бұл сөзсіз. Шындығында, мен үшін «Урусей Яцура» – бишоджо ойындары мен моэ медиасының атасы. Пайдасыз ер адам кейіпкердің айналасында осы сүйкімді қыз кейіпкерлері, соның ішінде бикини киген ғарыштан келген Лум және осы ер адамға ғашық қыз бар.

Ерекшеліктері

Бишоджо кейіпкерлері көрермендерге белгілі және жақсы түсінікті дизайн элементтерімен (мысалы, мінез-құлқының архетиптері, киім-кешегі мен аксессуарлары) сипатталады.

Медиа

Бишоджо кейіпкерлері аниме мен манганың дерлік барлық жанрында, сондай-ақ көптеген бейнеойындарда, әсіресе танысу симуляторларында және визуалды романдарда кездеседі, кейде ойыншылар санын арттыру үшін немесе ойынды көрікті ету үшін қолданылады. Бишоджо кейіпкерлері көбінесе еркектерге ұнайды. Көптеген адамдар аниме, манга, танысу симуляторлары мен визуалды романдарды көркемдік жағынан ерекшеленгенде, әдемі көрінгенде және сұлу әйелдер болғанда көбірек жақсы көреді, сондықтан бишоджо кейіпкерлері кейде ең танымал әйел кейіпкерлеріне айналады.

Бишожо ойыны

Бишожо кейіпкерлерін көрсету ниетімен жасалған ойындар бишожо ойындары деп аталады. Визуалды романдар да ойын санатында қарастырылатындықтан, бишожо кейіпкерлерін көрсету мақсатымен жасалған визуалды романдар да бишожо ойындарының құрамына кіреді. Бишожо ойындары көбінесе ерлер аудиториясы үшін жасалғанымен, Touhou жобасы сияқты, әйелдер аудиториясын да қамтуы мүмкін.

Терминологияға қатысты түсініспеушіліктер

Бишоджо – жанр емес, кейіпкер дизайны. Дегенмен, мұндай кейіпкерлерді көп көрсететін, мысалы, гарем аниме және визуалды романдар сияқты сериалдар кейде бейресми түрде бишоджо сериалдары деп аталады. Бишоджо терминімен аталатын кейіпкерлер мен туындылар көбінесе ерлер аудиториясына арналған. Мұндай сериалдардың басты қызығушылығы әдетте көркемдігі мен тартымды әйел кейіпкерлері болғандықтан, бұл термин кейде теріс қабылданады, өйткені бұл жанр мазмұнға немесе сюжетке қарағанда әдемі кейіпкерлердің танымалдылығына ғана тәуелді болып көрінеді. Бишоджо сөзі кейде ұқсас дыбыстайтын шёджо ("қыз") демографиясымен шатастырылады, бірақ бишоджо – сипатталатын кейіпкерлердің жынысы мен ерекшеліктерін білдіреді, ал шёджо – аудиторияның жынысы мен жасын. "Шёджо" деп сипатталатын манга басылымдары және кейде аниме жас әйелдер аудиториясына бағытталған. Бишоджоны бишонен – әдемі ұлмен шатастыруға болмайды. Сондай-ақ, оны моэмен шатастыруға болмайды, ол "сексі" қыздар емес, сүйкімді/әдемі қыздарды көрсететін ойын-сауық жанрының анықтамасы.