Андре Жид: француздық жазушы, Нобель сыйлығының лауреаты (1869-1951). Символизмнен империализмге дейін шығармалары, өмірбаяны мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз жазушысы және Нобель сыйлығының лауреаты (1869–1951)
French author and Nobel laureate (1869–1951)
Андре Поль Гийом Жид (22 қараша 1869 – 19 ақпан 1951) – француз жазушысы, оның шығармалары кең ауқымды стильдер мен тақырыптарды қамтыды. Ол 1947 жылы әдебиет саласындағы Нобель сыйлығына ие болды. Жидтің мансабы символистік қозғалыстағы бастауынан екі дүниежүзілік соғыс арасындағы империализмді сынауына дейін созылды. Ол елуден астам кітаптың авторы, «The New York Times» газетіндегі некрологында «Францияның ең ұлы заманауи әдебиет адамы» және «әдебиеттанушылардың пікірінше, осы ғасырдың ең ұлы француз жазушысы» деп сипатталды. Өзінің көркем және автобиографиялық туындыларымен танымал Жид өзінің тұлғасының екі жағының қақтығысын және ақырында татуласуын бейнеледі (протестанттық қатаңдық пен шектен шығушы жыныстық тәжірибелермен сипатталатын). Оның пікірінше, қатаң және моральдық тәрбие осы екі жақтың қарама-қайшылығына себепкер болды. Жидтің еңбегін моральдық және пуритандық шектеулерге қарсы еркіндік пен мүмкіндіктерді зерттеу ретінде қарастыруға болады. Ол зияткерлік адалдыққа ұмтылды. Өзін педераст деп мойындаған ол өзінің шығармаларында өзін толыққанды тану үшін, оның ішінде өзінің жыныстық табиғатына ие болу үшін, бірақ өз құндылықтарына қиянат етпеу үшін күресті. Оның саяси қызметі де осы принциптерге негізделген. 1930 жылдардың басында коммунизмге көңіл білдіргенімен, 1936 жылы КСРО-ға сапардан кейін ол антисталиндік солшылдарды қолдады; 1940 жылдары ол дәстүрлі құндылықтарға қайта оралды және коммунизмді христиандық өркениет дәстүрінен жаңылған идея деп жоққа шығарды.
André Paul Guillaume Gide (ɑ̃dʁe pɔl ɡijom ʒid; 22 November 1869 – 19 February 1951) was a French author whose writings spanned a wide variety of styles and topics. He was awarded the 1947 Nobel Prize in Literature. Gide's career ranged from his beginnings in the symbolist movement, to criticising imperialism between the two World Wars. The author of more than fifty books, he was described in his obituary in The New York Times as "France's greatest contemporary man of letters" and "judged the greatest French writer of this century by the literary cognoscenti." Known for his fiction as well as his autobiographical works, Gide expressed the conflict and eventual reconciliation of the two sides of his personality (characterized by a Protestant austerity and a transgressive sexual adventurousness, respectively). He suggested that a strict and moralistic education had helped set these facets at odds. Gide's work can be seen as an investigation of freedom and empowerment in the face of moralistic and puritanical constraints. He worked to achieve intellectual honesty. As a self professed pederast, he used his writing to explore his struggle to be fully oneself, including owning one's sexual nature, without betraying one's values. His political activity was shaped by the same ethos. While sympathetic to Communism in the early 1930s, as were many intellectuals, after his 1936 journey to the USSR he supported the anti Stalinist left; during the 1940s he shifted towards more traditional values and repudiated Communism as an idea that breaks up with the traditions of the Christian civilization.
Ерте өмір
Гид 1869 жылғы 22 қарашада Парижде орташа табысты протестант отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Жан-Поль Гийом Жид Париж университетінде заң профессоры болған; ол баласы он бір жасқа толғанда, 1880 жылы қайтыс болды. Оның анасы Джульетта Мария Рондо болды. Оның қарындасы саяси экономист Чарльз Гид болды. Оның әкесінің әулеті Италиядан бастау алады. Гуидо аталары 16 ғасырда протестантизмді қабылдағаннан кейін, сондай-ақ католик Италиясында қуғын-сүргінге ұшырағаннан кейін Францияға және басқа батыс және солтүстік Еуропа елдеріне көшіп келген. Гид Нормандияда шалғай жағдайда өсті. Ол ерте жасында жазумен айналысып, 21 жасында 1891 жылы өзінің алғашқы романы "Андре Уолтердің күнделіктері" (француз тілінде Les Cahiers d'André Walter) жариялады. 1893 және 1894 жылдары Гид Солтүстік Африкаға саяхат жасады. Сол жерде ол ұлдар мен жастарға деген тартымдылығын сезінді. Гид Парижде ирландиялық драматург Оскар Уайльдпен танысты, ол сол кезде эмиграцияда болды. 1895 жылы екеуі Алжирде кездесті. Уайльд Гидті гомосексуализммен өзі таныстырды деп ойлады, бірақ Гид бұл құпияны өзі ашқан.
Gide was born in Paris on 22 November 1869, into a middle class Protestant family. His father Jean Paul Guillaume Gide was a professor of law at University of Paris; he died in 1880, when the boy was eleven years old. His mother was Juliette Maria Rondeaux. His uncle was political economist Charles Gide. His paternal family traced its roots to Italy. The ancestral Guidos had moved to France and other western and northern European countries after converting to Protestantism during the 16th century, and facing persecution in Catholic Italy. Gide was brought up in isolated conditions in Normandy. He became a prolific writer at an early age, publishing his first novel The Notebooks of André Walter (French: Les Cahiers d'André Walter), in 1891, at the age of twenty one. In 1893 and 1894, Gide traveled in Northern Africa. There he came to accept his attraction to boys and youths. Gide befriended Irish playwright Oscar Wilde in Paris, where the latter was in exile. In 1895 the two men met in Algiers. Wilde had the impression that he had introduced Gide to homosexuality, but Gide had discovered homosexuality on his own.
Орта жастағылар
1895 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін Гид өзінің туған апасы Мадлен Рондоға үйленді, бірақ некелері толыққанды болмады. 1896 жылы Нормандиядағы Ла-Рок-Беньяр коммунасының мэрі болып сайланды. 1901 жылы Гид Сент-Бреладе шығанағындағы Мадериа мүлігін жалға алып, Джерси аралында тұрғанда сонда тұрды. Бұл кезең, 1901–07 жылдар, оған әдетте апатия мен толқудың уақыты ретінде қарастырылады. 1908 жылы Гид «Жаңа француздық шолу» (Nouvelle Revue Française) әдеби журналын құруға көмектесті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гид Англияға сапар шекті. Оның достарының бірі суретші Уильям Ротенштейн болды. Ротенштейн Гидтің Глостерширдегі үйіне келгенін өзінің өмірбаянында былай деп сипаттады:
In 1895, after his mother's death, Gide married his cousin Madeleine Rondeaux, but the marriage remained unconsummated. In 1896, he was elected mayor of La Roque Baignard, a commune in Normandy. In 1901, Gide rented the property Maderia in St. Brélade's Bay and lived there while residing on the island of Jersey. This period, 1901–07, is commonly seen as a time of apathy and turmoil for him. In 1908, Gide helped found the literary magazine Nouvelle Revue Française (The New French Review). During World War I, Gide visited England. One of his friends there was artist William Rothenstein. Rothenstein described Gide's visit to his Gloucestershire home in his autobiography:
text=Андре Гид соғыс кезінде Англияда болды. Ол біраз уақыт бізбен бірге тұруға келді және өзімен бірге жас туған інісін алып келді, оның ағылшын тілі өзінен жақсы болды. Бала ұлым Джонмен дос болып, Гид пен мен күн астындағы барлық нәрселерді талқыладық. Мен тағы да француз ақыл-ойының кеңдігі мен нәзіктігіне ғажаптандым және Франциядан ұзақ ажырағанымды өкіндім. Өнерді Гидтен гөрі терең түсінген ешкім жоқ, өмірге одан терең үңілген ешкім жоқ. Гид жартылай шайтан, жартылай монахтай көрінетін; ол Бодлердің портреттерін еске түсіретін. Бірақ оның сынында экзотикалық бір нәрсе бар еді. Ол қызыл жилет, қара барқыт жакет, бежевый шалбар және жаға мен галстук орнына еріктей байланған шарф киіп шығатын. Адамның жүрегі Гидке жат емес еді. Ол түсінбеген немесе талқыламаған аз нәрсе бар еді. Ол, мен сияқты, соғыстың бір кесірі – шындықтың жоғалуынан күйреп, мазасыздық көріп жүрді. Гид үшін немістердің бәрі қара, ал одақтастардың бәрі ақ емес еді. 1916 жылы Гид 47 жаста болғанда, 15 жасар Марк Аллегретті сүйіктісі ретінде қабылдады. Марк Эли Аллегрет пен оның әйелінің бес баласының бірі еді. Гид мектеп кезінде Эли Аллегретпен дос болған, өйткені Гидтің анасы Аллегретті ұлына ұстаздыққа шақырған. Эли Аллегрет Гидтің үйлену тойында куәгер болған. Гид Маркпен бірге Лондонға қашқаннан кейін, оның әйелі Мадлен өш алу үшін оның барлық хат-хабарларын өртеп жіберді – «өзімнің ең жақсы бөлігім», – деп кейіннен айтты Гид. 1918 жылы Гид Дороти Буссимен танысып, дос болды; олар 30 жылдан астам уақыт бойы дос болып, ол оның көптеген шығармаларын ағылшын тіліне аударды. Гид сыншы Чарльз Дю Боспен де жақын қарым-қатынас орнатты. Олар бірге Франко-Бельгиялық қорына қатысты, онда 1914 жылы Бельгияға неміс басқыншылығынан кейін Парижге келген франко-бельгиялық босқындарға жұмыс, тамақ және баспана табуға көмектесті. Кейіннен олардың достығы суытылып, Дю Бос Гид өзінің рухани сенімінен бас тартты немесе сатқындық жасады деп ойлады. Дю Бостың «Андре Гидпен диалог» атты мақаласы 1929 жылы жарық көрді. Дю Бостың католик нанымымен қалыптасқан мақала Гидтің гомосексуализмін айыптады. Гид пен Дю Бостың ортақ досы Эрнст Роберт Куртиус кітапты сынға алып, Гидке жазған хатында: «Оның [Дю Бостың] католик мораліне сәйкес сізді соттауы оның толық айыптамасын елемеуге жеткілікті. Бұл тек оған ұқсап ойлаған және алдын ала сенімді болғандарға ғана әсер ете алады. Ол өзінің зияткерлік еркінен бас тартты», – деп жазды. 1920 жылдары Гид Альберт Камю мен Жан-Поль Сартр сияқты жазушыларға шабыт берді. 1923 жылы Федор Достоевский туралы кітап жариялады. Ол «Коридон» журналының 1924 жылғы басылымында гомосексуализмді қорғағанда, көпшіліктің айыптауына ұшырады. Кейін ол осы туындысын өзінің ең маңызды жұмысы деп санады. 1923 жылы Гид Элизабет ван Риссельбергеден, одан әлдеқайда жас әйелден, Катерина есімді қызды дүниеге келтірді. Ол оны ұзақ уақыттан бері білетін, өйткені ол оның достары Мария Монном мен бельгиялық неоимпрессионист суретшісі Тео ван Риссельбергтің қызы еді. Бұл Аллегрет пен Гидтің ұзақ жылдарға созылған қарым-қатынасындағы жалғыз дағдарысқа әкелді және ван Риссельбергпен достығына нұқсан келтірді. Бұл Гидтің әйелмен болған жалғыз жыныстық қатынасы болған шығар, және ол өте қысқа болды. Катерина оның жалғыз қандық ұрпағы еді. Ол Элизабетті «Ақ ханым» («La Dame Blanche») деп атаған. Элизабет ақырында күйеуін тастап, Парижге көшіп, Гидтің өмірінің практикалық мәселелерін шешуге кірісті (олардың Рю Вавенде салынған көршілес пәтерлері болды). Ол оны құлшылықпен қабылдады, бірақ енді олардың арасында жыныстық қатынас болмады. 1924 жылы ол «Егер дән өлмесе» (французша: Si le grain ne meurt) атты автобиографиясын жариялады. Сол жылы ол Жозеф Конрадтың «Жүректің қараңғылығы» және «Лорд Джим» туындыларының француз тіліндегі алғашқы басылымдарын шығарды. 1925 жылдан кейін Гид сотталған қылмыскерлерге гуманитарлық жағдай жасау үшін күш салды. Оның заңды әйелі, Мадлен Гид, 1938 жылы қайтыс болды. Кейін ол «Et nunc manet in te» атты естелік кітабында олардың толыққанды болмаған некесін зерттеді, ол АҚШ-та 1952 жылы ағылшын тілінде жарық көрді.
text=André Gide was in England during the war He came to stay with us for a time, and brought with him a young nephew, whose English was better than his own. The boy made friends with my son John, while Gide and I discussed everything under the sun. Once again I delighted in the range and subtlety of a Frenchman's intelligence; and I regretted my long severance from France. Nobody understood art more profoundly than Gide, no one's view of life was more penetrating. Gide had a half satanic, half monk like mien; he put one in mind of portraits of Baudelaire. Withal there was something exotic about him. He would appear in a red waistcoat, black velvet jacket and beige coloured trousers and, in lieu of collar and tie, a loosely knotted scarf. The heart of man held no secrets for Gide. There was little that he didn't understand, or discuss. He suffered, as I did, from the banishment of truth, one of the distressing symptoms of war. The Germans were not all black, and the Allies all white, for Gide. In 1916, Gide was about 47 years old when he took Marc Allégret, age 15, as a lover. Marc was one of five children of Élie Allégret and his wife. Gide had become friends with the senior Allégret during his own school years when Gide's mother had hired Allégret as a tutor for her son. Élie Allégret had been best man at Gide's wedding. After Gide fled with Marc to London, his wife Madeleine burned all his correspondence in retaliation– "the best part of myself," Gide later commented. In 1918, Gide met and befriended Dorothy Bussy; they were friends for more than 30 years, and she translated many of his works into English. Gide also became close friends with the critic Charles Du Bos. Together they were part of the Foyer Franco Belge, in which capacity they worked to find employment, food and housing for Franco Belgian refugees who arrived in Paris following the 1914 German invasion of Belgium. Their friendship later declined, due to Du Bos's perception that Gide had disavowed or betrayed his spiritual faith, in contrast to Du Bos's own return to faith. Du Bos's essay Dialogue avec André Gide was published in 1929. The essay, informed by Du Bos's Catholic convictions, condemned Gide's homosexuality. Gide and Du Bos's mutual friend Ernst Robert Curtius criticised the book in a letter to Gide, writing that "he [Du Bos] judges you according to Catholic morals suffices to neglect his complete indictment. It can only touch those who think like him and are convinced in advance. He has abdicated his intellectual liberty." In the 1920s, Gide became an inspiration for such writers as Albert Camus and Jean Paul Sartre. In 1923, he published a book on Fyodor Dostoyevsky. When he defended homosexuality in the public edition of Corydon (1924), he received widespread condemnation. He later considered this his most important work. In 1923, Gide sired a daughter, Catherine, by Elisabeth van Rysselberghe, a much younger woman. He had known her for a long time, as she was the daughter of his friends Maria Monnom and Théo van Rysselberghe, a Belgian neo impressionist painter. This caused the only crisis in the long standing relationship between Allégret and Gide, and damaged his friendship with van Rysselberghe. This was possibly Gide's only sexual relationship with a woman, and it was brief in the extreme. Catherine was his only descendant by blood. He liked to call Elisabeth "La Dame Blanche" ("The White Lady"). Elisabeth eventually left her husband to move to Paris and manage the practical aspects of Gide's life (they had adjoining apartments built on the rue Vavin). She worshipped him, but evidently they no longer had a sexual relationship. In 1924, he published an autobiography If it Die (French: Si le grain ne meurt). In the same year, he produced the first French language editions of Joseph Conrad's Heart of Darkness and Lord Jim. After 1925, Gide began to campaign for more humane conditions for convicted criminals. His legal wife, Madeleine Gide, died in 1938. Later he explored their unconsummated marriage in Et nunc manet in te, his memoir of Madeleine, published in English in the United States in 1952.
Африка
1926 жылдың шілдесінен 1927 жылдың мамырына дейін Гид өзінің сүйіктісі Марк Аллегремен бірге Француз Экваторлық Африкасы колониясы бойынша саяхат жасады. Олар тікелей Орта Конгоға (қазіргі Конго Республикасы), Убанги-Шариге (қазіргі Орталық Африка Республикасы), содан соң қысқа мерзімге Чадқа және одан кейін Камерунға барды. Ол күнделік жазып, оны «Конгодағы саяхат» (французша: Voyage au Congo) және «Чадтан оралу» (французша: Retour du Tchad) деген атпен жариялады.
From July 1926 to May 1927, Gide traveled through the colony of French Equatorial Africa with his lover Marc Allégret. They went successively to Middle Congo (now the Republic of the Congo), Ubangi Shari (now the Central African Republic), briefly to Chad and then to Cameroon. He kept a journal, which he published as Travels in the Congo (French: Voyage au Congo) and Return from Chad (French: Retour du Tchad).
Саяси көзқарастар мен Кеңес Одағы
1930 жылдары Гид қысқа уақытқа коммунист болды, немесе дәлірек айтқанда, жақтас болды (оның өзі ешқандай коммунистік партияға ресми түрде қосылмаған), бірақ ол жекешілдік принципін ұстанатындықтан, коммунистік индивидуализм идеясын жақтады. Гид Сталинге қатысты өз пікірін білдірмейді, бірақ оның жеке басына табынудың белгілерін сипаттайды: «әр үйде Сталиннің портреті, басқа ештеңе жоқ»; «Сталиннің портреті, күмәнсіз, икона ілінген жерде. Бұл құлшылық па, махаббат па, әлде қорқыныш па? Мен білмеймін, ол әрқашан және барлық жерде бар». Дегенмен, Гид бұл мәселелерді кеңестік қоғамның мәдени деңгейін көтеру арқылы шешуге болатынын жазды. Гид өзінің қолжазбасын жариялауға дайындалып жатқанда, Кремль дереу хабардар болды, жақын арада кеңес жазушысы Илья Эренбург Гидке келіп, оның пікірімен келісетінін айтты, бірақ Испаниядағы республикашылдарға КСРО көмектесіп жатқандықтан, жариялауды кейінге қалдыруды сұрады; екі күннен кейін Луи Арагон Джеф Ласттан жариялауды кейінге қалдыруды сұрайтын хат әкелді. Бұл шараларға қарамастан, кітап жарық көргеннен кейін Гид кеңестік баспасөзde айыпталып, сынға ұшырады. 1937 жылы жауап ретінде Гид «КСРО туралы ойлар» атты еңбегін жариялады; одан бұрын ол Троцкийдің «Жалған революция» кітабын оқыған және Виктор Сержпен кездесіп, Кеңес Одағы туралы қосымша ақпарат алған. «КСРО туралы ойлар» еңбегінде Гид кеңес қоғамын сынауда тікелей болады: «Цитрин, Троцкий, Мерсье, Ивон, Виктор Серж, Легуэй, Рудольф және тағы да басқалар өз құжаттамаларын жасауға көмектесті. Олар маған осы уақытқа дейін үйреткен нәрселердің барлығы – мен күдіктенгенімді растады және қорқынышымды күшейтті». «КСРО туралы ойлар» еңбегінің негізгі тезистері – пролетариат диктатурасы Сталиннің диктатурасына айналды, ал жеңілдік алған бюрократия жұмысшылардың артық еңбегінен пайда тапқан жаңа үстем тапқа айналды, мемлекеттік бюджетті Советтер сарайы сияқты жобаларға немесе өзінің өмір сүру деңгейін көтеруге жұмсады, ал жұмысшы табы өте кедейлікте өмір сүрді; Гид өз мәлімдемелерін дәлелдеу үшін ресми кеңес газеттеріне сілтеме жасайды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гид «абсолюттік бостандық жеке адамды, сондай-ақ қоғамды жояды, егер ол әдебиет пен тәртіпке тығыз байланысты болмаса» деген тұжырымға келді; ол революциялық коммунизм идеясын дәстүрлермен үзіліс ретінде қабылдамады және «мәдениет тек революциялық теорияларды бастағандарға ғана тәуелді болса, онда ол құлайды, өйткені мәдениет өзінің сақталуы үшін үздіксіз және дамитын дәстүрді қажет етеді» деп жазды. 1946 жылы жазылған «Тезе» кітабында ол адам лабиринттен қауіпсіз шығу үшін «өткенмен байланыстыратын жіпке берік ұстануы» керек екенін көрсетті. 1947 жылы ол адамзат тарихында өркениеттер пайда болып, жойылып кеткенімен, христиан өркениетін құлдыраудан құтқаруға болады екенін айтты. Ол сондай-ақ, жеке тұлға ретінде қалатынын және «жеке жауапкершілікті ұйымдасқан билікке батырып, біздің дәуірімізге тән бостандықтан қашуға» қарсы екенін айтты. Гид 1949 жылы «Етпеген Құдай» атты антологияға үлес қосты. Денсаулығына байланысты эссе жаза алмағандықтан, мәтінді Энид Старки жазды, ол «КСРО-дан оралу», «КСРО туралы ойлар» еңбектерінен, 1935 жылы Парижде өткен l'Union pour la Verite-де өткен талқылаудан және оның күнделігінен алынған материалдарды пайдаланды; мәтін Гидпен мақұлданды. 1939 жылы Гид беделді Bibliothèque de la Pléiade кітапханасында жарық көрген алғашқы тірі автор болды. 1942 жылы Франциядан Африкаға кетіп, 1942 жылдың желтоқсанынан 1943 жылдың мамырына дейін Тунисте тұрды, содан кейін француз, британ және американдық күштер оны қайтадан басып алғаннан кейін Алжирге бара алды, онда Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін тұрды. 1947 жылы ол «адамның проблемалары мен жағдайларын шындықты қорқынышсыз сүйіп, психологиялық тұрғыдан терең түсінікпен баяндаған жан-жақты және көркем шығармалары үшін» әдебиет саласы бойынша Нобель сыйлығын алды. Ол өмірінің соңғы жылдарында өзінің күнделігін жариялауға көп уақыт арнады. Гид 1951 жылдың 19 ақпанында Парижде қайтыс болды. 1952 жылы Рим-католик шіркеуі оның еңбектерін тыйым салынған кітаптар тізіміне енгізді.
During the 1930s, Gide briefly became a Communist, or more precisely, a fellow traveler (he never formally joined any Communist party), but he, an individualist himself, advocated the idea of Communist individualism. Gide does not express his attitude towards Stalin, but he describes the signs of his personality cult: "in each [home], the same portrait of Stalin, and nothing else"; "portrait of Stalin , in the same place no doubt where the icon used to be. Is it adoration, love, or fear? I do not know; always and everywhere he is present." However, Gide wrote that these problems could be solved by raising the cultural level of the Soviet society. When Gide began preparing his manuscript for publication, the Kremlin was immediately informed about it, and the soon Gide would be visited by the Soviet author Ilya Ehrenburg, who said that he agreed with Gide, but asked to postpone the publication, as the Soviet Union assisted the Republicans in Spain; two days later, Louis Aragon delivered a letter from Jef Last asking to postpone the publication. These measures didn't help, and as the book was published, Gide was condemned in the Soviet press In 1937, in response, Gide published Afterthoughts on the U. S. S. R.; earlier, Gide read Trotsky's The Revolution Betrayed and met Victor Serge who provided him more information about the Soviet Union. In Afterthoughts, Gide is more direct in his criticism of the Soviet society: "Citrine, Trotsky, Mercier, Yvon, Victor Serge, Leguay, Rudolf and many others have helped me with their documentation. Everything they have taught me so far I had only suspected it – has confirmed and reinforced my fears". The main points of Afterthoughts were that the dictatorship of the proletariat became the dictatorship of Stalin, and that the privileged bureaucracy became the new ruling class which profited by the workers' surplus labour, spending the state budget on projects like the Palace of Soviets or to raise its own standards of living, while the working class lived in extreme poverty; Gide cited the official Soviet newspapers to prove his statements. During the World War II Gide came to a conclusion that "absolute liberty destroys the individual and also society unless it be closely linked to tradition and discipline"; he rejected the revolutionary idea of Communism as breaking with the traditions, and wrote that "if civilization depended solely on those who initiated revolutionary theories, then it would perish, since culture needs for its survival a continuous and developing tradition." In Thesee, written in 1946, he showed that an individual may safely leave the Maze only if "he had clung tightly to the thread which linked him with the past". In 1947, he said that although during the human history the civilizations rose up and died, the Christian civilization may be saved from doom "if we accepted the responsibility of the sacred charge laid on us by our traditions and our past." He also said that he remained an individualist and protested against "the submersion of individual responsibility in organized authority, in that escape from freedom which is characteristic of our age." Gide contributed to the 1949 anthology The God That Failed. He could not write an essay because of his state of health, so the text was written by Enid Starkie, based on paraphrases of Return from the USSR, Afterthoughts, from a discussion held in Paris at l'Union pour la Verite in 1935, and from his Journal; the text was approved by Gide. In 1939, Gide became the first living author to be published in the prestigious Bibliothèque de la Pléiade. He left France for Africa in 1942 and lived in Tunis from December 1942 until it was re taken by French, British and American forces in May 1943 and he was able to travel to Algiers where he stayed until the end of World War II. In 1947, he received the Nobel Prize in Literature "for his comprehensive and artistically significant writings, in which human problems and conditions have been presented with a fearless love of truth and keen psychological insight". He devoted much of his last years to publishing his Journal. Gide died in Paris on 19 February 1951. The Roman Catholic Church placed his works on the Index of Forbidden Books in 1952.