Натали Саррот: Француз жазушысы және заңгер өмірі мен шығармашылығы
Nathalie Sarraute
Натали Саррот – французская писательница и юрист, номинировалась на Нобелевскую премию по литературе. Биография, происхождение и творчество писательницы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XX ғасырдағы француз жазушысы және заңгері Натали Сарро (natali saʁot; туған аты Наталия Илинична Черняк; 18 шілде 1900 [ескі стиль бойынша 5 шілде 1900] – 19 қазан 1999) – француз жазушысы және заңгері. Ол 1969 жылы Нобель комитетінің мүшесі Ларс Гилленстен Нобель әдебиет сыйлығына ұсынған.
20th century French writer and lawyer
Nathalie Sarraute (natali saʁot; born Natalia Ilinichna Tcherniak ; 18 July 1900 [O. S. 5 July 1900] – 19 October 1999) was a French writer and lawyer. She was nominated in 1969 for the Nobel Prize in Literature by Nobel Committee member Lars Gyllensten.
Жеке өмір
Сарроут Мәскеуден солтүстік-шығысқа қарай 300 км жердегі Иваново Вознесенск (қазіргі Иваново) қаласында дүниеге келді. Ол жазушы Паулин (туған аты Чатуновский) мен химик Илья Черняктың қызы еді. Оның тегі – яһуди. Әке-шешесі ажырасқаннан кейін балалық шағын Франция мен Ресей арасында көшіп-қонып өткізді. 1909 жылы әкесімен бірге Парижге қоныс аударды. Сарроут беделді Сорбонна университетінде заң және әдебиетті оқыды, әсіресе қазіргі заманғы әдебиет пен Марсель Пруст және Вирджиния Вульфтың туындыларына құштарлық танытты, олар оның роман туралы көзқарасына зор әсер етті. Содан кейін Оксфорд университетінде тарих, ал Берлинде әлеуметтануды оқыды. 1926–1941 жылдары француз адвокатының емтиханын тапсырып, заңгер болып жұмыс істеді. 1925 жылы әріптес заңгер Реймонд Сарроға үйленді, олардың үш қызы болды. 1932 жылы ол өзінің алғашқы кітабы – «Тропизмдерді» жазды. Бұл кітап қысқа эскиздер мен естеліктерден тұратын туындысы, ол оның барлық шығармашылығына бағыт берді. Роман алғаш рет 1939 жылы жарық көрді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан оның танымалдығы шектелді. 1941 жылы Виши режимінің яһудиге қарсы заңдарына байланысты, яһуди болған Сарроут заңгерлік қызметтен шеттетілді. Осы кезеңде ол жасырынып, күйеуін қорғау мақсатымен ажырасуға келісті (бірақ олар соңында бірге қалды). Сарроут 1999 жылы Парижде 99 жасында дүние салды. Оның қызы, журналист Клод Сарро француз академигі Жан-Франсуа Ревельге үйленді.
Sarraute was born in Ivanovo Voznesensk (now Ivanovo), 300 km north east of Moscow. She was the daughter of Pauline (née Chatounovsky), a writer, and Ilya Tcherniak, a chemist. She was of Jew origin. Following the divorce of her parents, she spent her childhood shuttled between France and Russia. In 1909 she moved to Paris with her father. Sarraute studied law and literature at the prestigious Sorbonne, having a particular fondness for contemporary literature and the works of Marcel Proust and Virginia Woolf, who greatly affected her conception of the novel, then later studied history at the University of Oxford and sociology in Berlin, before passing the French bar exam (1926–1941) and becoming a lawyer. In 1925, she married Raymond Sarraute, a fellow lawyer, with whom she had three daughters. In 1932 she wrote her first book, Tropismes, a series of brief sketches and memories that set the tone for her entire oeuvre. The novel was first published in 1939, although the impact of World War II stunted its popularity. In 1941, Sarraute, who was Jewish, was barred from working as a lawyer as a result of the Vichy regime's anti Jewish laws. During this time, she went into hiding and made arrangements to divorce her husband in an effort to protect him (although they eventually stayed together). Sarraute died at the age of 99 in 1999 in Paris, France. Her daughter, the journalist Claude Sarraute, was married to French Academician Jean François Revel.
Мансап
Сарро өзін әдебиетке арнады, оның ең танымал туындысы – «Белгісіз адамның портреті» (1948), Жан-Поль Сартр жоғары бағалаған, оны «анти-роман» деп атап, алғы сөз жазған еңбек. Дегенмен, осындай жоғары сынға ие болса да, бұл шығарма тек әдебиеттің ішкі шеңберіндегі мамандардың назарына ілікті, сондай-ақ «Martereau» романы да осылай болды. Сарроуттың «Күдік дәуірі» (L'Ère du soupçon, 1956) эссесі Ален Роб-Грийедің «Жаңа романға» қарсы жазылған туындысымен бірге, «жаңа роман» әдеби қозғалысының маңызды манифесі болды. Сарро Роб-Грийе, Клод Симон, Маргарита Дюрас және Мишель Бутормен бірге, кейіпкерлер мен сюжеттің дәстүрлі баяндау үлгілерін түбірінен өзгертуге ұмтылған жазудағы осы жаңа бағыттың өркендеуімен байланысты ең танымал тұлғалардың біріне айналды. 1963 жылы «Алтын жемістер» романы үшін Сарроға Prix international de littérature сыйлығы табысталды, бұл автордың танымалдығын арттырды. Сол жылы Сарро драматург ретінде де жұмыс істей бастады, барлығы алты пьесаның авторы болды, олардың ішінде «Үнсіздік» (1963), «Өтірік» (1965) және «Ол осында» (1993) пьесалары бар. Сарроуттың өсуімен қатар, оның танымалдылығы да артқандықтан, Францияда және шетелде көптеген әдеби шараларға қатысуға шақырылды. Сарроуттың «Өмір мен өлім арасында» (1968), «Сөзді пайдалану» (1980) және «Өзіңді жақсы көресің бе?» (1989) романдары сияқты туындылары 30-дан астам тілге аударылды. Оның шығармалары тәжірибелік стилі мен дәстүрлі әдеби канондардан бас тартуының нәтижесінде көбінесе «қиын» деп сипатталады. Сарро әдеби «кейіпкердің» өлімін қабылдады және психологиялық құбылыстарды дәл бейнелеуге басты назар аударды, мысалы, толығымен ішкі монологтардан тұратын «Алтын жемістер» повесінде және жас жігіттің тәтесінің пәтеріне көшуге құмарлығын баяндайтын «Планетарий» (1959) романында. Сарроуттың туындыларындағы тұрақты түрде өзгеретін перспективалар мен көзқарастар автордың ықпалын азайтуға, сонымен бірге өмірлік тәжірибенің дәйектіліксіздігін қабылдауға бағытталған. Сарро романдарының салыстырмалы қиындығына қарағанда, оның «Балалық шақ» естеліктері оңай оқылады. 80 жасынан ассан жазылған Сарроның автобиографиясы – әдеттегі естелік емес, өйткені ол өзінің өткенін дәл еске түсіру қабілетіне күдікпен қарайды. 1980 жылдары автобиография Гленн Клоузбен бірге Бродвейдегі бір актілік пьесаға бейімделді. Сарро автобиографиясында атап өткен естелік мәселелері оның соңғы романы «Міне» (1995) романында да жалғасты, онда автор жеке және әлеуметтік шындықтың формасыздығына қатысты экзистенциалдық мәселелерді зерттейді. Аньес Варда 1985 жылы түсірген «Sans toit ni loi» («Жолсыз») фильмін оған арнады.
Sarraute dedicated herself to literature, with her most prominent work being Portrait of a Man Unknown (1948), a work applauded by Jean Paul Sartre, who famously referred to it as an "anti novel" and who also contributed a foreword. Despite such high critical praise, however, the work only drew notice from literary insiders, as did her follow up, Martereau. Sarraute's essay The Age of Suspicion (L'Ère du soupçon, 1956) served as a prime manifesto for the nouveau roman literary movement, alongside Alain Robbe Grillet's For a New Novel. Sarraute became, along with Robbe Grillet, Claude Simon, Marguerite Duras, and Michel Butor, one of the figures most associated with the rise of this new trend in writing, which sought to radically transform traditional narrative models of character and plot. Sarraute was awarded the Prix international de littérature for her novel The Golden Fruits in 1963, which led to greater popularity and exposure for the author. That same year, Sarraute also began working as a dramatist, authoring a total of six plays, including Le Silence (1963), Le Mensonge (1965) and Elle est là (1993). As a result of Sarraute's growing popularity and public profile, she was invited to speak at a number of literary events both in her native country of France and abroad. Sarraute's work, including the novels Between Life and Death (1968), The Use of Speech (1980) and You Don't Love Yourself (1989), have been translated into more than 30 languages. Her work has often been referred to as "difficult," as a result of her experimental style and abandonment of traditional literary conventions. Sarraute celebrated the death of the literary "character" and placed her primary emphasis on the creation of a faithful depiction of psychological phenomena, as in her novella The Golden Fruits, consisting entirely of interior monologues, and the novel The Planetarium (1959), which focuses on a young man's obsession with moving into his aunt's apartment. The constantly shifting perspectives and points of view in Sarraute's work serve to undermine the author's hand, while at the same time embracing the incoherence of lived experience. In contrast to the relative difficulty of Sarraute's novels, her memoir Childhood is considered an easier read. Penned when she was over eighty years old, Sarraute's autobiography is hardly a straightforward memoir, as she challenges her own capacity to accurately recall her past throughout the work. In the 1980s, the autobiography was adapted into a one act Broadway play starring Glenn Close. The issues with memory which Sarraute highlighted in her autobiography carried through to her last novel, Here, published in 1995, in which the author explores a range of existential issues relating to the formlessness of both individual and social reality. Agnès Varda dedicated her 1985 film Sans toit ni loi (Vagabonde) to her.
Романдар
Тропизмдер (1939; 1957 жылы қайта қарастырылған). Тропизмдер, Мария Жолас аударған, «Күдік дәуірі» (1963) жинағымен бірге. Бейтаныс адамның портреті (1948; 1956 жылы қайта қарастырылған). Бейтаныс адамның портреті, Мария Жолас аударған (1958). Мартеро (1953). Мария Жолас аударған (1959). Планетарий (1959). Планетарий, Мария Жолас аударған (1960). Алтын жемістер (1963). Алтын жемістер, Мария Жолас аударған (1964). Өмір мен өлім арасында (1968). Өмір мен өлім арасында, Мария Жолас аударған (1969). Естіп тұрсыз ба? (1972). Естіп тұрсыз ба?, Мария Жолас аударған (1973). «Ақымақтар айтады» (1976). «Ақымақтар айтады», Мария Жолас аударған (1977). Сөзді қолдану (1980). Сөзді қолдану, Барбара Райт аударған (1980). Балалық шақ (1983). Балалық шақ, Барбара Райт аударған (1984). Өзіңді жақсы көресің бе? (1989). Өзіңді жақсы көресің бе?, Барбара Райт аударған (1990). Мынау (1995). Мынау, Барбара Райт аударған (1997). Ашыңыз (1997). Ашыңыз.
Tropismes (1939; revised 1957). Tropisms, trans. Maria Jolas with The Age of Suspicion (1963). Portrait d’un inconnu (1948; revised 1956). Portrait of a Man Unknown, trans. Maria Jolas (1958). Martereau (1953). Trans. Maria Jolas (1959). Le Planétarium (1959). The Planetarium, trans. Maria Jolas (1960). Les Fruits d'or (1963). The Golden Fruits, trans. Maria Jolas (1964). Entre la vie et la mort (1968). Between Life and Death, trans. Maria Jolas (1969). Vous les entendez ? (1972). Do You Hear Them?, trans. Maria Jolas (1973). « disent les imbéciles » (1976). "fools say", trans. Maria Jolas (1977). L’Usage de la parole (1980). The Use of Speech, trans. Barbara Wright (1980). Enfance (1983). Childhood, trans. Barbara Wright (1984). Tu ne t’aimes pas (1989). You Don’t Love Yourself, trans. Barbara Wright (1990). Ici (1995). Here, trans. Barbara Wright (1997). Ouvrez (1997). Open.
Пьесалары
"Үнсіздік" (1964). Тыныштық, Мария Жолас аударған, "Жалған" (1969) еңбегімен бірге. "Жалған" (1966). Жалғандық, Мария Жолас аударған, "Тыныштық" (1969) еңбегімен бірге. "Исма, немесе есімдері жоқ нәрсе" (1970). Иззам. "Сұлу" (1975). Әдемі. "Ол онда" (1978). Ол бар. "Жиналған пьесалар" (1980). Мария Жолас және Барбара Райт аударған. "Ол бар", "Сұлу", "Иззам", "Жалған", "Тыныштық" кіреді. "Иә немесе жоқ" (1981). Ешқандай себепсіз (1985).
Le Silence (1964). Silence, trans. Maria Jolas with The Lie (1969). Le Mensonge (1966). The Lie, trans. Maria Jolas with Silence (1969). Isma, ou ce qui s’appelle rien (1970). Izzum. C’est beau (1975). It’s Beautiful. Elle est là (1978). It Is There. Collected Plays (1980). Translated by Maria Jolas and Barbara Wright. Includes It Is There, It’s Beautiful, Izzum, The Lie, Silence. Pour un oui ou pour un non (1981). For No Good Reason (1985).
Эсселер
"Күдік дәуірі" (1956). "Күдік заманы: Роман туралы эсселер", Мария Жолас аудармасы, "Тропизмдермен" бірге (1963).
L'Ère du soupçon (1956). The Age of Suspicion: Essays on the Novel, trans. Maria Jolas with Tropisms (1963).