Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Кореяның генералы және жекпе-жек шебері (1918–2002)
South Korean general and martial artist (1918–2002)
Чой Хон Хи (hangul=최홍희; 9 қараша 1918 – 15 маусым 2002) – Оңтүстік Корея армиясының генералы және жекпе-жек шебері, Кореяның таэквондо жекпе-жек өнері тарихындағы маңызды тұлға, бірақ Солтүстік Кореяға таэквондоны таныстырғандығына байланысты даулы. Көптеген адамдар Чойды «Таэквондоның негізін қалаушы» деп есептейді, әсіресе ол құрған Халықаралық Таэквондо Федерациясына (ITF) қарайтын ұйымдарда. Ал басқалары, мысалы, World Taekwondo, Чойды Солтүстік Кореяға өткені үшін таэквондо тарихында маңызсыз немесе арсыз тұлға ретінде көрсетеді, оны таэквондо тарихының нұсқаларынан шығарып тастау арқылы немесе аталған дауға байланысты тікелей мәлімдемелер жасау арқылы.
Choi Hong hi (hangul=최홍희; 9 November 1918 – 15 June 2002) was a South Korean Army general, and martial artist who was an important figure in the history of the Korean martial art of Taekwondo, albeit controversial due to his introduction of taekwondo to North Korea. Choi is regarded by many as the "Founder of Taekwon Do"—most often by organizations belonging to the International Taekwon Do Federation (ITF), the first international federation for Taekwondo, which he founded. Others, such as World Taekwondo, portray Choi as either an unimportant or a dishonorable figure in taekwondo history because of his defection to North Korea, whether by omitting him from their versions of taekwondo history or through explicit statements, due to the aforementioned controversy.
Ерте өмір
Чой 1918 жылғы 9 қарашада Кореяның Канкёхоку дō, Меигава гаунындағы Хваде қаласында дүниеге келді (қазір Солтүстік Хамгён провинциясының Мёнчхон ауданы, Солтүстік Корея). Чой бастапқыда әкесінің оны Хан Ильдонның қолында каллиграфияны оқытуға жібергенін айтты, Хан Ильдон сонымен қатар "таэккьонның шебері, ежелгі кореялық қол және аяқ күресінің шебері" болған. Кейін ол бұл әңгімесінен бас тартып, өзі ешқашан таэккьонды оқымағанын және оның таэквондоға ешқандай қатысы жоқ екенін мәлімдеді. Чой Жапонияға барып, ағылшын тілі, математика және каратэ пәндерін оқыды. Киотода ол Ким деген тегі бар кореялықпен танысты, ол каратэ жаттықтырушысы болды және Чойға осы жекпе-жекті үйретті. Чой сонымен қатар Фунакоши Гичиннің басшылығымен шотокан каратэсін үйренгенін айтты. Кореядан кетер алдында Чой Ху есімді күрескермен келіспеушілікке ұшыраған көрінеді, ал болашақтағы қақтығыс мүмкіндігі оны жаттығуға түрткі берді; өзінің сөздерімен айтқанда, "Егер ол Кореяға оралғанда маған аяқ-қолымды жыртып тастауға уәде берген болса, күресшіге қарсы қорғану үшін осы техникаларды қолданармын деп ойладым". Чой 1939 жылы каратэде 1-ші, ал одан кейін 2-ші дан дәрежесіне ие болды.
Choi was born on 9 November 1918 in Hwadae, Meigawa gun, Kankyōhoku dō, Korea, Empire of Japan (now Myongchon County, North Hamgyong Province, North Korea). Choi originally claimed that his father sent him to study calligraphy under Han Il dong, who was also "a master of taekkyon, the ancient Korean art of foot fighting". He later recanted this story and said that he never studied taekkyeon and that it had nothing to contribute to taekwondo. Choi travelled to Japan, where he studied English, mathematics, and karate. In Kyoto, he met a fellow Korean with the surname Kim, who was a karate instructor and taught Choi this martial art. Choi also claimed to have learned Shotokan karate under Funakoshi Gichin. Just before he had left Korea, Choi apparently had a disagreement with a wrestler named Hu, and the possibility of a future confrontation inspired him to train; in his own words, "I would imagine that these were the techniques I would use to defend myself against the wrestler, Mr. Hu, if he did attempt to carry out his promise to tear me limb from limb when I eventually returned to Korea". Choi attained the rank of 1st dan in karate in 1939, and then 2nd dan soon after.
Әскери мансап
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Чой жапон армиясында қызмет етуге мәжбүр болды, бірақ көтеріліске қатыстығы үшін тұтқынға алынып түрмеге қамалды, онда ол жекпе-жек өнерін тәлімдеуін жалғастырды. Соғыстан кейін, 1946 жылдың қаңтарында Чой Корея армиясында екінші лейтенант болып батальонға кірді. 1946 жылдан 1951 жылға дейін Чой бірінші лейтенант, капитан, майор, подполковник, полковник және кейіннен бригада генералы шеніне дейін өрледі. 1954 жылы Чой генерал-майор болып тағайындалды.
Choi was forced to serve in the Japanese army during World War II, but was implicated in a rebellion and imprisoned, during which time he continued practicing martial arts. Following the war, in January 1946, Choi was commissioned as a second lieutenant in the Korean army. From 1946 to 1951, Choi received promotions to first lieutenant, captain, major, lieutenant colonel, colonel, and then brigadier genera. Choi was promoted to major general in 1954.
Тэквондо
Чой О-до-кван каратэсі мен Тан Су-до элементтерін біріктіріп, "Тхэквондо" деп аталатын жекпе-жек өнерінің стилін жасады; оның ұйымы оны "Тхэквон-до" деп атады (태권도; 跆拳道), бұл "аяқ, жұдырық, өнер" немесе "қол мен аяқ жолы" дегенді білдіреді және ол 1955 жылдың 11 сәуірінде осылай аталды. Чой О До Кванды құрды және Чунг До Кванның құрметті 4-дан дәрежесіне ие болды. Адалдықсыздыққа қатысты айыптауларға байланысты Чой Чунг До Квандағы дәрежесі мен лауазымынан айырылды. Ол сондай-ақ 1965 жылы Daeha Publication Company баспасында жарық көрген "Тхэквон-до" атты алғашқы ағылшын тіліндегі таэквондо оқу бағдарламасының авторы болды. 1972 жылы Оңтүстік Корея үкіметі оның Солтүстік Кореяға осы спортты енгізуіне қарсылық білдіргеннен кейін Чой Канадаға жер аударылды, ал Оңтүстік Корея үкіметі 1973 жылы Әлемдік таэквондо федерациясын (WTF) құрды.
Choi combined elements Oh Do Kwan Karate and Tang Soo Do to develop a style of the martial art known as "Taekwondo"; his organization spelt it Taekwon Do, (태권도; 跆拳道), which means "foot, fist, art" or "the way of hand and foot" and it was so named on 11 April 1955. Choi founded the Oh Do Kwan, and held an honorary 4th dan ranking in the Chung Do Kwan. Due to accusations of dishonesty, Choi was stripped of his rank and position in the Chung Do Kwan. He was also the author of the first English taekwondo syllabus book, Taekwon Do, published by Daeha Publication Company in 1965. In 1972, Choi went into exile in Canada after the South Korean government objected to his introduction of the sport into North Korea, and the South Korea government formed the World Taekwondo Federation (WTF) in 1973
Түсіндірме жазбалар
а. "Тэквондо" сөзінің ағылшын тілінде жазылуы кең түрде әртүрлі. WT және оған қатысты ұйымдар әдетте "тэквондо" қолданады, ал ITF және оған қатысты ұйымдар әдетте "тхэквон до" қолданады (Чой осы жазу тәсілін қолданған). Уикипедияда әдепкі жазу "тхэквондо" болып табылады. Бұл мақала осы стандартты ұстанады, бірақ ITF немесе оған қатысты ұйымдардың атауларын айтқанда "тхэквон до" қолданылады. b. Парк (1993) мақаласында Чойдың каратэде 2-данға өсуі туралы ескертуден кейін Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы туралы ескерту келтіріледі, бұл Чойдың 2-данға өсуі осы қақтығыстың басында болған болуы мүмкін екенін көрсетеді (шамамен 1939–1940 жылдар).
a. The spelling of "taekwondo" varies widely in English usage. The WT and affiliated organizations typically use "taekwondo," while the ITF and affiliated organizations typically use "taekwon do" (as Choi used this spelling). In Wikipedia, the default spelling is "taekwondo." This article follows this standard, but uses "taekwon do" when referring specifically to the ITF or affiliated organizations' names. b. In Park's (1993) article, the note on Choi's promotion to 2nd dan in karate is followed by a note about the outbreak of World War II, which would suggest that Choi's 2nd dan promotion occurred no later than the early stages of that conflict (c. 1939–1940).