Кіріспе

Бразилиядағы тау Агульхас Неграс шыңы (Pico das Agulhas Negras, ˈpiku daz aˈɡuʎɐz ˈneɡɾɐs, ) – теңіз деңгейінен биіктігі бар, Бразилиядағы бесінші ең биік тау. Ол Рио-де-Жанейро және Минас-Жерайс штаттарының шекарасында, Мантикира жотасындағы Итатияя ұлттық паркінде орналасқан. Бұл Рио-де-Жанейро штатының ең биік нүктесі, Минас-Жерайс штатының үшінші ең биік нүктесі және Мантикира тауларының екінші ең биік нүктесі.

Этимология

Оның атауы "Қара инелер шыңы" дегенді білдіреді, себебі оның шаңырағындағы өткір, қара тастар оған ерекше пішін береді. Бұл шыңның массиві тупи тілінде "көптеген өткір ұштары бар тас" деген мағынаны білдіреді. Бразилиялық таушылар арасында ең биік тас, оның шаңырағы Itatiaiaçu немесе жай ғана Açu (тупи тілінде "үлкен" деген жұрнақ) деп аталады.

География

Агульхас Неграс шыңын Ресендеден солтүстік-батысқа қарай Сао-Паулу мен Рио-де-Жанейро арасында Виа-Дутра тас жолынан келе жатқанда көруге болады, бірақ бұл жолдың тек бірнеше жерінде ғана мүмкін, себебі көбінесе жақын жерлерде көруге болатын төменгі тау тізбегі көз алдындағы көріністі кеседі. Шыңның төменгі жағында Абриго Ребусас деп аталатын тау шатыры орналасқан, оның биіктігі шамамен 485 метрді құрайды. Оған Гарганта-ду-Регистро тау асуындағы BR 354 федералды тас жолынан, Итатияя ұлттық паркінің солтүстік кіреберісі арқылы, BR 485 жолымен (топырақ жол) барып жетуге болады. Парк кіреберісіндегі жол биіктігіне жетеді, ал одан Электробрас Фурнас электр компаниясының байланыс мұнарасына дейін қысқа тармақ бар; бұл Бразилияда жолдан тыс көліктерді пайдаланбастан, қарапайым көлікпен жете алатын ең биік нүктелер.

Биіктікті өлшеу

Көп жылдар бойы Агульхас Неграс Бразилиядағы ең биік тау деп есептелді. Кейіннен бұл атақ Минас-Жерайс және Эспириту-Санту штаттарының арасындағы Капарао тау жотасындағы Пико-да-Бандейраға (қазіргі биіктігі белгілі) берілді. 1965 жылы Амазонас штатындағы Пико-да-Неблинаның іс жүзінде ең биік екені анықталды, қазіргі уақытта қайта қаралып, биіктігі құрайды. Соған қарамастан, Агульхас Неграс Мантикира тау жотасының ең биік нүктесі саналды, бірақ 2001 жылғы GPS өлшеулері (кейін Бразилия армиясы мен Бразилия География және Статистика институты IBGE-нің бірлескен ресми экспедициясы растады) жақын орналасқан Педра-да-Минаның осы тау жотасының ең биік нүктесі екенін көрсетті, оның биіктігі Агульхас Неграстан шамамен жеті метрге жоғары. Педра-да-Мина Агульхас Неграстың бұрынғыдан сәл жоғары екені анықталғанмен де биік болды, оның биіктігі бұрынғы ресми көрсеткішінде болғаннан гөрі құрады. Агульхас Неграс Рио-де-Жанейро штатының ең биік нүктесі болып қала береді. 2015 жылы IBGE Бразилия аумағының геоидқа қатысты жаңа және дәлірек картасын жасады, геоид – Жердің гравитациялық өрісіне негізделген бейтарап қиялдық бет, ол биіктік өлшемдері үшін анықтама болып табылады. Бұл институтқа бұрынғы жобада өлшенген таулардың биіктігін жаңа анықтама бойынша қайта есептеуді қажет етті. Жаңа деректер 2016 жылдың ақпан айында жарияланды. Содан кейін Агульхас Неграстың биіктігі құрады, бұл 61 см немесе шамамен екі фут айырмашылықты құрайды.