Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мичигандағы арал
Island in Michigan
Оңтүстік Маниту аралы (/m//æ/'n//ə//t//u/ MANətoo) Мичиган көлінде, Мичиган штатының Лелэнд қаласынан шамамен 16 миль (26 км) батысқа қарай орналасқан. Ол Лиланау округінің және Ұйықтаған аюдың ұлттық жағажай паркінің бөлігі. Адам тұрмайтын аралдың жер аумағы 21 км² және оған Лелэндтен паром арқылы жетуге болады. Зияратшылар үшін ашық көліктерде экскурсиялар ұйымдастырылған, бірақ көбінесе жаяу жүріп араласады. Ірі Солтүстік Маниту аралы одан солтүстікке қарай жатыр. Аралдың ені мен ұзындығы 5 км-ден құрайды. Бұл Макинак бұғазына дейін созылатын аралдар тізбегінің бір бөлігі. Арал мұздық қалдықтарының астында жатқан, көлбеу қабатты әктас жотасынан тұрады. Мұздықтар Мичиган көлінің ойысын қазып жасады. Ал ойын сумен толғанда, жотаның шыңдары аралдар болып көріне бастады. Мұздықтан кейінгі кезеңде, аралдың батыс жағындағы биік құмды жартастарға соққан желдер құмды ішкі жаққа жылжытып, құм төбелерін қалыптастырды. Флоренс көлі – аралдағы жалғыз ішкі көл. Аралда жолдар мен кемпингтер жүйесі бар. Аралдың оңтүстік-батыс бөлігінде өсетін Солтүстік ақ кедрлері әлемдегі ең көне және ең ірі ағаштардың қатарына жатады. Олардың ең үлкенінің айналымы 5 метр, ал жасы 500 жылдан асып кеткен деп есептеледі.
South Manitou Island (/m//æ/'/n//ə//t//u/ MANətoo) is located in Lake Michigan, approximately 16 mile (26 km) west of Leland, Michigan. It is part of Leelanau County and the Sleeping Bear Dunes National Lakeshore. The uninhabited island is 8.277 square miles (21 km2) in land area and can be accessed by a ferry service from Leland. Guided tours on open air vehicles are available to visitors, but most traffic is on foot. Larger North Manitou Island lies to its north. The island is 3 mile (5 km) wide and 3 mile (5 km) long. It is part of an island chain that extends north to the Straits of Mackinac. The island consists of a ridge of tilted layers of limestone, buried under a blanket of glacial debris. Glaciers carved out the Lake Michigan basin. When the basin filled with water, the peaks of the ridge remained exposed as islands. During post glacial times, winds blowing on the high, sandy bluffs on the west side of the island moved sand inland, forming sand dunes. Florence Lake is the island's only inland lake. The island has a system of trails and campsites. A growth of Northern white cedars on the southwestern corner of the island are among the oldest and largest in the world. The largest is 18 feet (5 m) around and is estimated to be over 500 years old.
Тарих
Оңтүстік Маниту аралы алғаш рет 1830 жылдардың ортасында Уильям Бертонмен қоныстандырылды, мақсаты – Ұлы көлдердегі бу кемелерін отынмен, яғни ағашпен қамтамасыз ету болды. Оның кемежайы аралдың шығыс жағындағы ай тәрізді шығанақтың ортасына салынған, бұл Чикаго мен Буффало арасындағы жалғыз табиғи терең су айлағын ұсынды. 1847 жылы ауылға Бертонның кемежайы, үй, ұстахана, азық-түлік дүкені, сарай және кемежайдан ішкі жағалауға қарай созылған, кемелерге ағаш тасымалдауға арналған тамарықтан жасалған теміржол кірді. 1870 жылы алғашқы пошта бөлімі ашылғанда, ол осы жерде орналасқан еді. Ағаш кесу жұмыстары тоқтағаннан және кемежай құлай бастағаннан кейін, аралдағы алғашқы ауылдың көлемі мен маңызы азайды. Бурдик өзінің дүкенін 1923 жылы оңтүстік-шығыс жағалаудағы Құтқару станциясының жанындағы ескі кемежайдан көшірді, бұл арал қауымының қазіргі кемежайға, жолаушылар паромдары келетін жерге ауысуын білдірді. Аралдағы шаруашылық баяу дамыды, бірақ 1870 жылға қарай арал тұрғындарының көпшілігі өздерін-өздерімен қамтамасыз ететін шаруаларға айналды. Артық өнімдер кешіп өтетін кемелерге және материк нарықтарына сатылды. Аралдың шалқаруы ерекше жағдай жасады, соның арқасында жүлделі қарабидай, бұршақ және безнек өсіруге мүмкіндік туды. Бүгінде аралда белсенді шаруашылықтар жоқ; шаруашылық ғимараттары, тасталған техника, ескі мектеп және зират – өткеннің естеліктері. Арал қазірде адам қоныстанбайды, ғимараттардың көп бөлігі қираған күйде жатыр. 100 футтық маяк 1871 жылдан 1958 жылға дейін жұмыс істеді. Маяк әлі де жақсы жағдайда. Жақында жасалған жөндеу жұмыстарының нәтижесінде оның жарық мұнарасы жаз айларында қайтадан іске қосылды. 1901 жылы АҚШ-тың Өмірді сақтау қызметі аралда станция салды. USLSS 1915 жылы АҚШ Жағалау күзетінің құрамына енді. Станция 1958 жылы тұрақты түрде жабылды. Бұл станция қазір аралдың рейнджерлік станциясы болып табылады және жалпы қолданысқа ашық емес.
South Manitou Island was originally settled in the mid 1830s by William Burton to provide cord wood to fuel the Great Lakes steamships. His dock was built in the middle of the crescent shaped bay on the eastern side of the island, which offered the only natural deep water harbor between Chicago and Buffalo. In 1847, the village included Burton's Wharf, a house, blacksmith shop, grocery store, barn, and a wooden tamarack railroad track extending from the dock inland to haul wood for the steamers. When the first post office opened in 1870, it was located here. When logging operations ended and the dock fell into disrepair, the original island village dwindled in size and importance. Burdick's moved their general store from its original location near the old dock to a site near the Lifesaving station in 1923 on the southeastern shore, and that marked the shift of the island community to the current village site located at the present dock where the passenger ferry arrives. Farming developed slowly on the island, but by 1870 most islanders were self sufficient farmers. Surplus crops were sold to passing ships and mainland markets. The isolation of the island provided an ideal environment for growing prize winning rye, beans and peas. Today, there are no active farms on the island; farm buildings, abandoned machinery, the old school and cemetery are reminders of the past. The island is now uninhabited, and most of its buildings lie in ruins. The 100 foot lighthouse was in operation from 1871 to 1958. The lighthouse is still in good condition. Recent efforts have restored its light tower to operational status for the summer months. In 1901, the United States Life Saving Service built a station on the island. The USLSS became part of the United States Coast Guard in 1915. The station was permanently closed in 1958. This station is now the island's ranger station and is not open to the public.
Кеме апаттары
Маниту аралдарының төңірегінде 50-ден астам белгілі кеме қазасы орындары бар, олардың кейбіреулері танымал суға түсу орындары болып табылады. 1835 жылдан 1960 жылға дейінгі мерзімдегі елу кеме қазасы орынының тарихи және археологиялық құндылығын сақтау мақсатында 1988 жылы қорық құрылды.
The Manitou islands are surrounded by over 50 known shipwreck sites, some of which are popular diving spots. A preserve was established in 1988 to conserve the historic and archeological value of the fifty known shipwreck sites, dating from 1835 to 1960.