Кіріспе
Британдық музыкант және радио жүргізуші
Марк Райли (10 шілде 1961 жылы Манчестерде туған) – ағылшын радио ди-джейі, альтернативті рок сыншысы, музыкант және бұрынғы музыка индустриясының өкілі. Қазіргі уақытта BBC Radio 6 Music арнасында бағдарлама жүргізеді. Бұрын Fall тобының құрамында болған ол In Tape жазбалар компаниясының серіктесі болды, сондай-ақ Massive Attack, Pixies, Cocteau Twins және Happy Mondays сияқты топтардың жарнамасын таратушы ретінде жұмыс істеді. Райли 1991 жылдан бері радиода жұмыс істеп келеді; оның соның 14 жылы Марк Радклиффпен бірге BBC Radio 5 және BBC Radio 1 арналарында өтті, сол кезде ол Лард есімімен танымал болды. 2004 жылдың сәуір айында 6 Music-ке қосылды.
Музыкалық мансап
Манчестерде туып өскен Райли мектепте Крейг Скэнлон және Стив Хэнлимен (екeуі де кейіннен The Fall тобының мүшелері болды) Sirens деп аталатын музыкалық тобында ойнады. Райли The Fall тобының ерте жанкүйері болды және топ үшін роуди ретінде жұмыс істеді. 1978 жылдың мамыр айында ол бас гитарамен топ құрамына қосылды. Райли 1982 жылғы Рождество кешінде үйленді және 1983 жылдың қаңтарына дейін The Fall тобында болды. Содан кейін Смит Райлимен Old Garratt пабында, Принцесс-стритте кездесіп, топтың онысыз Еуропалық турнеге шығатынын және турне сәтті аяқталмаса, оны қайта шақыратынын айтты. Райли: «The Fall тобына қосылу – менің жұмыс өмірімде болған екінші ең жақсы нәрсе еді. Ал ең жақсысы – мені шығарып жіберуі болды» деген пікірін білдірді. Кейін 1983 жылы Райли «Marc Riley with The Creepers» (кейін The Creepers) деген атпен әндер жаза бастады. Стив Хэнли, Пол Хэнли және Крейг Скэнлон, The Fall тобының мүшелігін сақтап, Райлидің «Favourite Sister» атты алғашқы жеке синглінде ойнады. Райли келесі жылдары бірнеше альбом шығарды. Смит пен Райли арасындағы антагонизм екі топтың материалдарына да әсер етті. Осының ішінде The Fall тобының «Hey Marc Riley» (Bo Diddley-дің «Hey Bo Diddley» әнінің жаңадан жазылған нұсқасы) әні болды, ол тек концерттік бутлегтерде ғана қол жетімді. Райли 1983 жылы шыққан «Jumper Clown» синглімен жауап берді, ол Смиттың 1970-ші жылдардағы свитерлерге деген құмарлығына сілтеме жасады, сондай-ақ 1985 жылғы «Shadow Figure» EP-дегі «Snipe» әнімен және Bo Diddley әнінің өзінің нұсқасымен: «Marc Riley is a Gunslinger». Райли 1991 жылы банкротқа ұшырағанға дейін Джим Хамбатамен бірге In Tape лейблін басқарды, 1983 және 1986 жылдар аралығында лейблді әкімшілік етті. 1986 және 1989 жылдар аралығында Райли «Oink!» комиксі үшін «Harry the Head» және «Doctor Mooney» комикстерін суреттеп, жазып, сонымен қатар комикске сыйлық ретінде берілетін флексидиск синглын жазды.
Радиодағы мансабы
Райли, бәлкім, Марк және Лард дуэтінің бір бөлігі ретінде, Марк Рэдклиффпен бірге, BBC Radio 5-те "Hit the North" (сол кезде балалар, комедия және драма арнасы) бағдарламасын ұсынғандарымен көбірек танымал. Осы кезеңде Райли сонымен қатар Radio 5 бағдарламасын жүргізді – "Культ радио", сондай-ақ Нодди Холдер ұсынған BBC Radio 1 сериясын – "Glitter and Twisted" жазды және өндірді. Марк пен Лард 1993 жылы Radio 1-дің кешкі сағат 10-ға көшті, содан кейін 1997 жылдың ақпан айында таңғы бағдарламаға сәтті болмаған көшу, ал сол жылдың қазан айында сағат 13:00-ден 15:00-ге дейін ауысты. 2009 жылы Марк пен Лард Солтүстік-Батыс Англиядағы Манчестер Ситидің радио жарнамаларын дайындауға кірісті (Райли клубтың көп жылдық жанкүйері). 2023 жылдың мамыр айының соңына дейін ол Sony Radio Academy Award номинациясын алған Radio 6 Music-те дүйсенбіден бейсенбіге дейін кешкі 7-ден 9-ға дейінгі бағдарламаны жүргізді. Бағдарламада Райлидің өзі таңдаған артистердің күнделікті сессиялары болды. Райли қолдаған топтардың ішінде Metronomy, Field Music, Everything Everything, Wild Beasts, Sweet Baboo және King Creosote, сондай-ақ жақында Ty Segall, Unknown Mortal Orchestra және Thee Oh Sees бар. Бұрын ол Роб Хьюзбен бірге жексенбі кештері "Mint" бағдарламасын жүргізген. Хьюз Райлидің кешкі бағдарламасына сейсенбі күндері ("А-Z сериясы") және бейсенбі күндері ("Параллель әлем") қосылды. Қазір Райли Гидеон Коемен бірге "Райли және Ко" бағдарламасын жүргізеді, ол дүйсенбіден бейсенбіге дейін кешкі сағат 10-дан түнгі жартысына дейін эфирге шығады. 2015 жылдың ақпан айында Райлидің тікелей музыкасы бар "All Shook Up" бағдарламасының алғашқы эпизоды жарық көрді. 1-ші серия төрт эпизодтан тұрады, барлығы Солфорд университетінің студиясында түсірілген. 1-ші эпизодта The Wave Pictures, Slug және Lonelady тобының өнер көрсетулері болды. 2-ші эпизодта Wire, Monotony және Jane Weaver, 3-ші эпизодта Teleman, Sara Lowes және Sauna Youth, ал 4-ші эпизодта Jesca Hoop, The Wytches және Richard Dawson көрсетілген. Райли Роб Хьюзбен бірге 6 Music-те "Панк пен жаңа толқынның A-Z" бағдарламасын жазды және жүргізді, кейін ол сәтті подкастқа айналды. Одан кейін ұзақ мерзімді жоба – "The A to Z of David Bowie" коммерциялық подкасты іске қосылды, ол 2018 жылдың 30 қаңтарында басталып, 72 эпизодқа созылды. Райли мен Рэдклифф "Ширхорзз" атты пародиалық тобын құрды, олар 1997 жылы Гластонбери фестивалінде таңғы сағат 10:00-де басталған бас рольде ойнады. Олар елдің әртүрлі аймақтарында, соның ішінде Blur тобын қолдап үш рет өнер көрсетті. Shirehorses атынан екі комедиялық/пародиалық альбом шығарды: "Әлемдегі ең нашар альбом EVER EVER!" (Ұлыбританияның альбомдар тізімінде 22-орынға жетті) және "Our Kid Eh", соңғысы Radiohead-тің "Kid A" альбомының сүйіспеншілікпен жасалған пародиасы (20-орынға жетті).
Жеке өмір
Райли 1982 жылғы Рождество қарсаңында Трейси Мегиге үйленді.