Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Киттанинг ойысы, Аллегей тауларының ойыстарының бірі, қазір салыстырмалы түрде маңызды емес, орманды шатқал (суарна) болып табылады. Ол АҚШ-тың орталық Пенсильвания штатындағы Аллегей жотасының (сондай-ақ "Аллегей фронты" немесе "Аллегей тіктеуі" деп те аталады) көтерілісінде (басында) орналасқан. Бұл ойыс, Киттанинг жолының бірнеше мүмкін бағыттарының бірі болды. Бұл жол, жануарлардың күшімен жүретін көлік құралдары дәуірінде Аллегей таулары арқылы көшпелілерге арналған бағытқа айналды. Ойыс арқылы өту, өгіздер мен аттар жегілген вагондар (мысалы, Пенсильвания штатының Конестога қаласында жасалғандар) үшін батысқа қарай бет алған ақ қоныс салушылар үшін ыңғайлырақ жол болды. 1780-1830 жылдары Америка революциясы аяқталғаннан кейін (жаәне одан көп бұрын) Огайо аймағына және одан әрі жатқан территорияларға көшпелілердің саны арта түсті. Ол Пенсильвания штатының Блэр округіндегі Логан қалашығында, Алтуна қаласының батысында орналасқан. Бұл жерден бұрынғы Пенсильвания темір жолының жолдары Глен Уайт Рун өзенімен бірге Киттанинг Рун өзенімен қосылатын жерге дейін көтеріледі, содан кейін әйгілі Horseshoe Curve (Тұмсық иіліс) айналымына дейін жалғасады, бұл Алтунадан батысқа қарай шамамен 8 км қашықтықта орналасқан. USGS (АҚШ Геологиялық қызметі) Киттанинг Рун өзенін ойысқа ат қою үшін пайдаланбайды, себебі ол жергілікті атаулар мен дәстүрлерді сақтайды. Киттанинг ойысы маусымдық су тасқынының эрозиялық әсерінен пайдалған, сондықтан ол Аллегей тауларының басқа ойыстарымен салыстырғанда аз эрозияланған, себебі оларда су ағыны көлемі үлкен, нәтижесінде тік, терең шатқалдар мен тік, өтуге қиын қабырғалар пайда болған. Дегенмен, топографиялық талдау көрсеткендей, Алтуна жазығынан Аллегей жазығына Киттанинг ойысы арқылы көтерілу кезінде жол алдымен солтүстікке бұрылып, содан кейін әртүрлі төбелердің бойымен біртіндеп көтеріледі, Клерфилд өзенінің аңғарында батысқа қарай қайта бұрылады және Эшвилл қаласының маңына шығады, бірақ шамамен жарты шақырым қашықтықта және Киттанинг Рун өзенінің бастауын құрайтын төбенің қарсы бетінде орналасқан. Қысқасы, Киттанинг Рун немесе Глен Уайт Рун өзендерінің аңғарлары арқылы тіктеуге көтерілу, жаяу жүргіншілер мен қашарлар үшін қолайлырақ болды (жер жағдайы жақсы болғанда), ал Киттанинг ойысынан көтерілу ұзақ болғанымен, жануарлар жегілген вагондар мен арбалар үшін оңайрақ болды. Осы бағыттардың кез келгені Киттанинг жолының бір бөлігі болып саналды.
Kittanning Gap, one of the gaps of the Allegheny, is a now a relatively unimportant wooded ravine (water gap) along the ascent (at the foot) of the Allegheny Ridge (also called the 'Allegheny Front' or 'Allegheny escarpment') in central Pennsylvania in the United States. The gap was one of several optional paths of the Kittanning Path Amerindian trail turned into an emigrant route over the Alleghenies in the day of animal powered technology. The option up the gap was likely the 'better choice' of an ascending route for ox cart and wagon (such as those made downstream in Conestoga, Pennsylvania) encumbered white settlers pouring west across the Alleghenies escarpment. The 1780s–1830s saw an increasing flood of emigrants into the Ohio Country and territories beyond after (and well before) the end of the American Revolution. It is located in Logan Township, Blair County, Pennsylvania just west of Altoona, PA, overlooking the former Pennsylvania Railroad trackage beginning to climb up alongside Glen White Run to the hard hairpin turn that begins at the confluence with the Kittanning Run before its famous traverse bends around in the famous Horseshoe Curve approximately 5 mi (8 km) west of Altoona. The USGS does not use the Kittanning Run stream for an eponymous gap name since it follows local naming conventions and traditions. The Kittanning Gap is formed from the erosion valley of a seasonal freshet, so is lightly eroded compared to other gaps of the Allegheny which have larger flow volumes resulting in narrower, deeper valleys with steeper, harder to traverse walls. However, topographical analysis shows the climb up from the Altoona Plateau up to the Allegheny Plateau through Kittanning Gap would bend first northerly then curve gradually climbing along several diverse hill sides as to path hooked back to resume a westward heading in the valley of Clearfield Creek coming out in the vicinity of Ashville, Pennsylvania but about a half mile distant and on the opposite side of the summit that sources the Kittanning Run. In short, climbing more quickly and directly up the escarpment via either the valleys of Kittanning Run or Glen White Run was likely the route of choice (when footing was good) for foot traffic and mule trains, whilst the longer more round about but easier climb up the Kittanning Gap gave animal drawn wagon and carts the better easier path. Any one of these variations were collectively parts of the Kittanning Path as it became known.
Тарих
18 ғасырда Киттанинг жолы осы тарлық арқылы өтіп, Түпкілікті американдықтар мен алғашқы ақ қоныс салушылар үшін орталық және батыс Пенсильвания арасындағы бағытты қамтамасыз етті. Киттанинг өзенінің неге сол жағында қалғаны туралы тек болжамдар жасау мүмкін, бірақ топографиялық зерттеу 16-19 ғасырлардағы адамдардың жаяу жүруі немесе арба немесе Конестога вагонын сүйреуі үшін, тарлыққа оңға бұрылу оларды көбірек иілген жерлерге жеткізер еді, сондықтан бұл бағыт таңдалуы мүмкін. Кейін Киттанинг жолының төменгі аңғары 1845 жылы Аллегей тауларын кесіп өтуге лицензия алған (де-факто бұйрықталған) темір жол құрылысы үшін тауға шығу жолы ретінде таңдалды. Төбеден темір жол салудың қиындығы 1854 жылы ерекше Horseshoe Curve құрылысына әкелді, ол бір кезде әлемдегі ең жұқ жүретін темір жол деп жарияланды, ал қазір Ұлттық тарихи ескерткіш деп танылды.
In the 18th century the Kittanning Path passed through the gap, providing a route between central and western Pennsylvania for Native Americans and early white settlers. Why the gap is left of the Kittanning Run can only be speculated upon, but a topographical examination suggests for 16th 19th century peoples on foot or pulling a cart or Conestoga wagon, turning right up the gap would lead them across gentler climbing terrains, so may have been the path of choice. The Kittanning Path lower valley was later selected as the climbing approach for the 1845 railroad line chartered (ordered, in effect) to cross the Allegheny Mountains. The challenge of constructing a railroad through the ridge led to the construction of the unique Horseshoe Curve in 1854, once trumpeted as the world's busiest railway, and now designated as a National Historic Landmark.