Кіріспе
Нью-Гэмпширдің 67-ші губернаторы (1899–1986)
Льюэллин Шерман Адамс (8 қаңтар 1899 – 27 қазан 1986) – американдық кәсіпкер және саясаткер, ең бастысы президент Дуайт Д. Эйзенхауэрдің Ақ үй штабының бастығы қызметін атқарғанымен танымал. Бұл 18 жылдық саяси мансабының шыңы болды, сонымен қатар ол Нью-Гэмпширдің 67-ші губернаторы болып та қызмет еткен. Ол қымбат викуньядан жасалған пальтоны қабылдағанына байланысты туған даудан Ақ үй лауазымынан айырылды.
Ерте өмір
Шығыс Доверде, Вермонт штатында дүкенші Клайд Х. Адамс пен Винни Марион Шерман отбасында туған Адамс, Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы мемлекеттік мектептерде білім алып, Хоуп орта мектебін бітірген. 1920 жылы Дартмут колледжін бакалавр дәрежесімен аяқтады, бұл алдында АҚШ Теңіз жаяу әскерінде бірінші дүниежүзілік соғыста алты ай қызмет еткен болатын. Дартмут колледжінде оқыған кезінде Адамс Дартмуттың танымал «Cabin and Trail» тау жүру клубын құруға көмектесті және «Сигма Альфа Эпсилон» студенттік бауырластығының Нью-Гэмпшир Альфа бөлімшесіне мүше болды. Кейін ол ағаш өнеркәсібіне қатысты, бастапқыда 1921 жылы Вермонт штатының Хейлдвилл қаласында, содан кейін Нью-Гэмпшир штатының Линкольн қаласында ағаш және қағаз бизнесімен айналысты. Ол сонымен қатар банк ісіне де қатысты.
Саяси бастамасы
Адамс 1941-1944 жылдары республикалық заң шығарушы ретінде Нью-Гэмпшир штатының саясатына қатысты (1944 жылы – Палата спикері). Ол АҚШ Өкілдер палатасында бір мерзім қызмет етті (1945-1947), содан кейін 1946 жылы Нью-Гэмпширде республикалық губернаторлыққа үміткер болуға тырысты, бірақ сәтсіз аяқтады. Ол қолданыстағы губернатор Чарльз М. Дейлге жеңіліп қалды. Адамс екі жыл өткен соң, 1948 жылы губернатор болып сайланды.
Нью-Гэмпшир губернаторы
Адамс губернатор болып тағайындалған кезде Нью-Гэмпшир соғыстан кейінгі экономикалық төмендеуден зардап шекті. Ол жеке және мемлекеттік шығыстарда үнемділік пен шаруашылықты қадағалауды талап етті. Зейнеткерлер Нью-Гэмпшир халқының маңызды бөлігін құрады (және құрайды); Адамс қарттарға мемлекеттік көмекті ұлғайтуды және штаттың зейнеткерлерінің Федералдық қарттық және мүгедектерге берілетін жәрдемақыға құқылы болуына мүмкіндік беретін заң қабылдауды ұсынды. 1950 жылы ол штаттық басқарудағы өзгерістерді ұсыну үшін қайта ұйымдастыру комитетін құрды және заң шығарушы органды ұсыныстарды қарастырып, тиісті шаралар қабылдауға шақырды. Оның губернаторлық кезеңінде Нью-Гэмпширдің еңбек құқығы туралы заңы (адамдарды кәсіподаққа міндетті түрде мүше болуға мәжбүрлеуге тыйым салатын) күштен шығарылды. Адамстың қысқа дауысы мен үнемділікке шақыруы оны сол кездегі республикалықтардың теңгерімді бюджет принциптерін бейнелейтін тұлғаға айналдырды. Ол АҚШ Губернаторлар конференциясының төрағасы болып қызмет етті (1951–1952 жж.).
1952 жылғы науқан
Адамс Нью-Гэмпшир штатының алғашқы сайлауында Эйзенхауэрдің науқанын басқарып, ұлттық конвенцияға барлық делегаттарды жеңіп алды. Ол Эйзенхауэр үшін бүкіл ел бойынша науқан жүргізді, конвенцияда сенатор Роберт А. Тафтқа қарсы күресте Эйзенхауэрдің тікелей қолдаушысы болды және өзінің тың күш жұмысымен, егжей-тегжейлілікке қабілеттілігімен және саяси маневрлеу шеберлігімен Эйзенхауэрді әсерлі етуге қол жеткізді. Ол 1952 жылғы президенттік науқанның басқарушысы болды, және сол науқан барысында әрқашан Эйзенхауэрдің жанында болды. Ақ үйдің бас штабы лауазымына оның тағайындалуы заңды болды – және Эйзенхауэр әскери тәжірибеден алған "бас штаб" деген атақты алғаш рет ресми түрде қолданған адам ол болды.
Ақ үй штаб меңгерушісі
Айзенхауэр әскери модельді қабылдады, ол штаб бастығының барлық құжаттарды және алдын ала шешімдерді өңдеудегі маңыздылығын баса көрсетті. Өте сирек жағдайларды қоспағанда, Эйзенхауэрмен сөйлескен әркім Адамстың алдын ала келісімін алуға тиіс болды. Адамс штаб бастығының өкілі ретіндегі рөлін өте қадір тұтты; Кабинет мүшелері мен белгілі бір ҰҚК кеңесшілерін қоспағанда, Эйзенхауэрге жол ашуға жасалған барлық өтініштер оның кеңсесінен өтуі керек еді. Бұл дәстүрлі Республикалық партияның жетекшілерін наразылыққа толтырды. Адамс штаб бастығы болып қызмет еткен алты жылдың ішінде Вашингтондағы ең беделді адамдардың бірі болды. Эйзенхауэрдің өте ресми штаттық құрылымының арқасында көптеген адамдар оның Ақ үй штабының жұмысын және ішкі саясатты дерлік толығымен бақылайтынын сезінді (1956 жылғы Time журналындағы «OK, S. А.» деген мақала осы пікірді қолдады). Ішкі тартыстардың, күшті мінезді тұлғалардың арасындағы қайшылықтардың көлемі оның 1961 жылғы «Бірінші қолдан есеп» атты естеліктерінде баяндалған. Эйзенхауэр әкімшілігіндегі қызу дау-дамайлардың арасында АҚШ сенаторы Джозеф Маккарти сияқты жарқын тұлғаларды қалай басқару мәселесі болды, Адамс пен Эйзенхауэр Маккарти АҚШ армиясына шабуыл жасағанда оны жоюға шешім қабылдады. Адамс мұндай жанжалдардың жиі делдалы болды. Адамс Эйзенхауэрден қашып, партиялық пікірлерді айтуға дайын болды, осылайша демократтардың басты нысанына айналды. Адамс көбінесе Республикалық партияның либералдық қанатымен бірге тұрды, Тафт пен Барри Голдуотердің консервативтік қанатына қарсы шықты. Эйзенхауэр жоғары лауазымдарға үміткерлерді бағалауда көбінесе оның пікіріне сүйенді. Адамс Эйзенхауэрдің қызығушылық танытпаған көптеген қамқорлықтары мен тағайындамаларын жүзеге асырды, сондай-ақ қажет деп тапқан жағдайда адамдарды жұмыстан босатуға жауапты болды. Киносыншы Майкл Медвед президенттік кеңесшілер туралы «Көлеңкелі президенттер» атты кітап жазды, онда Адамс тарихтағы ең күшті штаб бастығы болды деп мәлімдеді. Ол 1950 жылдары Вашингтонда тараған бір әзілді еске алды. Екі демократ сөйлесіп тұрғанда біреуі: «Ейзенхауэр қайтыс болып, Никсон президент болса, қандай қасірет болар еді?» деді. Екіншісі: «Шерман Адамс қайтыс болып, Эйзенхауэр президент болса, қандай қасірет болар еді!» деп жауап берді. Ол көптеген ұсыныстарды жай ғана «Жоқ» деп қабылдағаны үшін жағымсыз беделге ие болды. Осыдан кейін ол «Жамандыққа толы «Жоқ» деуші» деп танылды.