Онейда қаласы және округінің тарихы

Кіріспе

Oneida County) – АҚШ, Нью-Йорк штатының округі. 2024 жылғы 26 ақпанға қарай халық саны 226 654 адамды құрайды. Округ орталығы – Утика қаласы. Атауы, еуропалықтармен кездесу және отарлау кезеңінде осы аумақты ұзақ уақыт бойы мекендеген Ирокез лигасының немесе Гауденосаунелердің бес тайпасының бірі – Онеида тайпасының құрметіне берілген. Америка Тәуелсіздік соғысынан кейін, 18-ші ғасырдың соңынан бері Федералды үкімет тарапынан мойындалған Онеида үнді тайпасының аймақта резервациясы бар. Oneida округі Utica–Rome, NY метрополиялық статистикалық аймағының және Мохок аймағының құрамына кіреді.

Тарих

1683 жылы Англия Нью-Йорк провинциясында отарлаушы округтер құрған кезде қазіргі Oneida округі аумағы өте үлкен, негізінен дамымаған Albany округіне кірді. Бұл округ қазіргі Нью-Йорк штатының солтүстік бөлігін, сондай-ақ қазіргі Вермонт штатының барлығын қамтыды және теория бойынша батысқа қарай Тынық мұхитқа дейін созылды. Бұл округтің көлемі 1766 жылы 3 шілдеде Камберленд округін құру үшін қысқартылды, ал 1770 жылы 16 наурызда Глостер округінің құрылуымен, екеуі де қазіргі Вермонттағы аумақты қамтиды. 1772 жылы 12 наурызда Олбэни округінің қалған бөлігі үшке бөлінді, біреуі Олбэни округі деп аталды. Трайон округі батыс бөлігін қамтыды (осылайша, батыс шекарасы көрсетілмегендіктен, теориялық тұрғыдан батысқа қарай Тынық мұхитқа дейін созылды). Трайон округінің шығыс шекарасы қазіргі Шенектади қаласынан батысқа қарай шамамен бес миль қашықтықта Мохок өзені аңғарында орналасқан, ал округке Адриондак тауларының батыс бөлігі мен Делавэр өзенінің батыс тармағының батысындағы аймақ кірді. Трайон округі кейін Нью-Йорк штатының 37 түрлі округтерін ұйымдастыру үшін бөлінді. Округ Нью-Йорк колониялық губернаторы Уильям Трайонның есімімен аталған. Революция кезінде және одан кейін Трайон округінің көптеген лоялистері Канадаға қашып кетті. 1784 жылы америкалық төңкеріс соғысын аяқтаған бейбіт келісімнен кейін американдықтар Трион округіне Монтгомери округі деп атауды өзгертті. Бұл Канаданың бірнеше жерін басып алған және Квебек қаласын басып алуға тырысқанда қайтыс болған генерал Ричард Монтгомериді құрметтеу үшін жасалды. Олар британдық губернатордың атын ауыстырды. 1789 жылы Монтгомери округінің саны Онтарио округінің Монтгомериден бөлінуінен азайды. Монтгомери округінің аумағы қазіргі кездегі Алегани, Каттараугус, Чаутауква, Эри, Дженнесси, Ливингстон, Монро, Ниагара, Орлеанс, Стьюбен, Вайоминг, Йейтс және Скайлер мен Уэйн округтерінің бір бөлігін, сондай-ақ Онтарио округін қамтиды. Жаңа қоныстар жалғасқаннан кейін, 1791 жылы Геркимер округі Монтгомериден алынған үш округтің бірі болды (басқа екеуі - Отсего және Тиога округі). Ол қазіргі Геркимер округіне қарағанда әлдеқайда үлкен болды және кейіннен бірнеше бөліністермен қысқартылды. 1794 жылы Геркимер округі Онондага округіне ену арқылы қысқартылды. Бұл округ қазіргі Онондага округінен үлкен болды, оның ішінде қазіргі Кайуга, Кортленд және Освего округтерінің бір бөлігі бар. 1798 жылы Oneida округі Herkimer округіне қарасты басқа бір бөлімнен құрылды. Бұл округ қазіргі Oneida округіне қарағанда үлкен болды, өйткені оған қазіргі Джефферсон (Онтарио көлінің бойында орналасқан), Льюис және Освего округтерінің бір бөлігі кірді. 1805 жылы Джефферсон және Льюис округтері Онидадан бөлінді. 1816 жылы Oneida және Onondaga округтерінің бөліктері жаңа Oswego округін құру үшін алынды. Утикамен бірге Онейда округі Нью-Йорк штатындағы Уэльс қонысының мәдени орталығы болды. ХІХ ғасырдың ортасында сөздік жазушы Джон Расселл Бартлетт бұл аймақта валлий тілінде бірнеше газет пен журналдар, сондай-ақ валлий шіркеулері бар екенін атап өтті. Бартлетт өзінің "Америкалық сөздігінде" "біреу бірнеше шақырым жол жүріп, уэльс тілінен басқа ештеңе естімеуі мүмкін" деп жазған. 1855 жылы Уэльсте төрт мың адам болды. 1848 жылы Джон Хамфри Нойс Онейда маңында діни және утопиялық қауымдастық - Онейда қауымдастығын құрды. Оның дін мен жыныстық қатынас туралы қарама-қайшылық көзқарастары көп дау тудырды. Қоғам 1881 жылға дейін өмір сүрді. Бұл жерде Oneida Silver Company компаниясы стерлинг күмісін, күміс табақ қуыс ыдыстарды және кейіннен тот баспайтын болаттан жасалған ыдыстарды өндіру үшін құрылды.

When England established colonial counties in the Province of New York in 1683, the territory of present Oneida County was included in a very large, mostly undeveloped Albany County. This county included the northern part of present day New York State as well as all of the present state of Vermont and, in theory, extended westward to the Pacific Ocean. This county was reduced in size on July 3, 1766, to create Cumberland County, and further on March 16, 1770, by the creation of Gloucester County, both containing territory now in Vermont. On March 12, 1772, what was left of Albany County was split into three parts, one remaining under the name Albany County. Tryon County contained the western portion (and thus, since no western boundary was specified, theoretically still extended west to the Pacific). The eastern boundary of Tryon County was approximately five miles west of the present city of Schenectady in the Mohawk River Valley, and the county included the western part of the Adirondack Mountains and the area west of the West Branch of the Delaware River. Tryon County was later divided to organize 37 distinct counties of New York State. The county was named for William Tryon, colonial governor of New York. During and after the Revolution, most of the Loyalists in Tryon County fled to Canada. In 1784, following the peace treaty that ended the American Revolutionary War, Americans changed the name of Tryon County to Montgomery County to honor the general, Richard Montgomery, who had captured several places in Canada and died attempting to capture the city of Quebec. They replaced the name of the British governor. In 1789, Montgomery County was reduced by the splitting off of Ontario County from Montgomery. The area taken from Montgomery County contained all of present day Allegany, Cattaraugus, Chautauqua, Erie, Genesee, Livingston, Monroe, Niagara, Orleans, Steuben, Wyoming, Yates, and part of Schuyler and Wayne counties, as well as Ontario County. After continued new settlement, in 1791 Herkimer County was one of three counties taken from Montgomery (the other two being Otsego, and Tioga County). It was much larger than the present Herkimer County, however, and was reduced by a number of subsequent splits. In 1794, Herkimer County was reduced in size by the creation of Onondaga County. This county was larger than the current Onondaga County, including the present Cayuga, Cortland, and part of Oswego counties. In 1798, Oneida County was created from another part of Herkimer County. This county was larger than the current Oneida County, as it included the present day Jefferson (which extends along Lake Ontario), Lewis, and part of Oswego counties. In 1805, Jefferson and Lewis counties were split off from Oneida. In 1816, parts of Oneida and Onondaga counties were taken to form the new Oswego County. Together with Utica, Oneida county was the cultural centre of Welsh settlement in New York state. By the mid nineteenth century, the lexicorapher John Russell Bartlett noted that the area had a number of Welsh language newspapers and magazines, as well as Welsh churches. Indeed Bartlett noted in his Dictionary of Americanisms that "one may travel for miles and hear nothing but the Welsh language". By 1855, there were four thousand Welshmen in Oneida. In 1848, John Humphrey Noyes founded a religious and Utopian community, the Oneida Community, near Oneida. Its unconventional views on religion and relations between the sexes generated much controversy. The community lasted until 1881. The Oneida Silver Company was founded here to manufacture sterling silver, silverplate holloware and, later, stainless steel flatware.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 1258 шаршы миль (3,258 км2) құрайды, оның ішінде 1212 шаршы миль (3,139 км2) құрлық, ал 45 шаршы миль (117 км2) (3,6%) су. Oneida округі Нью-Йорк штатының орталық бөлігінде, Сиракузаның шығысында және Албанидің батысында орналасқан. Oneida көлі округтің солтүстік-батыс бұрышында, ал Адирондак паркі – солтүстік-шығысында жатыр. Тюг-Хилл платосының бір бөлігі округтің солтүстік бөлігінде орналасқан. Oneida округінің ең биік нүктесі платода да, Адирондак паркінде де емес, округтің оңтүстік шетінде орналасқан. Бұл төбенің аты – Тассель төбесі. Ол Уотервилл және Кассвилл ауылдары арасында, Хардскрэбл жолынан (Тассел Хилл жолы) оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. 1825 жылы салынған Эри каналы Мохок өзені арқылы округтің шығыстан батысқа қарай өтеді. Ол сауданы және жаңа қоныстардың пайда болуын қозғады. Oneida көлі және Oneida өзені батыс шекараның бір бөлігін құрайды. 21-ші ғасырдың басында Oneida округі – Нью-Йорк штатындағы жабайы ақ құйрықты бұғылары арасында созылмалы әлсіреу ауруы тіркелген жалғыз округ.

2020 жылғы халық санағы

+Онида округінің нәсілдік құрамыRaceNum. Пайыз. Ақ (NH) 180,984 78,0%Қара немесе африкалық американдық (NH) 14,989 7,0%Түпкілікті американдық (NH) 508 0,22%Азиялық (NH) 10,522 4,53%Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары (NH) 72 0,03%Басқа / Аралас (NH) 9,859 4,3%Испан немесе латиноамерикандық 15,191 6,54%

Экономика

Oneida округінің негізгі өнімі бір кезде күміс бұйымдары болды, олар негізінен Oneida Ltd-нің Шерриллдегі бас кеңсесінде өндірілді. 2005 жылдың қаңтар айында компания өнім өндіруді тоқтатты, негізгі зауытын жабып, активтерін сатты. Жаңа иеленушілермен зауыт Liberty Tabletop таңбасымен американдық күміс бұйымдарын өндіруді жалғастыруда. Қазіргі уақытта Oneida округінің ең ірі мемлекеттік емес, денсаулық сақтаумен байланысты емес өнімі – құмар ойындар. Turning Stone Casino Resort Нью-Йорк штатының Oneida Үнді тайпасының кәсіпорны және Oneida округындағы ең ірі жеке жұмыс беруші.