Брюс Лидің әзірлеген жаңа жекпе-жек өнері

Кіріспе

Қоспалы жекпе-жек өнері

Джит Куне До (қысқартылып JKD) – Брюс Ли жасаған және қолданған қоспалы жекпе-жек өнері. Ол Лидің қарусыз күрестегі және өзін-өзі қорғаудағы тәжірибесінен, сондай-ақ эклектикалық, дзен-буддистік және даостық философиялардан туындап, жекпе-жек өнерінің жаңа мектебі ретінде қалыптасты. Джит Куне Доның мәні – қарсыластың шабуылын тоқтатып, оған сәйкес жауап беру немесе қарсы шабуыл жасау. JKD сонымен қатар, жеке тұлғаға жылдам шешім қабылдауға және физикалық және рухани жағынан өзін жетілдіруге көмектесетін принциптер жиынтығын қамтиды, бұл дәстүрлі жекпе-жек өнерінің қалыпты жаттығулары мен метафизикасынан айырылып, өмірде пайдалы болуға бағытталған. Эклектикалық жекпе-жек өнері ретінде, ол Винг Чун, Тай Чи, таэквондо, бокс, фехтование және дзюдо сияқты өнерлердің ықпалымен қалыптасқан. Брюс Ли Джит Куне Доны өмірінің соңына дейін ресми түрде қалыптастырмады. Сондықтан, кейінгі JKD шеберлері Брюс Ли жасаған философияны өздерінің түсініктеріне сүйене отырып қолдануға мәжбүр болды.

Жалпы түсінік және философия

Гонконгта өскен Ли Винг Чунның ұлы шебері Ип Манның шәкірті болды. Бірақ Америкада ол өзі үйреткенін Jun Fan Gung Fu деп атады. Дегенмен, 1964 жылы Вонг Джекмен кездескеннен кейін Ли жүйеленген жекпе-жек өнерінің қаталдығын жоққа шығарды. Осыдан кейін Ли өзінің жекпе-жек өнерін жетілдіру үшін зерттеулер жасауға кірісті. 1965 жылы ол баспасөз мәслихатында Джит Куне Доның негізгі принциптерін айтты, бірақ Джит Куне До атауын 1967 жылға дейін ойлап тапқан жоқ. Бастапқыда Ли өзінің өнеріне ат қоюмен күресті, себебі ол оның мәнін қалыптастырудан үнемі қашып тырысты; алайда, оған нақты атаумен сілтеме жасау қажеттігі туындады, соның нәтижесінде ол ат қоюға шешім қабылдады. Мен «жаңа стильді», жиынтық, өзгертілген немесе басқа да «мына» әдістен немесе «сол» әдістен ерекшеленетін нақты формада құрылған стильді ойлап тапқан жоқпын. Керісінше, мен өз ізбасарларымды стильдерге, үлгілерге немесе қалыптарға мойынсұнудан босатуға үміттенемін. Есіңізде болсын, Джит Куне До – тек қолданылатын атау, «өзімізді» көретін айна. Джит Куне До – мүше болып тіркеле алатын ұйымдастырылған мекеме емес. Сіз түсінесіз бе, түсінбейсіз бе – соның бәрі. Менің стилімде ешқандай құпия жоқ. Менің қозғалыстарым қарапайым, тікелей және классикалық емес. Оның ерекшелігі – қарапайымдылығында. Джит Куне Додағы әрбір қозғалыс өзінің мәнін өздігінен көрсетеді. Бұл жерде жасандылыққа орын жоқ. Мен әрқашан оңай жолдың дұрыс жол екеніне сенемін. Джит Куне До – адамның сезімдерін ең аз қозғалыс пен энергияны жұмсап тікелей білдіруі. Шын мәнінде Кунг-фуға неғұрлым жақын болса, соғұрлым білдіруде ысырап аз болады. Соңында, Джит Куне До тек Джит Куне До деп айтатын адам оның мәнін түсінбеген. Ол әлі де өзін-өзі шектеуге ұшыраған, реакциялық үлгіге ілінген және табиғи түрде басқа өзгертілген үлгіге байланысты, оның шегінде қозғалатын болады. Ол шындықтың барлық қалыптардан тыс екенін түсінбеген; үлгі мен сана ешқашан ерекшеленбейді. Тағы да еске салайын, Джит Куне До – тек қолданылатын атау, оны арнайы өткізу үшін қолданылатын қайық, ал өткеннен кейін оны тастап, артқа тасымалдаудың қажеті жоқ. Брюс Ли. Ли дәстүрлі формаға негізделген жекпе-жек өнерлерін, алдын ала дайындалған үлгілерді, формаларды және техникаларды қолданған, өзін-өзі қорғаудың шатасқан жағдайларында шектеуші және тиімсіз деп санайды. Ли нағыз жекпе-жек тірі және динамикалық деп санайды және Джит Куне Доны оның жаттықтырушыларына нағыз жекпе-жектің өзгеруіне бейімделуге мүмкіндік беру үшін ойлап тапты, өйткені нағыз жекпе-жекте қолдану арқылы ғана жекпе-жек өнерінің жаттықтырушысы қабылдауға лайық техниканы бағалай алады деп сенді. JKD жаттықтырушылары да ең жақсы қорғаныс – күшті шабуыл деген қағиданы қабылдайды, сондықтан «Тосқауылдау» принципі пайда болды. Ли қарсыластың өзіне шабуыл жасауы үшін қарсыластың өзіне қарай қозғалуы керек деп сенді. Бұл шабуылға немесе қозғалысқа «тосқауылдау» мүмкіндігін берді. Тосқауылдау принципі тек физикалық шабуылдарды тосқауылдаудан ғана емес, сонымен қатар қарсылас білмейтін көптеген сөзсіз және телеграфтық (нақты қозғалыстар) сезінуге немесе «тосқауылдауға» мүмкіндік береді, осылайша оны өз пайдасына пайдалануға болады. «5 Шабуыл жолы» – Джит Куне До жаттықтырушыларына өздерінің күрестік репертуарын ұйымдастыруға көмектесетін және JKD-ның шабуылдау бөлігін құрайтын шабуылдау санаттары. Тоқтату соққылары мен тоқтату соққылары және бір мезгілде қорғану және соққы беру ұғымдары еуропалық қоршаудан және Винг Чунның бір мезгілде қорғаныс пен шабуыл теориясынан алынған және JKD-ның қорғаныс бөлігін құрайды. Бұл ұғымдар қарусыз ұрыс үшін өзгертілді және Лидің JKD-ге енгізілді. Бұл ұғымдар басқа тосқауылдау принципін де толықтырады.

Growing up in Hong Kong, Lee was a student of Wing Chun Grandmaster Ip Man. However, in America he called what he taught Jun Fan Gung Fu However, around 1964, following his encounter with Wong Jack man, Lee disavowed the rigidity of systematized martial arts. Following this, Lee began a journey of research in order to refine his way of practicing martial arts. In 1965, he outlined the basic concepts of Jeet Kune Do in a press interview, but it was not until 1967 that he came up with the name Jeet Kune Do. Initially, Lee wrestled with putting a name to his art as he constantly veered away from any type of crystallization of its essence; however, the simple need to refer to it in some concrete way led him to decide upon a name for it. I have not invented a "new style," composite, modified or otherwise that is set within distinct form as apart from "this" method or "that" method. On the contrary, I hope to free my followers from clinging to styles, patterns, or molds. Remember that Jeet Kune Do is merely a name used, a mirror in which to see "ourselves". . Jeet Kune Do is not an organized institution that one can be a member of. Either you understand or you don't, and that is that. There is no mystery about my style. My movements are simple, direct, and non classical. The extraordinary part of it lies in its simplicity. Every movement in Jeet Kune Do is being so of itself. There is nothing artificial about it. I always believe that the easy way is the right way. Jeet Kune Do is simply the direct expression of one's feelings with the minimum of movements and energy. The closer to the true way of Kung Fu, the less wastage of expression there is. Finally, a Jeet Kune Do man who says Jeet Kune Do is exclusively Jeet Kune Do is simply not with it. He is still hung up on his self closing resistance, in this case, anchored down to a reactionary pattern, and naturally is still bound by another modified pattern and can move within its limits. He has not digested the simple fact that truth exists outside all molds; pattern and awareness is never exclusive. Again let me remind you Jeet Kune Do is just a name used, a boat to get one across, and once across it is to be discarded and not to be carried on one's back.|Bruce Lee |source=

The metaphor Lee borrowed from Chan Buddhism was of constantly filling a cup with water, and then emptying it, used for describing Lee's philosophy of "casting off what is useless". Lee considered traditional form based martial arts, which practiced pre arranged patterns, forms and techniques, to be restrictive and ineffective in dealing with chaotic self defense situations. Lee believed that real combat was alive and dynamic and conceived Jeet Kune Do to enable its practitioners to adapt to the changes of live combat, believing that it was only through its use in real combat that a martial arts practitioner could judge a technique worthy of adoption. JKD practitioners also subscribe to the notion that the best defense is a strong offense, hence the principle of "Intercepting". Lee believed that in order for an opponent to attack someone they had to move towards them. This provided an opportunity to "intercept" that attack or movement. The principle of interception covers more than just intercepting physical attacks. Lee believed that many non verbals and telegraphs (subtle movements that an opponent is unaware of) could be perceived or "intercepted" and thus be used to one's advantage. The "5 Ways of Attack" are attacking categories that help Jeet Kune Do practitioners organize their fighting repertoire and comprise the offensive portion of JKD. The concepts of Stop hits & stop kicks and simultaneous parrying & punching were borrowed from European fencing and Wing Chun's theory of simultaneous defending and attacking, and comprise the defensive portion of JKD. These concepts were modified for unarmed combat and implemented into the JKD framework by Lee. These concepts also complement the other principle of interception.

Тоқтату соққылары мен тоқтату тепкілері

Бұл қарсыластың шабуылын жай ғана тоқтатудың орнына, өзіңіздің шабуылдарыңызбен кездесуді білдіреді. JKD оқушылары бұл ең дамыту қиын қорғаныс дағдысы деп санайды. Бұл стратегия кейбір дәстүрлі қытай жекпе-жегінің ерекшелігі, сондай-ақ еуропалық рапирамен қоршаудың маңызды бөлігі (қоршау терминологиясында "қарсы шабуыл" деп белгіленеді).

Бір мезгілде парринг пен соққы

Келіп жатқан шабуылға қарсы тұрғанда, шабуыл кері қайтарылады немесе жолдан бұрылады, сонымен бірге қарсы шабуыл жасалады. Бұл тоқтату соққысынан кем дамыған, бірақ жеке-жеке тоқтату және қарсы шабуыл жасаудан тиімді. Мұндай тәсіл кейбір қытай жекпе-жек өнерінде де қолданылады.

Жоғарыдан теппе

JKD-мен айналысатын адамдар қарсыластың тізелерін, жамбастарын, сан-сиырларын және дене ортасын тепкілеуге бағыттау керек деп санайды. Бұл нысаналар аяққа ең жақын орналасқан, көбірек тұрақтылықты қамтамасыз етеді және олардан қорғану қиын. Дегенмен, JKD-нің барлық принциптері сияқты, мұнда да ешнәрсе "тасқа қашалған" емес. Егер мүмкіндік туындаса, тіпті белден жоғарыдағы нысана болса да, бұл принципке кедергі келтірмей, жағдайды пайдалануға болады.

Шабуылдаудың бес түрі

Бір бұрышты шабуыл (SAA) және оның керісі – Бір тікелей шабуыл (SDA). Қолды қозғалмайтын етіп ұстау шабуылы (HIA) және оған қарсы Аяқ қозғалмайтын етіп ұстау шабуылы, бұл қарсыластың сол мүшесінің қызметін шектеу үшін тұзақтарды пайдаланады. Прогрессивті жанама шабуыл (PIA). Қарсыластың бір бөлігіне шабуыл жасап, содан кейін екінші бөлігіне шабуыл жасау арқылы мүмкіндік жасау. Комбинациялық шабуыл (ABC). Бұл қарсыласты жеңу үшін бірнеше жылдам шабуылдарды және шабуылдың күшін пайдалану. Қозғалыс арқылы шабуыл (ABD). Бұл қарсы шабуыл жасау үшін позицияны пайдаланып мүмкіндік жасау.

Кондиционерлеу

Ли жасаған жаттығулардың арасында классикалық кунг-фуда қолданылатын, қолды дамытудың дәстүрлі әдісі – Да Сам Синг немесе Гак Сам Синг болды. Ол сонымен қатар, Вин Чун мектебінде қолданылатын дәстүрлі Мук Ян Чонды пайдалана отырып, төрт қол-аяқты адаммен шайқасқандай жаттығулар жасады. Ли үнді күрескері Ұлы Гаманың жаттығу тәртібіне қызығушылық танытты. Ол оның жайлы мақалалар оқыды және күрес үшін күшін арттыру үшін оның жаттығуларын қалай қолданғанын біліп, оларды өзінің жаттығуларына енгізді. Ли қолданған жаттығуларға изометрия, сондай-ақ "мысық созылуы", "батыр" (байтак деп те аталады) және "терең тізе бүгілу" жаттығулары кірді.

Халықтық мәдениеттегі әсері мен сілтемелері

Жасыл құйрықты Като – Брюс Ли 1966 жылғы телесериалда ойнағанда, Джит Куне До қолданған алғашқы ойдан туған кейіпкер. Аталған телесериалда Ли Джит Куне Домен байланысты әртүрлі техникаларды көрсетті. Лидің ықпалы мен қазасынан кейін Като «Жасыл құйрық» медиасының келесі нұсқаларында JKD-ны пайдаланды.