Ерлер арасындағы махаббат әдебиеті

Кіріспе

Гомоэротикалық көркем жанр

Яои (/j//aʊ//i/ YOWee; やおい), сондай-ақ «жігіттердің махаббаты» (ボーイズラブ) және оның аббревиатурасы БЛ (ビーエル) – Жапонияда пайда болған, еркек тұлғалар арасындағы гомоэротикалық қарым-қатынастарды бейнелейтін ойдан туындаған медиа жанры. Ол көбінесе әйелдер үшін әйелдермен жасырылады, сондықтан гей ерлерге сатылатын бара (гей манга) жанрынан ерекшеленеді, бірақ еркек көрермендерді де қызықтырады және еркек авторлармен жасалуы мүмкін. Бұл жанр манга, аниме, драмалық CD-лер, романда, бейне ойындар, телесериалдар, фильмдер және жанкүйерлердің туындылары сияқты кең ауқымды медиа түрлерін қамтиды. Батыста «» жиі жапондық ықпалмен жасалған, еркек-еркек қарым-қатынастарын көрсететін медианың жалпы атауы ретінде қолданылады, ал «жігіттердің махаббаты» және «BL» Жапония мен Азияның көп бөлігінде осы медианың жалпылама атаулары болып табылады. Жанр 1970-ші жылдары қыздарға арналған комикстер, яғни shōjo manga жанрының қосалқы түрі ретінде пайда болды. Жаңа жанр үшін бірнеше терминдер қолданылды, соның ішінде , , және. Яои термині 1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдардың басында доджинси (同人誌) мәдениеті аясында «яма наси, очи наси, ими наси» («климаксы жоқ, мәні жоқ, мағынасы жоқ») сөздерінің біріктірілімі ретінде пайда болды. Бұл термин сюжет пен кейіпкерлерді дамытуды ескермей, жыныстық қатынасқа баса назар аударатын, көбінесе танымал манга мен анимеге пародия жасайтын, әуесқой туындыларды өзіндік сын тұрғысынан сипаттау үшін қолданылды. «Жігіттердің махаббаты» термині кейін 1990-шы жылдары жапондық басылымдарда әйелдерге арналған еркек-еркек романтикалық медианың жалпы атауы ретінде қабылдады. Яоимен байланысты ұғымдар мен тақырыптарға андрогин ерлер, бишонен деп аталатын; әйелдер кейіпкерлерінің ролінің төмендеуі; гомосоциалдылықты баса көрсету және әлеуметтік-мәдени гомофобияны азайту; зорлау көріністері жатады. Яоидің ерекшелігі – семе (сексуалды үстем немесе белсенді ізденуші) және уке (сексуалды бағынышты немесе пассивті ізденуші) рөлдеріне сәйкес кейіпкерлерді жұптастыру тәжірибесі. Яои 1990-шы жылдардан бері халықаралық лицензиялау және тарату, сондай-ақ яои жанкүйерлерінің онлайн режимінде тарату арқылы кең таралды. Яои туындылары, мәдениеті және жанкүйерлер қауымы бүкіл әлемдегі ғалымдар мен журналистер тарапынан зерттелді және талқыланды.

Yaoi ('/j//aʊ//i/ YOWee; やおい ), also known as boys' love (ボーイズラブ) and its abbreviation BL (ビーエル), is a genre of fictional media originating in Japan that features homoerotic relationships between male characters. It is typically created by women for women and is thus distinct from [[bara (genre) (gay manga), a genre of homoerotic media marketed to gay men, though does also attract a male audience and can be produced by male creators. spans a wide range of media, including manga, anime, drama CDs, novels, video games, television series, films, and fan works. While "" is commonly used in the west as an umbrella term for Japanese influenced media with male male relationships, "boys' love" and "BL" are the generic terms for this kind of media in Japan and much of Asia. The genre originated in the 1970s as a subgenre of shōjo manga, or comics for girls. Several terms were used for the new genre, including , , and The term yaoi emerged in the late 1970s and early 1980s in the context of dōjinshi (同人誌) culture as a portmanteau of yama nashi, ochi nashi, imi nashi ("no climax, no point, no meaning"), where it was used in a self deprecating manner to refer to amateur fan works that focused on sex to the exclusion of plot and character development, and that often parodied mainstream manga and anime by depicting male characters from popular series in sexual scenarios. "Boys' love" was later adopted by Japanese publications in the 1990s as an umbrella term for male male romance media marketed to women. Concepts and themes associated with yaoi include androgynous men known as bishōnen; diminished female characters; narratives that emphasize homosociality and de emphasize socio cultural homophobia; and depictions of rape. A defining characteristic of yaoi is the practice of pairing characters in relationships according to the roles of seme, the sexual top or active pursuer, and uke, the sexual bottom or passive pursued. Yaoi has a robust global presence, having spread since the 1990s through international licensing and distribution, as well as through unlicensed circulation of works by yaoi fans online. Yaoi works, culture, and fandom have been studied and discussed by scholars and journalists worldwide.

Этимологиясы мен терминологиясы

Жапон және жапондық ықпалы бар еркек-еркек романтикасын жанр ретінде сипаттау үшін бірнеше терминдер бар. 2015 жылы Кадзуко Судзукидің жапондық кәсіби еркек-еркек романтика жазушыларына жасаған сауалында бес негізгі жанр анықталды: 1970-ші жылдардың соңында манга суретшілері Ясуко Саката мен Акико Хатсу жасаған. Яой терминін жапондықтар тек ашық көріністерді бейнелейтін туындыларды атау үшін қолданса, ал батыстықтар осы терминді жанрдың өзін сипаттау үшін пайдаланады, бұл жапон және батыс аудиториясы арасында шатасу тудырады. Осы суретшілердің туындыларында көбінесе Еуропаның тарихи тұсындағы андрогин бишонендер арасындағы трагикалық махаббаттар бейнеленген. Comiket үшін жасалған ертедегі яой доджинси көбінесе туынды туындылар болды, «Fire!» ықпалының нәтижесінде Дэвид Боуи және Queen сияқты глам-рок әртістері танымал тақырыптарға айналды; яой доджинси сонымен қатар шонен айға қарағанда жыныстық жағынан ашық болды. Шонен ай мен ертедегі яойдың табысына жауап ретінде баспагерлер осы жанрға арналған журналдар жасап, нарықты игеруге тырысты. Жас әйел суретшілер манга индустриясында яой туындыларын жариялап, өздерін бекітті, ал бұл жанр кейіннен «ұлттық субмәдениетке» айналды. «Магазин Магазин» баспасы 1978 жылы «Маусым» журналын, ал «Минори Сёбо» 1980 жылы «Аллан» журналын шығарды. Екі журнал да бастапқыда «танби әдебиеті мен порнографияның арасындағы» деп сипатталған шонен айға маманданған, сонымен қатар гомосексуализм, көркем әдебиет, иллюстрациялар және әуесқой яой туындылары туралы мақалалар жариялаған. «Маусымның» табысы соншалық болды, «маусым моно» немесе жай ғана «маусым» термині еркек гомосексуализмін бейнелейтін туындыларды сипаттау үшін «шонен ай» терминімен бәсекелесе бастады. 1980-ші жылдардың соңында кәсіби түрде жарияланған шонен ай жанрының танымалдылығы төмендеп, доджинси ретінде жарияланған яой жанры кеңінен танымал бола бастады. Япондық тұрғыдағы негізгі шонен манга, мысалы «Капитан Цубаса», яой авторларының туындылары үшін танымал бастапқы материалға айналды, ал жанр батыс стиліне қарағанда жапондық стильді көбірек бейнеледі. 1980-ші жылдары шонен айдың ықпалымен жасалған туындылар ересек кейіпкерлерді бейнелеуге көшті және сюжетте де, көркемдік шешімдерде де реалистік стильді қабылдады, мысалы Акими Йошиданың «Banana Fish» (1985–1994) және Акири Вакокунидің «Томой» (1986) мангаларында. 1980-ші жылдары яой аниме, драмалық CD және жеңіл романдарға айналды; 1982 жылы «Patalliro!» анимесі шонен ай тақырыбын бейнелеген алғашқы телеаниме болды, ал «Kaze to Ki no Uta» және «Earthian» 1987 және 1989 жылдары түпнұсқа бейне анимациясы (үй бейнесі) форматында анимеге бейімделді. 1990-шы жылдардың ортасында «яой дебаты» немесе яой ронсо (やおい論争) деп аталатын дебат өтті, бұл дебат 1992 жылдан 1997 жылға дейін феминистік «Choisir» журналында жарияланған эсселер сериясында өткізілді. Жапондық гей жазушысы Масаки Сато ашық хатында жанрды гей ерлерді дәл бейнелемегені үшін гомофобиялық деп сынға алды. Тайландтың Y сериясы жапондық BL мазмұнын тайландтық жергілікті контекстке бейімдейді және соңғы жылдары әлемдегі жанкүйерлер арасында танымалдыққа ие болды, олар көбінесе тайлық BL-ды оның жапондық алдын-аласынан бөлек деп қарастырады. Тайлық BL сонымен қатар өздерінің құдайларының стилін дамытуда K-pop мәдениетінен қасақана қарыз алады, олар көбінесе әйел жанкүйерлерімен жұптастырылатын «ку джин» (көрінетін жұбайлар) деп аталатын өздерінің құдайларын жасайды. Мәдениет антропологы Томас Бодинеттің пікірінше, Тайландта шығарылған BL сериясы яойдің тарихи дамуының келесі кезеңі болып табылады, ол халықаралық жанкүйерлердің жанрды түсінуінің арасында көбірек «орнынан жылғады». Қытайдағы яой фандомының тамыры 1990-шы жылдардың соңында данмей (жапон терминінің мандарин тіліндегі оқылуы) ретінде басталған, бірақ Қытайдағы мемлекеттік ережелер данмей жазушыларына өздерінің туындыларын онлайн жариялауды қиындатты, Қытайдың Ұлттық баспа басқармасы 2009 жылы көптеген данмей онлайн көркем әдебиеттеріне тыйым салды. 2015 жылы теледидар мен кинода бір жынысты адамдардың қарым-қатынасын бейнелеуге тыйым салатын заңдар енгізілді. Бишонендер тек яойға ғана тән болмаса да, бишонендердің андрогиниясы яой туындыларында сексуалдық және гендерлік ұғымдарды зерттеу үшін жиі пайдаланылады. 2010-шы жылдардың соңында гей мангадағы дене типтерін еске түсіретін яойдың еркектік ерлерге деген танымалдылығы артты, бұлшықетті денелер мен ересек кейіпкерлерге баса назар аударылды.

Multiple terms exist to describe Japanese and Japanese influenced male male romance fiction as a genre. In a 2015 survey of professional Japanese male male romance fiction writers by Kazuko Suzuki, five primary subgenres were identified:

Coined in the late 1970s by manga artists Yasuko Sakata and Akiko Hatsu, The Japanese use of yaoi to denote only works with explicit scenes sometimes clashes with the Western use of the word to describe the genre as a whole, creating confusion between Japanese and Western audiences. Works by these artists typically featured tragic romances between androgynous bishōnen in historic European settings. Early yaoi dōjinshi produced for Comiket were typically derivative works, with glam rock artists such as David Bowie and Queen as popular subjects as a result of the influence of Fire! ; yaoi dōjinshi were also more sexually explicit than shōnen ai. In reaction to the success of shōnen ai and early yaoi, publishers sought to exploit the market by creating magazines devoted to the genre. Young female illustrators cemented themselves in the manga industry by publishing yaoi works, with this genre later becoming "a transnational subculture." Publishing house マガジン・マガジン, which published the gay manga magazine , launched the magazine June in 1978, while みのり書房 launched Allan in 1980. Both magazines initially specialized in shōnen ai, which Magazine Magazine described as "halfway between tanbi literature and pornography," and also published articles on homosexuality, literary fiction, illustrations, and amateur yaoi works. The success of June was such that the term June mono or more simply June began to compete with the term shōnen ai to describe works depicting male homosexuality. By the late 1980s, the popularity of professionally published shōnen ai was declining, and yaoi published as dōjinshi was becoming more popular. Mainstream shōnen manga with Japanese settings such as Captain Tsubasa became popular source material for derivative works by yaoi creators, and the genre increasingly depicted Japanese settings over western settings. Works influenced by shōnen ai in the 1980s began to depict older protagonists and adopted a realist style in both plot and artwork, as typified by manga such as Banana Fish (1985–1994) by Akimi Yoshida and Tomoi (1986) by 秋里和国. The 1980s also saw the proliferation of yaoi into anime, drama CDs, and light novels; the 1982 anime adaptation of Patalliro! was the first television anime to depict shōnen ai themes, while Kaze to Ki no Uta and Earthian were adapted into anime in the original video animation (home video) format in 1987 and 1989, respectively. The mid 1990s saw the so called "yaoi debate" or yaoi ronsō (やおい論争), a debate held primarily in a series of essays published in the feminist magazine Choisir from 1992 to 1997. In an open letter, Japanese gay writer Masaki Satō criticized the genre as homophobic for not depicting gay men accurately, Thai Series Y explicitly adapts the content of Japanese BL to the Thai local context and in recent years has become increasingly popular with fans around the world who often view Thai BL as separate to its Japanese antecedents. Thai BL also deliberately borrows from K pop celebrity culture in the development of its own style of idols known as khu jin (imaginary couples) who are designed to be paired together by Thai BL's predominantly female fans. For cultural anthropologist Thomas Baudinette, BL series produced in Thailand represent the next stage in the historic development of yaoi, which is increasingly becoming "dislocated" from Japan among international fans' understanding of the genre. While yaoi fandom in China traces back to the late 1990s as danmei (the Mandarin reading of the Japanese term tanbi), state regulations in China made it difficult for danmei writers to publish their works online, with a 2009 ordinance by the National Publishing Administration of China banning most danmei online fiction. In 2015, laws prohibiting depictions of same sex relationships in television and film were implemented in China. Though bishōnen are not exclusive to yaoi, the androgyny of bishōnen is often exploited to explore notions of sexuality and gender in yaoi works. The late 2010s saw the increasing popularity of masculine men in yaoi that are reminiscent of the body types typical in gay manga, with growing emphasis on stories featuring muscular bodies and older characters.

Тұқым және өрік

Яой қарым-қатынасының екі қатысушысы (және шамалы дәрежеде юри) жиі аталады және Алеардо Зангеллини жапондық аудитория үшін жекпе-жек өнерінің терминдерінің ерекше маңызға ие екенін айтады, себебі Жапониядағы гомосексуалдық қарым-қатынастың архетипі самурайлар мен олардың серіктері арасындағы бір жынысты махаббатты қамтиды. Яой жанрында аналдық секс кең таралған. Зангеллини атап көрсетеді, аналдық секс суреттерінде кейіпкерлер көбінесе "ит позына" емес, бір-біріне қарап тұрады, ал uke сирек семеге оралдық секс жасайды, оның орнына семеден жыныстық және романтикалық қамқорлықты алады. Бұл көптеген жанр авторларының рөлдердің көркемдік сипатын зерттеуге деген қызығушылығын көрсетеді. "Қайтымды" (リバーシブル) дегеннің қысқартылған түрі – риба (リバ) семе мен uke рөлдері қатаң белгіленбеген жұптарды сипаттау үшін қолданылады. Кейде авторлар семе мен uke стильдерін толығымен тастап, екі ғашықты да "бірдей тартымды, әдемі ерлер" ретінде бейнелейді немесе қарым-қатынастағы белсенді ізденушінің секс кезінде пассивті рөлге өтуі арқылы үстемдік күтуді күлдіреді. Басқа жағдайларда uke семеге қарағанда жыныстық жағынан агрессивтірек болуы мүмкін; мұндай жағдайларда рөлдер osoi uke (襲い受け) және hetare seme (ヘタレ攻め) деп аталады.

Әйел кейіпкерлердің кемделуі

Әйел кейіпкерлер көбінесе яой жанрында екінші рөлде болады немесе мүлдем жоқ. Юкари Фуджимото атап өткендей, шōнен манга яой үшін шабыт көзі ретінде қолданылғанда, "яой тұрғысынан қарағанда және әдемі әйел кейіпкерлердің болуы өзара қарама-қайшы көрінеді". Яой авторы Нарико Эномото әйелдердің яой туындыларында сирек бейнеленетінін, себебі олардың қатысуы фантастикалық сюжеттен алаңдатып, шынайылық элементін қосады деп санайды. 2000-жылдардың соңынан бері әйелдер яой туындыларында көмекші кейіпкерлер ретінде жиі кездеседі. Лансинг ертедегі шōнен ай және яой жанрларының әйелдерге қарсы көзқарасқа ие болғанын, әйел кейіпкерлердің рөлінің төмендеуі жанрдың көптеген әйел оқырмандарының ішкі әйелге қарсы сезімдерінің көрінісі екенін айтады. "Жалған" және "Кизуна: Махаббат байланыстары" сияқты ұзақ әңгімелерде жұбайлар отбасы құрып, бірге тұрып, бала асырайды. Омегаверс туындыларында олардың үйленуі және балалы болуы да мүмкін. Фуджимото 2010-жылдары пайда болған "Оссанның махаббаты" (2016–2018) және басқа да BL теледрамаларын "BL әдебиеті мен гомосексуалдар арасындағы алшақтықты толтыратын "көпір" деп сипаттайды, сондай-ақ BL сюжеттері актерлер арқылы бейнеленгенде, ол көрермендердің гомосексуализмге қатысты санадағы өзгерістерге әкеледі деп санайды. Алан Уильямс гомофобия мәселесі көтерілген жағдайларда, яой жанрындағы гомосексуалдық идентитіктің болмауының себебі яойдың постмодернистік сипатында екенін айтады, "кейіпкердің "мен гей емеспін, жай ғана бір еркекке ғашықпын" деген сөзі гомофобиялық (немесе заманауи) және жеке тұлғалық емес (постмодернистік) мән-мағынаға ие". 2019 жылы BL манга журналының редакторлары ер адамның өзін гомосексуал ретінде ашуы туралы сюжеттердің сирек кездесетінін және мұндай сюжеттік желі кейіпкерлер арасындағы қақтығыстың себебі ретінде қолданылса, көне деп есептелуі мүмкін екенін мәлімдеді. Егер үшінші тұлға укеге зорлық көрсетсе, қарым-қатынас эмоционалдық қолдауға толы болып көрсетіледі. Керісінше, "Under Grand Hotel" сияқты кейбір яой туындылары зорлау фантазиясын толығымен жоққа шығарады, зорлауды жағымсыз және жарақатты жағдай ретінде бейнелейді. 2012 жылы ағылшын тіліндегі яой жанкүйерлері арасында жүргізілген сауалнама көрсеткендей, респонденттердің 15 пайызы ғана яой медиасында зорлаудың болуы оларды мазалағанын айтты, ал көпшілігі яой жанрындағы "фантастикалық зорлау" мен нағыз зорлық қылмысын ажырата алатынын көрсетті.

Female characters often have minor roles in yaoi, or are absent altogether. Yukari Fujimoto noted that when shōnen manga is used as inspiration for yaoi, that "it seems that yaoi readings and likeable female characters are mutually exclusive." Nariko Enomoto, a yaoi author, argues that women are typically not depicted in yaoi as their presence adds an element of realism that distracts from the fantasy narrative. Since the late 2000s, women have appeared more frequently in yaoi works as supporting characters. Lunsing notes that early shōnen ai and yaoi were often regarded as misogynistic, with the diminished role of female characters cited as evidence of the internalized misogyny of the genre's largely female readership. Some longer form stories such as Fake and Kizuna: Bonds of Love have the couple form a family unit, depicting them cohabiting and adopting children. It is also possible that they marry and have children, as in Omegaverse publications. Fujimoto cites Ossan's Love (2016–2018) and other BL television dramas that emerged in the 2010s as a "'missing link' to bridge the gap between BL fiction and gay people," arguing that when BL narratives are presented using human actors, it produces a "subconscious change in the perception of viewers" towards acceptance of homosexuality. Homophobia, when it is presented as an issue at all, Alan Williams argues that the lack of a gay identity in yaoi is due to yaoi being postmodern, stating that "a common utterance in the genre—when a character claims that he is 'not gay, but just in love with a man'—has both homophobic (or modern) temporal undertones but also non identitarian (postmodern) ones." In 2019, BL manga magazine editors have stated that stories where a man is concerned about coming out as gay have become uncommon and the trope can be seen as outdated if used as a source of conflict between the characters. Where the uke is raped by a third party, the relationship is shown to be emotionally supportive. Conversely, some yaoi stories such as Under Grand Hotel subvert the rape fantasy trope entirely by presenting rape as a negative and traumatic act. A 2012 survey of English language yaoi fans found that just 15 percent of respondents reported that the presence of rape in yaoi media made them uncomfortable, as the majority of respondents could distinguish between the "fantasy, genre driven rape" of yaoi and rape as a crime in reality.

Қайғылы оқиға

Басты кейіпкерлердің күйзелісіне баса назар аударатын трагикалық оқиғалар маусымның басында кең таралды, әсіресе басты жұптың біреуі немесе екеуінің өзіне-өзі қол жұмсауымен аяқталатын әңгімелер. 1990 жылдардың ортасына қарай оқиғалардың бақытты аяқталуы жиі кездесе бастады;

Шотакон (ショタコン) – романтикалық немесе порнографиялық контексте жасөспірімге дейінгі немесе жасөспірім ұлдарды бейнелейтін жанр. 1980 жылдардың басында яойдың бір тармағы ретінде пайда болған бұл жанр кейіннен ер адамдар тарапынан қабылданып, лоликонның (жасөспірімге дейінгі немесе жасөспірім қыздарды бейнелейтін туындылар) ықпалына түсті; ал 2010 жылдары коммерциялық және коммерциялық емес яойдың қосалқы жанрына айналды. Бұл жанрдағы әңгімелер адамдардың үстемдік ететін "альфалар", бейтарап "беталар" және бағынышты "омегалар" иерархиясына бөлінген қоғамдар негізінде құрылады. Бұл терминдер этиологияда жануарлар арасындағы әлеуметтік иерархияны сипаттау үшін қолданылатын сөздерден алынған. "Be × Boy" журналының редакторы Езаки бұл қосалқы жанрдың Жапонияда танымал болуын таптық жүйемен, сондай-ақ қызу және жүктілік туралы идеялармен байланыстырды.

Медиа

2003 жылы апталық жапон манга журналдарының 3,8%-ы тек BL жанрына арналды. Белгілі, әлі де жарық көріп тұрған және тоқтатылған журналдардың ішінде Magazine Be × Boy, June, Craft, Chara, Dear+, Opera және Gush журналдары бар. 2008 жылғы бағалау бойынша, жапондық коммерциялық BL нарығының жылдық кірісі шамамен құрады, романдық өнімдерден айына, мангадан айына, CD-лерден айына және бейне ойындардан айына кіріс түсті. 2010 жылғы есепте жапондық BL нарығының құны 2009 және 2010 жылдары шамамен бағаланды. 2019 жылы Lynx, Magazine Be × Boy және On BLUE редакторлары Тайвань мен Оңтүстік Кореядағы BL суретшілерінің өркендеуіне байланысты, олардың бірнеше туындыларын Жапонияда жариялап, BL манга индустриясының әртараптанатынына үміт арттырды.

Желдетуші жұмыстарының ()

(同人誌) (яғни, өз бетінше жариялаған жанкүйерлер шығармалары) субмәдениеті 1970 жылдары яой субмәдениетімен және Батыс жанкүйерлер фантастикасы мәдениетімен бірдей кезеңде пайда болды. Бірнеше ресми манга суретшілері доджинси шығарады немесе шығарған: манга суретшілері тобы Clamp әуесқой доджинси үйірмесі ретінде басталып, Saint Seiya негізінде яой туындыларын жасады, ал Кодака Кадзума мен Фуми Йошинага кәсіби басылымдармен қатар доджинсиді де шығарды. Көптеген баспа компаниялары талантты әуесқойларды іздеу үшін яой доджинсилерін қарастырады; осы практика Youka Nitta, Shungiku Nakamura және басқалардың негізгі манга саласында манга суретшісі болуына мүмкіндік берді. Shōnen манга баспашылары BL жанкүйерлеріне қызмет ретінде "гомоэротикалық тақырыпты" тауарлар жасауы мүмкін. Яой жанкүйерлері кез келген еркек-еркек жұптауын қолдай алады, кейде сүйікті кейіпкерін жұптастырады немесе екі түпнұсқа еркек кейіпкер туралы әңгіме құрып, белгілі кейіпкерлерді оған қосады. Мысалы, Final Fantasy сияқты бейне ойындары немесе актерлер мен саясаткерлер сияқты нақты адамдар. Әуесқой авторлар абстракт ұғымдардың тұлғалануын (мысалы, Hetalia: Axis Powers-те елдердің тұлғалануы) немесе тұз бен бұрыш сияқты толықтыратын заттардан кейіпкерлер жасауы мүмкін. Жапонияда яой доджинсилерінің атауы әдетте екі басты кейіпкердің есімдерінен тұрады, олар көбейту белгісімен бөлінеді, seme бірінші, ал uke екінші болады. Жапониядан тыс жерлерде 2000 жылы Солтүстік Америкада Cartoon Network арнасында Mobile Suit Gundam Wing көрсетілуі Батыс яой туындыларының, әсіресе фанфикшн дамуына үлкен әсер етті. Яой фанфикшн көбінесе Батыс фан-практикасы – слэшпен салыстырылады, сондықтан олардың арасындағы айырмашылықтарды түсіну маңызды. Леви «жасөспірімдердегі жігіттер мангасында андрогинияға оңай ауысатын және жыныстық қатынас пен гендер туралы көптеген түсіндірулерге мүмкіндік беретін жасөспірім келбетін слэш жазушыларына қол жеткізу әлдеқайда қиын» деп атап көрсетті.

Ағылшын тіліндегі баспа

2003 жылы Солтүстік Америка нарығында яой мангасының алғашқы ресми лицензияланған ағылшын тіліндегі аудармалары жарық көрді; 2006 жылға қарай коммерциялық түрде 130-ға жуық ағылшын тіліндегі яой туындылары қолжетімді болды. Яойдың қазіргі ағылшын тіліндегі белгілі баспагерлері: Viz Media (олардың SuBLime таңбасымен), Digital Manga Publishing (801 Media және Juné таңбаларымен), Media Blasters (Kitty Media таңбасымен), Seven Seas Entertainment және Tokyopop. Бұрынғы белгілі ағылшын тіліндегі яой баспагерлері: Central Park Media (олардың Be Beautiful таңбасымен), Broccoli (Boysenberry таңбасымен) және Aurora Publishing (Deux Press таңбасымен). Америкалық кітап сатушылардың шектеулері баспагерлерді кітаптарды консервативті түрде белгілеуге, көбінесе бастапқыда жасөспірімдерге арналған кітаптарды 18+ деп бағалауға және оларды желімделген қаптамада таратуға итермеледі. Яойдың Жапониядан АҚШ-қа трансұлттық таралуында маркетинг маңызды рөл атқарды, нәтижесінде АҚШ-та ЛГБТ жанкүйерлерінің көптеген ізбасарлары пайда болды. 1994 жылғы «Кизуна: Махаббат байланыстары» анимациялық фильмінің түпнұсқалық бейне нұсқасы ЛГБТ киносына маманданған Ariztical Entertainment компаниясымен таратылды және бұл туынды «АҚШ-та DVD-де шығарылған алғашқы гей-аниме» деп насихатталды. Фильм американдық ЛГБТ журналы The Advocate-те мақалаланды, онда фильмді авторлық киномен салыстырды. Батыстың көптеген жанкүйерлері яой материалдарын заңсыз жолмен алуды жөн көреді, себебі олар оны ресми арналар арқылы алуға мүмкіншілігі жоқ немесе қаламайды. Коммерциялық және әуесқой туындылардың сканерленген аудармалары мен басқа да жанкүйерлер жасаған аудармалар кең таралған.

Ағылшын тіліндегі түпнұсқа яои

2000 жылдардың басында яой АҚШ-та танымал бола бастағанда, бірнеше американдық суретшілер әйел оқырмандарға арналған, еркек-еркек жұптарын көрсететін ағылшын тіліндегі түпнұсқа манга жасауды қолға алды, оларға "американдық яой" деп аталды. Бірінші коммерциялық тұрғыда жарияланған ағылшын тіліндегі түпнұсқа яой комиксі – Дарья Макгрейннің 2002 жылғы мамыр айында Sin Factory баспасынан шыққан "Сексуалдық тыңшылық" №1 комиксі. Халықаралық суретшілер яой туындыларын жасауды бастағаннан кейін "американдық яой" термині қолданыстан шығып, оның орнына "ағылшын тіліндегі яой", "жаһандық яой" және "жаһандық BL" сияқты терминдер қолданыла бастады. Ағылшын тіліндегі түпнұсқа яой мангасын шығаратын баспалардың көпшілігі қазір құлап қалды, олардың ішінде Yaoi Press, DramaQueen және Iris Print бар. Digital Manga Publishing 2012 жылы соңғы рет ағылшын тіліндегі яой мангасын жариялады; АҚШ-тан тыс Германияның Carlsen Manga баспасы да түпнұсқа яой туындыларын жариялаған.

Аудиодрамалар

Яой аудиодрамалары, кейде «драмалық CD», «дыбыстық драма» немесе «BLCD» деп аталады, еркек-еркекке арналған романтикалық сценарийлердің дауыстық орындалуы болып табылады, оны негізінен еркек дауыстық актерлер орындайды. Олар көбінесе түпнұсқа яой мангалары мен романдарының бейімделулері болып табылады. Алғашқы яой аудиодрамалары 1980-ші жылдары жарық көрді, 1988 жылы «Маусымдық кассета» ретінде жарияланған Tsuzumigafuchi-ден басталып кетті. CD-дискілердің енгізілуімен яой аудиодрамалары көбейе берді, 2008 жылы 289 яой CD-дискісі шықты, ал 2013 жылы 108 CD-дискіге дейін азайды. 2022 жылы Kadokawa Corporation қызметкері Каору Азума Tunku-ды құрды, Kadokawa-ның тікелей эфирдегі BL драмалар сериясын жариялауға арналған лейблі, MBS TV-мен серіктесіп, Drama Shower бағдарламалық блогын жасады. Бұл лейбл қолда бар BL романдары мен мангалары негізіндегі жапондық BL драмаларын насихаттау үшін құрылды, себебі Ossan's Love-тың арқасында BL-дың үлкен танымалдылығы артты. Содан кейін «Love Sick: The Series» (2014–2015) пайда болды, бұл екі гей кейіпкерді басты рөлде бейнелейтін алғашқы тайлық телесериал. «Love of Siam» және «Love Sick» фильмдерінің сәттілігі отандық BL драмаларын өндіруге бастама берді: 2014 және 2020 жылдар аралығында Таиландта BL жанрында 57 телесериал өндіріліп, жарық көрді. 2020 жылдан бастап тайлық BL драмалары «2gether: The Series» шығуынан кейін халықаралық деңгейде танымал болды, ол отбасылық тақырыптары, жеңіл сюжеті және гей еркектерді оң бейнелеуі үшін кеңінен мақтау алды. Тайландтың BL өндірісінің ірі компаниялары GMMTV, GMM Grammy еншілес компаниясы, ол «2gether», «A Tale of Thousand Stars» (2021), «SOTUS: The Series» (2016–2017), «Dark Blue Kiss» (2019) және «Theory of Love» (2019) шығарды; сондай-ақ Line Corporation, ол Line TV платформасында тарату үшін Таиландта BL драмаларын өндіреді. «Bad Buddy» (2021) BL сериалы 2022 жылғы ContentAsia Awards жүлдесінде «Ең үздік LBGTQ+ бағдарламасы» аталымын жеңіп алды. BL драмалары Оңтүстік-Шығыс Азияда және одан тыс жерлерде тайлық мәдениеттің жұмсақ күшіне айналуы мүмкін деген пікірлер айтылуда. «Addicted» (2016) – қытайлық алғашқы BL веб-сериалы, iQiyi ағындық платформасынан алынғанға дейін 10 миллион қаралым жинады. 2015 жылғы BL xianxia романы «Grandmaster of Demonic Cultivation» 2018 жылы анимациялық сериалға, ал 2019 жылы тікелей эфирдегі сериалға бейімделді, екеуі де басты еркек кейіпкерлер арасындағы қарым-қатынастың мәнін қайта қарады. Нәтижесінде, «Guardian» және «The Untamed» сериалдарының жанкүйерлері мемлекеттік цензурадан қашып, сериалдың гей мазмұнын «социалистік бауырластық» хэштегімен талқылады. Оңтүстік Кореяда «Where Your Eyes Linger» веб-сериалы 2020 жылы отандық өндірістегі алғашқы BL сериалы ретінде іске қосылды. Филиппинде BL теледрамалары «2gether» және «Where Your Eyes Linger» сияқты шетелдік BL драмаларын көрсету арқылы танымал болды. «Hello Stranger» (2020) және «Oh, Mando!» (2020); 2020 жылы жарық көрген «Жұлдыздар алдын ала айтқан бала» филиппиндік BL фильмінің тұңғыш туындысы болды.

Yaoi audio dramas, occasionally referred to as "drama CDs", "sound dramas", or "BLCDs", are recorded voice performances of male male romance scenarios performed by primarily male voice actors. They are typically adaptations of original yaoi manga and novels. The first yaoi audio dramas were released in the 1980s, beginning with Tsuzumigafuchi in 1988, which was published as a "June cassette". With the introduction of CDs, yaoi audio dramas continued to proliferate, peaking at 289 total yaoi CDs released in 2008, which dropped to 108 CDs in 2013. In 2022, Kadokawa Corporation employee Kaoru Azuma established Tunku, Kadokawa's label for publishing live action BL drama series, partnering with MBS TV to create the programming block Drama Shower. The label was created to promote Japanese BL dramas based on existing BL novels and manga due to the growing popularity of BL caused by Ossan's Love. This was followed by Love Sick: The Series (2014–2015), the first Thai television series to feature two gay characters as the lead roles. the success of Love of Siam and Love Sick kick started the production of domestic BL dramas: between 2014 and 2020, 57 television series in the BL genre were produced and released in Thailand. Beginning in 2020, Thai BL dramas gained international recognition after the release of 2gether: The Series, which attracted widespread acclaim for its family friendly themes, lighthearted plot, and positive depictions of gay men. Major producers of Thai BL include GMMTV, a subsidiary of GMM Grammy, which has produced 2gether, A Tale of Thousand Stars (2021), SOTUS: The Series (2016–2017), Dark Blue Kiss (2019), and Theory of Love (2019); and Line Corporation, which produces BL dramas in Thailand for distribution on its Line TV platform. The BL series, Bad Buddy (2021) won the Best LBGTQ+ Programme in the 2022 ContentAsia Awards. It has been suggested that BL dramas could become a source of Thai cultural soft power in Southeast Asia and beyond. Addicted (2016), the first Chinese BL web series, accumulated 10 million views before being pulled from the streaming platform iQiyi. The 2015 BL xianxia novel Grandmaster of Demonic Cultivation was adapted into an animated series in 2018 and a live action series in 2019, both of which similarly revise the nature of the relationship between the lead male characters. Consequently, fans of both Guardian and The Untamed discussed the series' gay content under the hashtag "socialist brotherhood" to avoid detection from state censors. In South Korea, the web series Where Your Eyes Linger launched as the first domestically produced BL series in 2020. In the Philippines, BL television dramas gained popularity through the broadcast of foreign BL dramas such as 2gether and Where Your Eyes Linger. Hello Stranger (2020), and Oh, Mando! (2020); the 2020 film The Boy Foretold by the Stars billed itself as "the first Filipino BL movie".

Бейне ойындар

Еркектердің махаббаты және yaoi бейне ойындары көбінесе еркек-еркек жұптарға арналған визуалды роман немесе эроге жанрында болады. Ағылшын тілінде ресми лицензия алған алғашқы yaoi ойыны – JAST USA компаниясы 2006 жылы шығарған Enzai: Falsely Accused. Сол жылы компания Absolute Obedience ойынын да шығарды, ал Hirameki International Animamundi ойынына лицензия берді; кейінгі ойын, бұрыннан-ақ ашық мазмұнға толы болмаса да, АҚШ-та шығарылғанда цензураланды, себебі ESRB рейтингісін "тек ересектерге" емес, "жетілгендерге" дею үшін, оның жыныстық және зорлық-зомбылық көріністерінің бір бөлігі алынып тасталды. Яой мангамен салыстырғанда, яой ойындары ағылшын тіліне ресми түрде аз аударылған; баспагерлердің қосымша ойындарды лицензиялауға құлшыныс танытпауының себебі лицензияланған және лицензиясы жоқ ойындардың авторлық құқығын кеңінен бұзумен байланысты.

Демография

Судзуки "БЛ медиасының демографиялық талдауы жетілмеген және яой/БЛ зерттеулері үшін өте қажет" екенін атап өтті, бірақ "БЛ оқырмандарының басым көпшілігі әйелдер" екенін мойындады. Яой аудиториясының 80%-ы әйелдер, ал қазір тоқтатылған американдық яой фестивалі Яой Конның мүшелерінің 85%-ы әйелдер болды. Әдетте, барлық әйел жанкүйерлер гетеросексуал деп есептеледі, бірақ Жапонияда лесбиян манга авторлары да бар. 2008 жылы ағылшын тілінде яой оқитын оқырмандардың арасында жасалған сауалнамада, әйел оқырмандардың 50-60%-ы өздерін гетеросексуал деп атады. Бұл жанр негізінен қыздар мен әйелдерге бағытталғанмен, гей оқырмандары да бар. 2007 жылы АҚШ кітапханасының оқырмандары арасында жасалған сауалнамада, жауап берушілердің шамамен төрттен бірі ер адам екені анықталды, ал екі онлайн сауалнамада ағылшын тілінде яой оқитын оқырмандардың шамамен он пайызы ер адамдар екені көрсетілді. Дегенмен, кейбір гей-еркектер Жапониядағы ЛГБТ мәдениетінің әйелдік стильдегі суреттеріне немесе шынайы емес бейнелеулеріне наразы болып, гей-манганы көбірек жақсы көреді. Яой жанкүйерлерін жиі фуджоши (腐女子) деп атайды, бұл бастапқыда қарапайым қорлау болған сөз, кейіннен өзін-өзі сипаттау үшін қолданылатын терминге айналды. Оған сәйкес ерлер үшін фудэнши (腐男子) немесе фукей (腐兄) сөздері қолданылады, екеуі де фуджоши сияқты сөз ойындары болып табылады.

Аудиторияның мотивациясы

Яойға едәуір сыншыл назар аударылды, әсіресе 21-ғасырда яой аудармалары Жапониядан тыс жерлерде коммерциялық түрде қолжетімді болғаннан кейін. Манга! Манга! The World of Japanese Comics, Фредерик Л. Шодттың 1983 жылғы кітабы, мангаға арналған алғашқы ағылшын тіліндегі маңызды еңбек болды. Шодт гей ерлер арасындағы қарым-қатынастарды бейнелеудің, әйел аудиториясына ұнату үшін шоджо мангасында қолданылған бисексуалдық тақырыптарды пайдаланып, одан әрі дамытқанын байқады. Жапон сыншылары жігіттердің махаббатын өз көрермендеріне жыныстық қатынасты өз денелерінен алшақтату арқылы ересек әйелдердің жыныстық қатынасынан аулақ болуға мүмкіндік беретін жанр ретінде қарастырды, сондай-ақ гендер мен жыныстық қатынасты қабылдауда икемділік тудырады және «әлеуметтік талаптармен» гендерлік рөлдерді «феминизмге қарай жасалған алғашқы қадам» ретінде қабылдамайды. Мысалы, Кадзуко Судзуки көрермендердің еркек гетеросексуализміне деген қарсылығы немесе жек көруі жанрдың танымалдылығының нәтижесінде саналы түрде пайда болған нәрсе деп санайды. 2003 жылы жазған Мизогучи BL-ді «әйелдер кеңістігі» деп санайды, себебі BL-дің авторлары, оқырмандары, суретшілері және көптеген редакторлары әйелдер. 2004 жылы Пол Грейвет әйелдер арасында «жігіттердің махаббатының» танымалдығына қатысты басым теорияларды қорытындылады: жапон әйелдері еркек-әйел арасындағы классикалық қарым-қатынастардан көңілі қалды немесе жалықты, жанрды толтырған жасөспірім қыздардың феминизацияланған идеалына қарсы реакция болды, жанр жыныстық қиялдар үшін қауіпсіз кеңістік ұсынды және қарым-қатынаста сәйкестендіру фигурасын еркін таңдауға мүмкіндік берді, ал «жігіттердің махаббатының» жігіттері әйел оқырмандар тарапынан қыздар ретінде түсіндіріледі, осылайша әңгімелер оқырмандардың бір жынысты қиялдарының көрінісі болды. Басқа пікір білдірушілер яойдың негізінде радикалды саяси мәселелер жатады деп болжайды. Порнографиядағы лесбияндықтың танымалдығымен салыстырулар жасалды. Жанрдың танымалдығына ертедегі көзқарастар көбінесе патриархалды жапон қоғамындағы әйелдердің рөлін атап көрсеткен, оған жанр қарсылық пен қашып құтылуды ұсынады, бірақ бұл көзқарас басқалар тарапынан қабылданбады. Осыған байланысты ләззатқа баса назар аударған теориялар қолдау тапты: яойды порнографиямен салыстыруға болады немесе тіпті порнографияның әйелдерге арналған түрі деп санауға болады, эротизмге, воейоризмге немесе қалыптасқан гендерлік рөлдерге қарсы тұруға деген құштарлыққа жүгінуге болады. Ғылыми фантастика жазушысы Марико Охара жасөспірім кезінде яой Кирк/Спок фантастикасын жазғанын айтты, себебі ол «еркектерге арналған дәстүрлі порнографиядан» ләззат ала алмады және ол яойда «шекарасыз бостандықты» тапты, ғылыми фантастикаға ұқсас. 1998 жылы Шихоми Сакакибара яой жанкүйерлері, соның ішінде өзі де трансгендерлік гейлер екенін мәлімдеді. Сандра Бакли бишонен оқиғалары «алтернативті [гендерлік] ерекшеліктердің қиялдағы мүмкіндіктерін» қолдайды деп санайды, ал Джеймс Уэлкер бишонен кейіпкерін «күйер» деп сипаттады, манга сыншысы Акико Мизогучи бишонен аи өзінің лесбиян болуына әсер еткенін айтты. Дрю Пальяссоттти мұны және яой ронсоны жапондық гей және лесбиян оқырмандары үшін BL гетеросексуалдық оқырмандар айтқандай шындықтан алыс емес екенін көрсетеді. Укедің стереотиптік әйелдік мінез-құлқына қатысты сын да айқын көрінеді. Рейчел Торнның айтуынша, яой және слэш фантастика жанрының жанкүйерлері «көпшілікке ұнатылатын әйелдік нормаларға» қанағаттанбайды және «бұл көңілсіздікті растамайтын немесе түсінбейтін әлеуметтік ортаға».

Yaoi has received considerable critical attention, especially after translations of yaoi became commercially available outside Japan in the 21st century. In Manga! Manga! The World of Japanese Comics, the 1983 book by Frederik L. Schodt that was the first substantial English language work on manga, Schodt observes that portrayals of gay male relationships had used and further developed bisexual themes already extant in shōjo manga to appeal to their female audience. Japanese critics have viewed boys' love as a genre that permits their audience to avoid adult female sexuality by distancing sex from their own bodies, as well as to create fluidity in perceptions of gender and sexuality and rejects "socially mandated" gender roles as a "first step toward feminism". Kazuko Suzuki, for example, believes that the audience's aversion to or contempt for masculine heterosexism is something which has consciously emerged as a result of the genre's popularity. Mizoguchi, writing in 2003, feels that BL is a "female gendered space", as the writers, readers, artists and most of the editors of BL are female. In 2004, Paul Gravett summarized the dominant theories for the popularity of with a female audience: that Japanese women were disillusioned or bored with classic male female relationships in fiction, that the populating the genre were a backlash against male sex fantasies of a feminized ideal of adolescent girls, that the genre offered a safe space for sexual fantasies with the free choice of identification figure in the relationship, and the boys of are interpreted by female readers as girls, thus making the stories expressions of readers' same sex fantasies. Other commentators have suggested that more radical gender political issues underlie yaoi. Parallels have been noted in the popularity of lesbianism in pornography, While early approaches to the popularity of the genre often referred to the role of women in patriarchal Japanese society, to which the genre offers a resistance and escape, this approach has been rejected by others who note that yaoi and yaoi like media became popular outside of Japan in other social circumstances, such as slash fiction in the west. Against this background, theories emphasizing pleasure gained support: yaoi could be compared to pornography or even considered a specifically female form of pornography, appealing to desires for eroticism, voyeurism, or a desire to push against established gender roles. Mariko Ōhara, a science fiction writer, has said that she wrote yaoi Kirk/Spock fiction as a teen because she could not enjoy "conventional pornography, which had been made for men", and that she had found a "limitless freedom" in yaoi, much like in science fiction. In 1998, Shihomi Sakakibara asserted that yaoi fans, including himself, were gay transgender men. Sandra Buckley believes that bishōnen narratives champion "the imagined potentialities of alternative [gender] differentiations", while James Welker described the bishōnen character as "queer", commenting that manga critic Akiko Mizoguchi saw shōnen ai as playing a role in how she herself had become a lesbian. Dru Pagliassotti sees this and the yaoi ronsō as indicating that for Japanese gay and lesbian readers, BL is not as far removed from reality as heterosexual female readers like to claim. Criticism of the stereotypically feminine behaviour of the uke has also been prominent. Rachel Thorn has suggested that yaoi and slash fiction fans are discontented with "the standards of femininity to which they are expected to adhere and a social environment that does not validate or sympathize with that discontent".