Кіріспе

Америкалық Джит Куне До шебері, жауынгерлік өнер шебері Тед Вонг (5 қараша 1937 – 24 қараша 2010) Брюс Лиден оқығандығымен әйгілі.

Ерте өмір

Вонг 1937 жылы Гонконгте дүниеге келді. Оның әкесі, қытай тегін жақтайтын калифорниялық, АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен кезде онда тағайындалған. Оның отбасы 1953 жылы Сан-Францискоға, Калифорнияға, ал бірнеше жылдан кейін Сан-Диегоға көшті. Жоғары мектепті және колледжді бітірген соң Вонг АҚШ армиясында Батыс Германияда 2 жыл лейтенант болып қызмет етті. Қызметтен қайтқаннан кейін, ол 1962 жылы Сан-Диегоға оралды.

Жауынгерлік өнерлер

Вонг Брюс Лимен алғаш рет 1967 жылы Калифорния штатының Лос-Анджелесінде кездесті, онда Ли Кунг-Фу семинары өткізіп жатқан еді. Вонг бұрын ешқандай жекпе-жек өнерін оқымаған, бірақ батыс боксы мен кейбір жекпе-жек өнері түрлеріне қызығушылық танытқан. Дегенмен, Ли оған соншалықты әсер еткендіктен, ол Лос-Анджелестегі Джун Фан Гунг Фу институтында, Лидің квонында оқуға шешім қабылдады. Вонг Лидің Джун Фан Гунг Фуды Джит Куне Доға дамыту процесіне куә болды. Ол Лидің каратэ чемпионы Джо Льюис және баскетболшы Карим Абдул Джаббар сияқты басқа жекпе-жекшілерді оқытуын көрді. Вонг – Брюс Лиден Джит Куне До өнерінде дәреже алған санаулы адамдардың бірі болды. Вонг Лидің үйреткенінен басқа ешқандай жекпе-жек өнерін үйренбеді, сондықтан ол өзі үйренгеннен басқа ештеңе үйреткен жоқ. Вонг семинарлар өткізді және өмірінің соңына дейін жеке сабақтар берді. Ол Джит Куне До туралы бірнеше кітаптың авторы болды. Оның шәкірттерінің арасында Брюс Лидің қызы Шаннон Ли де болды. Вонг Брюс Ли қорының және Джит Куне До қоғамының өмір бойына сайланған кеңес мүшесі болды. Тед Вонг көп жылдар бойы оқыған шәкірттер тобын оқытушылар ретінде аттестаттады, олардың ішінде Льюис Лук, Альберт Граджалес, Билл Маттуччи, Ричард Торрес, Майк Гитлсон және әлемнің басқа да аймақтарындағылар бар. Нидерландыда – Джеймс тер Бик және Джордж Сираг, Испанияда – Жоакин Марсело, Италияда – Альберто Костанцо мен Давид Гарделла. Бұл оқытушылар Тед Вонгтан үйренген Джит Куне Доны, оған Брюс Ли үйреткендей, өз оқу орындарында оқытуды жалғастыруда.