Кіріспе

Англия шіркеуінің епархиясы

Содор және Мэн епархиясы – Англия шіркеуінің епархиясы. Бастапқыда әлдеқайда үлкен болған, қазіргі күні ол тек Мэн аралы мен оған жақын шағын аралдарды қамтиды. Бүгінде епископтың кеңсесі Дуглас қаласында, ал кафедралық собор Пил қаласында орналасқан. Епархияны әдетте "Содор епархиясы" немесе "Мэн епархиясы" деп атамайды.

Құрылымы

Епархия 40 шіркеуді басқарады, олар 15 діни приходқа бөлінген. Бұрын мұндай 27 приход болған, бірақ 2012 және 2015 жылдар аралығында кең ауқымды пастырлық қайта ұйымдастырудан кейін олардың саны азайтылды. Әрбір приход жеке бенефис құрайды, тек екі (Ончан; Лонан және Лаксей) командалық қызметте командалық ректормен және командалық викариймен біріктірілген. Мэн архидиаконы – Сент-Джордж және Барлық Әулиелер, Дуглас приходының (викарий) иесі. Пилдегі Санкт-Герман кафедральді шіркеуі (бейресми түрде Мэн аралы кафедральді шіркеуі деп аталады) – Батыс жағалаудағы бес шіркеудің бірі, оның иесі (викарий) лауазым бойынша кафедраль декан болып табылады. Приходтар миссиялық және приходтар арасындағы ынтымақтастық мақсатында төрт "Миссиялық серіктестікке" (Шығыс, Батыс, Оңтүстік және Солтүстік) топтастырылған. Бастапқыда бейресми (2010 жылдан бастап), бұл миссиялық серіктестіктер 2012 жылғы Миссия және пастырлық заң (Мэн аралы) бойынша 2013 жылдың 1 қаңтарында заңды тұлғаларға айналды. Олар дәстүрлі ауылдық деканат құрылымын толығымен алмастырды, ал бұрынғы деканаттар мен ауылдық деканат кеңсесі заңды түрде таратылды. Әрбір миссиялық серіктестіктің құрамындағы дін қызметкерлерінен епископ тағайындаған команда жетекшісі болады. Приход дін қызметкерлеріне қоса, епископ бірнеше діни қызметкерлерге лицензия береді. Оларға Король Уильям колледжінің мектеп капелласы (әдемі Англикан шіркеуі бар, Джеймс Коулдың жобасы бойынша жасалған қос тіректі және күмбезді орындықтары бар) және аралдың басты Нобель ауруханасының ауруханалық капелласы кіреді, онда англикан капелланы екі әріптесімен бірге – бір католик және бір еркін шіркеу өкілі қызмет етеді.

Ерте тарих

Норвегияның Содор епархиясы 1154 жылы құрылды, ол Шотландияның батыс жағалауындағы Гебрид аралдары мен басқа да аралдарды қамтиды. Бастапқы скандинав тіліндегі атауы Судрейяр (Sudreys немесе "оңтүстік аралдар") болды, бұл Оркни мен Шетландтың "солтүстік аралдары" – Нордрейярға қарама-қарсы еді. Мэн аралы осы оңтүстік аралдардың құрамына кірді. Бұл епархия Нидарос (Тронхейм) архиепархиясының қарасты епархиясы болды. Норвегия бұл аралдарды 1266 жылға дейін бақылады, содан кейін олар Шотландияға өткізілді. Мэн аралы 1334 жылы Шотландия аралдарынан бөлініп, Англия корольдерінің билігіне қарады. Бірақ Елизавета I-нің діни реформасы кезінде ол тағы да бөлінді. Мэн аралы Англия Корольдігінің құрамына кірмегендіктен, Англиядағы жаңару кезінде 1662 жылы қабылданған Бірыңғайлық туралы акт оған қолданылмады, сондықтан Томас Уилсон өзінің епископтық қызметі (1697–1755) кезінде манс тілінде құлшылық етуді енгізуге және Мэн аралының ерекше статусынан туындаған дін қызметкерлерінің тәртіптік мәселелерін шешуге мүмкіндік алды.

Содор мен адамды қолдану

Жоғарыда айтылғандай, Мэн аралы Оңтүстік аралдарға ("Sudreys") кірген; "және Мэн" деген қосымша 17 ғасырда Содор есімінің Мэн епископтығына дұрыс қолданылуын білмеушілікпен жасалған болуы мүмкін. Сент-Патрик аралы, Содордың скандинавиялық діни округінің соборы орналасқан жері болғандықтан, қандай да бір шатасу салдарынан өзі Содор деп аталған. 16 ғасырдың соңына қарай "Содор" және "Мэн" терминдері бір-бірімен алмастырылатын болды, заңды құжаттарда епископтық "Содор" немесе "Мэн" немесе "Содор және Мэн" деп аталатын, ал күмәнді жағдайларды болдырмау үшін кейде тіпті осы үш атаудың барлығы да қолданылды (мысалы, 1610 жылы Дерби графына аралдың иелігін беру туралы құжатта "Мэн аралының епископтығының қамқорлығы, Содор епископтығының қамқорлығы және Содор және Мэн епископтығының қамқорлығы" деп көрсетілген). 1604 жылға дейін епископтар өздерін "Sodorensis" деп таныстырды; 1604 жылдан 1684 жылға дейін кейде "Soderensis", ал кейде "Sodor and Man" деп қол қойды; 1684 жылдан 2007 жылға дейін барлық епископтар "Sodor and Man" немесе "Sodor and Mann" деп қол қойды. Дегенмен, қазіргі епископ, оның ізашары сияқты, "Манкс тіліндегі баламасы" – "Содор as Mannin" деп қол қояды.

Кейінгі тарих

Содор және Ман епархиясының алғашқы соборы Пилдегі Сент-Патрик аралында орналасқан. Бұл собор 18 ғасырда пайдаланылмай қалды, ал көп жылдар бойы Кирк Майклға жақын орналасқан Bishopscourt епископтық шапкіші собор ретінде қызмет етті. Бұл ғимарат готика стилінде салынған, 1814 және 1858 жылдары қайта жаңартылып, Сент-Николасқа арналған. 1979 жылы Bishopscourt сатылып, келесі жылы Пелдегі Сент-Герман шіркеуі Тинвальд заңымен «Сент-Герман кафедралық шіркеуі» деп жарияланды. 1836 жылы епархияны Карлайл епархиясына қосу туралы ұсыныс қабылданбады, сондай-ақ 1875 жылы Ливерпуль епархиясының (құрылған 1880 ж., жоспарлау кезеңінде) құрамына Мэн аралын қосу туралы ұсыныс та сәтсіз аяқталды. Мэн аралы Ұлыбританияның құрамына кірмейтіндіктен, епископ ешқашан Рухани Лорд бола алмайды және Ұлыбританияның Лордтар палатасына қатыса алмайды. Алайда, ол Мэн аралының Заң шығару кеңесінің экс-официал мүшесі болып табылады. Бірақ, Англия шіркеуінің басқа да Корольдік тағайындамалары сияқты, епископты тағайындау үшін Ұлыбритания Премьер-министрінің кеңесі де қажет. Дегенмен, Англиядағы кафедралық епископтардан өзгеше, олар монархтың congé d'elire-іне сәйкес собор шіркеуінің канондарымен ресми түрде сайланады, ал Содор және Ман епискобы монархтың патенттік хаттарымен тікелей тағайындалады. Епархияның аты Уилберт Одридің «Теміржол сериясы» және кейіннен «Томас және оның достары» телесериалындағы Содор аралының ойдан шығарылған прототипіне шабыт берді, онда арал Ирландия теңізінде көрсетілген.

Шіркеулер тізімі

Соңғы толық жаңарту 18 қыркүйек 2018 жылы жасалды.

Статистика

Ақылы дін қызметкерлеріШіркеулерХалық саныХалыққа шаққан дін қызметкерлеріШіркеулерге шаққан дін қызметкерлеріДін қызметкерлеріне шаққан шіркеулер173683 314 (2016 жылғы санақ)4 9002 3142,11