Кіріспе

Holden Monaro (/m/ə/'n/ɑː//r/oʊ/ Mon AH ro) – General Motors компаниясының Австралиядағы Holden бөлімшесі өндірген автомобиль. Ол алдыңғы қозғалтқышпен, артқы дөңгелекті жетекпен жабдықталған және 1968 жылдан 1975 жылға дейін екі есікті купе корпусымен, 2001 жылдан 2006 жылға дейін және 1973 жылдан 1977 жылға дейін төрт есікті седан корпусымен шығарылды. Monaro купесінің үш буыны өндірілді, біріншісі 1968 жылдан 1971 жылға дейін HK, HT және HG серияларын, екіншісі 1971 жылдан 1975 жылға дейін HQ және HJ серияларын, ал үшіншісі 2001 жылдан 2005 жылға дейін V2 және VZ серияларын қамтиды. Бірінші буын Monaro купесі 1970 және 1971 жылдары General Motors South Africa компаниясымен де Holden Monaro GTS және Chevrolet SS нұсқаларында, Австралиядан импортталған CKD жиынтықтарын пайдаланып өндірілді. Үшінші буын Monaro купесі тек Австралиядағы ішкі тұтыну үшін ғана емес, сонымен қатар экспортқа Chevrolet Lumina (Орта Шығыс), Vauxhall Monaro (Ұлыбритания) немесе Pontiac GTO (АҚШ) таңбаларымен де шығарылды. Үшінші буын 2001-2006 жылдар аралығында Австралияда HSV (Holden Special Vehicles) компаниясымен қайта жаңартылып, Monaro таңбасын қолданбай, HSV таңбасымен жоғары өнімді модельдер ретінде сатылды.

Бас кеңсе

1971 жылдың шілдесінде HQ сериясымен толыққандай жаңа кузов дизайны пайда болды, оның ішінде жаңа Monaro 'LS' (көбінесе «Сәнді спорт» дегенді білдіреді) моделі болды. Бұл модель төрт фараны және Holden Premier седанымен ортақ хромды жиектерді ұсынды. Monaro GTS-тің алты цилиндрлі нұсқалары енді шығарылмайтын, тек жергілікті өндірілген немесе опциялық V8 қозғалтқыштары, немесе импортталған Chevrolet қозғалтқышымен жабдықталған GTS350 купесі ғана қол жетімді болды. Базалық модель Monaro стандартты қозғалтқышы кеңейтілді, ал Monaro LS алты цилиндрліден V8-ге дейінгі қозғалтқыштардың кең ауқымын ұсынды. Жаңа купе дизайнында бұрынғыдан әлдеқайда үлкен артқы терезе және тікбұрышты артқы жақ терезесі болды. Бұл модель бұрынғы HK, HT, HG серияларымен салыстырғанда, аздап спорттық көрінбейтін болды, бірақ қазір Австралия өндірушісінен шыққан ең әдемі кузов дизайнының бірі деп есептеледі. Артқы шамдар енді екі бөліктен тұратын, тікбұрышты стильде жасалған және артқы бамперге енгізілген. Олар 1969 жылғы американдық Chevrolet Bel Air/Biscayne шамдарына ұқсас болды. Автомобильдің стилі 1970-72 жылғы Chevrolet Chevelle моделін еске түсіретін. 1973 жылға дейін HQ Monaro GTS-те сыртқы графика болған жоқ. L48 Chevy V8 қозғалтқышы бұрынғы HT/HG нұсқаларымен салыстырғанда аздап әлсіз болды, 4800 айналымда және 3200 айналымда момент беретін. Әсіресе, Turbo Hydramatic 400, 3 жылдамдықты автоматты беріліс қосылғанда. Бұл және сол 350 қозғалтқышының үлкен Statesman сәнді седанында опция ретінде қолжетімді болуы, Monaro GTS моделінің «бұлбұл» имиджін төмендетті. Сондай-ақ, үлкен купелердің орнына алты цилиндрлі Holden Torana GTR XU 1 моделі Австралиядағы жарыс машиналарын таңдау ретінде таңдалды. 1973 жылы капот пен багаж бөлімінің бояуына өзгеріс енгізілуі HQ Monaro GTS-тің төрт есікті седан нұсқасының шығарылуымен бірге болды. Жалпы, Holden компаниясы жаңа Monaro GTS седанын қарапайым Kingswood седанынан ажырату үшін контрастты бояуды жасады деп есептеледі. GTS350 моделінің беделі 1973 жылдан кейін автомобильдерде «350» деген жазудың алынып тасталуымен әлсіреді, барлық Monaro GTS купелері мен седандары енді HQ сериясының «V8» деген жазуы бар багаж бөліміндегі белгімен таңбаланды. HQ өндірісінің соңғы жылы, яғни 1974 жылы GTS350-нің қолмен басқарылатын нұсқасы тоқтатылды және қозғалтқыш опциясы тоқтатылғанға дейін автоматты нұсқаның сатылымы өте төмен болды. 1972 жылғы екі есікті базалық Monaro моделі «Mad Max» фильмінде пайдаланылды.

V2

22 айлық жүктілік мерзімінен кейін (жоспарланған 12-18 айдан өзгеше) және 60 миллион австралиялық долларына салынған Холден, VX сериялы Commodore негізінде V2 сериялы Monaro-ны шығарды. Ол CV6 түрінде, 3.8 литрлік суперкомпрессормен жабдықталған V6 қозғалтқышы және 4 жылдамдықты автомат беріліспен (өндірісі 2004 жылдың ортасында тоқтатылды), сондай-ақ CV8 түрінде, 5.7 литрлік LS1 V8 қозғалтқышымен, 6 жылдамдықты қолмен немесе 4 жылдамдықты автомат беріліс таңдау мүмкіндігімен ұсынылды.

VZ

2004 жылдың 12 қыркүйегінде Holden VZ Monaro CV8 моделін ұсынды, ол бұрынғы V2 сериялы машиналармен салыстырғанда 15 кВт-қа жоғары қуатқа ие болды. VZ сериясы бастапқыда төрт түс нұсқасында (Phantom, Devil, Turismo және Quicksilver) қол жетімді болды, ал кейіннен өндіріс аяқталар тұсында CV8 Z моделінде ғана қолданылған Fusion деген бесінші түс қосылды. VZ Monaro CV8 басқа да жақсартуларға ие болды, оның ішінде екі кішігірім динамигі бар 10 динамик аудио жүйесі, жаңа алдыңғы және артқы бамперлер, қос шығару жүйесі және түрлі шағын өзгерістер енгізілді. Ал аталған машинадан түскен табыс лейкемияға қарсы қорға бағышталды. Holden Monaro CV8 Z – легендарлық Monaro атауымен қоштасу мақсатында жасалды, бұл 1976 жылы LE купесімен жасалғанға ұқсас болды. Wheels журналы 2006 жылғы наурыз айында CV8 Z моделін Ford Mustang GT және Nissan 350Z машиналарымен сынап көрді. Олар сынақ қорытындысында былай деді: "Monaro Mustang-терді жеп, Nissan-дарды түкіреді. Бұл – тағы бір рет сахнаға шығуға лайық жоғары сапалы машина".

Белгілі инженерлік Monaro модельдері (20012006)

Monaro түрлі тұжырымдамалық автомобильдерді жасау үшін негіз ретінде пайдаланылды және Австралиядағы HSV, Таяу Шығыстағы Chevrolet, Солтүстік Америкадағы Pontiac және Ұлыбританиядағы Vauxhall Motors сияқты бірнеше әртүрлі брендтер тарапынан қолданылды.

HSV Coupé

HSV Coupé – 2001-2006 жылдар аралығында Holden Special Vehicles компаниясы шығарған жоғары өнімділігі бар модель. Ол бастапқыда Monaro V2 сериясына негізделген, бірақ Monaro атауын алған жоқ. Commodore негізіндегі HSV седан қатары сияқты, Coupé корпусы Оңтүстік Австралияның Элизабет қаласындағы Holden өндіріс орналысында жасалып, содан кейін HSV-нің Клейтон өндіріс орталығына тасымалданып, өзгертілді. Бастапқы модельдер қатарында GTO және GTS екі модельден тұрды, олар қозғалтқыштары мен сыртқы дизайнымен ерекшеленді. Бастапқы деңгейдегі GTO бастапқыда Chevrolet LS1 V8 қозғалтқышымен жабдықталған, ал GTS Callaway C4B V8 қозғалтқышымен жабдықталған. Сыртқы түрінде GTS, GTO-дан бамперлер мен бүйірлік юбкалардағы контрастты түс акценттерімен ерекшеленді. GTO қозғалтқышының қуаты 2003 жылғы наурыздағы II серия жаңартуында және 2003 жылғы қыркүйектегі III серия жаңартуында артты. Соңғы жаңартудың басқа да қосымшаларына қайта қарастырылған эгзостық жүйе және қосымша кабина аспаптары кірді. 2003 жылдың қыркүйегінен 2004 жылдың шілдесіне дейін GTO LE (Limited Edition) сатылымға түсті. III серия жаңартуымен GTS тек арнайы тапсырыс бойынша қолжетімді модельге айналды. Төрт дөңгелекті жетек жүйесі HSV компаниясымен өз күштерімен әзірленді, бұл Holden компаниясының Adventra универсалында немесе Crewman және Cross 8 жүк көліктерінде қолданылатын сол кездегі қолданыстағы жүйенің бейімделуі емес.

Басқа нұсқалар

HSV сияқты тәуелсіз өндіруші Corsa Specialised Vehicles (CSV) де Monaro-ның өз нұсқасын шығарды, оны Mondo деп атады ("дүние" итальян тілінде) және V2 сериясына негізделген. Ол қозғалтқыштың қуатына қарай үш ерекше GT модельдерінде ұсынылды. 2003 жылы неміс өндірушісі Bitter Cars Monaro-ның қайта жасалған корпусын CD II деп таныстырды және оны V12 қозғалтқышымен жабдықтау жоспарланған. Бірақ бұл жоба толық өндіріске жетпеді.

Экспорттық бағдарлама

Үшінші буын Monaro бірнеше шетел нарықтарына экспортталды. Ол сондай-ақ Таяу Шығыста сол жақ рульді Chevrolet Lumina Coupé ретінде, ал АҚШ-та Pontiac GTO ретінде сатылды, осылайша тағы бір классикалық «бұлшық көлік» иконасы қайта жанданды. Дегенмен, кем дегенде бір сыншы оны АҚШ-тағы нашар сатылымдарының себебінен «сәтсіздік» деп атады. 2006 жылы АҚШ нарығынан алынып тасталды, бірақ 2007 жылға дейін дилерлерде қалғандары болды.

Pontiac GTO

Pontiac GTO 2004 жылы шығарылды және 2005 жылы жаңартылды. Американдық тұтынушылардың Pontiac GTO-ның қарапайым дизайнына қатысты шағымдары 2005 жылы VZ сериясындағы Monaro-ға екі капотқа орнатылған желдеткіштердің (scoops) қосылуына әкелді. Бұл 1960 жылдардың соңындағы модельдердің кейінгі «muscle car» нұсқаларын еске түсіру мақсатында жасалды. Желдеткіштер қозғалтқыш бөліміне салқын ауа жібереді, бірақ тікелей қозғалтқышқа берілмейді. Австралиялық баспасөз бұл өзгерістің дизайнның таза сызықтарын бұзғанын айтса, американдық БАҚ оны қабылдады. 2005 және 2006 жылғы GTO-лар 298 кВт (400 а.к.) қуаты бар LS2 6.0 л қозғалтқышпен жабдықталды; Австралиялық HSV Coupé GTO өз Z сериясында осыған ұқсас қозғалтқышты алды, ал Vauxhall оны Ұлыбританияда Monaro VXR ретінде таныстырды. 40,808-ші құрастырылған GTO – Holden компаниясының Monaro негізінде жасаған соңғы машинасы болды.

Vauxhall Monaro (көлік құралы)

Monaro сондай-ақ Ұлыбританияда Vauxhall Monaro ретінде сатылды, онда ол 2004 жылы Top Gear журналының «Ең жақсы бұлқыныш машинасы» сыйлығын жеңіп алды. Vauxhall, модель тоқтатылар алдында Monaro сатып алушысына лимиттік нұсқа ұсынды: VXR 500. Vauxhall дилері Greens of Rainham, Wortec компаниясымен бірлесіп, стандартты GM 6.0 L LS2 қозғалтқышына Harrop суперчарджерін орнатты, бұл қуатты арттырып, 677 Н·м (500 фунт-фут) крутящий моментке жеткізді. Бұған қоса, жылдамрақ ауысу үшін қысқартылған беріліс механизмдері қосылды. Нәтижесінде 0-ден 62 миль/сағ (100 км/сағ) дейін үдеу 4,8 секундты құрады. Өндіріс тоқтатылғаннан кейін, Vauxhall 2007 жылы Monaro-ны HSV Clubsport R8 4 есікті седанымен алмастыруға шешім қабылдады. Жаңа спорттық седан жай ғана Vauxhall VXR8 деп аталады.

1980 жылдардағы VH жобасы

1980 жылдардың басында Holden VH Commodore және Opel Monza үйлесіміне негізделген Monaro таңбасын қайта жаңғырту мүмкіндігі қысқа ғана уақытқа болды. Концепцияны жан-жақты қарастыру барысында Питер Брок Монцаны Австралияға жеткізді, бірақ жоба тоқтатылды, себебі Холден сол кезде Statesman және Gemini модельдерін жаңартуға, сондай-ақ JB Camira-ны шығаруға көбірек назар аударды.

1998 жылғы купе

"Моника" кодовый атымен таныстырылған бұл концепт-кар, соңғы "Монаро" купесінен кейін 20 жыл өткен соң пайда болды. 1998 жылы Сидней автошоуында көрсетілген екі есікті купе, сол кездегі VT сериялы Holden Commodore-ға негізделген, ал ол өз кезегінде еуропалық Opel Omega B-нің өңделген платформасына құрылған. Журналистер оны жылдам "Монаро" деп атады және тапсырыстар көптеп түсіп, Holden компаниясын оны өндіруге итермеледі. V2 сериясы аталған үшінші буын "Монаро" өндіріс үлгісі 2001 жылы іске қосылды, ол кезде Holden VX Commodore-ға негізделген болатын.

2002 жылғы HRT 427

2002 жылғы Сидней автосалонында көрсетілген, модификацияланған Monaro кузовына негізделген HRT 427. MacPherson алдыңғы серпімділігі алюминийден жасалған қос тізекті серпімділікке алмастырылды, ал салмақты азайту бағдарламасы, соның ішінде көміртекті капот пен магний дөңгелектері автомобильдің салмағын 1575 кг-ға дейін төмендетті. Қозғалтқыш – Corvette C5 R-ден (GM LS7 дизайнына негізделген) алынған 7.0 литрлік V8 қозғалтқышы, 6000 айналымда қуаттылығы бар. Бұл қозғалтқыш Melbourne қаласындағы John Sidney Racing құрамасымен құрастырылған, ол Австралияның Sprintcar және NASCAR серияларындағы жетістіктерімен танымал. Жұмыс істейтін беріліс қорабы – Tremec T 56 M12, алты жылдамдықты механикалық, 900 Н·м тұтқышпен жабдықталған, бұл автомобильге 4.4 секунд үдеу және максималды жылдамдық береді. Тағы да бірегей жабдықтар: AP Racing алты поршенді жарыс тежегіштері, майлы ауа енгізу жүйесі, Motec приборлар панелі, екі Sparco Pro 2000 креслосы және жартылай қаңқа. Нәтижесінде жоба тоқтатылып, барлық клиенттердің алдын ала төлемдері қайтарылды. Қазіргі таңда бар HRT 427 үлгілерінің саны – екі жол автомобильдері және төрт жарыс автомобильдері (соңғылары Garry Rogers Motorsport компаниясымен Батерст 24 сағаттық жарысы мен Австралия Ұлттар Кубогы чемпионатында пайдалану үшін құрастырылған), олардың әрқайсысын құруға шамамен 500 000 австралиялық доллар жұмсалды. Жол автомобильдерінің қуаты мен айналу моменті туралы мәліметтер бар. Олардың біреуі сатылымға шығарылған жоқ және Holden концепт-автомобильдер коллекциясында сақталды. 2008 жылдың сәуір айында екінші автомобиль Cairns қаласындағы автокөлік коллекционері Shawn Ryan-ға сатылды. Бұқаралық ақпарат құралдарында оның рекордтық 920 000 австралиялық доллар төлегені туралы қате ақпарат тарады, бұл оны сатылған ең қымбат австралиялық автомобиль етті. Бірақ шындығында, көрсетілген баға HRT 427 және HSV VS GTS R-дің бірінші үлгісі үшін бірге берілген. HRT 427-ге тиесілі сома 710 000 долларды құрайды, бұл сату агентіне комиссия төлеместен бұрын сол кездегі иесі алған сома. 2010 жылдың маусым айында концепт-автомобиль Сиднейдегі аукционда анонимді Queensland сатып алушыға 350 000 австралиялық долларға қайта сатылды. Төрт жарыс машинасы да коллекцияларға қосылды, бірақ ережелердің өзгеруіне байланысты олардың жарыс мансабы қысқарды. HRT 427-ге деген қызығушылық соншалықты жоғары болды, 2008 жылы HSV-нің 20 жылдығын мерекелеу үшін HSV W427 седаны өндірілді. Сонымен қатар, 2004 жылы HSV GTS R түрінде қолжетімді жарыс купесі қайта пайда болды.

2004 жылғы конвертируемый

"Мэрилин" кодовое аты бар төрт орындық Holden Monaro кабриолеті, толыққанды жұмыс істейтін, бір дана ғана түзілген концепт-кар болды, оның өндіріске енуі жоспарланбаған. Ол 2002 жылы TWR Engineering компаниясымен сол жақ рульді нұсқада, шамамен 2 миллион австралиялық долларға жасалып, 2004 жылғы Сидней автошоуында таныстырылды.

2004 HSV GTS-R

P120 кодтық атауымен HSV GTS R концепт-көлігі 2004 жылғы Сидней автосалонында таныстырылды. Ол HRT 427 машинасына ұқсас болғанымен, GTS R жолға шығу үшін емес, бір маркалы жарыс сериясы үшін жасалған. Оның қатал сыртқы түрі үлкен алдыңғы ауа бөгеті, ксенонды фаралар, LED артқы шамдар, белсенді көміртекті артқы спойлер және артқы диффузер арқылы қамтамасыз етілді. GTS R Chevrolet LS2 V8 қозғалтқышының өңделген нұсқасымен жабдықталған. Басқа мүмкіндіктерге көміртекті керамикалық дискілі тежегіштер, қауіпсіздік камерасы, бүйірден шығатын эгзосты құбырлары және 19 дюймдік ROH жеңіл қорытпа дөңгелектері кірді. Концепт көлігі өндіріске шығарылмады.

2013 жылғы ВФ жобасы

2013 жылы австралиялық БАҚ Dsine International дизайн фирмасы онлайн-режиміне жариялаған "VF Monaro" цифрлық эскизін байқады, оның жасалуына Holden дизайнерлері Саймон Гоу мен Питер Хьюз де қатысты. VE VF Commodore-дың Zeta платформасында негізделген, көлемі жағынан үлкен сатылымдағы бесінші буын Chevrolet Camaro болғандықтан, бұл эскиз өндіріске түспеді және тек сурет ретінде қана қалды.

Автоспорт

Австралиялық Garry Rogers Motorsport (GRM) құрастырған 427 куб.см. Corvette C5 R қозғалтқышының австралиялық нұсқасымен жабдықталған Monaro GT автокөліктерінің жұбы Австралия халықтары кубогы чемпионатында бәсекеге түсіп, 2002 және 2003 жылдардағы Батерст 24 сағаттық жарыстарында жеңіске жетті. Бұл машина HRT 427-нің «трассалық» нұсқасы деп жиі шатастырылады, бірақ сол кездегі Holden Motorsport менеджері Джон Стивенсон басқарған жарыс бағдарламасы HRT 427 баспасөзге және жұртшылыққа таныстырылғанға дейін бірнеше ай бұрын жарияланды. Шын мәнінде, алғашқы GRM «ядролық банан» сары түсті машинасы жарыс нөмірі «427» киіп, Уинтонда жарты күндік сынақтан бұрын Кальдер Паркте сынақтан өтті. Ол бұқаралық ақпарат құралдары мен жұртшылыққа Bathurst 1000 жарысында HRT 427 2002 жылғы Сидней автосалонында көрсетілгенге дейін бір апта бұрын таныстырылды. V8 Supercars жарысын ұйымдастырушылардың наразылығына қарамастан, Гарт Тандер жаңбыр астында Mt Panorama трассасын бір айналым жасады, бұл Holden Motorsport-тың «басты бәсекелес» 24 сағаттық жарысты насихаттау үшін трасса уақытын сатып алуының бір бөлігі болды. HRT 427-нің келесі аптадағы Bathurst 1000-дағы ресми ашылуын алдын алу үшін, сары Monaro Тандердің GRM V8 Supercar жарыс нөмірі «34»-ті алды, кейін 24 сағаттық жарысқа «427» нөміріне қайта оралды. HRT 427 қатысқан бірінші және соңғы жарыста жеңіске жетті. Гарт Тандер, Стивен Ричардс, Камерон Макконвилл және Натан Прети 2002 жылғы Батерст 24 сағатында тұңғыш рет жеңіске жетті, ал аңызға айналған жүргізуші Питер Броктың ұлы Джеймс Брок, GRM құрастырған үшінші және соңғы 427 Monaro-ны 2004 жылғы Ұлттар кубогының финалдық жарысында жеңіске жеткізді.