Кіріспе
Оңтүстік Африка Республикасының әскери күштері
Оңтүстік Африка арнайы күштер бригадасы, көбінесе "Рецесс" деп аталады, Оңтүстік Африканың арнайы операциялар бойынша негізгі бөлімшесі болып табылады. Бұл бөлімше контр-партизандық күрес, ұзақ қашықтықтағы барлау, конвенциялық емес соғыс, арнайы операциялар, кепілдікке алынған адамдарды құтқару және тікелей әрекеттер сияқты операциялардың түрлі салаларында маманданған. Бригада екі белсенді топпен жұмыс істейді: 4-ші арнайы күштер полкі теңіз операцияларына, ал 5-ші арнайы күштер полкі құрлықтағы және әуедегі операцияларға бағытталған. Оңтүстік Африка арнайы күштерінің дайындық курсын өткен жалдамалы әскерлердің шамамен 8% ғана аяқтай алады. Бұл бөлімшенің жетістігі 1970 жылдары "Рецесс" деп кеңінен танылған бес барлау бөлімінің құрылуына әкелді. Оңтүстік Африка арнайы күштері Родезия Буш соғысы, Оңтүстік Африка шекара соғысы және Мозамбик азамат соғысы кезінде бірқатар жауынгерлік операцияларды жүргізді. Арнайы күштер бригадасының қазіргі құрылымы
Арнайы күштер тікелей SANDF (Оңтүстік Африка ұлттық қорғаныс күштері) бірлескен операциялар дивизиясының бағынысында болады және әлемдегі басқа ұқсас күштерден айырмашылығы, Оңтүстік Африка армиясының немесе Оңтүстік Африка теңіз күштерінің құрамына кірмейді, SANDF ішінде жеке тармақ/қызмет ретінде жұмыс істейді.
Тарих
Оңтүстік Африканың арнайы күштерінің бірінші бөлімшесі, 1-ші барлау командасы, 1972 жылғы 1 қазанда Кейп провинциясының Оудтшоорн қаласында құрылды. 1975 жылғы 1 қаңтарда бұл бөлімше Натал провинциясындағы Дурбан лагеріне көшірілді, бірақ кейін Трансвааль провинциясындағы Фалаборуаға ауыстырылды. 6-шы барлау командасы (бұрынғы Родезияның арнайы әуе күштерінен құралған) – Дурбанда құрылды. Бұл бөлімшені Оңтүстік Африка әскеріне интеграциялауға жасалған әрекет көбінесе сәтсіз аяқталды. 1981 жылы таратылып, қалған шектеулі сандағы қызметкерлер басқа арнайы күштер бөлімшелеріне қосылды. Родезия арнайы күштерінің көптеген ақ нәсілді мүшелері 1980 жылы «Қыс операциясы» аясында Оңтүстік Африка Қорғаныс күштеріне (САДФ) қабылданып, Оңтүстік Африканың арнайы күштерінде қызмет етті. 1981 жылғы 1 қаңтарда арнайы күштер қайта ұйымдастырылды, оның нәтижесінде барлау командалары және басқа арнайы күштер Оңтүстік Африка армиясының орнына, Оңтүстік Африка Қорғаныс күштерінің (САҚК) тікелей бағынысындағы тәуелсіз құрылымға айналды. Қайта ұйымдастыру барысында әртүрлі барлау командаларына полк мәртебесі берілді. Сол онжылдықтың соңында арнайы күштер құрылымына арнайы күштердің бас штабы мен арнайы күштердің материалдық-техникалық базасы да қосылды. 1981 және 1990 жылдар аралығында арнайы күштер «Барнакл» жобасы сияқты конвенциялық емес операциялардың ортасы болды. Арнайы күштерге іріктеуге қатысу үшін әскери қызметші өте жоғары талаптарға сай болуы керек. SANDF ережелеріне сәйкес, өтініш беруге белгілі бір жас шегінен аспаған Оңтүстік Африка азаматтары ғана құқылы.
Алдын ала іріктеу сынағы
Бұл психологиялық және физикалық сынақтардың барлық түрлерін қамтиды. Психологиялық сынақтар кезінде әскерилерге арнайы күштердің сержанттарымен жазбаша тесттер мен ауызша сұхбаттар ұсынылады. Әскеридің өзін-өзі бақылауы және есейген болуы қажет. Егер әскериде психикалық тұрақсыздық белгілері байқалса, ол курсқа қабылданбайды. Физикалық сынаққа мыналар кіреді: ритмді бұзбай 50 рет үздіксіз иықтан секіру, екі минут ішінде 67 рет отыру, 65 секунд ішінде 175 метрлік өрт сөндірушінің жүгіруі, 24 минут ішінде 5 километрлік жүгіру, арқанмен көтерілу және 95 секунд ішінде 40 рет 6 метрлік шаттл жүгіру. Студент сондай-ақ 3 метрлік қабырғаға өрмелеуі, 120 минуттан кем уақытта 15 километрлік марш жасауы және 120 рет шалқалау секіруін орындауы керек.
Парашютшілерді таңдау курсы
Арнайы күштерге қабылдануға үміткерлердің бәрі, егер олардың парашюттен секіруге қабілеттілігі болмаса, міндетті түрде негізгі парашют мектебіне қатысып, оны сәтті аяқтауы тиіс.
Арнайы күштерді іріктеу
Іріктеу – үміткерлердің психикалық және физикалық тұрғыдан аса қиын жағдайлар мен оқиғаларға салынатын, олардың осы сынақтардан өтуі қажетті шара. Ол шамамен бір аптаға созылады. Іріктеу барысында үміткерлер ұйықтамайды, тамақтанбайды және ешқандай демалыс алмайды. Іріктеуді бастағандардың өте шағын ғана бөлігі ғана одан сәтті өтеді. Кейбір жылдары ешкім іріктеуден өте алмайды, ал кейде 120 шамасындағы үміткерлер тобының ішінде тек 1-2 адам ғана өтеді.
Оқу циклы
Таңдау процесінен өткеннен кейін, болашақ оператор қажетті дағдыларды меңгеру үшін оқу циклына жіберіледі. Оларға мыналар кіреді: әуе күштерімен өзара әрекеттесу, суда бағытталған оқу, кедергілерді еңсеру, далалық шеберлік, із кесу және тіршілік ету ережелері, жарылғыш заттарды қолдану, сондай-ақ қалалық және ауылдық жерлерде тактикалық дайындық. Күрделі әуе десанттық дайындық: жаңадан келгендер HALO және HAHO сияқты әскери еркін түсу курстарына қатысады. Олар тікұшақтарды пайдалануды – тікұшақтан арқанмен түсуді (жылдам арқанмен түсу және раппелинг) үйренеді. Сонымен қатар, жауынгерлік эвакуация және қону алаңын құру туралы білім беріледі. Құрлықтағы жаттығулардың ішінде мылтық ату, жарылғыш заттарды қолдану және барлау бар. Далалық шеберлік пен тіршілік ету ережелері де оқытылады. Жаңадан келгендерге тау шаруашылығы және фотосурет салу да үйретіледі. Қалалық және ауылдық жағдайдағы ұрыс тактикасы – бұл, әдетте, соңғы дайындық, ол жақында әзірленді және Оңтүстік Африкаға терроризмге қарсы жаңа күштерді ұсынды. Медициналық және байланыс саласында біліктілік алуды көздейтіндерге оқу беріледі. Теңіздік жаттығуларға шағын қайықтарды пайдалану, су астындағы нысандарды жарылғызу, жүзу, жауынгерлік сүңгу, сүңгу, жағажайды барлау және навигация кіреді.
1973-1994 жылдар Сауд Араб әскерлерінің операциялары
Оңтүстік Африканың "Рессе" тобы 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында, әсіресе Анголада көптеген дағдарыстық ошақтарға жөнелтілді. Сол кездегі басты жау – Оңтүстік-Батыс Африканың Халықтық Ұйымы, оның қарулы қанаты PLAN, тәуелсіз Намибия үшін күрескен партизандық ұйым еді. "Рессе" тобының ең табысты операцияларының бірі 1982 жылы өткен "Мебос" операциясы болды: ол Анголаның тереңіне еніп, SWAPO штаб-пәтерін жойды. 1984 жылдың қысында "Аскари" операциясы барысында "Рессе" Анголадағы SWAPO-ға келіп-кетудің барлық жабдықтау жолдарын тоқтатты. 1985 жылдың мамырында "Рессе" тобы Gulf Oil компаниясы басқаратын Анголаның мұнай нысандарына саботаж жасауға бағытталған "Аргон" операциясын жүзеге асырды, бірақ ол сәтсіз аяқталды. 1985 жылдың жазында "Рессе" тобы, SADF капитаны Андре Дидерикс басшылығымен, Анголаның Куандо-Кубанго провинциясына өтіп, UNITA-ның көмегімен, қорғауымен және сүйемелдеуімен Менонгуе ауданы маңында жасырын орналасты. Топтың құрамында 9К31 "Стрела-1" зениттік кешені болды, оны топ мүшелері басқарды және пайдаланды. Топтың міндеті – "Катамаран-1", "Катамаран-2" және "Цербер" кодтық аттарымен жасырын әскери операцияларды жүргізу, мақсаты – зениттік кешенді пайдаланып, әуе көлігін, соғыс ұшақтарын және Анголаның Куандо-Кубанго провинциясындағы әуе трафигін бұзу үшін әуе көлігін, соғыс ұшақтарын және қарулы тікұшақтарды атып түсіру еді. 1985 жылдың 11 маусымында, шамамен Менонгуеден, топ Анголаға тиесілі жеңіл пайдалы ұшақты атып түсірді – Britten Norman BN 2 "Islander". "Islander" ұшағында 2 экипаж мүшесі және 5 жолаушы болды, ол Менонгуеден Куито-Куанавалеге бағытталған және Куито-Куанаваледе орналасқан FAPLA 16-шы бригадасының бірнеше айлық жалақысын құраған 69 миллион кванза (Ангола валютасы) тасымалданған. Ұшақ құлағаннан кейін ақша ұрланды, ал қаза тапқан жолаушылардың денелері "Рессе" тобын қорғауға тағайындалған UNITA сарбаздары тарапынан тоналды. 1985 жылдың 25 қарашасында осы "Рессе" тобы Кеңес Әуе күштеріне қарасты "Аэрофлот" компаниясының Антонов АН-12 ұшағын атып түсірді. Куито-Куанаваледен Луандаға 8 экипаж мүшесі мен 13 жолаушыны алып бара жатқан AN-12 көлігі Менонгуенің оңтүстік-шығысында апатқа ұшырады. Ұшақтағы барлық адамдар (он екі совет және тоғыз ангола азаматы) қаза тапты.
Орталық Африка Республикасы
Оңтүстік Африка арнайы күштерінің операторлары Орталық Африка Республикасына Оңтүстік Африканың әскери көмегі көрсетілген кезде Банги үшін болған шайқаста Селека көтерілісшілеріне қарсы тікелей әрекеттерге қатысты. Операция кезінде Оңтүстік Африка арнайы күштерінен ешкім қаза болған жоқ. Барлық қаза болғандар 1 парашюттік батальонға жатады, олардың 13 сарбазы қаза тауып, тағы 27-сі жараланды, бұл қақтығыстар астана Бангидің шетінде болды.
Конго Демократиялық Республикасы
Оңтүстік Африканың арнайы күштері Кибати шайқасында маңызды рөл атқарды, онда жергілікті әскерлермен бірге күштерді араластыру бригадасының мыңдаған саяхатшылары 3000-ға жуық М23 көтерілісшілерін жеңді. FIB құрамындағы Оңтүстік Африка арнайы күштерінің операторы, Оңтүстік Африкада жасалған Denel NTW 20 қаруын қолданып, тарихтағы ең ұзын тіркелген снайперлік оқ атудың сегізінші рекордын жасады. SASF әлі де елде қызмет етуде.
Мозамбик
Оңтүстік Африканың арнайы күштері (SASF) командалары "Викела" операциясы аясында Кабо-Дельгадо провинциясына жөнелтілді. 2021 жылдың 20 желтоқсанында оператор, капрал Тебого Эдвин Радебе ұрыс кезінде қаза тапты. Оның қазасы 1989 жылы капрал Карстенстен кейін SASF операторының бірінші рет қаза табуы болып табылады. SASF кейіннен ИГИЛ Мозамбикпен ұсақ шайқастарға қатысты, нәтижесінде жау көптеген шығынға ұшырады.
Оператордың белгісі
Арнайы күштер операторы болуға қажетті барлық талаптарды орындаған мүшелердің барлығына "Оператор белгісі" табыс етіледі. Белгі лавр гүлшоғырының ішінде төңкерілген командос пышағынан тұрады, ол арнайы күштерді (пышақ) және жеңісті (гүлшоғыр) символдайды. Жаңадан жасалған, жауынгерлік маскировкалық киімге тағуға арналған белгілер – құмды жасыл түсті фонға қара түсті басылған пластиктен жасалған.