Кіріспе

Бразилиядағы ұлттық саябақ. Серра-дос-Оргос ұлттық паркі (Parque Nacional da Serra dos Órgãos: "Органдар жотасы") – Бразилияның Рио-де-Жанейро штатында орналасқан ұлттық саябақ. Ол Серра-дос-Оргас тау жотасын және оның су көздерін қорғайды. Бұл Бразилияда құрылған үшінші ұлттық саябақ.

Орналасқан жері

Сера-дос-Оргас ұлттық паркі Рио-де-Жанейро қаласынан шамамен бір сағаттық жүру қашықтықта орналасқан. BR 116 тас жолы парк арқылы өтеді. Бұл есімнің ерекше болуына алғашқы португалдық қоныс салушылар себепкер болған, олар төбелердің жиынтығы Еуропалық соборлардағы орган құбырларына ұқсайды деп ойлаған. Парк үлкен Серра-ду-Мар тау тізбегінің бір бөлігі болып табылады, және оның пайда болуы туралы ең қабылданған теория – ол шамамен 60 миллион жыл бұрын Анд тауларының көтерілуіне себеп болған жер сілкіністері кезінде пайда болған. Яғни, ол геологиялық тұрақсыз аймақта орналасқан, бірақ бұл жерде ешқандай оқиға тіркелмеген. Парк аумағында 10-нан астам биік шыңы және 6 басқа шыңы бар. Парктегі ең төменгі нүкте салыстырмалы түрде жазық Маге муниципалитетінде орналасқан. Ең биік шыңы – Педра-ду-Сино (Қоңыр тас), ал ең танымал құрылымы – Дедо-де-Диус (Құдайдың саусағы) шыңы. Оның биіктігі шамамен және ол Рио-де-Жанейро штатының туының фонында көрінеді.

Тарих

Серра-дос-Оргас ұлттық паркі 1939 жылғы 30 қарашада Бразилияның үшінші ұлттық паркі ретінде құрылды. Парктің мақсаты Флуминенсе бассейніне құятын өзендердің бастауларын қорғау, сондай-ақ тамаша тауларды сақтау болды. Парк Гетулио Варгас үкіметінің 1939 жылғы 30 қарашадағы 1822 нөмірілі заң қаулысымен құрылды. Оның аумағы Маге, Петрополис және Тересополис муниципалитеттерінің бөліктерін қамтыды. 1940 жылдары Trilha do Sino (Bell Trail) жолында табиғи бассейн, әкімшілік ғимараттар, қоймалар, гараж, қызметкерлерге арналған жатақханалар және төрт паналас сияқты әртүрлі ғимараттар мен инфрақұрылымдар салынды. Паркте шамамен 250 қызметкер жұмыс істеді, олардың ішінде тау паналастарында қызмет көрсететін адамдар да болды. 1960 жылдары ұлттық астана Рио-де-Жанейродан Бразилиаға көшірілген кезде парк қаржыландырудан айырылып, нысандардың тозуына жол берілді. Паналастар мен қызметкерлердің кейбір үйлері жойылды. 1980 жылдан бастап паркке қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді, оның ішінде басқару жоспары жарияланды және парк жерлерінің құқықтық мәртебесін реттеу үшін жерлер сатып алынды. 1984 жылғы 2 тамыздағы 90023 нөмірілі жарлық парктің аумағын белгіледі. 1990 жылдары Гуапиририм муниципалитеті Магеден бөлініп шықты және парктің ең үлкен бөлігі осы муниципалитетте орналасқан. 1990 жылдардан бастап ескі ғимараттар қайта жаңартылып, жаңалары салынды. Парк 2006 жылы құрылған Орталық Рио-де-Жанейро Атлантикалық орман мозаикасының құрамына енгізілді.

Қоршаған орта

Климат тропикалық супер ылғалды, жыл бойы 80%-дан 90%-ға дейін салыстырмалы ылғалдылық Атлантикадан келетін ылғалды ауаның әсерінен болады. Орташа температуралар көрсеткіштен басталады, бірақ ең биік жерлерде 0°C-қа дейін төмендеуі мүмкін. Жауын-шашынның орташа мөлшері – , жазда жаңбыр көбірек (желтоқсаннан наурызға дейін) және маусымнан тамызға дейін қыста құрғақ мезгіл. Океанға қараған оңтүстік-шығыс жағында солтүстік-батыс жағына қарағанда көбірек жаңбыр жауады. Парк Атлантикалық орман биомосында орналасқан және жауын-шашынның көптігіне байланысты бай өсімдіктерге ие, олардың көпшілігі осы биомоға тән. 2800-нен астам өсімдік түрі тіркелді, соның ішінде 360 орхидея және 100-ден астам бромелиялар бар. Көрсеткіш биіктігіне дейін төменгі беткейлерді әдеттегі төменгі жаңбырлы орман жабады. Көрсеткіштен басталатын жерде тау орманы өседі, өсімдіктер әр аймақтағы жағдайларға байланысты айтарлықтай өзгерістерге ұшырайды. Көптеген жерлерде жоғарғы жапырақ қабаты көрсеткішпен, ал биік ағаштар көрсеткіш биіктікке жетеді. Көрсеткіштен басталатын жерде бұлтты орман орналасқан, әдетте, эпифиттік мүктермен және бромелиялар мен орхидеялар сияқты өсімдіктермен жабылған қисық сабақтары бар ағаштар өседі. Төменгі қабатта бұталар өседі, ал тік жарларда папоротниктер мен мүктер өседі. Әртүрлі эндемикалық түрлер кездеседі. Көрсеткіштен жоғары биік таулық өсімдіктер, ашық алаңдар мен кішкентай ағаш бұталары орналасқан. Бұл ортада 347 түр табылған, оның 66-сы осы экожүйеге тән. Парк Шлумбергера түрлерінің табиғи өсетін сирек орындарының бірі болып табылады, олар үй өсімдіктері ретінде кең таралған түрлі-түсті "Алғыс айту күні" және "Рождестволық кактустар" болып қалыптасты.