Кіріспе

Нью-Йорк штатындағы округ, АҚШ

Ниагара округі – АҚШ-тың Нью-Йорк штатында орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халық саны 212 666 адамды құрады. Округ орталығы – Локпорт қаласы. Округ атауы ирокез тіліндегі Onguiaahra сөзінен шыққан; ол «судың тар жолы немесе күркіреуі» деген мағынаны білдіреді. Округ штаттың Батыс Нью-Йорк аймағының бір бөлігі. Ниагара округі Буффало – Ниагара шарлауы қалалық аймағының құрамына кіреді, ал Канада-АҚШ шекарасы арқылы Онтарио провинциясы жатыр. Бұл округ Ниагара шарлауы мен Ниагара бекінісінің орналасқан жері, сондай-ақ көптеген саябақтар мен көл жағалауындағы демалыс орындарына ие. 2008 жылдың жазында Ниагара округі Ниагара шарлауының алғашқы қонысымен байланысты 200 жылдығын тойлады.

Тарих

Нью-Йорк колониясында 1683 жылы округтер құрылған кезде, қазіргі Ниагара округі Олбани округінің бір бөлігі болды. Британдықтар келгенге дейін, бұл аймақ Жаңа Нидерландтың құрамында болды. Олбани – Нью-Йорк штатының солтүстік бөлігін, сондай-ақ бүгінгі Вермонт штатының барлық аумағын қамтитын, және теория бойынша, батысқа Тынық мұхитына дейін созылатын үлкен округ болды. 1766 жылдың 3 шілдесінде Камберленд округінің құрылуымен, ал 1770 жылдың 16 наурызында Глостер округінің құрылуымен бұл округтің аумағы кішірейтілді. 1772 жылдың 12 наурызында Олбани округінің қалған бөлігі үш бөлікке бөлінді, олардың бірі Олбани округі деп аталды. Басқа бір бөлігі, Трион округі, батыс бөлігін қамтыды (және батыс шекарасы нақты көрсетілмегендіктен, теориялық тұрғыдан батысқа Тынық мұхитына дейін созылды). Трион округінің шығыс шекарасы қазіргі Шенеқтади қаласынан батысқа шамамен бес миль қашықтықта орналасқан, ал округ Адирондак тауларының батыс бөлігін және Делавэр өзенінің батыс саласының батысындағы аумақты қамтыды. Сол кездегі Трион округі деп белгіленген аймаққа бүгінгі Нью-Йорк штатының 37 округі кіреді. Округ Нью-Йорк колониясының губернаторы Уильям Трионның құрметіне аталған. 1776 жылға дейінгі жылдары Трион округіндегі көптеген патшашылдар Канадаға қашып кетті, олардың ішінде жергілікті судья Джон Батлер және жасақ командирі сэр Джон Джонсон да болды. 1784 жылы Американ революциялық соғысын аяқтаған бейбіт келісімге сәйкес, Трион округінің аты генерал Ричард Монтгомеринің құрметіне өзгертілді. Монтгомери Канадада бірнеше жерді басып алған және Квебек қаласын жаулауға тырысқанда қаза тапқан еді. Бұл өзгеріс британдық губернаторға деген жек көруді білдірді. 1789 жылы Онтарио округі Монтгомери округінен бөлінді. Кезекпен, 1802 жылы Дженеси округі Онтарио округінен құрылды. Ниагара округі 1808 жылы Дженеси округінен құрылды. Алайда, ол қазіргі Ниагара округінен үлкен болды, тіпті ол тек Кембрия қаласынан ғана тұрды. 1814 жылдан 1817 жылға дейін Каттарагус округінің құжаттары Белмонт (Алегани округінің орталығы) және Буффало (содан кейін Ниагара округінде) арасында бөлінді. Ниагара округі Каттарагус округінің батыс бөлігін басқарды, ол кезде Перри қаласы деп белгіленген. 1821 жылы Эри округі Ниагара округінен құрылды. Округ тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енген бірнеше мүлікке ие.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 1139 шаршы мильді құрайды, оның ішінде 522 шаршы миль (1352 км²) құрлық, ал 617 шаршы миль (1598 км²) (54%) – су. Ниагара округі Нью-Йорк штатының ең батыс бөлігінде, Буффало қаласының солтүстігінде орналасқан. Солтүстік шекарасында Онтарио көлімен, ал батыс шекарасында Канадамен және Ниагара өзенімен шектеседі. Округтың ең маңызды географиялық ерекшелігі – Ниагара шарлауы, оның өзен арнасы соңғы мұз дәуірінен бері 12 000 жыл ішінде оңтүстікке қарай жеті мильге дейін эрозияға ұшырады. Ниагара өзені мен Ниагара шарлауы, іс жүзінде, әлемдегі ең ірі тұщы су қорына жататын Ұлы көлдердің төртеуінің дренаждық арнасы болып табылады. Су Эри көлінен солтүстікке қарай ағып, Ниагара өзені арқылы Ниагара шарлауына жетеді, содан кейін Онтарио көлі мен Сент-Лоуренс өзеніне құйылып, әрі Солтүстік Атлант мұхитына ағып түседі. Бүгінде шарлауға келген туристер су ағынының азайғанын байқайды, себебі оның бір бөлігі гидроэлектр энергиясын өндіру үшін басқа бағытқа бұрылған. Ниагара өзенінің американдық және канадалық жағалауларында қуатты электр станциялары орналасқан. Ниагара шатқалы – Ниагара шарлауының мыңдаған жылдар бойы қалыптасқан және эрозияға ұшырауын жалғастырып жатқан жолы. Ниагара шарлауы Ниагара округін шығыс-батыс бағытында екіге бөлетін Ниагара жарлығынан бастау алады. Жарлықтың солтүстігінде Онтарио көлі жазығы жатыр, ол жүзім, алма, шабдалы және басқа да жеміс-жидектер мен көкөністерді өсіруге қолайлы құнарлы жазық дала. Америкалық ақ жүзім шырынының негізгі көзі болып табылатын, бірақ шарап жасауға лайық емес деп есептелетін Ниагара жүзімінің түрі алғаш рет 1868 жылы осы округте өсірілді. Жарлықтың төменгі жағында бірнеше шарап заводтары ашылып, жүзім шаруашылығы және шарап өндірісі дами бастады. Бұл аймақтың экономикасын жақсартуға септігін тигізді.

Мемлекеттік қорғалатын аумақтар

Де-Вёус Вудс мемлекеттік паркі, Ниагара шарлауы қаласының солтүстігінде. Devil's Hole мемлекеттік паркі, Ниагара шарлауы қаласының тікелей солтүстігінде. Форт-Ниагара мемлекеттік паркі, Ниагара өзенінің құйылысында орналасқан. Льюистон қаласындағы Эрл У. Бриджес өнер паркі. Онтарио көлінің жағалауындағы Four Mile Creek мемлекеттік паркі. Онтарио көлінің жағалауындағы Голден Хилл мемлекеттік паркі. Хартленд батпағы жабайы табиғатты қорғау аймағы – Хартленд қаласындағы табиғатты сақтау аймағы. Джозеф Дэвис мемлекеттік паркі, Ниагара өзені бойында. Ниагара шарлауы қаласындағы Ниагара резервациясы мемлекеттік паркі. Резервуар мемлекеттік паркі, қуатты жинақтайтын резервуардың оңтүстігінде. Тонаванда жабайы табиғатты басқару аймағы, Роялтон қаласының ішінара бөлігінде. Уилсон Тускарора мемлекеттік паркі, Онтарио көлінің жағалауында.

Құрылымы

Ниагара округін 15 мүшеден тұратын заң шығару органы басқарады, ал заң шығару органының төрағасы округ әкімшілігінің іс жүзіндегі басшысы болып табылады. 2024 жылғы заң шығару органы 12 республикашыл көпшілік фракциясының және 3 демократтардан құралған азшылық фракциясының мүшелерін қамтиды. Бұрын заң шығару органында 19 мүше болған, бірақ 2012 жылдың 1 қаңтарынан бастап халықтың референдумы қорытындысы бойынша 15 орынға дейін азайтылды. Округ басқарушысы округ заң шығару органына есеп береді. Заң шығару органының басқару функциялары комитет жүйесіне сүйенеді. Бес тұрақты комитет және бір ұзақ мерзімдік арнайы комитет бар: Әкімшілік; Қоғамдық қызметтер; Қоғамдық қауіпсіздік және қорғау; Экономикалық даму; Қоғамдық жұмыстар; және арнайы Қалдықтарды кәдеге жарату аудандық комитеті. Ниагара округі заң шығару органындағы үстем саяси партия қазіргі таңда Республикалық партия болып табылады, ол тарихи түрде Ниагара округіндегі үстем партия болып келген.

Басқа ұйымдар

Жоғарыда айтылған аймақтардан өзге, Ниагара округінің көп бөлігі Су және кәріздік аудандармен қамтамасыз етіледі. Екі орган да округтік әкімшілік жиналысына бағынышты; біріншісі тікелей қарым-қатынаста, ал екіншісі қазіргі уақытта аудан ішіндегі қала әкімдерінің шектеулі бақылауында.

Білім

Ниагара университеті Нью-Йорк штатының Льюистон қаласында орналасқан. Ниагара округінің қоғамдық колледжі Нью-Йорк штатының Санборн қаласында орналасқан. Ниагара окруғының көптеген тұрғындары Эри және Батыс Нью-Йорк округтарындағы басқа да оқу орындарына қатысады. Буффало аймағында 20-дан астам мемлекеттік және жеке колледждер мен университеттер техникалық және кәсіптік оқыту, магистратура және кәсіби білім беру бағдарламаларын ұсынады.