Кіріспе

1972 жылғы АҚШ-тың судың ластануын реттейтін федералды заңы. Канаданың Онтарио провинциясының Таза су туралы заңы. Таза су туралы заң – АҚШ-тың алғашқы және ең ықпалды қазіргі заманғы экологиялық заңдарының бірі болды. Оның заңдары мен ережелерін негізінен АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) штаттық үкіметтермен келісе отырып басқарады, бірақ оның кейбір шаралары, мысалы, толтыру немесе дүмпу жасау сияқты, АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы арқылы жүзеге асырылады. Оның іске асыру ережелері 40 C.F.R. D, N және O кіші бөлімдерінде (100–140, 401–471 және 501–503 бөлімдерінде) жазылған. Техникалық тұрғыдан алғанда, заңның толық атауы – Федералды судың ластануын бақылау туралы заң. Бірінші FWPCA 1948 жылы қабылданған, бірақ 1972 жылғы Федералды судың ластануын бақылау туралы заңға түзетулер енгізілгеннен кейін қазіргі түрін алды. 1977 жылғы Таза су туралы заң және 1987 жылғы Су сапасы туралы заң сияқты түзетулер арқылы маңызды өзгерістер енгізілді. Таза су туралы заң жер асты суларының ластану мәселесін тікелей қарастырмайды. Жер асты суларын қорғау шаралары Ауыз судың қауіпсіздігі туралы заңға, Ресурстарды сақтау және қалпына келтіру туралы заңға және Суперфонд заңына енгізілген.

Судың ластануының денсаулыққа әсері

Ауыз судың ластануы тек су көзінде ғана емес, сонымен қатар тарату жүйесінде де болуы мүмкін. Судың ластану көздеріне табиғи химиялық заттар мен минералдар (мырыш, радон, уран), жергілікті жерді пайдалану тәжірибелері (тыңайтқыштар, пестицидтер, шоғырланған мал шаруашылығы), өндіріс процестері, сондай-ақ кәріз ағындары немесе сарғыш су шығарылымдары жатады. Судың ластануының денсаулыққа тигізетін салдарының мысалдары: асқазан-ішек аурулары, репродуктивті мәселелер және неврологиялық аурулар. Сәбилер, кішкентай балалар, жүкті әйелдер, қарттар және иммундық жүйесі ВИЧ/ЖИТС, химиотерапия немесе трансплантацияға қатысты дәрілер салдарынан нашарлаған адамдар кейбір ластағыштарға әсіресе осал болуы мүмкін.

Асқазан- ішек аурулары

Асқазан-ішек жолдарының бұзылуларына іш қату, тітіркенішті ішек синдромы, геморрой, анальдық жарықтар, перианальдық абсцестер, анальдық фистулалар, перианальдық инфекциялар, дивертикулез, колит, ішек полиптері және қатерлі ісік сияқты жағдайлар кіреді. Жалпы алғанда, балалар мен қарт адамдар асқазан-ішек ауруларына шалдығу қаупі жоғары. Филадельфия қарттарында ауыз су сапасы мен асқазан-ішек аурулары арасындағы байланысты зерттеген зерттеуде ғалымдар су сапасының ауруханаға түсуге дейін 9-11 күн бұрын асқазан-ішек ауруларымен теріс байланысты екенін анықтады, сондай-ақ судың тұмандылығының төртінші ширек диапазонындағы өсім ауруханаға түсу көрсеткішінің 9%-ға артуымен байланысты болды. Бұл байланыс 75 жастан асқандарда 65-74 жастағыларға қарағанда күштірек болды. Бұл мысал, АҚШ тұрғындары қазіргі су тазарту тәжірибелерінде де су арқылы жұғатын асқазан-ішек ауруларына ұшырау қаупінде екенін көрсетеді.

Ұрық көбею проблемалары

Репродуктивті проблемалар – көбелек мүшелер жүйесінің кез келген ауруы. Брунел университеті мен Эксетер университетінің жаңа зерттеулері судың ластануы мен ерлердің сүектеу қабілетінің төмендеуі арасындағы байланысты күшейтеді. Зерттеу нәтижесінде ластанған суда антиандроген ретінде әрекет ететін химиялық заттар тобы анықталды, олар ерлер гормоны – тестостеронның жұмысын тежеп, ерлердің сүектеу қабілетін азайтады.

Неврологиялық аурулар

Неврологиялық аурулар – ми, жұлын және оларды байланыстыратын жүйкелердің аурулары. Калифорнияның Орталық аңғарында 700-ден астам адамды зерттеудің жаңа нәтижесі, ластанған жеке құдық суын ішкен адамдарда Паркинсон ауруына шалдығу ықтималдығы жоғары екенін көрсетті. Жеке құдықтары егістік алқаптарының жанында кеңінен қолданылатын инсектицидтермен шашырылғандарда бұл тәуекел 90 пайызға артқан. Ірі қалалардағы сумен жабдықтаудан өзгеше, жеке құдықтар көбінесе реттелмейді және олардағы ластаушы заттар бақыланбайды. Олардың көп бөлігі 20 метрден кем тереңдікте орналасқан, ал зиянкестер мен арамшөптерді жоюға арналған кейбір химиялық заттар жер асты суларына сіңіп кетуі мүмкін. Сондықтан жеке құдықтарда пестицидтер болуы мүмкін, олар даму кезеңіндегі миға (ана құрсағында немесе бала кезінде) зиян келтіріп, кейін неврологиялық ауруларға алып келуі мүмкін. UCLA эпидемиологиясының профессоры Бейт Риц басқарған зерттеуде Паркинсон ауруымен ауыратын адамдар жеке құдық суын жиірек ішкені және ауруы жоқ адамдарға қарағанда орташа есеппен 4,3 жыл көбірек ішкені анықталды.

Қорғалатын сулар

Жоғарғы соттың 2023 жылы шығарған қағидасына сәйкес, барлық сулар (мысалы, ағындар, мұхиттар, өзендер және көлдер) "жүзе алатын сулармен" "үзіліссіз беттік байланысы" бар болса, Таза Су Актісімен (CWA) қамтылады. 1972 жылғы заң "жүзе алатын сулар" терминін жиі қолданады, сонымен қатар осы терминді "АҚШ сулары, оның ішінде аумақтық теңіздер" деп анықтайды. 1972 жылғы заңды түсіндіруге қатысты ережелерде үзілісті ағындар, плая көлдері, далалық шұңқырлар, шалшықтар және батпақтар сияқты су нысандары "АҚШ сулары" ретінде қарастырылған. 2006 жылы "Рапанос пен АҚШ арасындағы" істе, АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Антонин Скалия жасаған көпшілік пікірде "АҚШ сулары" термині "географиялық ерекшеліктер құрайтын, тұрақты немесе үздіксіз ағып жатқан суларды ғана қамтиды, олар қарапайым тілмен 'ағын, мұхит, өзен және көл' деп сипатталады" делінген. Сол кездегі судья Энтони Кеннедидің жеке пікірінде бұл термин дәстүрлі жүзе алатын сулармен "маңызды байланысы" бар ылғалды жерлерді қамтиды, осылайша кеңірек анықталды. "Рапанос" ісінен кейін, ЭҚА (EPA) және АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы 2015 жылғы Таза Су Ережесі арқылы "Рапанос" контекстінде қорғалатын суларды анықтауға тырысты, бірақ бұл кең пікірталас тудырды. Агенттіктер CWA-ның судья Кеннедидің анықтамасына сәйкес, дәстүрлі жүзе алатын сулармен "маңызды байланысы" бар су нысандарын қамтиды деп есептеді. 2023 жылы Жоғарғы Сот "Сакетт пен ЭҚА" ісінде "маңызды байланыс" тестісін қабылдамады және қазіргі анықтаманы бекітті.

Технологияға негізделген стандарттар

1972 жылғы CWA нүктелік ластану көздерінен шығарылатын заттарға қатысты технологиялық стандарттарды енгізуге жаңа талап қойды. EPA осы стандарттарды ластануды бақылау технологияларының тиімділігіне сүйене отырып, шығарындылар санаттары бойынша әзірлейді, ал нақты су қабылдағыш су қоймасының жағдайын ескермейді. Конгресс "ең жақсы қолжетімді технологияны" қолдана отырып, бір санаттағы барлық объектілер үшін бірыңғай ұлттық шығарылым стандартын орнату арқылы "тең мүмкіндіктер" жағдайын жасауды мақсат етті. Стандарт рұқсатта ең төменгі нормативтік талапқа айналады. Егер ұлттық стандарт белгілі бір жерде жеткілікті қорғаныш қамтамаса, су сапасы стандарттары қолданылуы мүмкін, ал рұқсат беруші орган (мемлекет немесе EPA) рұқсатқа су сапасына негізделген ағынды суларды шектеу шараларын қосады.

Су сапасының стандарттары

1972 жылғы заң су сапасына негізделген тәсілді қолдануды жалғастыруға рұқсат берді, бірақ оны технологияға негізделген стандарттармен үйлестіре отырып. Рұқсатқа технологияға негізделген стандарттар қолданғаннан кейін, егер белгілі бір су нысанының су сапасы нашарлаған болып қалатын болса, рұқсат беруші орган сол рұқсатқа су сапасына негізделген шектеулер қосуға құқылы. Қосымша шектеулер технологияға негізделген шектеулерден қатаңрақ болуы керек және рұқсат алушыдан қосымша бақылау шараларын орнатуды талап етеді. Су сапасы стандарттары төрт негізгі элементтен тұрады: 1) Белгіленген мақсаттар; 2) Су сапасы критерийлері; 3) Деградацияға қарсы саясат және 4) Жалпы ережелер.

Белгіленген қолданылулары

Су сапасы стандарттарының ережелері мемлекеттер мен федералды түрде танылған тайпалар/ұлттардан өздерінің юрисдикциясындағы су объектілерінің тиісті пайдаланылуын анықтауды талап етеді. Судың тиісті пайдаланылуын анықтау кезінде халыққа сумен жабдықтаудың, балықтар мен жануарларды қорғаудың, рекреациялық сулардың, сондай-ақ ауыл шаруашылығы, өнеркәсіптік және кеме жүруге арналған су жолдарының пайдасы мен құндылығы ескеріледі. Су объектісінің жарамдылығы физикалық, химиялық және биологиялық сипаттамалары негізінде мемлекеттер мен тайпалар/ұлттар қолданысы бойынша тексеріледі. Мемлекеттер мен тайпалар/ұлттар су объектілерінің белгіленген пайдаланылуына қолайлылығын анықтау үшін географиялық жағдайды, көркемдік сапаны және экономикалық факторларды да қарастырады. Егер бұл стандарттар белгіленген пайдаланылудың қазіргі қол жеткізілгеннен төмен екенін көрсетсе, мемлекеттер немесе тайпалар нақты қол жеткізілген пайдаланылуды көрсететіндей стандарттарды қайта қарауы керек. Су объектісінің белгіленген пайдаланылуында CWA 101(a)(2) тармағында көрсетілген "балық аулауға/жүзуге жарамды" мақсатты пайдалану болмаса, "пайдалану мүмкіндігін талдау" жүргізілуі тиіс. Мұндай су объектілері әр үш жыл сайын қайта қаралып, стандартты қайта қарау қажеттігін көрсететін жаңа ақпарат бар-жоғы тексерілуі керек. Егер "балық аулауға/жүзуге жарамды" пайдалануға қол жеткізуге болатынын көрсететін жаңа ақпарат пайда болса, пайдалану белгіленуі керек. Химиялық қосылыстарды сынау процедураларының кейбіреулеріне қатерлі ісіктерге себеп болатын металдар сияқты іздік элементтерді химиялық жолмен анықтау кіреді. Ал кейбір микробиологиялық сынақ процедуралары ластағыштардың жаңа нормативтік шектерін негіздеуге мүмкіндік беретін биологиялық және химиялық тенденцияларды есептеу және анықтау үшін микробиологиялық көзді қадағалау (MST) техникаларын қолданады.

Нысансыз көздер

Конгресс 1972 жылғы CWA-дағы кейбір су ластану көздерін нүктелік көздер анықтамасынан шығарды және басқа да кейбір көздердің мәртебесін нақтыламады. Сондықтан, мұндай көздер рұқсат алу бағдарламасына жатпайтын нүктелік емес көздер деп есептелді. Ауыл шаруашылығындағы дауыл суының ағыны мен суарудан оралған сулар рұқсат алу талаптарынан ерекше босатылды. Бірақ Конгресс АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінде шаруашылықтардағы су ағынын басқару тәжірибесін жақсарту үшін ғылыми-зерттеу, техникалық және қаржылық көмек бағдарламаларын қолдады. Табиғи ресурстарды сақтау қызметіне жүгініңіз. 1972 жылғы заңда өнеркәсіптік көздерден, қалалық дауыл су ағындарынан және басқа да көздерден шығатын дауыл сулары нақты қарастырылмады. EPA NPDES бағдарламасын бастапқы іске асыру кезінде қалалық ағынды сулар мен өнеркәсіптік дауыл суларын енгізуден бас тартты, кейіннен агенттікке экологиялық ұйым сот процесі қозғады. 1977 жылы округтік апелляциялық сот дауыл суы ағындары рұқсат алу бағдарламасына енуге тиіс деп шешті. 1970-жылдардың соңы мен 1980-жылдарда жүргізілген зерттеулер дауыл суы ағынының АҚШ-тың көптеген аймақтарында су сапасының нашарлауына елеулі себеп екенін көрсетті. 1980-жылдардың басында EPA қалалық дауыл суы мәселесінің ауқымын анықтау үшін бүкіл ел бойынша қалалық ағынды су бағдарламасын (NURP) жүргізді. Агенттік дауыл суына рұқсат алу ережелерін әзірлеуге кірісті, бірақ өнеркәсіп пен муниципалитеттерден қарсылық көріп, қосымша сот процестері болды. 1986 жылы Конгресс CWA-ға қосымша түзетулерді қарастырған кезде сот ісі әлі де жалғасып жатты. 1987 жылғы Су сапасы туралы заңда Конгресс дауыл суы мәселесіне жауап ретінде өнеркәсіптік дауыл суын шығарушыларды және муниципалды бөлек дауыл су кәріз жүйелерін (жиі "MS4" деп аталады) нүктелік көздер ретінде анықтады және оларға белгілі мерзімдерге дейін NPDES рұқсаттарын алуды талап етті. Ауыл шаруашылығынан шығарылатын суларға рұқсат алудан босату күшінде қалды, бірақ Конгресс бірнеше бағдарламалар мен гранттарды құрды, соның ішінде EPA-да нүктелік емес бақылаулар мен басқару тәжірибелерін зерттеу мен дамытуды кеңейту үшін демонстрациялық грант бағдарламасын.

Ластануды бақылауды қаржыландыру

Конгресс 1972 жылғы CWA-да қалалық сарқынды суларды тазартуға арналған ірі мемлекеттік жұмыс қаржыландыру бағдарламасын құрды. ІІ тарауда қалалық сарқынды суларды тазарту станцияларын салуға гранттар беру жүйесі бекітіліп, қаржыландырылды. Бастапқы бағдарламада әрбір гранттың федералдық үлесі құрылыстың күрделі шығындарының 75 пайызына дейін жетеді, ал қалған бөлігі штат есебінен қаржыландырылды. Кейінгі түзетулерде Конгресс гранттардың федералдық үлесін азайтты және 1987 жылғы WQA-да VI тарауда айналымды несие бағдарламасына өтті. Өнеркәсіптік және басқа да жекеменшік нысандар «ластаушы төлейді» принципіне сәйкес өздерінің тазарту жұмыстарын қаржыландыруға міндетті.

Су инфрақұрылымы бойынша қаржы және инновациялық заң

Конгресс 2014 жылғы Су инфрақұрылымын қаржыландыру және инновациялар туралы заңды (WIFIA) су және сарқынды су инфрақұрылымы жобалары үшін кеңейтілген несие бағдарламасын ұсыну мақсатында қабылдады, бұл бұрынғы CWA VI тарауы бойынша бекітілген айналымдық қордан гөрі кеңірек талаптарға ие. WIFIA-ға сәйкес, EPA 2015 жылы жергілікті билік органдары мен коммуналдық кәсіпорындарға инновациялық қаржыландыру механизмдерін, соның ішінде мемлекеттік-жеке серіктестіктерді жобалауға көмектесу үшін Су инфрақұрылымын және тұрақтылығын қаржыландыру орталығын құрды. Конгресс WIFIA бағдарламасына 2015, 2016 және 2018 жылдары өзгерістер енгізді.

Негізгі заңдық ережелер

Осы Заң алты тараудан тұрады.

I бөлім - Ғылыми-зерттеу және оған байланысты бағдарламалар

I бөлім мақсаттар мен саясат жарияланымын және ғылыми-зерттеу бағдарламалары мен ластануды бақылау бағдарламаларына арналған түрлі гранттарды қамтиды. 1972 жылғы заңмен бекітілген кейбір бағдарламалар әлі де жүріп тұр (мысалы, 104-бап бойынша зерттеу бағдарламалары, 106-бап бойынша ластануды бақылау бағдарламалары, 117-бап бойынша Чесапик шығанағы бағдарламасы), ал басқа бағдарламалар енді Конгресс қаржыландырмайды және тоқтатылған.

II бөлім - Тазарту құрылыстарын салуға берілетін гранттар

Муниципалитеттерге мемлекеттік меншіктегі су тазарту қондырғыларын (POTW) салуға немесе кеңейтуге көмектесу үшін ІІ тарау құрылыс гранттары жүйесін құрды. 1972 жылғы CWA жоба құнының 75% федералдық қаражат есебінен, ал қалған 25% мемлекеттік және жергілікті қаражат есебінен қаржыландырылатынын белгіледі. 1981 жылы Конгресс көптеген гранттар бойынша федералдық қаржыландыру үлесін 55%-ға дейін төмендетті. Құрылыс гранттары бағдарламасы 1987 жылғы WQA-да Таза су мемлекеттік айналымдық қорымен алмастырылды (VI тарауды қараңыз), бірақ кейбір жергілікті коммуналдық мекемелер "арнайы мақсаттағы жоба гранттарын" Конгрестен "earmarking" деп аталатын бюджеттік процедура арқылы тікелей алуын жалғастырды. (Рұқсаттар беру бағдарламалары туралы талқылау үшін IV тарауды қараңыз.) Жасыл шатырлы кемелер рұқсат алу талаптарынан босатылған, бірақ кеме операторлары олардың шығарындыларын бақылау үшін ең жақсы басқару шараларын іске асыруы керек. (АҚШ-та кемелердің ластануын реттеуді қараңыз.)

Су сапасы стандарттары бағдарламасы

CWA мемлекеттерден өздерінің су объектілерін бақылауды және олар үшін Су сапасы стандарттарын (СҚС) белгілеуді талап етеді. Су сапасы стандарттары (СҚС) – бұл өзендер, көлдер, ағыстар және батқылық жерлер сияқты жекелеген су объектілері үшін жергілікті жағдайға сәйкес ластаушы заттардың рұқсат етілген деңгейін белгілейтін тәуекелге негізделген талаптар. Мемлекеттер су объектілеріне арналған мақсаттарды (мысалы, рекреация, сумен жабдықтау, су жануарлары, ауыл шаруашылығы) белгілеп, содан кейін белгіленген мақсаттарды қорғау үшін су сапасы критерийлерін (ластаушы заттардың сандық концентрациясы және сипаттамалық талаптар) қолдану арқылы СҚС белгілейді. Әр мемлекет қолданыстағы мақсаттарды және жоғары сапалы суды сақтау және қорғау үшін антидеградациялық саясатты қабылдайды. Егер мемлекет СҚС қабылдамаса, EPA осы мемлекет үшін стандарттарды қабылдауға міндетті. Технологиялық бақылаумен ғана қолданылатын су сапасы стандарттарына сәйкес келмейтін су объектілері 303(d) бөліміндегі стандарттарға сәйкес келмейтін су объектілерінің тізіміне енгізіледі. 303(d) тізіміндегі су объектілері үшін Жалпы ең жоғары тәуліктік жүктеме (TMDL) әзірленуі қажет. TMDL – су объектісі қабылдай алатын және СҚС-қа сәйкес болатын ластаушы заттың ең жоғары мөлшерін есептеу. TMDL су объектісінің ерекше қасиеттерін және ластануға себеп болатын ластаушы заттардың көздерін зерттегеннен кейін анықталады. Әдетте, TMDL жүктемені Қалдық жүктемесін бөлу (WLA), Жүктемені бөлу (LA) және Қауіпсіздік шегі (MOS) негізінде анықтайды. TMDL бағалауы аяқталғаннан және ластаушы заттарды жүктеудің ең жоғары сыйымдылығы анықталғаннан кейін, орындау жоспары әзірленеді, онда талаптарға сәйкес келмейтін су объектісіне ластаушы заттарды жүктеуді азайту және оны сәйкестікке келтіру үшін қажетті шаралар көрсетіледі. Алдағы он жарым жылда АҚШ сулары үшін 60 000-нан астам TMDL жобалары ұсынылуда немесе әзірленуде. Су объектісі үшін TMDL шығарылғаннан кейін, талаптарды орындау су объектісіне бөлінген WLA-ға сәйкес келетін су объектісіне төгетін объектілерге NPDES рұқсаттарын өзгертуді қамтиды (IV тарауды қараңыз). СҚС және TMDL әзірлеу ғылыми және құқықтық тұрғыдан күрделі процесс болып табылады және мемлекеттік органдар үшін ресурстарды көп қажет ететін процесс болып табылады. АҚШ-тың өзендері мен ағындарының жартысынан астамы су сапасы стандарттарын бұзады. Көлдер, тоғандар мен су қоймаларын зерттеу көрсетті, олардың шамамен 70 пайызы (үстіңгі бетінің ауданы бойынша) зақымдалған, ал елдің жағалауының 70 пайыздан астамы, сондай-ақ зерттелген мұхиттың және жағалау маңындағы аймақтардың 90 пайызы да зақымдалған. Бағалаулар штаттар мен юрисдикциялар ішіндегі су сапасының проблемаларын анықтайды, зақымдалған және қауіп төндіретін су объектілерін тізімдейді және судың нашар сапасына ықпал ететін нүктелік емес көздерді анықтайды. Әр екі жыл сайын штаттар EPA-ға су сапасының жағдайын сипаттайтын есептерді, сондай-ақ Актінің мақсаттарына жетудің әлеуметтік және экономикалық салдары мен пайдаларының толық талдауын ұсынуы керек. Алғашқы рет жасалған қылмыстық абайсыздық үшін ең төменгі айыппұл 2500 доллар, ал ең жоғарысы – бұзушылықтың әр күні үшін 25000 доллар. Құқық бұзушы бір жылға дейін түрмеге қамалуы мүмкін. Екінші рет құқық бұзған жағдайда күніне 50 000 долларға дейін айыппұл салынуы мүмкін. Білгендей қауіп тудыру үшін, яғни басқа адамды өлім немесе ауыр дене жарақатының алдындағы қауіпке ұшырату үшін, жеке тұлғаға 250 000 долларға дейін айыппұл салынуы және/немесе 15 жылға дейін бас бостандығынан айырылу жазасы берілуі мүмкін, ал ұйымға – 1 000 000 долларға дейін айыппұл салынуы мүмкін. EPA-дан NPDES бағдарламасын басқаруға уәкілеттік алған штаттар өздерінің тиісті мемлекеттік заңдарына сәйкес рұқсат талаптарын орындауға құқылы болуы керек.

Федералды нысандар

Әскери базалар, ұлттық саябақтар және басқа да федералдық мекемелер Су тазалығы туралы заңның (CWA) талаптарына сәйкес болуы керек.

Жылудан болатын ластану

316-бапта жылулық ластану шығарылымдарының стандарттары, сондай-ақ суды салқындату құрылыстарының (мысалы, балық торы) стандарттары белгіленеді. Бұл стандарттар электр станциялары және басқа да өнеркәсіптік объектілерге қолданылады.

Нысансыз көздерді басқару бағдарламасы

1987 жылғы түзетулер CWA 319-тармағы бойынша нүктелік емес ластануды басқару бағдарламасын құрды. Бұл бағдарлама штаттарға, аумақтарға және үндістер тайпаларына нүктелік емес ластануды азайтуға бағытталған демонстрациялық жобаларды, технологияны таратуды, білім беруді, оқытуды, техникалық көмек және басқа да іс-шараларды қолдау үшін гранттар ұсынады. Бағдарламаға берілген гранттардың қаржыландыруы 2004-2008 қаржы жылдарында жылына шамамен 210 миллион долларды құрады.

Әскери кемелер

Конгресс 1996 жылы CWA-ны әскери кемелер үшін Бірыңғай ұлттық шығарылым стандарттарын ("UNDS") әзірлеуді міндеттейтіндей етіп өзгертті. EPA және Қорғаныс министрлігі 2017 және 2020 жылдары осы стандарттарды жариялады.

Мемлекеттік сәйкестікті растау

Мемлекеттер федералдық рұқсаттар арқылы жүзеге асырылатын шығарылымдар мемлекеттік су сапасы стандарттарын бұзбайтынын сертификаттауға міндетті.

Нөмірлік көздер үшін NPDES рұқсаттары

NPDES рұқсаттар бағдарламасы CWA 402-бабымен бекітілген. 1970 және 1980 жылдардағы алғашқы рұқсаттар ҚҚС және өнеркәсіптік ағынды суларға бағытталған – әдетте «өндіріс» ағынды сулары мен салқындату сулары, сондай-ақ кейбір жағдайларда өнеркәсіптік дауыл сулары. 1987 жылғы Су сапасы туралы заң бағдарламаны қалалық бөлек дауылдық кәріз жүйелерінен (MS4) және өнеркәсіптік көздерден келетін дауыл суларын шығаруды қамту үшін кеңейтті. MS4 NPDES рұқсаттары реттелетін муниципалитеттерден ластаушы заттарды «практикалық шекте» азайту үшін ең жақсы басқару тәжірибесін қолдануды талап етеді. MS4 АҚШ халқының 80% астамына қызмет көрсетеді және жердің 4% аумағын дренаждауды қамтамасыз етеді. Біріктірілген кәріз жүйесі бар ҚҚС 1994 жылы ЭҚЖ жариялаған Ұлттық біріктірілген кәріз ағынын бақылау саясатын сақтауға міндетті. Саясат муниципалитеттерден ағып кетуге байланысты ластану проблемаларын азайту немесе жою үшін жақсартулар жасауды талап етеді. АҚШ-та 860-қа жуық қауымдастық 40 миллионға жуық адамға қызмет көрсететін біріктірілген кәріз жүйелері бар. Дауыл суларына рұқсаттар әдетте белгілі бір ластаушы заттар үшін сандық ағынды су шектерін қамтиды. Сандық шектеу ағызудағы рұқсат етілген ең жоғары ластаушы заттың мөлшерін немесе концентрациясын көрсетеді, мысалы, биохимиялық оттегіге қажеттілік 30 мг/л. Сандық шектеуден асып кету рұқсатты бұзу болып табылады және ағызушы 309-бапта белгіленген айыппұлдарға жатады. Объектілер ағынды суларын мерзімді түрде бақылауы керек (яғни, ағынды судан үлгілер жинап, талдауы керек) және талаптарға сәйкестігін көрсету үшін тиісті агенттікке ағынды суды бақылау туралы есептерді ұсынуы керек. Дауыл суларына рұқсаттар әдетте объектілерден дауыл суларының ластануын алдын алу жоспарын әзірлеуді және ең жақсы басқару тәжірибесін іске асыруды талап етеді, бірақ ағынды судың сандық шектерін көрсетпейді және тұрақты бақылау талаптарын қамтымауы мүмкін. Кейбір рұқсаттар дауыл суларын және дауыл сулары емес ағынды суларды қамтуы мүмкін. NPDES рұқсаттары бес жыл сайын қайта жаңартылуы керек. Рұқсат беру агенттіктері (ЭҚЖ, штаттар, тайпалар) күтіліп отырған рұқсаттар туралы халыққа хабарлап, халықтың пікірін білдіруге мүмкіндік беруі керек. 2012 жылы ЭҚЖ 500 000-нан астам дауыл суларына рұқсаттар бар деп бағалады. Бұл санға коммуналдық (ҚҚС, MS4) және өнеркәсіптік зауыттар сияқты тұрақты объектілер, сондай-ақ уақытша дауыл суларын шығаратын құрылыс алаңдары кіреді.

Бұрғылау және толтыруға арналған рұқсаттар

404-тарау қазылған немесе толтырылған материалды шығарушының рұқсат алуын талап етеді, егер шара босатылған жағдайларға жатпаса. Негізінде, құрлықтағы су объектісінің төменгі биіктігіне әсер ететін барлық төгілулер АҚШ Армиясының Инженерлік корпусынан (USACE) рұқсат алуды қажет етеді. Бұл рұқсаттар өзендер мен батпақтарды қорғаудың маңызды бөлігі болып табылады, оларды көбінесе жерді дамытушылар толтырады. Батпақтар – су ағындарын сүзу және жануарлар дүниесіне орта беру арқылы экожүйе үшін өте маңызды. Батпақтарға рұқсат берудің екі негізгі түрі бар: жалпы рұқсат және жеке рұқсат. Жалпы рұқсаттар белгілі бір уақыт аралығында өзгеріп отырады және іс-әрекеттердің кең ауқымын қамтиды, сондай-ақ рұқсат алушының барлық белгіленген шарттарды орындауын талап етеді. Жалпы рұқсаттар (мысалы, «Ұлттық рұқсаттар») қоршаған ортаға ең аз зиян тигізетін толтыру жұмыстарына беріледі. Жеке рұқсаттар жалпы рұқсатпен қарастырылмаған немесе жалпы рұқсаттың талаптарына сай келмейтін шаралар үшін қолданылады. Сонымен қатар, жеке рұқсаттарға жалпы рұқсаттарға қарағанда көбірек талдау қажет, және әдетте өтінішті дайындау мен рұқсатты қарау үшін көбірек уақыт талап етіледі. USACE жеке рұқсат алу туралы өтінішті қарағанда, рұқсат алу туралы өтініште сипатталған ұсынылған шараны сипаттайтын хабарлама жариялауға міндетті. Корпус аудандық инженері рұқсат беру туралы шешім қабылдаса да, EPA әкімшісі рұқсатты мақұлданбаған жағдайда вето құқығын пайдалана алады. Алайда, мұндай шешімді қабылдамас бұрын EPA USACE-пен кеңесуі керек. USACE рұқсаты әдетте бес жылдан кейін күшін жояды. Тау-кен жұмыстары кезінде топырақ пен тас өзендер мен батпақтарға (көбінесе «қойма толтыру» деп аталады) төгілген жағдайда 404-тарау бойынша рұқсат алу қажет. Қойма толтырулардан өзендерге ластаушы заттарды төгу үшін NPDES рұқсаты да қажет.

Ерекшеліктер

1972 жылы CWA қабылданғаннан кейін, 404-баптың ауыл шаруашылығы және басқа да кейбір қызмет түрлеріне қолданылуына қатысты дау туды. Кейбір тараптар актіні АҚШ-тың батпақты жерлері мен басқа да суларына қазылған материалдарды салуға шектеу қоятынын түсіндірді, бұл федералды үкіметтің барлық ауыл шаруашылығы қызметін USACE-нің қарауына алуы мүмкін деген алаңдаушылықты тудырды. Актінің қарсыластары үшін 404-бап осы алаңдаушылықтың нәтижесінде, реттеудің шамадан тыс болуының символына айналды. Конгресс 1977 жылғы CWA түзетулерін қарастырғандағы маңызды мәселе – белгілі бір ауыл шаруашылығы және басқа да таңдалған қызмет түрлерінің үкімет бақылауынсыз жалғасуын қамтамасыз ету болды, яғни кез келген федералды агенттіктің реттеу немесе рұқсат беру құзыретінен толығымен тыс болуы. 1977 жылғы түзетулер 404-бапқа қатысты алты ерекшеліктерді қамтыды. Мысалы, шаруашылық жолдарының салынуы, Sec. 1344(f)(1)(E), шаруашылық немесе мал өсіруге арналған тоғандардың немесе суару каналдарының құрылысы және шағын ауыл шаруашылығы дренажы, Sec. 1344(f)(1)(A) – бәрі заң бойынша босатылған. 1344(f)(1)(C) бөлімінде дренажды сақтау мақсатымен қазылған материалдарды шығарудан босатылу қарастырылған. Бұл ерекшеліктердің барлығы өздігінен орындалуға тиіс деп жоспарланған, яғни техникалық тұрғыдан әкімшілік құзыреттілік жоқ екенін анықтауды қажет етпейді. Мұндай мысал – ауыл шаруашылығы дренаж каналдарын күтіп ұстау. Актіде ЭҚА-ға канализациялық шламды немесе биоқорықтарды пайдалану және жою бойынша нұсқаулар әзірлеу тапсырылды. ЭҚА ережелері: 1) канализациялық шламды пайдалану жолдарын, оның ішінде жоюды анықтау; 2) әрбір пайдалану немесе жоюға қолданылатын шаралар мен практикаларды анықтау кезінде ескерілетін факторларды анықтау (баға туралы ақпаратты жариялауды қоса алғанда); 3) әрбір пайдалануға немесе жоюға кедергі келтіретін ластаушы заттардың концентрациясын анықтау. ЭҚА агенттік ішінде шлам жөніндегі жұмыс тобын құрды, ол кешенді шлам ережелерін әзірлеуге көмектеседі, олардың мақсаты: 1) ҚҚС-терден шығарылатын шламды мультимедиалық тұрғыдан зерттеу; 2) Агенттікке шламды реттеу және басқару бағдарламаларын іске асыруға бағыт беруге арналған шламды басқару жөніндегі біртұтас саясатты әзірлеу. Биоқорықтар термині өңделген және тиімді қайта өңдеуге болатын канализациялық шламды ажырату үшін қолданылады. Канализациялық шламның экологиялық артықшылықтары оның топырақ қасиеттері мен қоректік құрамына байланысты шламды жерге қолданудан тұрады. Сонымен қатар, өрттен туындайтын зиянды әсерлерді азайту, химиялық тыңайтқыштарға тәуелділікті азайту, өрттен шығатын парниктік газдар эмиссиясын азайту және өрттен шығатын отын мен энергияның құнын төмендету сияқты артықшылықтар бар. Канализациялық шламды тиімді пайдалану ЭҚА саясатында қолдау табады: 1984 жылғы тиімді пайдалану саясаты және 1991 жылғы канализациялық шламды тиімді пайдалану жөніндегі агенттіктер арасындағы саясат, мақсаты – өндірілетін қалдықтардың көлемін азайту. Канализациялық шламда азот пен фосфор сияқты қоректік заттар бар, сонымен қатар бактериялар, вирустар, протозоалар және паразиттік құрттардың жұмыртқалары сияқты көптеген патогендер бар. Сондай-ақ, шламда органикалық және органикалық емес химиялық заттардың іздері де бар. Биоқорықтардағы органикалық және қоректік заттардың құрамын пайдалану арқылы алынған канализациялық шламды қайта пайдаланудың пайдасы шеткі жерлерді жақсартудағы құнды көз болып табылады және тыңайтқыштар мен топырақ кондиционерлеріне қосымша ретінде қызмет етеді. Ауыл шаруашылығы тауарларына тиімді пайданы кеңейту орман өнімділігін арттыру, ағаш өсіруді жеделдету, табиғи апаттар немесе құрылыс жұмыстары салдарынан бұрынғыдан қираған орман жерлерін қайта өсіруді қамтиды. Сонымен қатар, коммуналдық қатты қалдықтар полигондарында соңғы вегетациялық қаптаманың өсуіне көмектесетін канализациялық шламды пайдалану өте пайдалы. Шлам суының зиянды әсерлері патогенді организмдердің жоғары деңгейінен туындайды, олар топырақ, су, егін, мал және балықты ластауы мүмкін. Патогендер, металдар, органикалық химиялық заттар және иіс – денсаулыққа, қоршаған ортаға және эстетикалық факторларға әсер ететін себептер. Шламды тазарту процестері патогендердің деңгейін азайтады, бұл шламды жерге жағу, тарату және өткізу кезінде маңызды болады. Канализациялық шламның ластаушы заттары тұрмыстық ағынды сулар, өнеркәсіптік ағынды суларды шығару, қалалық кәріздер және тыңайтқыштар, пестицидтер және инсектицидтер қолданылған тұрақтар, газон және егістіктерден ағып келетін сулардан шығады.

Қызметкерлерді қорғау

CWA қызметкерді ("құпияны ашушы") қорғау ережесін қамтиды. АҚШ-тағы қызметкерлер егер олар жұмыстан босатылғандарына немесе CWA-ны сақтаумен байланысты жағымсыз жағдайға ұшырағандарына сенетін болса, Еңбек қауіпсіздігі және денсаулықты сақтау басқармасына жазбаша шағым түсіре алады.

VI бөлім - Мемлекеттік судың ластануын бақылаудың қайта жаңартылатын қорлары

Таза судың мемлекеттік айналымдық қоры (CWSRF) бағдарламасы 1987 жылғы WQA арқылы бекітілді. Бұл 1972 жылғы заңтың ІІ тармағында бекітілген муниципалды құрылысқа гранттар бағдарламасын алмастырды. CWSRF бағдарламасындағы федералдық қаражат штаттар мен Пуэрто-Рикоға олардың айналымдық қорларын капиталдандыру үшін беріледі, бұл қаражат жергілікті билік органдарына сарқынды суларды тазарту, нүктелік емес ластануды бақылау және теңіз жағалауларын қорғау үшін қаржылық көмек (несиелер немесе гранттар) беруге пайдаланылады. Қор муниципалитеттерге нарықтық пайыздық мөлшерлемеден төмен пайызбен несие береді. 2017 жылы бағдарлама бойынша орташа пайыздық мөлшерлеме бүкіл ел бойынша 1,4 пайызды құрады, ал нарықтағы орташа мөлшерлеме 3,5 пайызды құрады. 2017 жылы CWSRF бағдарламасы арқылы ел бойынша 1484 жергілікті жобаға 7,4 миллиард доллар көлемінде көмек көрсетілді.

АҚШ сулары

2015 жылдың мамыр айында USACE және EPA «АҚШ суларының» («WOTUS») анықтамасы және осы актінің болашақтағы қолданылуы туралы жаңа ережені жариялады. Он үш штат сотқа шағымданып, 27 тамызда Солтүстік Дакота штатының бас округ сотының судьясы Ральф Р. Эриксон осы штаттардағы ережені тоқтататын алдын ала шешім шығарды. 9 қазанда жеке сот процесінде, Алтыншы апелляциялық округ соты ереженің бүкіл елде қолданылуын тоқтатты. Конгресс WOTUS ережесін күштен шығару үшін Конгресс тексеру актісіне сәйкес бірлескен резолюцияны қабылдады, бірақ президент Барак Обама бұл шараға вето қойды. 2017 жылдың 28 ақпанында президент Дональд Трамп EPA және USACE-ге Обама әкімшілігінің «Таза су ережесін» қарап, қайта жазуға бағытталған құжаттарға қол қойды, бұл WOTUS анықтамасын нақтылауға бағытталған. Агенттіктерге экономикалық өсімді ынталандыру және реттеудегі белгісіздікті азайту мақсатында ережені қайта қарау тапсырылды. Алтыншы апелляциялық округ сотының тоқтатуы 2018 жылдың 22 қаңтарында Жоғарғы Сот 2015 жылғы ережеге қатысты шағымдар АҚШ округ сотында қаралуы керек деп бірауыздан шешім қабылдағаннан кейін күшін жойды. EPA кейін 2015 жылғы ережені ресми түрде тоқтатты және 2018 жылдың соңында жаңа нұсқасын шығару жоспарларын жариялады. Трамп әкімшілігі 2019 жылдың 22 қазанында WOTUS ережесін ресми түрде жойды және 2020 жылдың 21 сәуірінде жаңа ережені жариялады. 2021 жылдың 30 тамызында Аризона округінің АҚШ округ соты 2020 жылғы жаңа ережені күштен шығарды. Президент Джо Байденнің басшылығымен USACE және EPA 2023 жылдың 18 қаңтарында WOTUS-тың жаңартылған анықтамасын жариялады, бұл 20 наурыз 2023 жылдан бастап су жолдарына қатысты федералдық юрисдикцияның шегіне қатысты 2015 жылға дейінгі ережелерді қалпына келтірді. Алайда, 2023 жылдың 25 мамырында Жоғарғы Соттың екінші «Сакетт против Қоршаған ортаны қорғау агенттігі» ісі бойынша шешімінен кейін қалпына келтірілген WOTUS ережесі қайтадан жойылды. Осы шешімге сәйкес, «Таза су туралы» заңның суларды реттеу өкілеттігі үлкен су объектілерімен «тікелей және үздіріксіз байланысы бар» сулы-батпақты жерлермен және сулармен ғана шектелді, бұл Әділет министрі Скалияның «Рапанос против АҚШ» ісіндегі пікірінде баяндалған анықтамасына оралуды білдірді. Осы шешімге сәйкес, EPA енді осы үлкен су объектілерінен оқшауланған суды реттеуге құқылы емес. Сарапшылардың пікірінше, бұл шешім EPA-ның бақылауынан бұрын реттелген сулардың шамамен жартысын алып тастады.

Сот үкімдері

АҚШ-тың Риверсайд Бейвью Хоумс, Инк. 474 U. S. 121 (1985). Жоғарғы Сот сулы-батпақты жерлерді реттеудегі Заңның қолданылуын растады. Бұл шешім 2006 жылғы «Рапанос» ісінде қайта қарастырылды. Эдвард Ханоусек кішінің АҚШ-қа қарсы ісі (9-шы апелляциялық сот, 1996; 2000 жылы кассациялық шағым қабылданбады). 1994 жылы тас алып жатқанда, экскаватор операторы теміржолдың жанындағы мұнай құбырын кездейсоқ зақымдады. Оператордың қателігі құбырдың жарылуына және 1000-нан 5000 галлонға дейін жылу майының Скагвей өзеніне төгілуіне әкелді. Операция кезінде оқиға орнында болмағанмен, Уайт-Пасс және Юкон жолының жол шебері Эдвард Ханоусек кіші және президент Пол Тейлор екеуі де төгілген майға жауапты деп танылып, сотталды. Солтүстік Кук округінің қатты қалдықтар агенттігі (SWANCC) АҚШ Армия инженерлер корпусына қарсы 531 U.S. 159 (2001) ісінде CWA-ның оқшауланған штат ішіндегі суларға қатысты қолданылуын күмәнде қалдырды және 1986 жылғы «Көшпелі құстар ережесінің» жарамдылығын жоққа шығарды. С. Д. Уоррен Компанисі мен Мэн штатының қоршаған ортаны қорғау басқармасы 547 U.S. 370 (2006) ісінде сот федералдық лицензиясы бар гидроэлектр станцияларына 401-баптың штаттық сертификаттау талаптарының қолданылатынын шешті, егер станциялар кеме жүретін суларға төгілетін болса. Рапанос АҚШ-қа қарсы 547 U. S. 715 (2006) ісінде Жоғарғы Сот «кеме жүретін сулар» және «АҚШ сулары» терминдерін қолдану арқылы Заңның қолданысын анықтауға тырысқанда федералдық юрисдикцияны күмәнде қалдырды. Сот АҚШ Армия инженерлер корпусының суға қатысты билігінің негізінен шексіз екендігі туралы ұстанымын қабылдамады. Бұл іс міндетті сот шешіміне әкелмесе де, сот федералдық юрисдикцияны тарылтуды ұсынды және федералдық үкіметке кеме жүретін федералдық сулар мен сулы-батпақты жерлер арасындағы байланыс бұрынғыдан гөрі мықты болуы керектігін білдірді, бірақ «маңызды байланыс» тестісін сақтап қалды. Солтүстік-Батыс экологиялық жақтастар және басқалар EPA-ға қарсы (9-шы апелляциялық сот, 2008). Кемелерден төгілетін сулар NPDES рұқсаты талаптарына бағынады. АҚШ-тағы балласт суларын реттеу туралы қараңыз. Ұлттық мақта кеңесі EPA-ға қарсы (6-шы апелляциялық сот, 2009). АҚШ суларына биологиялық пестицидтерді және қалдық қалдыратын химиялық пестицидтерді төгу NPDES рұқсаты талаптарымен реттеледі. Армия инженерлер корпусы Хоукс Компанисіне қарсы 578 U. S. (2016), 8 0 шешімінде Армия инженерлер корпусының «АҚШ суларын» қамтитын жер туралы юрисдикциялық шешімі «соңғы агенттік әрекеті» болып табылады және соттарда қаралуға жатады. Бұл жер иелеріне Армия инженерлер корпусы жерде АҚШ сулары бар деп шешсе, сотқа шағымдануға мүмкіндік береді (осылайша Таза су туралы заң қолданылады). Мауи округі Уайики Жабайы табиғат қорына қарсы 590 U. S. (2020), 6–3 шешімінде нүктелі көздер үшін (заңда белгіленгендей) немесе тікелей төгілуге «функционалды түрде баламалы» нүктелі емес көздер үшін NPDES рұқсаты қажет екені белгіленді, мысалы, нақты жағдайда, ағынды сулар уысқа құйылған ұңғымаларға төгіледі, олар ақырында мұхитқа жетеді, кеме жүретін су жолы. Сакетт Қоршаған ортаны қорғау агенттігіне қарсы 598 U. S. (2023), 5 4 шешімінде тек дәстүрлі түрде анықталған кеме жүретін сулармен «тұрақты беткі байланысы» бар сулар ғана CWA бойынша қорғалады, бұл 2006 жылғы Рапанос ісінен бері қолданылып келген «маңызды байланыс» тестісін жояды және елдің су жолдарының жартысына дейін CWA қорғауын алып тастайды. АҚШ-тың өзендері мен ағындарының жартысынан астамы, көлдердің, тоғандар мен су қоймаларының 70 пайызы және зерттелген мұхиттың және жағалау аймақтарының 90 пайызы су сапасы стандарттарын бұзады. Алайда, 1972 жылғы заң қабылданғаннан бері АҚШ-тағы ластану деңгейі күрт төмендеді. Заңның нәтижесінде су жолдары заң қабылданғанға дейін қарағанда әлдеқайда таза болды. Ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, қалалар және басқа да көздер бүкіл ел бойынша жер үсті суларына қалдықтарды төгуді жалғастыруда, ал осы сулардың көптегені ауыз су көздері болып табылады. Көптеген су бассейндерінде қоректік заттардың ластануы (азот пен фосфордың артық болуы) маңызды проблемаға айналды. 2008 жылғы мақалада «Таза су туралы» заңның қоршаған ортаға өте оң үлесін қосқаны, бірақ әлі де сақталып қалған ластану проблемаларын шешу үшін реформаға қажеттігі айтылған. 2015 жылғы мақалада CWA нүктелі көздерді бақылауда тиімді болғаны мойындалса да, нүктелі емес көздермен тиімді болмағаны және заңның қазіргі уақыттағы су сапасы проблемаларын шешу үшін жаңартылуы керек екені айтылған. 2017 жылғы жұмыс қағазында «1962–2001 жылдар аралығында судың ластануының көп түрлері азайды, бірақ төмендеу қарқыны уақыт өте келе баяулады. Ластанушы заттардың көптеген түрлерінің азаюын табуымыз «Таза су туралы» заңнан бұрын бұл бұзушылықтардың көптігі болғанын көрсетеді». Бірнеше зерттеулер CWA-ның құнының (II тақырып бойынша құрылыс гранттары бағдарламасы бойынша шығындарды қоса алғанда) пайдасынан жоғары екенін көрсеткен. EPA-ның зерттеуі ұқсас нәтижелерді көрсетті, бірақ бірнеше пайда түрлері өлшенбегенін мойындады.